Nhà khoa học người Nga Vladimir Pasechnik

[tieuboingoan]

Cái chết bí ẩn của nhà khoa học người Nga Vladimir Pasechnik




Vladimir Pasechnik



Trưa ngày 21/11/2001, nhân viên bảo vệ công viên Wiltshire ở thành phố Salsbury, miền Trung nước Anh, phát hiện xác một người đàn ông nằm chết tại một khu vực vắng vẻ nên liền báo tin cho cảnh sát.


Trưa ngày 21/11/2001, nhân viên bảo vệ công viên Wiltshire ở thành phố Salsbury, miền Trung nước Anh, phát hiện xác một người đàn ông nằm chết tại một khu vực vắng vẻ nên liền báo tin cho cảnh sát.

Kiểm tra và giám định của cảnh sát xác định nạn nhân là nhà khoa học người Nga Vladimir Pasechnik, 64 tuổi, làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu sinh hóa Porton Down của Anh. Nạn nhân chết do bị vật nhọn, có thể là dao, đâm hai nhát vào ngực. Tại hiện trường, cảnh sát còn tìm thấy chiếc ví của nạn nhân bên cạnh, còn giấy tờ tùy thân rơi vãi trên mặt cỏ.

Theo nhận định của cảnh sát, Giáo sư Pasechnik có thể đã bị bọn cướp trấn lột và do chống cự nên ông đã bị đâm chết bằng dao. Công viên Wiltshire lâu nay vốn là nơi lộng hành của bọn tội phạm, cho dù cảnh sát đã nhiều lần tổ chức truy quét.

Thông tin về cái chết bất ngờ của Giáo sư Pasechnik đã thu hút sự quan tâm của dư luận, không chỉ vì ông là một nhà khoa học người Nga nổi tiếng đào thoát sang phương Tây vào năm 1989, mà còn vì trước đó không lâu, hai đồng nghiệp của ông là các giáo sư sinh hóa người Mỹ Don Wiley và Benito Que cũng đã chết một cách bí mật tại Mỹ. Phải chăng ba cái chết này có liên quan với nhau?

Giáo sư Vladimir Pasechnik sinh ngày 12/10/1937 tại thành phố Stalingrad của Liên Xô. Vốn xuất thân trong một gia đình khoa bảng nên Pasechnik học rất giỏi, nhất là các môn khoa học tự nhiên. Khi theo học tại Đại học Bách khoa Leningrad, ông là một trong những sinh viên ưu tú của trường.

Năm 1960, ông là nghiên cứu sinh ngành hóa sinh học tại Viện Cao phân tử Leningrad. Năm 1974, ở tuổi 37, ông được bổ nhiệm làm người đứng đầu một chương trình chế tạo vũ khí sinh hóa học cấp quốc gia có tên gọi Chương trình Biopreparat do Bộ Quốc phòng Liên Xô quản lý.

Để đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu, chế tạo và thử nghiệm, Bộ Quốc phòng Liên Xô đã giao cho Giáo sư Pasechnik một quyền hạn vô cùng rộng rãi là thành lập riêng một phòng nghiên cứu ở thủ đô Moksva, tuyển dụng gần 400 nhân sự với kinh phí hoạt động không hạn chế.

Vì vậy, chỉ chưa đầy 10 năm triển khai Chương trình Biopreparat, Giáo sư Pasechnik đã giúp cho Liên Xô sở hữu nhiều loại vũ khí sinh hóa để làm đối trọng với các chương trình chế tạo vũ khí sinh hóa của Mỹ và các quốc gia phương Tây.

Tuy nhiên, đến năm 1986, theo một thỏa thuận bí mật giữa nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev và Tổng thống Mỹ Ronald Reagan, Liên Xô bắt đầu cắt giảm chương trình chế tạo vũ khí sinh hóa của mình. Nhiều cộng sự và đồng nghiệp của Giáo sư Pasechnik bị gạt ra khỏi công việc chuyên môn của họ và sau đó bị thất nghiệp.

Cho rằng, trong tương lai không xa, đến lượt mình cũng sẽ bị đào thải, cộng với tình hình bất ổn tại Liên Xô từ chủ trương đổi mới và cải cách của nhà lãnh đạo Gorbachev, nên Giáo sư Pasechnik tìm cách đào thoát đến một quốc gia phương Tây để được tiếp tục làm công việc chuyên môn mà mình yêu thích.

Tuy nhiên, ông không biết rằng quyết định quan trọng này sẽ khiến ông phải trả giá bằng chính mạng sống của mình vào năm 2001.

