Trích:
Lệ Hằng viết
Vô Đề
Từ lâu lòng muốn hỏi anh:
Lẽ nào dứt hẳn mối tình đôi ta
Quên dáng hình, lời thiết tha,
trái tim, thân thể đậm đà yêu thương…
Xưa em là nỗi vấn vương,
Niềm vui giờ héo trong vườn hoang anh
Thu vàng đẩy lá lìa cành
Một lần gió cuốn tan tành sớm mai.
Như bông sao tuyết vụt bay
Ảo kì tan biến một ngày thành hơi
Tìm anh em đi khắp nơi
Anh! Anh đâu? Đáp một lời đi anh.
Đắng cay, lạ lẫm, một mình
Vươn tay em hóng chút tình đêm đen
Dòng sông đời nằm lặng im
Mênh mông nước, tách đôi tim xa vời
Mạnh sao - hi vọng con người
Em tìm, cái liếc hờ thôi vẫn tìm!
Vẫn tin rằng tới một đêm
Sông kia chảy ngược đón thuyền tình em.
LH
|
Điều khó của lục bát khi chuyển tải thơ nước ngoài là thơ nước ngoài vốn tự do, mà phải khuôn vào cái hình thức gò bó của luật 6-8 và cả cái vần điệu du dương mà vốn nó không có. Do vậy, dịch sang lục bát là làm lạ hóa thơ gốc, có nghĩa là khiến nó xa hơn bản gốc ngay từ hình thức thể hiện. Chính vì thế nó khó thành công hơn và trên thực tế rất ít bài dịch lục bát thành công.
Verson lục bát trên của bác LH cũng không là ngoại lệ. Chắc chắn đó là một nỗ lực vô bờ. Nhưng cũng còn vô bờ để đi đến thành công. Điều chưa thành công có thể thấy rải rác khắp các đoạn, nhưng chỉ xin lấy ví dụ 1 đoạn thôi:
Как мне горько, странно, одиноко,
в темноту протянута рука.
Между нами пролегла широко
жизни многоводная река.
Đắng cay, lạ lẫm, một mình
Vươn tay em hóng chút tình đêm đen
Dòng sông đời nằm lặng im
Mênh mông nước, tách đôi tim xa vời
Về từ trong bài thơ, dịch странно thành “lạ lẫm”, пролегла thành “nằm”… hẳn là không ổn. Chữ “lặng im” thêm vào chắc chỉ để đảm bảo vần, nhưng không hợp lý. Dòng sông mênh mang đó có thể cuộn sóng lắm chứ(?).
Về câu: в темноту протянута рука dịch thành “Vươn tay em hóng chút tình đêm đen” thì rõ ràng không thể chấp nhận được, chắc cũng chỉ để hợp vần. Qua đó thấy rõ, để tuân thủ luật lục bát, nguyên tác đã bị méo mó đi như thể nào…
Thế mới biết vì sao dịch thơ nước ngoài sang thể lục bát thường rất khó thành công. Mà thơ lục bát, nếu không uyển chuyển, tự nhiên, lại sử dụng từ ngữ gượng gạo, cốt lấy vần thì khó vào tâm hồn Việt lắm.
Dẫu sao vẫn chúc bác Lệ Hằng - Ngọc Châu thành công.