Thời kỳ bao cấp - tem phiếu (1957-1989)

[daidien]

Trên trang nhà thấy có nhiều chủ đề như Tạp chí Liên Xô ngày xưa, những ngày này năm xưa làm biglandvn nhớ đến thời bao cấp, tem phiếu đã trải qua 32 năm. Bắt đầu từ ngày 1-3-1957, Nhà nước thực hiện chế độ cung cấp gạo ăn hàng tháng cho bộ đội, cán bộ, công nhân viên, sinh viên các trường chuyên nghiệp, học sinh được hưởng học bổng toàn phần tại các trường phổ thông, bệnh nhân tại các trạm điều dưỡng...


Trong ký ức của nhiều người còn sâu đậm thời bao cấp với tem phiếu, sổ gạo, bìa mua hàng, sổ mua phụ tùng xe đạp... Và xung quanh nó biết bao nhiêu chuyện vui, buồn...

Phải đến ngày 1-4-1989 chế độ tem phiếu mới hoàn toàn được bãi bỏ.
Đặc biệt phải nhớ đến một số nghề nay đã thất truyền (diệt chủng) như Bơm mực bút bi hay lộn xích xe đạp… mời các bạn hồi tưởng lại một thời đã qua.

Một nghề chỉ còn trong ký ức thời kỳ bao cấp tem phiếu



Tem mua lương thực



Đi tầu điện ngày này năm xưa



Mua hàng trong "siêu thị" ngày xưa



Phố phường thời bao cấp




Căn hộ cao cấp "thờ kỳ tem phiếu" nhìn thấy một số đồ vật của Liên Xô như giường gấp, lật đật, tủ lạnh ...

Nguồn Internet
http://hanoimoi.com.vn/newsdetail/Ph...-tem-phieu.htm
http://sachxua.net/forum/index.php/topic,8128.0.html

[Nàng Shura xinh đẹp]

Cháu chả biết gì đâu! Nhưng cháu cũng từng nghe nói về thời bao cấp qua câu chuyện của bố cháu, mẹ cháu, ông bà cháu... Hầu hết mọi người đều nói rằng ngày xưa khổ lắm nhưng con người ta sống với nhau tốt hơn bây giờ! Mẹ cháu còn bảo, ngày xưa giá trị tinh thần được đề cao hơn những giá trị vật chất. Cháu thì chả biết có đúng không nữa! Mẹ cháu bảo một đữa con gái hay mơ mộng vớ vẩn như cháu thì biết cái nỗi gì! Nhưng cháu cũng khá kết cái vụ giàu nghèo như nhau cả! Bây giờ ở lớp cháu, cháu hay bị cười về vụ quần áo lắm! Tiền thì chẳng mà mua, mà nhìn thì mình đời nào muốn mặc! Bác cháu còn bảo ngày xưa quần áo chả có mà tranh nhau xem đứa nào đẹp hơn đâu, rồi thì Hà Nội xưa đẹp hơn giờ, lại cả vụ tắc đường thì xưa làm gì có xe mà tắc! Mọi người nói nhiều lắm! Bố cháu còn nói ngày xưa đời sống đơn giản, trẻ con còn được thành thơi, bây giờ cứ lao đầu vào học như điên, không thì còn lâu mới giàu được! Nhiều cái lắm! Cháu nghe mà tự hỏi, chẳng lẽ cuộc sống đầy đủ vật chất lại khiến những giá trị tinh thần bị mất đi chăng?

[htienkenzo]

