Những người sinh viên (Yury Trifonov)

[Vania]

Toàn bộ những vấn đề sáng tác của nhà văn Soviet nổi tiếng Yury Trifonov (1925 - 1981) đều phù hợp với sự tìm tòi về mặt luân lý - đạo đức của nền văn học Soviet hiện đại. Các tác phẩm được gọi là "truyện dài thành phố" của ông như Trao đổi, Cuộc chia tay lâu dài, Nếp sống khác... đã khiến ông nổi tiếng trong đông đảo bạn đọc.

Những người sinh viên (1950) là tác phẩm lớn đầu tiên của nhà văn. Đó là cuốn truyện dài về thanh niên, về sự trưởng thành ở mặt đạo đức của người thanh niên trong điều kiện thực tế sau chiến tranh. Vadim Belov, hai mươi tuổi, vừa từ mặt trận trở về nhà. Cũng như bao bạn bè cùng trang lứa, bằng kinh nghiệm thực tế của chính mình, anh nhận thức rõ thế nào là chiến tranh, là sự chết chóc, là xương máu, là những đau khổ của con người ; những gì đã sống qua và trải qua trở thành ký ức đạo đức của anh. Ký ức đó lưu lại một cách sâu nặng trong anh, nó quy định mọi hành vi của anh trong cuộc sống thời bình, không cho phép anh tha hóa xuống dưới ngưỡng đạo đức mà những năm tháng chiến tranh không thể nào quên đã ghi dấu lại.

Những tình tiết của cuốn truyện diễn ra trong nhóm các sinh viên khoa Ngữ văn của trường Đại học Sư phạm Moskva. Những vấn đề và những xung đột cuốn hút các nhân vật vào quỹ đạo của mình được tác giả mô tả một cách diễn cảm và xác thực về mặt tâm lý. Ông cho thấy mỗi nhân vật của mình đều có nhận thức của mình về tình đồng chí, có mức độ trách nhiệm của mình, có sự thụ cảm thế giới của mình. Nhưng người đọc lại thấy rằng, trong những hoàn cảnh cụ thể chỉ có những ai có khả năng đảm nhận phần trách nhiệm lớn hơn người khác, những ai có thể giúp đỡ những người gặp cảnh bất hạnh mà không chờ họ cầu cứu mới là người thật sự gắn bó với những người xung quanh.

Cuốn truyện đã được tặng Giải thưởng Quốc gia Liên Xô (1951).

http://lib.aldebaran.ru/author/trifo...urii_studenty/

[Vania]

CHƯƠNG I

Ra khỏi nhà anh đã đi qua hai bến trên xe ô tô điện, một chiếc ô tô điện mới, rộng rãi sơn màu xanh-vàng, - loại xe chưa hề có ở Moskva hồi trước chiến tranh. Những chiếc ghế ngồi thoải mái, được bọc bằng loại da mềm màu sô-cô-la và loại nhung kẻ. Xe chạy êm như lướt trên mặt nước. Mà anh thì đã năm năm nay không hề đi ô tô điện. Và cũng đã năm năm rồi anh không thấy người bán vé xe khách của Moskva.

Năm năm rồi anh không còn hỏi bằng một câu bình thường, vội vã của người Moskva : “Bác có xuống bến sau không ạ ?”. Và bây giờ đây, khi anh hỏi như vậy, thì giọng của anh vang to và đượm vẻ hân hoan không đúng lúc, đến nỗi những hành khách đứng trước anh – vào tầm trưa số hành khách này cũng không đông lắm – đều ngạc nhiên ngoái lại và lặng lẽ nhường đường cho anh.

Cánh cửa mở ra trước mặt anh, và anh nhảy xuống vỉa hè.

Và bây giờ thì anh đang đi trên đường phố Moskva…

Две остановки от дома он проехал в троллейбусе – в новом, просторном, желто синем троллейбусе, – до войны таких не было в Москве. Удобные кресла были обиты мягкой кожей шоколадного цвета и узорчатым плюшем. Троллейбус шел плавно, как по воде. А он не ездил в троллейбусах пять лет. Он не видел московского кондуктора пять лет.
Пять лет не спрашивал он деловитой московской скороговоркой: «На следующей не сходите?». И когда он теперь спросил об этом, голос его прозвучал так громко и с таким неуместным ликованием, что стоявшие впереди него пассажиры – их было немного в этот будничный полдень – удивленно оглянулись и молча уступили ему дорогу.
Гармошка пневматической двери услужливо раздвинулась перед ним, и он спрыгнул на тротуар.
И вот он идет по Москве…

Mặt trời tháng Bảy nấu chảy lớp nhựa trải đường phẳng lì. Chỗ này mặt nhựa đường như có màu xanh, nhưng xa xa ở phía trước mặt dưới ánh mặt trời nó sáng ánh lên như được quét bằng một lớp phấn. Dãy nhà bên trái in xuống mặt đường nhựa những bóng ngắn tối thẫm, còn dãy nhà bên phải thì ngập trong ánh mặt trời. Những ô cửa sổ phía bên này sáng lóa mắt.

