Những mẩu chuyện về tiếng nói

[Hoa May]

hungmgmi viết

Bác ý làm một bài thơ dài bằng tiếng Hà Tĩnh, phiên âm hẳn hoi với đủ các dấu thanh, đọc lên nghe rất ngộ. Nay post vào đây các bác đọc chơi, xem hiểu được bao nhiêu phần trăm... Các bác đọc bài thơ lên, thấy mình đang hát dân ca bằng giọng Hà Tịnh đọ:

Thủ đô phải sẹch sẹ
Phải đẹp đẹ nhi tranh
Phải văn hoá văn minh
Phải hơn làng hơn xóm
Nỏ tai nạn, tệ nạn
Phải yêu qúy lấy nhau
Phải có trước có sau
Phải có tình có nghiạ
Phải trọng tình trọng nghịa...


Thôi, tui năng nuôi đẻ
Nói chút đợ nhớ nhà
O đừng có in ra
Ngài ta cười tui chết!

Hì, đọc lên, đụng là đang hạt dân ca Nghệ Tịnh!


May quá, Hoa May đọc và hiểu hết được "ngoại ngữ" đặc biệt này. Có ai cần "phiên dịch" không ạ?

[micha53]

hungmgmi viết

...
Nên cố gắng thành tài
Rồi lại chạy ra đây...
Tui lo hư hết cả
Lo rồi hư hết cả

Tui cụng lo như rứa.

[gps]

htienkenzo viết

Tôi đọc các "ấn phẩm trước 1975", và tôi nhận thấy người ta hay dùng phiên âm tiếng Hán để gọi tên của 1 quốc gia, vùng, địa danh. Nhất là những người đã từng học ở miền Nam trước 1975 ở Sài Gòn, họ hay có cách gọi như thế:
-Argentina: Á Căn Đình.
-Ukraina: Uy Kiên.
-Athen: Nhã Điển
-Brazil: Ba Tây.
-Moskva: Mạc Tư Khoa.
-NewYork: Nữu Ước.
-Washington: Hoa Thịnh Đốn... .

Trước năm 1954, cả nước đều dùng Á Căn Đình, Tân Gia Ba, Hoa Thịnh Đốn, vv... Sau khi đất nước chia cắt, miền Nam vẫn tiếp tục dùng cách phiên âm từ chữ Hán, miền Bắc chọn phiên âm theo tiếng Nga (ví dụ Mát xcơ va), tiếng Anh (ví dụ Niu i oóc), và nhiều thứ tiếng khác.

[hungmgmi]

Tui cụng xin viết một bài thơ bằng giọng Hà Tịnh, mời các bác đọc cho vui:

TUI THÍCH TRANG NƯỚC NGA

Bựa trước tui lên mạng
Bộng chộ một trang tê
Đụ lời khen tiếng chê
Toàn về Nga mới lạ
Về nước Nga mới lạ

Tui chộ toàn ngài lạ
Đọc mại rồi cụng quen
Nỏ phân biệt sang hèn
Họ cại nhau sớm túi
Rồi đùa nhau sớm túi

Có mấy ôông lúi húi
Đi chụp ảnh suốt ngay
Mấy o dịch thơ hay
Răng mà tài đến rứa
Tài chi mà tài rứa

Tui chộ có nhiều bựa
Họ viết ui trời hay
“Suy ngậm” chuyện xưa nay
Sống mần răng cho phải
Biết điều hơn lẹ phải

Tui nghị ta vận mại
Biết ơn cấy nước Nga
Giúp dân Việt nhà choa
Đuội mấy thằng giặc Mỵ
Đập tan tành thằng Mỵ

Tui là tui khoái chí
Khi vô trang Nước Nga
Kệ mụ nhà kêu la
Cản tui mần răng được?
Chưởi tui mần răng được?