Nàng Shura xinh đẹp viết

Cháu chả biết gì đâu! Nhưng cháu cũng từng nghe nói về thời bao cấp qua câu chuyện của bố cháu, mẹ cháu, ông bà cháu... Hầu hết mọi người đều nói rằng ngày xưa khổ lắm nhưng con người ta sống với nhau tốt hơn bây giờ! Mẹ cháu còn bảo, ngày xưa giá trị tinh thần được đề cao hơn những giá trị vật chất. Cháu thì chả biết có đúng không nữa! Mẹ cháu bảo một đữa con gái hay mơ mộng vớ vẩn như cháu thì biết cái nỗi gì! Nhưng cháu cũng khá kết cái vụ giàu nghèo như nhau cả! Bây giờ ở lớp cháu, cháu hay bị cười về vụ quần áo lắm! Tiền thì chẳng mà mua, mà nhìn thì mình đời nào muốn mặc! Bác cháu còn bảo ngày xưa quần áo chả có mà tranh nhau xem đứa nào đẹp hơn đâu, rồi thì Hà Nội xưa đẹp hơn giờ, lại cả vụ tắc đường thì xưa làm gì có xe mà tắc! Mọi người nói nhiều lắm! Bố cháu còn nói ngày xưa đời sống đơn giản, trẻ con còn được thành thơi, bây giờ cứ lao đầu vào học như điên, không thì còn lâu mới giàu được! Nhiều cái lắm! Cháu nghe mà tự hỏi, chẳng lẽ cuộc sống đầy đủ vật chất lại khiến những giá trị tinh thần bị mất đi chăng?

Hì!... Nàng Shura xinh đẹp không thể tưởng tượng và cũng không thể nào tin được rằng, đó là sự thật cũng phải thôi! Thế hệ sau tôi khoảng 5-7 năm (thời cải cách chữ viết ấy) cũng đã khó tin được rồi! Tất nhiên, hồi xưa có những giá trị trong cuộc sống mà bây giờ chỉ có mà... mơ ước! Tôi nhớ hồi năm 1977, khi tôi đón xe bus tuyến Mơ - Bờ Hồ, đến đoạn Nhà máy Dệt Tám Tháng Ba, nơi tôi đứng thì trên xe ấy có 1 tên móc túi. Các cô bác trên xe túm cổ tên ấy xuống đường, xe bus dừng lại và mọi người gọi các chú công an (hồi xưa mặc trang phục màu vàng, mũ cối và nhìn rất hiền). Tên móc túi ấy bị tẩn cho một trận nên thân trước khi xe tiếp tục đi. Và còn nhiều giá trị nữa... Mẹ tôi dẫn đi trên Bờ Hồ, ngang qua một người lớn tuổi, cả mẹ tôi và ông cụ kia đều chào nhau, đồng thời mẹ tôi còn nhắc tôi vòng tay chào ông cụ. Cả hai đều không biết nhau-người lạ. Bạn có thể xem qua một đoạn "hồi ký" của tôi nhé!:

htienkenzo viết

Thời ấy, gia đình tôi đã sống ở miền Nam, nhưng “vưỡn” thế!- cũng khổ cực như ngoài Bắc và Hà Nội.
-Quần áo: Mẹ tôi tự may cho cả nhà. Riêng quần áo của chúng tôi thì được phép “thời trang” giống như các cô, cậu “mô-đen” bây giờ. Có nghĩa là cũng vá chằng vá đụp và “lắp ghép”. Cũng “lộn cổ”, cũng “lớp anh trước, lớp em sau”- anh mặc chật thì em mặc. Thậm chí tôi phải mặc quần “âu” của 1 chị lớn hơn “nhường” lại(!)
-Giày dép: Giày BATA để đi hội hè, dép nhựa tái chế. Gia đình tôi may mắn có cô (dì) làm ở Nhà máy bánh kẹo Hải Châu (Minh Khai), chú (dượng) làm Gđ. Nhà máy nhựa Hà Nội (27-Hai Bà Trưng) nên thỉnh thoảng được mang dép nhựa trắng và nguyên sinh cùng với bánh kẹo ở Hà Nội gửi vào. Không phải đi dép nhựa đen và “được” dán đi dán lại nhiều lần nữa!
-Cứ mỗi buổi sáng tôi cầm sổ đi nhận 4 ổ bánh mì và 1 bịch sữa bột Liên Xô. Sữa bột về nhà pha với nước sôi và chấm bánh mì. Thỉnh thoảng mẹ tôi thay đổi món khác như: khoai lang tẩm bột mì Tây, muối, hành, bột ngọt và rán lên, ngon ra phết!
-Cứ 1 kg thịt “sấn mông” tiêu chuẩn thì quy đổi ra 1,5 hay 2,0 kg xương hay mỡ . Mẹ tôi dựa vào đó để điều tiết việc “tiêu thụ” thịt trong tháng. Và mua về, mẹ tôi phân chia và đếm số miếng thịt để có “kế hoạch” ăn trong bao nhiêu bữa.
-Vở học sinh: Tôi rất tiết kiệm giấy vở. Giấy vở thường xuyên “hiện hình” dăm lá mía. Tôi thường lấy giấy công văn đánh máy 1 mặt của ba tôi để đóng thành vở đi học.
Và, còn nhiều, nhiều thiếu thốn, khổ cực lắm! Còn lâu mới kể hết! Nhưng, khi ấy chúng tôi vẫn “bài ca hy vọng” và sống bằng… niềm tin!