Từ góc phố, một con cánh cam xanh to kềnh có đôi cánh nước xòe rộng đang bò ra. Ở mỗi bên cánh được dệt bởi muôn ngàn tia nước hiện lên những sắc cầu vồng lấp lánh. Mặt đường nhựa nóng chảy đen bóng và bốc hơi nghi ngút. Nhưng một cơn mưa vẫn đang từ từ bò trên những chiếc bánh xe làm tỏa ra xung quanh một lớp mây mát rượi.

Moskva !

Anh đang đi trong lòng Moskva !

Nơi đây mọi thứ từ nhỏ vẫn quen thân và không thể quên được, nơi đây là quê hương anh, chốn quê bình thường ấm tình người mà ở mặt trận những người chiến sĩ đều nhớ tới, mỗi người hướng về một miền quê của mình. Ở khu rừng thành Wien tranh tối tranh sáng và ở những dãy núi hoang vu vùng Khingan anh vẫn thường nhớ tới Zamoskvorechye, Yakimanka, nhớ tới những bờ sông có kè đá hoa cương, những cây bồ đề cổ thụ của vườn Neskuchnyi…

Và giờ đây tất cả đang trở về với anh. Tất cả, tất cả những gì đã được ký ức trân trọng giữ gìn. Đằng kia, trong tòa biệt thự, bên cạnh nhà thờ Spaso-Nalivkovsky, vào mùa thu năm đầu chiến tranh, anh đã tham gia đội cứu hỏa của quận Lenin. Tham gia thực sự ! Một chú bé mười sáu tuổi… Bây giờ cũng như hồi trước chiến tranh, trước cửa tòa biệt thự vẫn còn tấm biển “Vườn trẻ số 62”. Từ những ô cửa sổ rộng mở ló ra những chiếc lá vạn niên thanh xanh bóng và vang lên tiếng hát qua máy thu thanh.

Anh đi mỗi lúc một nhanh, gần như là chạy.

Anh bước lên chiếc cầu bắc qua con sông đào Kanava nổi tiếng của Moskva. Bên cạnh rạp chiếu bóng “Udarnik” có một đám đông, hầu hết là thanh niên – bây giờ đang là kỳ nghỉ hè mà.

Июльское солнце плавит укатанный уличный асфальт. Здесь он кажется синим, а дальше, впереди, серебристо блестит под солнцем – будто натертый мелом. Дома слева отбрасывают на асфальт короткую густую тень, а дома справа залиты солнцем. Окна их ослепительно пылают, и отражения этих пылающих окон лежат на теневой стороне улицы зыбкими световыми пятнами.
Из за угла выползает громадный голубой жук с раскрытыми водяными крыльями. В каждом крыле, сотканном из миллиардов брызг, переливается радуга. Асфальт влажно чернеет и дымится, а дождь на колесах медленно ползет дальше, распространяя вокруг себя облако прохлады.
Москва.
Он идет по Москве!
Здесь все знакомо и незабываемо с детства, здесь его родина, та простая человеческая родина, которую вспоминали солдаты на войне, каждый – свою. В полуночном Венском лесу и в диких горах Хингана ему вспоминалось: Замоскворечье, Якиманка, гранитные набережные, старые липы Нескучного сада…
И вот все вернулось к нему. Все, все, что так бережно хранила память. Вон в том особняке, у Спасо Наливковского, осенью первого военного года он служил в пожарной команде Ленинского района. Служил! Шестнадцатилетний мальчишка… Теперь на особняке опять, как и до войны, вывеска: «Детский сад № 62». Из раскрытых окон выглядывают лаковые листья фикуса, поет радио.
Он идет все быстрее, почти бежит.
Он выходит на мост, перекинутый через канал – знаменитую московскую Канаву. Возле кинотеатра «Ударник» толпится народ, все почти молодежь, – ну да, теперь ведь каникулы.

