|
Thơ của Vladimir Nabokov
Xin gửi vào đây mời dịch 1 bài của Nabokov - một nhà văn, nhà thơ Nga lưu vong, có lẽ vì thế ông đồng cảm với những cánh hạc bay ngang trời thì phải.
Владимир Набоков ЖУРАВЛИ Шумела роща золотая, ей море вторило вдали, и всхлипывали, пролетая, кочующие журавли и в небе томном исчезали, все тише, все нежней звеня. Мне два последних рассказали, что вспоминаешь ты меня... 24 октября 1918 |
Trích:
Cảm ơn Hungmgm vì những thông tin ngắn về Nabokov. Để hiểu đầy đủ hơn về tác giả này, Geobic xin cung cấp tiếp như sau: V. Nabokov (1899-1977), nhà văn, nhà thơ, kịch tác gia, nhà phê bình VH, dịch giả người Nga. Từ 1919 cùng gia đình rời nước Nga, sau sống ở nhiều nơi: Anh, Pháp, Đức, Mỹ, Thuỵ Sỹ. Hoạt động văn học của Nabokov rất phong phú và đa dạng, có nhưng tác phẩm được bán rất chạy, xuất bản nhiều lần. Ông cũng đã nhận một số giải thưởng lớn (không có Nobel). Những đánh giá về Nabokov cũng rất đa dạng, thậm chí trái ngược nhau, tuy nhiên các nhà nghiên cứu có chung nhận xét: Nabokov là “một nhà văn lạ lùng”. Nabokov nhấn mạnh mối quan hệ sáng tạo giữa nghệ thuật và thực tiến, ông phản đối quan điểm cho rằng văn học là “tấm gương của cuộc sống”. Sáng tác của Nabokov thể hiện quan điểm của những người Nga lưu vong, tình trạng bi kịch của họ. Tuy vậy, Nabokov là người thừa kế triệt để di sản văn hoc cố điển Nga. Bộ phận chính yếu trong sáng tác của nhà văn này là những cuốn tiểu thuyết, trong đó có những thành công lớn như: Massenca (1926), Lolita (1955)... Ông cũng viết nhiều thơ, mà bài thơ nhỏ Geo muốn mời thành viên NNN dịch nói lên tâm trạng của một người lưu vong, khi nhìn trời cao viễn xứ thấy những cánh hạc bay… Ông mất năm 1977 tại Thuỵ Sỹ, không có may mắn như Brodski và một số nhà văn Nga lưu vong khác được sống tới thời nước Nga đổi mới… |
Trích:
Em thử liều dịch thế này: Đàn sếu Rừng thưa lấp lánh vàng xào xạc Phía xa kia biển hoà giọng hát cùng Và nghẹn ngào kêu những tiếng não nùng Bay ngang trời những con sếu bạc. Dần mất dạng trên bầu trời mệt mỏi Vệt sếu bay và tiếng sếu trong ngân Hai con sếu rốt đàn kể cho anh biết Ngày ngày em vẫn nhớ tới anh. |
Trích:
Rất hoan nghênh bản dịch đầu tiên của Bí. Doan trích trên đây rất gợi cảm, phản ảnh đúng cảm xúc của Nabokov - người xa xứ. |
Sếu bay
Cánh rừng thưa xào xạc lá vàng, Biển xa xăm hoà đồng tiếng hát. Trên trời cao đàn sếu bay ngang, Vẳng vẳng tiếng gọi đàn thê thiết. Bóng chim khuất trong mây lững thững Tiếng sếu ngân nhỏ bớt, dịu dần Có hai con cuối đàn kể lại: Nơi quê nhà em vẫn nhắc tới anh. |
Không biết có phải từ trong 4-rum của NNN mà những vần thơ đầu tiên của Nabokov được dịch sang tiếng Việt? Nếu đúng vậy thì cũng là vinh dự. Vì nói cho cùng thì ông cũng là một nhân vật lớn của VH thế giới.