[Nàng Shura xinh đẹp]

htienkenzo viết

Hì!... Nàng Shura xinh đẹp không thể tưởng tượng và cũng không thể nào tin được rằng, đó là sự thật cũng phải thôi! Thế hệ sau tôi khoảng 5-7 năm (thời cải cách chữ viết ấy) cũng đã khó tin được rồi! Tất nhiên, hồi xưa có những giá trị trong cuộc sống mà bây giờ chỉ có mà... mơ ước! Tôi nhớ hồi năm 1977, khi tôi đón xe bus tuyến Mơ - Bờ Hồ, đến đoạn Nhà máy Dệt Tám Tháng Ba, nơi tôi đứng thì trên xe ấy có 1 tên móc túi. Các cô bác trên xe túm cổ tên ấy xuống đường, xe bus dừng lại và mọi người gọi các chú công an (hồi xưa mặc trang phục màu vàng, mũ cối và nhìn rất hiền). Tên móc túi ấy bị tẩn cho một trận nên thân trước khi xe tiếp tục đi. Và còn nhiều giá trị nữa... Mẹ tôi dẫn đi trên Bờ Hồ, ngang qua một người lớn tuổi, cả mẹ tôi và ông cụ kia đều chào nhau, đồng thời mẹ tôi còn nhắc tôi vòng tay chào ông cụ. Cả hai đều không biết nhau-người lạ. Bạn có thể xem qua một đoạn "hồi ký" của tôi nhé!:

Ôi bác ơi, sao bỗng nhiên bác lại bôi đen tên thành viên của cháu như vậy? Phải chăng cháu đã làm gì sai khiến bác phải buồn lòng và giận cháu! Nếu quả thật như vậy thì cháu thật có lỗi! Cháu xin lỗi bác nhiều lắm! Bác có thể tha lỗi cho cháu được không?

[ussr]

daidien viết

Căn hộ cao cấp "thờ kỳ tem phiếu" nhìn thấy một số đồ vật của Liên Xô như giường gấp, lật đật, tủ lạnh ...

Đâu đó ở Sài gòn, Mát hay Len vẫn còn kva như thế này, poccu@ mơ được sống như vậy mà 0 được (sống 1 mình 1 kva!)

[htienkenzo]

daidien viết

...
Phải đến ngày 1-4-1989 chế độ tem phiếu mới hoàn toàn được bãi bỏ.
Đặc biệt phải nhớ đến một số nghề nay đã thất truyền (diệt chủng) như Bơm mực bút bi hay lộn xích xe đạp… mời các bạn hồi tưởng lại một thời đã qua.

Một nghề chỉ còn trong ký ức thời kỳ bao cấp tem phiếu

...

...

"tuyệt chủng" thì đúng hơn chứ bác! Tôi liệt kê thêm một số nữa nhé!:
- Dán dép nhựa.
- Nẹp tre rút quai dép cao su.
- Bơm gaz bật lửa.
- Học sinh tự đóng vở để học (trường phát giấy kẻ ngang theo tiêu chuẩn, về nhà tự đóng thành cuốn mà ghi chép).
- 4, 5 học sinh chung một bộ sách giáo khoa được mượn ở thư viện trường.
- Đan áo len, may quần áo bằng tay cho con cái.
- Cắt thịt gà bằng... kéo (!)
- Tự ngâm cao su với xăng thành keo vá và tự vá xe đạp.
- Xe đạp có bảng số và cặp theo ống bơm...
Và... nhiều nữa!