Chưa thấy sông Moskva đâu, nhưng anh đã cảm thấy hơi thở tươi mát của nó, và đã hình dung ra khoảng rộng bao la của nó sau các dãy nhà. Ngày trước anh đã sống ở nơi đây, ở phố bờ sông Bersenevskaya, và học ở trường phố bờ sông Sofyskaya, đối diện với điện Kremlin. Anh thường đi học dưới những nhịp cầu cuốn - ở đó lúc nào cũng tối mờ mờ và âm vang, chỉ cần động nhẹ cũng gây ra những tiếng dội lớn. Còn sau các buổi học thì học sinh chơi trò “rèn luyện ý chí” : chúng đi trên mép tường chắn bằng đá dọc bờ sông, hai tay dang ra để giữ thăng bằng. Về sau có một thầy giáo trông thấy và cả lớp đã bị kỷ luật.

Anh dừng lại tại nhịp uốn cong bằng bê tông lớn ở giữa cầu.

Cầu Đá Lớn !

Chiếc cầu đẹp nhất thế giới. Giờ đây anh không còn nghi ngờ gì điều đó nữa. Anh đã từng thấy những chiếc cầu ở Praha, ở Wien và nhiều cầu khác nữa ở nhiều nước.

Từ khu này trở ra, thành phố có vẻ chật chội một cách vô tổ chức – phố xá thiên thẹo, nhà cửa cái nọ gối cái kia trong đám lộn xộn của những bức tường màu cháo lòng, những mái nhà màu hồng và những ngọn tháp, những khu nhà mới xây dựng còn ngổn ngang giàn giáo và những ô cửa sổ lấp lánh dưới ánh mặt trời.

Nhưng căn cứ từng ngôi nhà quen thuộc ta có thể đoán ra các đường phố : đằng kia lấp lánh mái lợp bằng kính của Viện bảo tàng Pushkin, chếch bên trái, ngay bên bờ sông là một bãi xây dựng chạy dài - ở đây người ta đã khởi công xây dựng Cung Soviet, những khối trụ của móng nhà đứng sừng sững như những hàng răng cưa khổng lồ.

Москвы реки еще не видно, но уже чувствуется ее свежее дыхание, угадывается ее простор за рядами домов. Когда то он жил здесь, на Берсеневской набережной, а учился на Софийской, прямо напротив Кремля. Он ходил в школу под аркой моста – там всегда было сумеречно и гулко, и можно было вызывать эхо. А после уроков они занимались «закалкой воли»: ходили по каменному парапету набережной, расставив руки для равновесия. Потом это заметил кто то из учителей и попало всему классу.
Он останавливается на могучем бетонном взгорье – на середине моста.
Большой Каменный!
Самый красивый мост в мире. Теперь он не сомневается в этом, – он видел мосты в Праге и в Вене и множество других мостов в разных странах.
Отсюда город кажется беспорядочно тесным – улиц не видно, дома воздвигаются один над другим в хаосе желто белых стен, карминных крыш, башен, облепленных лесами новостроек, искрящихся на солнце окон.
Но по отдельным знакомым зданиям можно угадать улицы: вон блестит стеклянная крыша Пушкинского музея, левее, у самого берега, раскинулась строительная площадка – еще до войны здесь начали строить Дворец Советов, – как огромные зубья, торчат в круге массивные опоры фундамента.

Còn phía bên phải, trên một ngọn đồi cao là điện Kremlin. Những ngôi tháp cổ kính phủ một lớp rêu xám gần như trắng mốc dưới chân, và một hàng cây xanh sau dãy tường, trong sân điện Kremlin, nổi lên trên đó là một tòa cung điện cân đối có bộ ngực trắng với lá cờ đỏ trên nóc nhọn.

Trước chiến tranh đã bao lần anh nhìn thấy những tòa tháp, những cây thông này và cả cung điện đầy kiêu hãnh này nữa, anh thấy chúng cả vào mùa đông và mùa hè, cả vào những ngày trời nắng và lúc trời mưa, từ cửa sổ ô tô điện và từ đường bờ sông, - giờ đây anh lại có cảm giác tựa như mới nhìn thấy tất cả những thứ đó lần đầu tiên. Và lần đầu tiên anh nhìn thấy vẻ đẹp thần thoại của điện Kremlin, một vẻ đẹp có một không hai trên Trái đất này.

Sau đó anh đi qua quảng trường gần cổng Borovitskaya dẫn tới thư viện Lenin.

Anh nhìn vào khuôn mặt của những người đi ngược chiều và anh thấy ngạc nhiên : tại sao không gặp những người quen nhỉ ? Anh có cảm giác rằng, chính ngày hôm nay anh phải được nhìn thấy tất cả mọi người, được gặp họ ở trên đường phố.

Bây giờ anh đang bước lên Quảng trường Đỏ. Đã gần lắm, gần lắm rồi… Anh đứng ở trung tâm Moskva. Thành phố ôm gọn anh trong tiếng ồn ào không lúc nào tắt, trong muôn ngàn giọng nói và tiếng cười của mọi người. Trước mắt anh sừng sững bức tường đá trắng của khách sạn “Moskva”, và phía bên trái, vươn lên sườn đồi với những tòa nhà nhiều tầng nhấp nhô là phố Gorky đông người và nhộn nhịp nhất, hai bên là hai dãy tủ kính lấp lánh.