[duy quế]

Mình thấy các bác đàm đạo về chủ đề này khá hay và vui đấy. Mình chưa góp được gì nhiều, nhân thấy vui, xin hỏi có bác nào dịch hộ cho 2 câu sau (Câu 1- dịch thơ từ tiếng Hà Tĩnh sang tiếng phổ thông, Câu 2 - dịch đại ý tiếng Quảng sang tiếng phổ thông).

Câu 1:
“Mô rú mô ri mô nỏ chộ
Mô rào mô bể chộ mô mồ”

Câu 2:
“Hôm qua qua bảo qua qua mà qua chẳng qua”

[Hoa May]

duy quế viết

Mình thấy các bác đàm đạo về chủ đề này khá hay và vui đấy. Mình chưa góp được gì nhiều, nhân thấy vui, xin hỏi có bác nào dịch hộ cho 2 câu sau (Câu 1- dịch thơ từ tiếng Hà Tĩnh sang tiếng phổ thông, Câu 2 - dịch đại ý tiếng Quảng sang tiếng phổ thông).

Câu 1:
“Mô rú mô ri mô nỏ chộ
Mô rào mô bể chộ mô mồ”

Câu 2:
“Hôm qua qua bảo qua qua mà qua chẳng qua”

Em thử nhé:
1.
"Đâu rừng đâu ri (?) đâu chằng thấy,
Đâu sông đâu biển thấy đâu nào?"


2.
"Hôm qua anh nói anh qua mà anh chẳng qua"

[LyMisaD88]

Hoa May viết

Em thử nhé:
1.
"Đâu rừng đâu ri (?) đâu chằng thấy,
Đâu sông đâu biển thấy đâu nào?"


2.
"Hôm qua anh nói anh qua mà anh chẳng qua"

Hoa May:
Ngài mô séc dịch thì ngài nớ chấm. Miềng nỏ dám chen chưn.
Miềng ưng ri:
1. "Đâu núi, đâu rừng, đâu chẳng thấy,
Đâu sông, đâu biển, thấy gì đâu".

2. "Hôm qua tôi nói tôi sang mà tôi chẳng sang".

Choa nỏ biết trúng trật ra răng?
Cấy ni theo choa phải cậy thầy Duyque mới đặng.

[vidinhdhkt]

Cẩy câu 2 ni thì cỏ chi ma khỏ mô mồ, răng ma lạo LyMisa cụng chịu bỏ tay? Cỏ lẹ lạo nỏ biết dân miền Tây hẩn nỏi ra răng hầy? Thì "qua" là "choa", mà "qua" cụng là "sang" chử chi nựa! Cỏ rửa ma cụng nỏ biết! Cha, lạo LyMisa ni mà ra Nghệ Tịnh quê choa thì nhởi cụng khỏ chử nói chi mần ăn nờ!
Đố LyMisaD88 and Old Tiger:
1) Dân tỉnh nào hay có câu đệm "dzẩy na?" và câu đệm ấy có nghĩa gì?
2) Dịch câu "Rửa là ga mần cho cuông ăn!" ra tiếng Bắc.

[duy quế]

LyMisaD88 viết

Hoa May:
Ngài mô séc dịch thì ngài nớ chấm. Miềng nỏ dám chen chưn.
Miềng ưng ri:
1. "Đâu núi, đâu rừng, đâu chẳng thấy,
Đâu sông, đâu biển, thấy gì đâu".

2. "Hôm qua tôi nói tôi sang mà tôi chẳng sang".

Choa nỏ biết trúng trật ra răng?
Cấy ni theo choa phải cậy thầy Duyque mới đặng.

Cảm ơn các bạn. Thật tuyệt vời, đúng là gặp toàn cao thủ võ lâm. Rất là mừng! Các câu mà các bạn đã dịch có thể nói chính xác "chăm phần chăm" rồi (Nên nhớ là : Cả nàng này, một mình em nói thõi thôi đấy nha!)!
Mình chỉ chỉnh lại chút xíu cho có vẻ văn hoa mà thôi:
"Đâu núi, đâu non, đâu chẳng thấy
Đâu sông, đâu biển, thấy đâu nào"?