[Old Tiger]

htienkenzo viết

- Bơm gaz bật lửa. chỗ em giờ ghề này giờ vẫn thấy.
- - Đan áo len, may quần áo bằng tay cho con cái.

Cái này giờ vẫn có.

- Cắt thịt gà bằng... kéo (!) Nhà em lần đầu tiên nghe thấy.
- Tự ngâm cao su với xăng thành keo vá và tự vá xe đạp. Không phải ngâm cao su và là kếp. Hoặc lấy mủ cao su hoặc ... nhựa mít.

Có cái nghề hoạn lợn, thiến chó, thiến gà. Không biết bây giờ còn không các bác nhỉ?

[htienkenzo]

Old Tiger viết

Có cái nghề hoạn lợn, thiến chó, thiến gà. Không biết bây giờ còn không các bác nhỉ?

Hì!...
Có một dạo nghề này nó bị ế nên họ chuyển sang làm nghề khác, bác ạ! Đâu chừng giờ này họ đã nghỉ hưu (già) rồi!

[hongducanh]

Old Tiger viết

Có cái nghề hoạn lợn, thiến chó, thiến gà. Không biết bây giờ còn không các bác nhỉ?

Vẫn còn bác Hổ gừ à, nhưng không còn các "nghệ sĩ múa đao" đi dạo rao trên đường phố: "Có ai hoạn lợn kh...khô...không?".

Cái nghề hoạn lợn, thiến chó, thiến mèo đã được đưa vào các trung tâm thú y địa phương để xử lý trong điều kiện vệ sinh hơn các ông làm nghề hoạn lợn ngày xưa.

[daidien]

Đã có ai trong diễn đàn nhà đánh răng bằng thuốc đánh răng bột không (như xà phòng bột Ô MÔ bây giờ chỉ dùng cho máy hoặc vò tay thôi). Không hiểu xuất hiện từ kỳ nào mình được phân phối và dùng năm 1979 khi đóng quân ở Tân Sơn Nhất. Bây giờ chỉ là kỷ niệm của những ai đã qua giai đoạn ấy chứ còn các bạn sinh sau đẻ muộn nghe nói thì bảo đó là chuyện hoang đường những chuyện thật 100%.

[htienkenzo]

htienkenzo viết

...
- Cắt thịt gà bằng... kéo (!)
...
Và... nhiều nữa!

Em nhớ, hồi nhà em ở ngoài Bắc, trong một Khu tập thể dành cho cán bộ cũng "tương đối" nên không có cảnh này ("chặt" gà bằng kéo). Nhưng ở nhà cô (dì) em-Khu tập thể đối diện Nhà máy Dệt Tám Tháng Ba thì em thấy vậy. Hồi đó thì không biết, nhưng sau này-khi sống ở miền Nam, em mới hiểu ra. Làm gà mà chặt bằng dao-thớt thì nhà bên cạnh nghe thấy đâm ra "ghen ăn tức ở". Cô em có cây kéo làm gà giống như kéo làm bếp có bán ở siêu thị bây giờ. Khu nhà em ở trong miền Nam cũng vậy, các cô các bác đi chợ về thì giỏ chất đầy... rau, chỉ có một gói thịt nhỏ bọc kín để ở tận dưới đáy giỏ (mua ngoài chợ theo "giá tự do"). Nói chung, hồi ấy các "bác" làm cho xã hội "ai cũng như ai"-nghèo dần đều(!) Em thấy những lần bốc thăm hay phân phát theo tiêu chuẩn, phụ nữ cũng được phát dao lam (Croma), thuốc lá (Hoa Mai, Mai, Đà Lạt...). Còn đàn ông, nói xin lỗi, họ cũng được phát cả vải màn(!) Sau đó tự mọi người thỏa thuận trao đổi sản phẩm cho phù hợp nhu cầu của nhau.