Anh đã từng mơ ước biết bao được có ngày hôm nay !

Anh đi giữa mọi người, chạm vai vào họ, trìu mến nhìn vào mắt họ, lắng nghe những câu chuyện của họ. Chính tất cả những người Moskva đó là những người đồng hương của anh, mà hôm nay đây anh mới trở lại với họ sau năm năm trường xa cách. Cả người đàn ông vai rộng mặc áo mưa và đội mũ màu xám, cả chú bé mặt đầy tàn nhang mặc áo may ô thể thao, cả người phụ nữ hồng hào thay bế con nhỏ, cả một chị khác mang kính, nách cắp một chiếc cặp có thò ra một chai sữa, cả những cô thiếu nữ - sao họ đông đến thế ! Những cô thiếu nữ mặc áo dài trắng, hồng và tím nhạt, da rám nắng dáng điệu nhanh nhẹn, mắt sáng long lanh, tất cả các cô đều mỉm cười với anh, còn anh cũng mỉm cười với họ. Anh cười đáp lại các cô gái đó và cảm thấy rằng tất cả những người đó là những người quen cũ của mình, anh chỉ mới hơi quên họ đi trong khoảng năm năm nay. Có lẽ cả bản thân anh cũng đã thay đổi. Nhưng họ sẽ nhớ ra nhau, rất nhanh !

А по правую руку – высоко на холме Кремль. Старинные башни, подернутые сизой, почти белой у подножия патиной, и гряда зелени за стеной, на кремлевском дворе, а над зеленью – стройный, белогрудый дворец с красным флагом на шпиле.
Сколько раз до войны видел он эти башни и ели и этот гордый дворец, видел зимой и летом, на солнце и под дождем, из окна троллейбуса и с набережной, – сейчас у него такое ощущение, словно он видит все это впервые. И впервые видит сказочную красоту Кремля, чудесней которой нет ничего на земле.
Потом он идет через площадь у Боровицких ворот к библиотеке Ленина.
Он вглядывается в лица встречных людей и удивляется: почему не видно знакомых? Ему кажется, что он всех должен увидеть сегодня же, встретить на улицах.
Сейчас он поднимется на Красную площадь. Уже близко, близко…
Он в центре Москвы. Город окружает его неутихающим звонким гулом, голосами и смехом толпы. Перед ним возвышается белый утес гостиницы «Москва», и налево, в гору, уступами многоэтажных домов взбегает самая людная и живая, сверкающая зеркалами витрин улица Горького.
Как он мечтал об этом дне!
Он идет между людьми, касается их плечами, влюбленно заглядывает им в глаза, вслушивается в разговоры. Ведь все это москвичи – его земляки, к которым он вернулся сегодня после пятилетней разлуки. И этот широкоплечий мужчина в сером плаще и шляпе, и веснушчатый мальчуган в теннисной майке, и румяная женщина с ребенком на руках, и другая, в очках, с портфелем под мышкой, из которого торчит бутылка молока, и девушки – их так много! Девушки в белых, розовых и сиреневых платьях, загорелые и быстрые, глаза их блестят, и они все улыбаются ему, а он им. Он улыбается им в ответ, и ему кажется, что все эти люди – его старые знакомые, он просто немного забыл их за пять лет. Вероятно, и он изменился. Но они вспомнят друг друга, очень скоро!

Mặt đường lát đá ở Quảng trường Đỏ cũng mang sắc xanh hầm hập của nền trời. Anh bước đi hiên ngang, đầu ngẩng cao. Ở đây mọi thứ vẫn như hồi trước chiến tranh – vẫn hàng thông xanh đứng trang nghiêm dọc theo chân tường điện Kremlin, vẫn hai người lính đứng yên vị bên cửa ra vào lăng mộ vĩ đại. Những khuôn mặt trẻ trung của họ thật là trang nghiêm.

Chân bước chậm rãi, lòng đầy xúc động, anh đi qua quảng trường và luôn luôn nhìn về bên phải. Anh nhìn thấy chiếc kim vàng nhảy nhảy trong chiếc đồng hồ trên tháp Spasskaya, và mặt trời, trong một thoáng chói mắt, rực lên trên mặt kim.

Khi anh bước xuống bờ sông, có một chàng trai trẻ, gò má cao, mắt đen, cũng mặc áo va-rơi và đi ủng bước về phía anh. Anh ta hỏi vẻ lúng túng như có lỗi :

- Xin phiền hỏi anh bạn, anh có biết đường đến Viện bảo tàng hội họa Tretyakov đi lối nào không ?