Vào ngày 18/7/1989, nhân chuyến công tác đến thành phố Toulouse của Pháp để ký hợp đồng mua sắm trang thiết bị với một công ty hóa chất, Giáo sư Pasechnik xin tị nạn chính trị tại Sứ quán Anh ở thủ đô Paris, và chỉ hai ngày sau được đưa đến Anh để hưởng quy chế tị nạn chính trị.

Vào thời kỳ đó, chế độ XHCN ở Liên Xô đang cận kề của sự sụp đổ, nên vụ đào thoát của Giáo sư Pasechnik không làm căng thẳng lắm quan hệ ngoại giao giữa Anh và Liên Xô.

Từ năm 1991, Giáo sư Pasechnik làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu sinh hóa Porton Down ở hạt Wiltshire. Đây là một trung tâm nghiên cứu chế tạo vũ khí sinh hóa bí mật của Anh đội lốt nghiên cứu vi sinh vật.

Trung tâm Porton Down có quan hệ với nhiều phòng nghiên cứu tại Mỹ trong đó có Viện Y Sinh hóa Howard Hughes (HHMI) ở bang Maryland, là nơi bí mật triển khai các nghiên cứu về vũ khí sinh hóa, được tài trợ bởi Bộ Quốc phòng Mỹ và Cơ quan Tình báo trung ương (CIA).

Từ năm 1995, trong một chương trình hợp tác bí mật giữa Trung tâm Porton Down và HHMI, Giáo sư Pasechnik được mời đến Mỹ và có dịp làm việc với hai chuyên viên sinh hóa nổi tiếng người Mỹ là Giáo sư Don Wiley và Giáo sư Benito Que.

Nhiệm vụ của chương trình hợp tác bí mật này là nghiên cứu các tác nhân dùng để chế tạo vũ khí sinh hóa như vi trùng bệnh than, bệnh tả, gây ngộ độc thức ăn, E-Coli, khí làm tê liệt thần kinh Sarin VX... trong đó có cả kỹ thuật phát tán vi khuẩn gây bệnh than qua con đường thư tín và bom.

Các cuộc thử nghiệm tại Trung tâm Porton Down và HHMI đều có sự chứng kiến của các giáo sư Pasechnik, Don Wiley và Benito Que.

Vào ngày 3/10/2001, vụ khủng bố sinh học bằng việc phát tán vi khuẩn bệnh than qua thư tín đầu tiên xảy ra tại thành phố Miami, bang Florida của Mỹ, sau đó xuất hiện tại nhiều thành phố khác đã khiến người dân Mỹ và cả cộng đồng quốc tế thêm lo lắng sau sự kiện khủng bố 11/9.

Chính phủ Mỹ một mặt đổ tội cho mạng lưới khủng bố quốc tế Al - Qaeda, mặt khác bí mật gây cản trở các cuộc điều tra. Trong tình hình như vậy đã xảy ra cái chết bí ẩn của 3 nhà khoa học làm việc trong chương trình hợp tác chế tạo vũ khí sinh hóa Anh - Mỹ.

Đầu tiên là vụ tự tử khó hiểu của Giáo sư Don Wiley vào ngày 15/11/2001, 3 ngày sau đến lượt Giáo sư Benito Que bị sát hại không rõ nguyên nhân tại thành phố Miami và đến ngày 21/11/2001 là vụ sát hại Giáo sư Pasechnik tại thành phố Salsbury.

Nhiều người cho rằng, cái chết của 3 nhà khoa học này có liên quan với nhau. Theo điều tra của báo chí Mỹ và Anh, do 3 nhà khoa học này biết quá nhiều về chương trình chế tạo vũ khí sinh hóa của Mỹ và Anh, và nhất là biết rất rõ ai đã tổ chức phát tán vi khuẩn gây bệnh than (có thể là CIA) qua con đường thư tín tại nhiều thành phố lớn ở Mỹ, nên CIA đã tổ chức giết hại họ để bịt đầu mối.

Điều khó hiểu, chỉ chưa đầy 40 ngày điều tra về vụ sát hại Giáo sư Pasechnik mà không tìm ra thủ phạm, Cảnh sát Anh đã vội vàng xếp hồ sơ vụ giết hại nhà khoa học người Nga này mặc cho kiến nghị kéo dài thời gian điều tra để tìm ra thủ phạm của luật sư và người thân của Giáo sư Pasechnik. Cho đến nay, cái chết của Giáo sư Pasechnik vẫn còn là một bí ẩn




Văn Hòa (theo The Guardian)