Cuối cùng tôi xin kể về nhóm sinh viên thứ ba - sinh viên Nga. Dù gì thì những tệ nạn kể trên cũng chỉ là do người nước ngoài và một bộ phận các GS biến chất gây nên, thế còn nhóm sinh viên thứ ba thì sao? Họ có đảm đương nổi nền khoa học giáo dục Nga trong tương lai hay ko?
Sinh viên Nga phải trải qua các kỳ thi tuyển chặt chẽ mới được đặt chân vào giảng đường đại học. Họ đương nhiên là những người rất có năng lực, tuy nhiên cuộc khủng hoảng giáo dục tại Nga đã ảnh hưởng không nhỏ đến hành vi, suy nghĩ của họ. Tôi chỉ có thể chắt lọc một số câu truyện nhỏ để miêu tả về họ.
Câu chuyện về Anton.
Anton là một cậu sinh viên học cùng lớp với tôi, từ năm thứ nhất đã làm lớp trưởng. Khuôn mặt của Anton rất khôi ngô thường hay ngồi bàn đầu chăm chú nghe giảng bài và phát biểu. Học kỳ nào Anton cũng được điểm 5, cái cách mà Anton được điểm 5 làm tôi hoàn toàn tâm phục khẩu phục.
Ai cũng biết là ở Nga kỳ thi vấn đáp diễn ra như sau, sinh viên được phát khoảng 30 câu hỏi, học và thuộc toàn bộ kiến thức trong phạm vi 30 câu hỏi này. Đến ngày thi thì đem sổ zachot đặt lên bàn GV sau đó bốc billet 2 câu hỏi rồi về bàn chuẩn bị bài. Các GS hỏi thi thường đến muộn bốc ngẫu nhiên các sổ zachot đặt trên bàn rồi gọi tên sinh viên lên trả thi. Nếu ai may mắn được các GS dễ tính chọn phải thì có thể yên tâm là bét nhất cũng được 3,4 chỉ trong vòng 15 phút trả lời. Có những GS được cho là hắc ám suốt cả buổi thi chỉ hỏi 1,2 sinh viên, mỗi sinh viên vài tiếng và họ thường cho điểm rất thấp đúng với năng lực của sinh viên.
Trong kỳ thi năm thứ 2 chúng tôi phải trả thi môn phương trình toán lý là môn rất khó đối với sinh viên tin học, vì tâm lý sinh viên tin học không ai muốn học môn thừa này. GS giảng dạy lại là một trong những GS hắc ám kể trên. Vào buổi thi, ông đến giảng đường rất trễ, chọn ngẫu nhiên một sổ zachot rồi gọi tên, nhưng không ai trả lời, ông nhắc lại vài lần thì có một cậu sinh viên nói lớn là anh sinh viên có tên như vậy đã ra khỏi phòng thi đi vệ sinh (thực ra anh ta đang trốn dưới gầm bàn). Vị GS này thấy thế đặt sổ Zachot về chỗ cũ, ông nhìn lên giảng đường lớn gần trăm sv nói to, có ai muốn trả thi với tôi hay không? Im lặng một hồi lâu thì bất ngờ Anton giơ tay, thế là cả hai thầy trò ngồi cho đến cuối buổi thi, GS hỏi hết câu này đến câu khác cho đến tận cuối buổi mới tha cho anh Anton tội nghiệp. May mắn là Anton cũng được điểm 5.