- Mình biết chứ ! – anh gần như kêu lên, bỗng dưng vui mừng quá đỗi về một điều gì đó. – Tất nhiên là mình biết chứ ! Lẽ ra mình sẽ đích thân đưa cậu đến, nhưng mình đã đặt kế hoạch là đến mai mình mới tới Viện bảo tàng Tretyakov. Chàng trai gật đầu cảm ơn và bước đi. Còn anh vẫn đứng nhìn theo và mỉm cười hạnh phúc, ngỡ ngàng : anh cũng vừa nghĩ rằng ngày mai cả anh cũng sẽ đến thăm Viện bảo tàng Tretyakov ! Còn nếu anh muốn, anh sẽ đến cả ngày hôm nay nữa. Chỉ cần anh muốn – là mười lăm phút sau anh đã có mặt ở bảo tàng Tretyakov rồi !

Брусчатка Красной площади отливает раскаленной синевой неба. Он идет выпрямившись и подняв голову. Здесь все по прежнему, как до войны, – торжественный строй голубоватых елей вдоль Кремлевской стены, два солдата застыли у дверей великой гробницы. Их юные лица загадочны и надменны. Кажется, эти же самые парни стояли здесь и тогда, пять лет назад.
Медленно, с бьющимся сердцем, он проходит через площадь и все время смотрит направо. Он видит, как на часах Спасской башни прыгает золотая стрелка и в ней на одно слепящее мгновение вспыхивает солнце.
А когда он спускается на набережную, к нему подходит молодой парень, скуластый и черноглазый, тоже в гимнастерке и сапогах, и спрашивает с виноватой запинкой:
– Случайно не знаешь, друг, как в Третьяковскую галерею пройти?
– Как не знаю! – почти кричит он, чему то вдруг очень обрадовавшись. – Конечно, знаю! Я сам бы с тобой пошел, но я уж решил – Третьяковку на завтра. Вот слушай: иди через Каменный, нет – лучше через Москворецкий мост…
И он старательно и подробно объясняет парню, как пройти в Третьяковскую галерею. Тот уходит, благодарно кивая. А он смотрит вслед и улыбается счастливо и изумленно: подумать только, завтра и он пойдет в Третьяковку! А если захочет, то пойдет и сегодня. Стоит ему захотеть – и через пятнадцать минут он будет в Третьяковке!

★

[baodung]

Xin hỏi bác Vanhia về ý nghĩa của việc đưa nội dung song ngữ Việt - Nga của các đoạn văn kể trên ? Nếu để so sánh về chất lượng dịch trực tiếp thì Baodung cảm thấy văn dịch chưa sát với cốt truyện!

[Vania]

baodung viết

Xin hỏi bác Vanhia về ý nghĩa của việc đưa nội dung song ngữ Việt - Nga của các đoạn văn kể trên ? Nếu để so sánh về chất lượng dịch trực tiếp thì Baodung cảm thấy văn dịch chưa sát với cốt truyện!

Vâng, cháu cũng cảm thấy thế. Nên mới phải làm như thế !

[Vania]

Và thế là anh đang ở phòng ngoài của ga xe điện ngầm tràn đầy ánh sáng điện tỏa đều, do đó mà những tường đá hoa cương, quần áo và khuôn mặt mọi người đều có màu da cam nhạt.

Một dòng người kiên trì theo một hướng nhất định đã đưa anh tới một trong hai chiếc cầu thang máy.

Anh cảm thấy rõ ràng rằng anh vừa xuống chiếc cầu thang này cách đây không lâu – mới tuần trước hai ngày hôm qua thôi. Ở đây mọi thứ đều quen thuộc, không có gì thay đổi so với cái ngày hôm qua cách đây đã năm năm…

Mọi người nhẹ nhàng rời cầu thang và tỏa về mọi hướng. Trong tiếng rì rì đơn điệu của thang máy và tiếng ồn ào của những câu trò chuyện, đột nhiên ập đến tiếng chuông đều nhịp mỗi lúc một gần và tiếng bánh xe lăn. Đó là một đoàn tàu còn chưa nhìn thấy đang tiến vào ga.

Có ai đó khẽ chạm vào cánh tay anh – đó là một bà cụ già đội khăn kiểu nông thôn.

- Con ơi, già đứng đây chờ tàu đến ga “Sokolniki” được không ?