Cảm ơn nhiều!

[Old Tiger]

vidinhdhkt viết

Đố LyMisaD88 and Old Tiger:
1) Dân tỉnh nào hay có câu đệm "dzẩy na?" và câu đệm ấy có nghĩa gì?
2) Dịch câu "Rửa là ga mần cho cuông ăn!" ra tiếng Bắc.

Dạ bẩm cụ! Cụ hỏi thì nhà cháu xin trả lời ạ!

He he, câu đầu tiên thì không cần rón rén: "dzẩy na?" thì chắc chắn người Quảng Ngãi nhà cháu, và một số vùng Bình Định, Phú Yên hay nói."dzẩy na?" có nghĩa là: vậy à? (hoặc: vậy sao? thế sao?). Chỉ có điều QN nhà cháu không nói na mà là ne. Cu nhà cháu đi học mẫu giáo được mấy bữa về hỏi: Ba! Mẹ chưa về ne? Hic!

Câu thứ 2 thì nhà cháu rón rén ạ: Nghĩa đen có thể là: Thế là gà làm cho công (cuốc) ăn! Tương đương với câu thành ngữ: "Cốc mò cò xơi!".

Bẩm cụ có phải vậy khôông?

Nhân nói chuyện về tiếng nói, nhà cháu cũng xin kể hầu các cụ ạ.

Hồi chúng cháu mới bắt đầu Dự án NMLD, xuống dân làm đền bù giải tỏa. Hồi đó bọn cháu phần lớn là dân nói giọng bắc. Có lần một bà cụ nói với chúng cháu: "Các chú nói giọng ti vi, tui không có hiểu". Thoạt đầu chúng cháu đều nghệt mặt ra, không hiểu giọng ti vi là giọng gì. He he.

Thời còn liên doanh với Nga, phía Nga có đưa sang một đồng chí phiên dịch, tốt nghiệp khoa Phương Đông học (chuyên ngành tiếng Viêt) ở MGU, biết 6 thứ tiếng, đã từng ở Hà Nội một năm. Khi đ/c này vào Quảng Ngãi thì chịu chết không hiểu người ở đây nói cái gì.

Một lần đồng chí ấy có than phiền với cháu:" Này, ở đây họ nói tiếng gì mà tôi không hiểu nổi?". Nhà cháu mới trả lời: He he, mày đừng quá lo lắng, tao là người Việt đây mà còn chẳng hiểu hết họ nói gì nữa là...

Giờ đến lượt nhà cháu đó cụ:

Ẻ cọ trọ bọ mi, mi mần chi tau!

là gì?

[LyMisaD88]

vidinhdhkt viết

Cẩy câu 2 ni thì cỏ chi ma khỏ mô mồ, răng ma lạo LyMisa cụng chịu bỏ tay? Cỏ lẹ lạo nỏ biết dân miền Tây hẩn nỏi ra răng hầy? Thì "qua" là "choa", mà "qua" cụng là "sang" chử chi nựa! Cỏ rửa ma cụng nỏ biết! Cha, lạo LyMisa ni mà ra Nghệ Tịnh quê choa thì nhởi cụng khỏ chử nói chi mần ăn nờ!
Đố LyMisaD88 and Old Tiger:
1) Dân tỉnh nào hay có câu đệm "dzẩy na?" và câu đệm ấy có nghĩa gì?
2) Dịch câu "Rửa là ga mần cho cuông ăn!" ra tiếng Bắc.

