[weekdaysman]

XI

“Nếu người ta chỉ còn lại một mình, người ta sẽ mạo hiểm lao vào con đường xấu”- Phin-ca nghĩ như vậy khi còn lại một mình trên phố vắng, nơi em thường cùng Ta-nhi-a đi từ trường về.
Suốt một tiếng đồng hồ em đứng đợi Ta-nhi-a ở góc phố, cạnh quầy hàng của ông Trung Quốc. Dù cho những miếng li-pút-trơ-ca làm bằng bột mịn nằm chồng chất trên quầy hàng và cái ông Trung Quốc đi guốc gỗ có làm xao lãng sự chú ý của Phin-ca, nhưng đến bây giờ em vẫn chỉ có một mình, còn Ta-nhi-a thì đã một mình đi về trước, và điều đó thật chẳng hay ho gì đối với cả hai đứa.
Giá mà ở trong rừng tai-ga thì Phin-ca đã biết là phải làm gì. Em sẽ lần theo dấu chân cô bạn. Nhưng ở đây, trong thành phố, làm như thế người ta sẽ tưởng em là một con chó săn hoặc sẽ cười em mất.
Nghĩ vậy, Phin-ca đi đến kết luận cay đắng rằng em đã biết nhiều thứ chẳng có ích gì cho em khi sống ở thành phố.
Chẳng hạn, em biết rình con chuồn chuồn nâu trên lớp tuyết bên bờ suối trong rừng, biết rằng nếu gần sáng bột mì đóng băng lại trong kho thì có nghĩa là băng đã đủ rắn để chịu được xe, có thể đi chơi bằng xe chó kéo, biết rằng nếu gió từ mũi đất Đen thổi tới mà trăng lại tròn thì phải phòng chống bão.
Nhưng ở đây, trong thành phố, chẳng ai nhìn thấy trăng cả, người ta chỉ biết băng trên sông có rắn hay không qua báo chí, và trước khi có bão thì người ta treo cờ trên tháp hoặc bắn đại bác.
Còn về phần Phin-ca thì thế này: ở đây mọi người bắt em tuyệt đối không được đi theo dấu chân thú trên tuyết mà phải làm toán và tìm chủ ngữ, vị ngữ trong sách, những cái mà ngay cả những người đi săn giỏi nhất ở trại cũng không chịu lần được dấu vết nào.
Nhưng mặc cho ai muốn thì cứ việc coi Phin-ca là chó, mặc cho họ cười nhạo em bao nhiêu cũng được, lần này Phin-ca vẫn phải làm theo ý mình.
Phin-ca ngồi xổm giữa phố kiểm tra lại tất cả những dấu chân in trên tuyết. Cũng may, đó là những bông tuyết đầu tiên vừa mới rơi xuống, và ở phố này hầu như không có người qua lại.
Phin-ca đứng dậy đi tiếp, mắt không rời mặt đất. Em nhận ra tất cả những người đã đến đây, y như là họ vừa đi qua trước mặt em. Đây là những dấu chân đơn độc của Ta-nhi-a bên cạnh hàng rào – cô bé đi một mình ở phía trước, cố gắng bước thận trọng để khỏi xéo lên lớp tuyết mỏng manh này. Đây là dấu chân đi ủng của Giê-nhi-a và dấu chân của Cô-li-a - cậu ta có bước đi rất ngắn, bướng bỉnh.
Nhưng họ đã xử sự lạ lùng thật! Rẽ ngoặt sang một bên, rình Ta-nhi-a, rồi lại đuổi theo cô ta. Giống như là họ cười nhạo cô bé. Còn Ta-nhi-a thì vẫn cứ đi về phía trước, lòng rối bời. Có phải đây cũng là những dấu chân mà Ta-nhi-a đã để lại trên sân nhà Phin-ca hay trên bãi cát khi hai đứa cùng nhau đi câu cá vược không?
Nhưng cô bé đã biến đi đâu rồi?
Dấu chân Ta-nhi-a biến mất đột ngột ở nơi không thấy cả bậc thềm lẫn cửa hàng rào. Giống như một con én, cô bé đã bay thẳng vào không trung. Hoặc có lẽ chính cái không trung tối tăm vì đợt tuyết đầu mùa này đã kéo cô bé lên cao như một chiếc lá, và bây giờ cô đang nghiêng ngả quay trong những đám mây. Quả thật cô bé không thể nào nhảy qua cái hàng rào cao như thế này được.
Phin-ca dừng lại một giây rồi lại đi tiếp theo dấu chân của Giê-nhi-a và Cô-li-a - đầu tiên hai đứa đi với nhau, nhưng đến góc phố thì tản ra những phía khác và có vẻ không bằng lòng nhau.