Đến năm thứ 3 thì tôi ko còn học chung nhóm nhỏ với Anton, thỉnh thoảng chỉ chung giảng đường lớn khi có môn học chung. Những năm này sinh viên Nga ngành tin học đã dần trưởng thành, họ bỏ lớp đi làm thêm rất nhiều. Giảng đường vắng ngoe. Có môn học đáng lý ra phải có gần 200 sinh viên thì số người tham gia chỉ còn cỡ 20-30. Anh bạn Anton cũng vắng mặt gần như tất cả các buổi học, chỉ xuất hiện lúc gần thi cuối kỳ. Tuy vậy do khả năng nắm vững vấn đề tốt nhiều sinh viên Nga vẫn vượt cạn và tìm đến những điểm 5 ở các kỳ thi. Tôi ngạc nhiên vì các bạn cùng phòng thí nghiệm của tôi gần như bỏ học cả kỳ nhưng đến kỳ thì học bài rất nhanh, qua tìm hiểu tôi mới biết họ thường tụ tập học chung hoặc dùng forum làm công cụ để trao đổi nên hiểu bài rất nhanh. Sinh viên VN thì ngược lại mạnh ai nấy học ko liên hệ và ko bàn bạc thảo luận do đó hiểu bài rất kém, đôi khi chỉ thuộc và nhớ chứ ko hiểu rõ như họ.
Năm học thứ 5, học kỳ cuối cùng, kỳ thi GOS (thi tốt nghiệp) cũng đến. Đây là kỳ thi quyết định nhưng mang tính hình thức nhiều hơn là thực chất. Sinh viên phải ôn 30 câu hỏi của rất nhiều môn học, nói chung là kiểm tra tính tổng hợp. Sinh viên Nga rất ghét kỳ thi này nên phải tìm cách đối phó. Ở khoa chúng tôi do thư ký học tập chơi rất thân với sinh viên nên họ tìm cách giúp sinh viên, đến ngày thi họ sẽ cho phép sinh viên nhìn xem lá thăm câu hỏi nào nằm ở đâu để sinh viên chú ý lúc vào phòng thi bốc trúng câu hỏi mà mình đã chọn là được. Việc này hoàn toàn là thỏa thuận ngầm giữa các sinh viên với các thư ký, các GS ko hề hay biết. Đám sinh viên VN trước kỳ thì có nghe phong phanh chuyện này nhưng ko dám chắc năm nay sẽ như thế nào nên cứ chăm chỉ học câu hỏi thi. Đến sát ngày thi thì Anton liên lạc với đám sinh viên VN gồm 2 người thông báo rằng sẽ có phi vụ tương tự như năm học trước. Tuy nhiên do thông báo quá trễ nên còn đúng 3 câu hỏi cho 2 anh VN và Anton lựa chọn, các câu dễ đã bị chọn hết, còn 3 câu hỏi khó trong đó có một câu hỏi rất khó. Tôi không đồng ý vì dù sao tôi cũng đã bỏ thời gian học các câu hỏi rất kỹ, nếu bốc thăm ngẫu nhiên tôi hoàn toàn có thể chọn được câu hỏi dễ hơn 3 câu hỏi đó nhiều. Tuy nhiên say khi bị thuyết phục, tôi cũng đồng ý tham gia phi vụ nọ. Anh bạn của tôi thì nhanh nhảu chọn ngay câu dễ nhất trong ba câu, còn 2 câu còn lại Anton nhắn rằng tôi cứ chọn câu thích hợp nhất, câu còn lại để cho Anton. Tôi chọn câu dễ hơn trong 2 câu này còn câu khó nhai nhất thì Anton lãnh đủ. Sau kỳ thì tôi đang đứng chờ công bố điểm thì anh bạn Anton có đến bắt tay và cám ơn tôi vì đã quyết định tham gia phi vụ kể trên. Có lẽ tôi phải cám ơn ngược thì đúng hơn vì Anton lúc nào cũng chọn phần khó nhất. Sau này tôi được biết là Anton ko được bằng đỏ vì vướng điểm 3 ở một môn học nào đó. Tuy nhiên cái tầm của những sinh viên Nga như Anton chắc chắn sẽ giúp nền khoa học giáo dục Nga sẽ vượt được khó khăn hiện nay. Sinh viên VN chúng ta dù giỏi đến mấy vẫn coi trọng cái bảng điểm hơn tất cả.
|