Bác Tổng trưởng thân mến:

Đọc chử "Nhỡi" của bác làm em nhớ một kỉ niệm:
Hồi trước, có lần em đi công chuyện đến vùng quê "Non xanh nước biếc như tranh họa đồ". Trên đường đi bụng cứ bảo dạ: Lâu ni không có điều kiện đi nhỡi, chừ đến đây rồi tha hồ mà nhỡi, thích nhỡi kiểu chi thì nhỡi, chưa nhỡi, chưa về.
Tạt vô quán cafe dưới lùm cây trứng cá ven đường có mấy dây đèn xanh đỏ nhấp nháy, đang đợi cafe, nghe tiếng rúc rích bàn bên cạnh:
- Nói một câu vuông tròn. Có nhỡi thì nhỡi, không nhỡi thì thôi chớ đừng có làm em khó chịu.
Giật mình. Chu choa tài thiệt. Răng họ biết mình đi nhỡi.
- Choa nỏ nhỡi mô.
Cafe chưa ra, bỏ lại trên bàn 10 ngàn rồi dzọt lẹ.

[LyMisaD88]

Old Tiger viết

Dạ bẩm cụ! Cụ hỏi thì nhà cháu xin trả lời ạ!

He he, câu đầu tiên thì không cần rón rén: "dzẩy na?" thì chắc chắn người Quảng Ngãi nhà cháu, và một số vùng Bình Định, Phú Yên hay nói."dzẩy na?" có nghĩa là: vậy à? (hoặc: vậy sao? thế sao?). Chỉ có điều QN nhà cháu không nói na mà là ne. Cu nhà cháu đi học mẫu giáo được mấy bữa về hỏi: Ba! Mẹ chưa về ne? Hic!

Câu thứ 2 thì nhà cháu rón rén ạ: Nghĩa đen có thể là: Thế là gà làm cho công (cuốc) ăn! Tương đương với câu thành ngữ: "Cốc mò cò xơi!".

Bác Vidinh đố cả bác OT nên Ly tôi đợi bác lên tiếng trước, vì tiếng này khá phổ biến ở vùng bác OT đang trấn nhậm.
Rất đồng ý với phương án của bác, chỉ đánh bóng lên một tý thôi. Phương án của Ly tôi thế này:
1. Từ Dzẫy na phổ biến nhất là vùng Bình Định, Phú Yên, còn nơi có nhà máy lọc dầu cũng có nhưng không phổ biến, có lẽ từ này du nhập từ Bình Định ra vùng phía nam "Guãng Ngữa" cũng nên.
Từ này dùng trong ngữ cảnh người nghe vừa đồng tình với người nói vừa thoáng chút nghi ngờ, chưa khẳng định như "vậy à", "thế à".
2. Bác Vd đố dịch ra tiếng bắc:
"Thế là gà làm cho công ăn", công chứ không phải cuốc bác ạ.

[Thao vietnam]

Anh bạn ở Hà Nội mời tôi đến nhà chơi nhân dịp mẹ anh ở quê ra. Nhà khá vắng vẻ vì các cháu đi học suốt ngày, có người đến chơi bà cụ vui lắm cứ nói chuyện liên hồi trong lúc anh chủ nhà nấu cơm. Tôi không hiểu gì mà chỉ biết cười nhưng vẫn làm ra vẻ lắng nghe nên cụ càng vui chuyện, thỉnh thoảng có câu nào quan trọng anh bạn lại phải từ bên bếp ngó sang “dịch” cho tôi. Anh bạn gốc Nghi Xuân Hà Tĩnh nói không lạ gì chuyện này, ngay chính anh ta xa quê lâu rồi nay về làng gặp người nói nhanh cũng không hiểu hết nữa là. Quê anh có nơi người ta không phân biệt được âm “cà” với âm “cá” nên đành phải nói “ca có đuôi” là con cá; “ca có cuống” là quả cà.

[vidinhdhkt]