- Không được, không được, cụ ạ ! Cụ đi không đúng hướng rồi ạ : cụ cần quay ngược lên và đi đến ga khác kia ! Bây giờ cụ hãy…

Nhưng có một giọng trầm trầm của ai đó ngắt lời anh :

- Không cần phải thế. Cụ cứ đi xuống dưới này và đi theo đường ngầm mới làm để chuyển sang ga “Quảng trường Cách mạng”.

- Đường ngầm nào ? – anh hỏi bằng giọng làm cao của một người cảm thấy bị xúc phạm vì có một người nào đó dám nghĩ đến chuyện sửa lại lời mình. – Anh nhầm đấy. Chỉ ở ga “Thư viện Lenin” mới có đường ngầm chuyển ga thôi.

- Tôi không bao giờ nhầm đâu, đồng chí ạ. Đã không biết thì đừng dạy khôn người khác. Còn cụ, xin cụ đừng nghe anh ta, cụ cứ yên tâm đi theo lối ngầm mới là sẽ đến nơi.

Đúng, đúng như vậy đó ! Anh đã đọc trên báo chí viết về những ga mới mở trong chiến tranh và về lối ngầm mới ở trung tâm. Cần phải nhanh chóng đến thăm những nơi đó.

И вот он в вестибюле метро, залитом рассеянным электрическим светом, от которого мраморные стены, одежда и лица людей приобретают матово оранжевый оттенок.
Напористый людской поток проносит его к одному из двух эскалаторов.
Ему явственно кажется, что он спускался по этому эскалатору совсем недавно – неделю назад, вчера. Здесь все знакомо, ничто не изменилось со вчерашнего дня – который был пять лет назад…
Люди легко сбегают с эскалатора и расходятся в разные стороны. В однообразное гудение эскалатора и шум множества разговоров врываются нарастающий лязг и громыханье. Это подходит еще невидимый поезд.
Кто то трогает его за рукав – деревенская старуха в платке.
– Сынок, а на «Сокольники» мы здесь посадимся ай нет?
– Что вы! Нет, нет! Вы не туда идете: вам надо подняться обратно и перейти на другую станцию! Вы сейчас…
Но чей то бас спокойно прерывает его:
– Вовсе не обязательно. Идите, бабуся, вниз и пройдете по новому переходу на станцию «Охотный ряд».
– Какому переходу? – спрашивает он высокомерно, уязвленный тем, что кто то вздумал поправлять его. – Вы путаете. Это на «Библиотеке Ленина» есть переход.
– Я никогда не путаю, товарищ. Если не в курсе, не надо учить других. А вы, бабуся, не слушайте его, а спокойно идите по новому переходу и своего достигнете.
Да, ведь верно! Он же читал в газетах о новых станциях, открытых еще в войну, и о новом переходе в центре. Надо немедленно все это осмотреть.

Sau cái oi bức của tháng Bảy, thì hơi mát của lớp đá hoa cương dưới đường ngầm thật dễ chịu biết bao ! Anh đi theo lối ngầm mới, tò mò ngắm nhìn những bức tượng hoặc phù điêu bằng thạch cao, nền đường lát bằng những phiến đá màu, và khoan khoái hít thở cái mùi vị quen thuộc, hơi nồng nồng bao giờ cũng có trong đường xe điện ngầm – mùi vôi mới quét hoặc mùi mạt cưa ẩm.

Anh đi chậm rãi, và mọi người đều vượt lên trước anh. Dường như anh là người nhàn rỗi duy nhất trong dòng người hối hả này.

Một giờ sau, nhìn ngắm đã mỏi mắt, anh đi lên phố từ sân ga yêu thích của anh. Quảng trường Mayakovsky làm anh lóa mắt bởi mặt trời và bầu trời xanh ngắt, đồng thời khiến anh thấy nực người.

Anh đọc các tấm biển quảng cáo : chương trình biểu diễn của Đoàn văn công đường sắt… Hợp xướng Armenia… Biểu diễn của nghệ sĩ vĩ cầm Ba Lan, giáo sư nhạc viện Warszawa… Dạ hội hài hước… Giải quán quân đấu vật… Biết bao nhiêu là tên tuổi mới mà anh chưa quen biết !

Bỗng nhiên có ai đó nắm vai anh.

- Vadim !

Quay ngoắt người lại anh nhìn thấy Sergey Palavin, người bạn xa xưa từ hồi còn học phổ thông của anh. Thật là hữu duyên thiên lý ! Dường như anh cảm thấy là cuộc gặp gỡ nhất định phải diễn ra lúc này.

Họ vụng về ôm chầm lấy nhau và trong giây phút đầu tiên, cả hai đều không nói nên lời.

- Mình đã gọi điện cho cậu sáng nay, - Vadim nói.