“Họ cãi nhau rồi” – Phin-ca nghĩ và vừa cười vừa quay lại. Đến bên hàng rào, cậu bé dừng lại suy nghĩ trước dấu chân của Ta-nhi-a và giơ tay lên cao.
“Đúng rồi, ở mép hàng rào có một chỗ lồi ra, có thể dùng tay bíu lấy được. Ta-nhi-a thì lại có đôi chân khoẻ mạnh – Phin-ca tự nhủ – Nhưng chân mình có lẽ còn khoẻ gấp đôi cơ. Nếu không đúng thế thì thầy thể dục cứ chôn sống mình xuống đất cũng được.”
Phin-ca quăng túi sách, nhảy phóc lên, cao đến nỗi một bà già đi ngang qua phải gọi em là “quỷ sứ”.
Nhưng Phin-ca không nghe thấy câu đó. Em đã ở bên kia hàng rào và đi vào một vườn rau lạ, cạnh những dấu chân của Ta-nhi-a.
Đến cuối vườn, Phin-ca lại nhảy qua một hàng rào nữa thấp hơn hàng rào trước, rồi đi ra một cánh rừng nhỏ ở gần nhà. Em đi vòng để tránh những bụi kim ngân thấp lè tè, quả rụng đầy trong tuyết, rồi nhìn ra cánh rừng. Cả cánh rừng trắng ngời lên vì những thân cây bạch dương óng ả và lớp tuyết đầu mùa mới mẻ. Phin-ca cảm thấy cảnh đó như một cái gì hoang đường mà em - một người luôn luôn sống bên rừng – ngay cả trong mơ cũng chưa từng thấy. Mỗi cành cây đều rõ nét như được đánh dấu bằng phấn, những thân cây như bốc khói, những tia sáng lướt trên vỏ cây. Và trong cánh rừng bàng bạc ấy, giữa những thân cây im lìm, Ta-nhi-a đứng bất động và khóc. Cô bé không nghe thấy cả tiếng bước chân của Phin-ca lẫn tiếng cành lá bị rẽ ra loạt xoạt.
...
Phin-ca lùi ra sau những bụi cây che kín em như một bức tường và ngồi xuống tuyết một lúc. Sau đó em nhẹ nhàng bò đi và bước về không một tiếng động.
“Nếu chỉ còn lại một mình – Phin-ca lại nghĩ – thì tất nhiên người ta có thể rơi vào con đường xấu: người ta có thể chạy theo những bước chân như chó, nhảy qua hàng rào như cáo, và lén nhìn người khác sau bụi cây. Nhưng nếu có người khóc một mình thì tốt hơn hết hãy để như vậy: hãy để cho họ khóc”.
Đi vòng xa khỏi cánh rừng, Phin-ca rẽ ngoặt vào một ngõ hẻm rồi đi đến cổng nhà Ta-nhi-a. Em mở cửa hàng rào, dũng cảm bước vào nhà cô bạn, như chưa từng vào đó bao giờ.
Bà vú già hỏi em cần gì.
Cậu bé trả lời là em muốn gặp mẹ Ta-nhi-a để nói với bà rằng hôm nay ở trường có họp tổ và Ta-nhi-a sẽ về muộn.
Bà vú già chỉ cho Phin-ca căn phòng có mẹ Ta-nhi-a.
Phin-ca mở hé cửa ra và đóng ngay lập tức.
Trên chiếc đi văng nhỏ màu đỏ trong phòng, ngồi bên mẹ Ta-nhi-a là cô A-lếch-xan-đra I-va-nốp-na.
Ôm ngang người mẹ Ta-nhi-a, cô nói với bà điều gì đó, và trong tay cả hai người đều có chiếc khăn trắng xinh xinh mà thỉnh thoảng họ lại đưa lên mắt.
Chẳng lẽ cả họ cũng đau khổ vì một điều gì đó hay sao?
Phin-ca đi giật lùi, cố không làm cót két một tấm ván sàn nào.
Em đi ra bậc thềm và bước nhanh ra cổng.
Đúng, em biết nhiều thứ mà ở thành phố em chẳng dùng được vào việc gì cả. Em biết tiếng kêu của các loài thú, biết các loại rễ cỏ, biết độ sâu của nước, thậm chí còn biết là không nên bọc tường ngôi nhà trong rừng của mình bằng lông thú ép, bởi vì chim chóc thường tha lông về tổ. Nhưng khi cả hai người không cười mà lại khóc với nhau thì trong trường hợp ấy em lại không biết xử sự thế nào. Thôi thì cứ để cho họ khóc, còn em tốt hơn hết là quan tâm đến lũ chó của em, bởi vì mùa đông đã đến rồi, chẳng bao lâu nữa băng sẽ đóng trên mặt nước và sẽ xanh biếc như đồng đặt dưới ánh trăng.