Các chị 3N sao tự dưng dâng trào cảm xúc mà muốn biết ngọn ngành lịch sử bài "Mùa xuân đầu tiên" vốn dính đến chính trị vậy? Lịch sử bài ca này cũng có nét giống với "Tình ca du mục" thôi, BT tui xin miễn bàn sâu. Nhưng giới thiệu một bài trên web mới ra sáng nay:
http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/201...duy-vuot-truoc
Còn về lịch sử ra đời thì mời các chị đọc lại bài trả lời phỏng vấn của nhà thơ con trai của cố nhạc sĩ:
Thứ bảy, 17 Tháng hai 2007, 03:20 GMT+7
TS - Mùa xuân đầu tiên đã đi qua một chặng đường dài, kể từ một mùa vui... Bây giờ, sau 30 năm, lời ca cất lên, lại thấy bài hát như hát cho hôm nay. Một mùa xuân mới lại đến với dân tộc, rộn ràng như mùa xuân đầu tiên... Có thể nói tôi là thính giả đầu tiên của bài ca ấy, chính xác hơn là giai điệu ấy.
Đó là một đêm vào giữa tháng 12-1975. Chúng tôi đang sống với cha mẹ trong ngôi nhà số 108 Yết Kiêu. Mùa đông Hà Nội rét tê tái. Cha tôi đã từ lâu rồi không đàn. Vậy mà trong đêm ấy, tôi nghe có tiếng chân nhè nhẹ lần từng bước từ phòng trong ra gần chiếc đàn piano - đối diện với chiếc đivăng tôi đang ngủ.
Một giai điệu khe khẽ vang lên, nó được đàn bởi một bàn tay phải. Cũng phải nói thêm là cha tôi đã đàn trên chiếc đàn vốn được Hội Nhạc sĩ VN cho thuê lại với giá 7 đồng rưỡi một tháng (lương tôi hồi đó là 63 đồng, còn tiền thuê nhà là 15 đồng); từ ngày kỷ niệm 30 năm Tiến quân ca (1974), chiếc đàn mới được tặng hẳn cho cha tôi thì cha lại rất ít có dịp dùng đến.
Tôi nằm nghe từng nốt nhạc ”rề rề rề, rề sol la sí sol... rề rề rề, rề sol la sí sol, rề sol la si rế...”. Cha đàn ngập ngừng, rồi ngưng. Mấy hôm sau cha đưa tôi bản nhạc hoàn chỉnh có cả lời: Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về. Mùa bình thường mùa vui nay đã về. Mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên, với khói bay trên sông, gà đang gáy trưa bên sông...
Nhà thơ Nghiêm Bằng
Ai cũng hỏi sao cha tôi có thể viết được giai điệu trong trẻo, yêu đời, yêu người như thế ở cái tuổi ấy, sau bao nhiêu bầm dập của cuộc đời. Nhưng chúng tôi thì không bao giờ hỏi cha như vậy. Vì chúng tôi biết, và đã rất nhiều lần ông nói với lũ con cái chúng tôi về mong ước có một cuộc sống yên lành, yêu thương trong hòa bình của mình. Cha nói hòa bình về, người ta sẽ có thời gian và điều kiện để yêu thương nhau hơn, sẽ làm cho nhau những điều êm ái mà chiến tranh đã làm người ta quên mất là con người có thể làm với nhau.
Ít ai biết cha tôi đã viết rất nhiều ca khúc phản chiến gửi những người lính bên kia chiến tuyến - theo đề nghị của một người bạn là nhạc sĩ Trọng Loan, biên tập âm nhạc của Đài Tiếng nói VN. Tôi còn nhớ một tổ khúc của ông tên là Đường về có những câu ca đẹp dịu dàng thế này: Về đây giữa đồng hương cốm lúa xanh ngạt ngào, cờ ngày nào vàng lên khói súng. Còn nhiều bài hát nữa nhưng ngày nay đã thất lạc, không ai giữ được.
Chính dòng chảy của những bài hát phản chiến ấy cũng là nguồn để cha viết về mùa xuân hòa bình đầu tiên. Cha tôi nói: “Từ đây người biết quê người, từ đây người biết thương người, từ đây người biết yêu người chính là khi chiến tranh đã thật sự chấm dứt, những người lính trở về tiếp tục sống với ước nguyện của người đã mất, được về quê nhau, được yêu thương nhau trong bình yên”.
Bài hát đã được báo Sài Gòn Giải Phóng số năm mới 1-1-1976 in trang trọng ở bìa 4 và thu thanh ngay sau đó, được phát trên sóng Đài Tiếng nói VN, nếu tôi không nhầm thì do ca sĩ Trần Khánh và đoàn ca nhạc Đài Tiếng nói VN trình bày. Bài hát được phát khoảng mươi lần trong chừng một tháng (hồi ấy ca khúc được truyền bá chủ yếu qua sóng phát thanh), rồi không hiểu sao lặng lẽ chìm đi, như thể bị quên lãng.
Như mọi lần, trong suốt mấy chục năm, cha không tỏ ra bực bội gì, chỉ hơi buồn thôi. Cha tôi nói chắc chắn bài hát sẽ có ngày được hát lại và mọi người sẽ yêu nó. Và như mọi lần, cha tôi lại đúng. Chỉ có điều lúc đó cha tôi không còn nữa. Khi bài hát lần đầu tiên được phát trên sóng truyền hình Việt Nam năm 2000, cha tôi đã mất được năm năm.
Nhà thơ NGHIÊM BẰNG
THU HÀ ghi
Câu hát "Mùa xuân mơ ước ấy
xưa có về đâu?" bị người đứng đầu ngành VH-TT hồi đó phát hiện ra và "cấm" bằng lệnh miệng, lệnh này chỉ được gỡ bỏ sau khi "ổng" đã băng hà. Tất cả chỉ do suy diễn toàn bộ ca từ của bài này, và rất lạ lùng là đến nay nó vẫn "cực kỳ đúng".