- Mình biết, mình biết rồi ! Thế nào, cậu thế nào ? Đồ quỷ ! – Sergey ôm ghì lấy Vadim, lắc lắc anh và cười khà khà, - Cậu khỏe lên đấy ! Không, cậu thấy đấy, khỏe ra khỏe ! Chắc cậu phát phì lên vì những món ăn quân đội, phải không ?

- Còn cậu thì cũng chẳng còm cõi gì.

- Ồ, mình thì còn phải nói ! Trên mặt cậu vẫn còn nhiều nét từng trải, chinh chiến… Mà làm sao chúng mình lại đứng đực ra thế này nhỉ ? Quỉnh thật !

- Mình định chiều nay rẽ đến…

- Thế là chúng mình đã gặp nhau !.. Thế là cậu được một huân chương Sao Đỏ và hai hàng huy chương, - tốt quá !

Vadim nhìn vào gương mặt rạng rỡ của bạn mình : nhìn chung Sergey không thay đổi gì, chỉ có cao hơn và vai rộng thêm. Vẫn mái tóc tơ màu hạt dẻ sáng, vẫn cặp mắt xanh với nét vui nhộn của người Tatar, còn vầng trán dô rám nắng có hơi hằn những nếp nhăn mà năm năm trước chưa có. Trông anh chững chạc hẳn ra và có phần diêm dúa : bộ lễ phục mùa hè màu kem và đôi sandal bằng da màu trắng. Vẫn thế đấy : Sergey bao giờ cũng thích ăn vận chỉnh tề.

После июльской жары так приятна мраморная свежесть подземелья! Он идет по новому переходу, пытливо разглядывая алебастровые украшения, выложенный цветными плитками пол, и с наслаждением вдыхает знакомый, всегда присутствующий в метро чуть сыроватый запах – запах свежей известки или влажных опилок.
Он идет медленно, и все обгоняют его. Кажется, он единственный праздный человек в этой торопливо бегущей толпе.
Через час, утомленный всем виденным, он выходит на своей любимой станции. Площадь Маяковского ослепляет его голубизной и солнцем, окунает в зной.
Он читает афиши: выступление Ансамбля железнодорожников… Армянский хор… Гастроли польского скрипача, профессора Варшавской консерватории… Вечер юмора… Командное первенство по борьбе… Сколько новых, незнакомых ему имен!
Вдруг кто то хватает его за плечи.
– Вадим!
Круто обернувшись, он видит Сергея – Сережку Палавина, своего самого старинного друга еще со школьной скамьи. Вот она, встреча! Он будто чувствовал, что это должно случиться сейчас.
Они обнимаются неуклюже и в первые секунды не находят слов.
– Я звонил тебе утром, – говорит Вадим.
– Знаю, знаю! Ну, как ты? Черт! – Сергей стискивает Вадима в объятиях, трясет его и хохочет. – И здоров же ты стал! Нет, ты смотри, какой здоровый! Отъелся на армейских харчах, а?
– Да и ты не из тощих.
– Ну у, куда мне! И в лице у тебя этакое бывалое, солдатское… Как мы встретились то, а? Блеск!
– Я думал вечером зайти…
– Ну вот и встретились!.. У тебя, значит, Красная Звезда и медали в два наката, – нормально!
Вадим смотрит в сияющее лицо друга: в общем Сергей не изменился, только вырос, стал шире в плечах. Такие же пушистые светло русые волосы, голубые глаза с веселым татарским разрезом, а загорелый выпуклый лоб слегка рассечен морщинами – их не было пять лет назад. Вид у него глубоко штатский и праздничный: летний костюм кремового цвета и сандалеты из белой кожи. Ну как же! Сережка всегда любил пофрантить.

Họ đi dọc theo phố Sadovaya, cả hai vẫn còn thấy ngỡ ngàng và xúc động cao độ trước cuộc gặp mặt hằng mong đợi từ lâu, nhưng lại vô cùng bất ngờ này. Phút lúng túng ban đầu đã qua đi, và lúc này họ tranh nhau nói, cướp cả lời của nhau.

Có thể kể cho nhau nghe những gì trong những giây phút đầu tiên này ? Hình như chẳng có gì cả. Họ kể về những giây phút mà họ đã biết từ lâu qua thư từ. Sergey làm việc cho tới cuối năm bốn mươi ba ở Sverdlovsk, trong Viện nghiên cứu khoa học, sau đó anh được động viên và được điều đến mặt trận Tây Bắc, anh phục vụ ở đó cho tới cuối chiến tranh. Từ tháng Mười Hai năm bốn mươi nhăm – tức là đã hơn một năm rưỡi – anh ở Moskva.