[Minsk1984]

Phố phường thời bao cấp


Chợt nhớ lại, thời đó ra đường có nhiều người mặc quần áo bộ đội thế! Thì đấy, trên cái ảnh nhỏ này cũng có đến gần chục ... chiến sỹ. Thứ nhất, hồi đó cũng có nhiều bộ đội thật (để còn đối phó chiêu "biển ngợm" của lũ bành trướng). Thứ hai, nhiều người kg phải bộ đội nhưng vẫn mặc quân phục vì ...quần áo vải vóc khan hiếm nên kiếm bộ đồ lính mặc vừa bền vừa rẻ. Trong hoàn cảnh đó, áo bay Liên xô cũng được ưa chuộng và trở thành mốt một thời gian khá dài.

[daidien]

Đúng như thực tế một số bạn đã nhận xét, thời kỳ bao cấp khổ thật nhưng tình người thì nồng ấm vô cùng. Về ăn mỳ không có bột nở nặn ăn từng cục, rồi củ mìn và bo bo bổ sung. Mặc thì áo bay mặc cả đi đám cưới và đi đám ma. Tham gia giao thông sau tết 50 km đi mất 1 ngày. Tình thày trò còn nhớ mãi trong khó khăn, thời nay có văn hóa phong bì...

[htienkenzo]

Minsk1984 viết

...
Chợt nhớ lại, thời đó ra đường có nhiều người mặc quần áo bộ đội thế! Thì đấy, trên cái ảnh nhỏ này cũng có đến gần chục ... chiến sỹ. Thứ nhất, hồi đó cũng có nhiều bộ đội thật (để còn đối phó chiêu "biển ngợm" của lũ bành trướng)...

Với lại có cả thành phần Bộ đội... phục viên nữa chứ bác!
Sau này (cũng lâu lắm rồi!) ra Hà Nội, tôi ngạc nhiên khi thấy ở phố Lê Duẩn-đoạn từ ga Hàng Cỏ đến Công viên Thống Nhất họ bán rất nhiều quân phục. Sao lại nhiều thế? Chứ tôi nghĩ, quân phục chỉ... "lưu hành nội bộ" thôi chứ!

[micha53]

Minsk1984 viết

Chợt nhớ lại, thời đó ra đường có nhiều người mặc quần áo bộ đội thế! Thì đấy, trên cái ảnh nhỏ này cũng có đến gần chục ... chiến sỹ. Thứ nhất, hồi đó cũng có nhiều bộ đội thật (để còn đối phó chiêu "biển ngợm" của lũ bành trướng). Thứ hai, nhiều người kg phải bộ đội nhưng vẫn mặc quân phục vì ...quần áo vải vóc khan hiếm nên kiếm bộ đồ lính mặc vừa bền vừa rẻ. Trong hoàn cảnh đó, áo bay Liên xô cũng được ưa chuộng và trở thành mốt một thời gian khá dài.

Trong tấm hình còn có màu xanh của đồ Bảo hộ lao động - Dân quân tự vệ.
Màu của Bộ đội là xanh cỏ úa (cứt ngựa).

[daquen]

Thời bao cấp cũng được các bác trong 3N bàn đến nhiều rồi ạ. Mời cả nhà cùng xem thêm nhé Từ điển bao cấp

[Riki]

Cháu chỉ có một ít ảnh thời chiến tranh, tặng các bác xem chơi !

http://www.facebook.com/media/set/?s...1670376&type=1

[Minsk1984]

Căn hộ cao cấp "thờ kỳ tem phiếu" nhìn thấy một số đồ vật của Liên Xô như giường gấp, lật đật, tủ lạnh ...

Thương cho cái tủ lạnh Saratov nhà tôi quá...Hu...Hu!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Tôi mang nó về, ông cụ nhà tôi cứ muốn giữ nó lại làm ...kỷ niệm mà kg nỡ bán đi. Nhưng khổ lắm, nhà có dùng đến đâu! Thỉnh thoảng chỉ bỏ ra chạy lấy lệ. Lấy tý đá uống cho mát. Hơn nữa, để lâu mà kg dùng đến nó cũng hỏng, phí đi. Còn cái chức năng chính là để giữ lạnh thực phẩm thịt cá và giữ tươi rau củ quả thì tuyệt nhiên kg dùng đến. Các bác đã kinh qua thời đó rồi thì chắc biết thừa lý do. Nhưng chắc thế hệ 8X về sau thì chắc kg đoán ra đâu! Rất đơn giản: làm gì có thừa những thứ xa xi đó mà cho vào tủ lạnh!!!
Năm 1990, sau 6 năm có mặt trong căn hộ chật hẹp của nhà tôi, em nó phải ra đi ...mà vẫn chưa biết đến mùi thịt cá, rau củ quả! Khổ thân cho em nó quá! Thương thay!!!!!!!!!!!!!!!!!