1) Về câu đố của bác Hổ thì tớ đang "vướng mắc" ở từ thứ 2 và thứ 3 (riêng từ thứ 3 thì tớ hơi nghi có liên quan gì đó đến 1 trong các từ ở câu "thằng ni đạp thằng tê bổ trựa đàng, thằng tê chụp cẩy vên trấn thằng ni cấy trựa trôốc!" - lời giải thích của lớp trưởng khi tớ xử lý 2 thằng sv đánh nhau).
2) Đoạn hạ lưu sông Lam thì 1 bên là huyện Nghi Lộc của Nghệ An, bên kia là huyện Nghi Xuân của Hà Tĩnh. 2 huyện này nói khá giống nhau (dân Vinh cách đấy hơn chục cây số cũng nhiều khi lắc đầu không hiểu họ nói gì - kiểu nửa Nghệ An, nửa Thạch Thất!).
3) Đến bây giờ tớ cũng không hiểu tại sao dân Phú Yên và Bình Định luôn nói "a" thành "e", nhưng câu "dzẩy na" thì chữ "a" lại rất rõ.
4) Cuông là con công, không phải là con cuốc. Ly_Sa đúng "chăm phần chăm".
5) Tớ vẫn chưa giải được từ thứ 2 và từ thứ 3 trong câu đố của bác Hổ. Các từ còn lại thì không khó khăn gì đối với tớ. Nghĩ đã.
6) Đố Ly và OT: tại Bình Định, Phú Yên và Nha Trang người ta hay bỏ một thứ gọi là "hột đéc" vào "sinh tố dằm". Hột đéc và cây đéc như thế nào? (gợi ý: trên Đèo Cả phía bên Phú Yên mọc khá nhiều).

[LyMisaD88]

Bác Vi:
* Về câu đố của bác OT em giải được nhưng mạn phép PM riêng, không viết trên diễn đàn. Đây là câu dùng toàn tiếng địa phương của một vùng, nay người già ở vùng đó cũng ít dùng nên không phổ biến lắm.
* Hột đéc mà bác đố là hột cây ươi, hột này cho vào sinh tố để ăn cho mát, giải nhiệt. Cây ươi thân gỗ hơi mềm, mọc hoang ở vùng rừng núi.

[hongducanh]

Cây ươi có quả giống quả chám xanh, màu nâu nhạt, nó có kích thước nhỏ hơn có phải thế không bác LyMisaD88? Khi quả ươi chín, thả vào nước - nó nở ra như thạch? Quả này ở Quảng Nam (khu vực đường Trường Sơn) lọai cây này khá nhiều. Nhưng những người "xấu bụng" ăn quả này không tốt đâu - Đó là ký ức thời lính của tôi cách đây cũng khá lâu rồi...

Cây Ươi: có tên khoa học - Scaphium macropodum.

Bác Hổ già đố: Ẻ cọ trọ bọ mi, mi mần chi tau!

Tôi chỉ hiểu: bọ mi, mi mần chi tau! = bố mày, mày làm gì tao? Còn Ẻ cọ trọ là gì?

[hungmgmi]

Nhân nói đến trọ, đố các biết "Tra trôốc môốc trọ" có nghĩa là gì?
Câu trên của bác Hổ, em bí đúng từ "cọ", thế mới đau.

[vidinhdhkt]

Hà hà, bác hongducanh chịu 3 từ, tớ chịu 2 từ (hơn bác ấy là biết từ đầu tiên), Gà Mờ giỏi thật: chỉ chịu đúng 1 từ! Tớ đầu hàng câu này rồi, nghĩ mãi không ra "cọ trọ" là cái gì.
Còn câu đố của Gà Mờ thì tớ cũng chỉ chịu mỗi chữ cuối cùng thôi (2 chữ đầu là g. đ. chứ gì, tớ biết!).

[LyMisaD88]

@Bác TinhVi:
Câu Hungmgmi đố quá dễ với các mem miền Trung mà bác chịu sao? Hay giả vờ chịu?. Đố bác dịch câu (từ) ni ra tiếng miền Bắc: "Gamôrieng"

[hungmgmi]

LyMisaD88 viết

@Bác TinhVi:
Câu Hungmgmi đố quá dễ với các mem miền Trung mà bác chịu sao? Hay giả vờ chịu?. Đố bác dịch câu (từ) ni ra tiếng miền Bắc: "Gamôrieng"

Đó là câu hỏi ú ớ vì giật mình tỉnh giấc của anh LyMisaD88 khi đi tàu hoả đúng không ạ?
"Ga nào thế anh?'