- À, thế tụi bạn của chúng mình đâu cả ấy nhỉ ? – Vadim hỏi. – Romka, Lyudochka ở đâu ? Mitya Zarechnyi nữa ?

Sergey chỉ gặp mỗi một mình Romka, cậu ta ở Moskva, làm việc ở xí nghiệp đồng hồ, Lyudochka theo chồng đến một vùng nào đó, hình như ở Kazakhstan thì phải. Mitya Zarechnyi phục vụ trong một đơn vị đóng giữ ở Berlin. Còn Petya Kirsanov thì đã hi sinh từ hồi năm bốn mươi hai.

- Có, mình có biết, các bạn có viết cho mình. Thương Petya thật… - Vadim lặng đi. – Còn cậu thì làm gì, Sergey ? Học à ?

- Bắt đầu từ năm nay.

- Ở đâu thế ?

- Còn chưa định. Hoặc là ở MGU, hoặc là ở một trường nào đấy. – Sergey thở dài và lắc đầu vẻ lo lắng. – Đã đến lúc, đã đến lúc bắt đầu rồi ! Mình đã thơ thẩn hết nửa năm nay rồi, chán…

Vadim thì đã quyết định từ lâu – anh sẽ vào học Khoa Văn trường Đại học Sư phạm. Nhưng lúc này anh chưa muốn nói gì về mình.

- Hi vọng là cậu chưa vợ con gì chứ ? – đột nhiên Sergey hỏi.

- Chưa, lấy đâu ra…

- Ừ, đúng thế, - Sergey nói giọng dạy đời. – Mình với cậu, người anh em ạ, không nên nặng gánh gia đình vội. Hoàn toàn không nên. Bây giờ chúng ta phải bắt tay vào học, lo chuyện tiến bộ, như người ta thường nói, và nếu không nặng gánh, một thân một mình thì sẽ dễ dàng hơn…

Vadim nghe không rõ, đúng hơn là hiểu không rõ những điều Sergey nói. Cảm xúc hân hoan của một ngày rực rỡ mặt trời hôm nay vẫn quyện chặt lấy anh và làm anh ngây ngất.

Они идут по Садовой, еще неловкие и напряженно взволнованные этой долгожданной и такой внезапной встречей.
Что можно рассказать в первые полчаса? Кажется, ничего. Они рассказывают о том, что давно знают из писем. Сергей работал до конца сорок третьего года в Свердловске, в научно исследовательском институте, потом его призвали и направили на Северо Западный фронт, там он и служил до конца войны. С декабря сорок пятого – вот уже больше полугода – он в Москве.
– Ну, а где наши ребята? – спрашивает Вадим. – Где Ромка, Людочка? Где Митя Заречный?
Сергей видел одного только Ромку – он в Москве, работает на часовом заводе. Людочка уехала куда то с мужем – кажется, в Казахстан. Митя Заречный служит в оккупационных войсках, в Берлине. А вот Петя Кирсанов погиб. Еще в сорок втором.
– Да, я знаю, мне писали. Жаль Петьку… – Вадим помолчал. – А что ты делаешь, Сергей? Учишься?
– С этого года начну.
– Где?
– Еще не решил. Или в МГУ, или где нибудь еще. – Сергей вздыхает и озабоченно покачивает головой. – Пора, пора начинать! Я же полгода без дела болтаюсь, надоело…
Вадим давно решил – он поступит в педагогический, на литературный факультет. Но ему пока не хочется говорить о себе.
– Не женился, надеюсь? – спрашивает вдруг Сергей.
– Да нет, где же…
– Ну правильно, – говорит Сергей наставительно. – Нам, брат, с тобой нельзя раньше времени обзаводиться семейством. Никак нельзя. Теперь начнем учиться, пробиваться, как говорят, в люди, а это легче одному, необремененному, так сказать…
Вадим плохо слушает, точнее – он плохо понимает Сергея. Радостное возбуждение этого огромного солнечного дня все еще не покидает его и кружит голову.

[baodung]

Vania viết

Vâng, cháu cũng cảm thấy thế. Nên mới phải làm như thế !

Nhưng để làm gì ? Nếu ai hiểu tiếng Nga tốt thì họ thườing đọc nguyên bản. Còn nếu quen đọc tiếng Việt thì cứ để vậy mà đọc có hơn không ? hay là bạn Vanhia có ý gì ?

[Vania]

baodung viết

Nhưng để làm gì ? Nếu ai hiểu tiếng Nga tốt thì họ thườing đọc nguyên bản. Còn nếu quen đọc tiếng Việt thì cứ để vậy mà đọc có hơn không ? hay là bạn Vanhia có ý gì ?

Hề hề, cháu muốn làm điều gì đó kích thích khả năng đọc thôi ạ.