[Minsk1984]

Tiếp sức bác daidien nào!
“Sáng kiến” thời bao cấp

Đến hẹn lại lên, cứ đến độ cuối tháng 12 là các cơ quan rục rịch họp tổng kết, bình bầu các danh hiệu cho tập thể và cá nhân. Cho tập thể thì có danh hiệu “tổ lao động XHCN”, cá nhân thì có danh hiệu “lao động tiên tiến” rồi “chiến sỹ thi đua” (có nhiều cấp khác nhau).
Tôi còn nhớ một trong các tiêu chí của “tổ lao động XHCN” là trên 80% người trong đơn vị phải có sáng kiến. Vì vậy, các “thủ trưởng” yêu cầu mọi người ai cũng phải có sáng kiến gửi lên ban thi đua để bình xét. Nhiều cái sáng kiến rất ngây ngô, làm cho ban thi đua cười vỡ bụng. Tôi xin đơn cử vài cái sau:
- Sáng kiến dùng cao su thay tẩy của chị làm can in (với sự xuất hiện của máy photocopy, cái nghề này bây giờ cũng biến mất rồi);
- Sáng kiến nấu cá tười với cá khô để tiết kiệm muối của chị cấp dưỡng (bếp ăn tập thể bây giờ cũng bị giải tán rổi!);
- Sáng kiến dùng đinh dăm vông (đinh to, chuyên dùng trong khảo sát đường) để làm kiềng nấu cơm khi đi khảo sát.
- Sáng kiến đưa kỹ sư tập sự ra hiện trường làm công nhân … để tiết kiệm gạo cho nhà nước vì kỹ sư thì chỉ có 13 kg gạo một tháng còn công nhân thì những 20.5 kg một tháng. Đây là sáng kiến của ông làm ở phòng nhân chính.

Không biết bây giờ ở các cơ quan nhà nước có còn phải bình bầu các danh hiệu này nữa hay không?

[htienkenzo]

Minsk1984 viết

Tiếp sức bác daidien nào!
“Sáng kiến” thời bao cấp
...
- Sáng kiến đưa kỹ sư tập sự ra hiện trường làm công nhân … để tiết kiệm gạo cho nhà nước vì kỹ sư thì chỉ có 13 kg gạo một tháng còn công nhân thì những 20.5 kg một tháng. Đây là sáng kiến của ông làm ở phòng nhân chính.

Không biết bây giờ ở các cơ quan nhà nước có còn phải bình bầu các danh hiệu này nữa hay không?

Hic!...
"Sáng kiến" này có lẽ "bọn" Tây nó học ở anh Việt Nam ta.
Em thấy ở Sài Gòn, nhiều văn phòng Thiết kế nước ngoài sử dụng Kiến trúc sư để làm công việc như một Họa viên. Hồ sơ phác thảo từ chính quốc đem sang, họ dùng "lực lượng đông đảo" đội ngũ này để "gia công" bản vẽ. Rẻ hơn và tiết kiệm được rất nhiều khi sử dụng Họa viên ở chính quốc. Lương khởi điểm ở các văn phòng này từ 200-250 USD. Nhưng dù sao vẫn tốt hơn nhiều so với lương của kiến trúc sư ở các cơ quan Tư vấn thiết kế nhà nước! Em có nhiều đàn em đang làm ở các văn phòng như thế. Phần lớn, họ đã chuyển ra ngoài làm để cảm thấy được thoải mái hơn, phóng khoáng hơn. Và quan trọng, họ được làm công việc thiết kế-được sống với nghề của mình dù có vất vả hơn!