Geo mời các mem dịch tiếp 2 bài sau đây của ông, còn mình thì sớm mai lại phải khăn gói lên đường đi công tác rồi. Hẹn gặp lại! Владимир Набоков * * * Есть в одиночестве свобода, и сладость — в вымыслах благих. Звезду, снежинку, каплю меда я заключаю в стих. И, еженочно умирая, я рад воскреснуть в должный час, и новый день — росянка рая, а прошлый день — алмаз. ВЬЮГА Тень за тенью бежит - не догонит, вдоль по стенке... Лежи, не ворчи. Стонет ветер? И пусть себе стонет. Иль тебе не тепло на печи? Ночь лихая... Тоска избяная... Что ж не спится? Иль ветра боюсь? Это - Русь, а не вьюга степная! Это корчится черная Русь! Ах, как воет, как бьется - кликуша! Коли можешь - пойди и спаси! А тебе-то что? Полно, не слушай... Обойдемся и так, без Руси! Стонет ветер все тише и тише... Да как взвизгнет! Ах, жутко в степи... Завтра будут сугробы до крыши... То-то вьюга! Да ну ее! Спи. |
Есть в одиночестве свобода,
и сладость — в вымыслах благих. Звезду, снежинку, каплю меда я заключаю в стих. И, еженочно умирая, я рад воскреснуть в должный час, и новый день — росянка рая, а прошлый день — алмаз. Tự do có trong đơn côi, Ngọt ngào có trong mộng tưởng. Sao trời, tuyết bay, mật ngọt Tôi giam cả vào thơ. Rồi hàng đêm sau mỗi lần hấp hối, Lại sướng vui đón giờ khắc phục sinh, Mỗi ngày mới như giọt sương tiên cảnhi, Mỗi ngày đã qua - là kim cương chói lọi ánh bình minh. |
Trích:
Đúng là người của trường thơ Năm Phút. Thật tuyệt phải không bác VTN - người bạn tôi, cũng là người rất hâm mộ các dịch giả của NNN. |
Trích:
Тень за тенью бежит - не догонит, вдоль по стенке... Лежи, не ворчи. Стонет ветер? И пусть себе стонет. Иль тебе не тепло на печи? Ночь лихая... Тоска избяная... Что ж не спится? Иль ветра боюсь? Это - Русь, а не вьюга степная! Это корчится черная Русь! Ах, как воет, как бьется - кликуша! Коли можешь - пойди и спаси! А тебе-то что? Полно, не слушай... Обойдемся и так, без Руси! Стонет ветер все тише и тише... Да как взвизгнет! Ах, жутко в степи... Завтра будут сугробы до крыши... То-то вьюга! Да ну ее! Спи. Bão tuyết Bóng tối trên tường dồn bóng tối, Hãy nằm yên, trằn trọc làm chi! Gió rên rỉ thì thây kệ gió Hay mi chưa đủ ấm bên lò? Đêm tai ương...Nỗi nhớ căn lều nhỏ Mi khó ngủ ư, hay sợ gió rồi? Đâu phải là thảo nguyên bão tuyết,- Là nước Nga trăn trở lúc tối trời! Nào rú rít, giật rung, gào thét! Có sức thì ra cứu giúp đi! Sao thế nữa? Đủ rồi, bưng tai lại... Sẽ qua thôi, dù nước Nga chẳng bên mi! Tiếng gió rên khe khẽ yếu dần Rồi lại tru lên... Ôi, thảo nguyên đáng sợ! Sáng mai ra, băng ngập dày kín cửa... Bão tuyết cơ mà! Thôi kệ nó, ngủ đi! |
Khuân vác tư liệu :D
Trích:
Trích:
Trích:
|
Trích:
Владимир Набоков * * * Trong cô đơn luôn sẵn có tự do, Trong mộng ảo - vị ngọt ngào mơ ước. Ánh sao, giọt mật và bông tuyết Tôi giam vào chỉ một câu thơ. Và mỗi đêm là một lần hấp hối, Tôi vui mừng mỗi rạng sáng hồi sinh. Sương thiên đường lấp lánh ngày mới đến Khi ngày qua - thành kim cương long lanh. Bão tuyết Trên tường chập chờn bóng tối Nằm yên đi, thôi đừng có càu nhàu. Gió thét gào? Ừ thì kệ gió. Nằm bên lò sưởi chẳng ấm sao? Đêm tai hoạ... Buồn chán trong nhà gỗ... Sao khó ngủ thế này? Ta sợ gió hay sao? Nước Nga đấy, đâu phải là bão tuyết! Là nước Nga đen tối chuyển mình thôi! Chà, tiếng rú gào, tiếng gió rít rợn người! Nếu có thể - hãy đi ra mà cứu lấy! Ta á? Đủ rồi, thôi đừng nghe xui dại... Ta lo được cho mình, dù chẳng có nước Nga! Tiếng gió gào như đang dần lặng đấy... Lại đột ngột rít lên! Ôi đáng sợ thảo nguyên... Rồi sáng ra chất chồng từng đống tuyết... Đến tận mái nhà! Thôi mặc bão! Cứ ngủ ngon. |
Trích:
Bác Phan sửa 3 chỗ, đứng là 3 chỗ em yếu nhất - lúc dịch không nghĩ nổi bác sửa thế làm bài thơ thanh thoát và chính xác hơn nhiều, hay hẳn lên! Em phục bác sát đất và cám ơn bác rất nhiều! mà hình như biên tập thì không có nhuận bàn phím bác nhỉ Thôi thì khi nào bác NguyenAnh cho lên trang NNN hoặc trong tạp chí "Cây nhà lá bờ rào" của bác ấy thì xin đăng bản dịch bác sửa, dưới đề : Người dịch - Si Phan, bác nhé! |
Trích:
Mặt hồ Hãy ngắm mặt gương hồ: Mặt trời, những vì sao, Cả rừng sồi cao, cả những cây cỏ thấp, In bóng mình trên mặt hồ sáng trong và sâu thẳm, Không bao giờ để lại dấu vết nào. Hãy nhìn thẳng vào hồn tôi: từng sự kiện mà tôi thấy Làm hồn tôi xao xuyến, bồi hồi rung động! Nỗi buồn tối màu và niềm vui rạng ngời đều phản chiếu... -- Nhưng tôi, tôi bình thản sống qua! 24 августа 1918 |
Tranh thủ các bác còn chưa tới cơ quan, em xì pam thêm một bài:
Trích:
Tôi nghĩ về gì nhỉ? Về những vì sao rơi... Nhìn kìa, thêm một ngôi, như linh hồn lặng lẽ Cắt qua không gian một vết ánh kim cương, Rồi tắt ngấm vĩnh viễn trong đêm trường... Xin đừng hỏi nhé em, điểm đến của vì sao. Van em đấy, hãy lặng im và tạm ngừng hơi thở! Tôi thấy như vì sao đang vụn vỡ Thành ngàn tia sáng nơi thẳm sâu của hồn tôi. 26 августа 1918 |
Trích:
Em thấy không, kia một ngôi, như linh hồn câm lặng Vạch trời đêm ánh kim cương lấp lánh, Rồi giữa không trung - tắt lặng, chẳng còn chi... Đừng hỏi anh, sao bay đi đâu. Van em đấy! Lặng yên, đừng thở nữa! Anh cảm thấy sao kia đã vỡ Thành muôn tia sáng rỡ trong sâu thẳm hồn anh. @ Bác NA: em xin phép không dịch 2 bài bác đưa lên - 1 bài toàn nghĩ về chuyện bóp cổ với xử bắn, nghe phát khiếp Còn bài kia về mùa đông tả cảnh tinh tế ren rua, hơi giống bài chợ Tết của Đoàn Văn Cừ, 5' em làm không nổi - xin mạn phép bác "em ngược" ạ |
Trích:
Bài "Bão tuyết" cũng viết trước khi ông rời nước Nga, trong đó thể hiện rõ hơn "tâm sưj" của con người phức tạp này với đất Nga của ông (nước Nga vừa qua CM tháng 10). Trong hoàn cảnh hiện tại, Geo chưa thể post bài dịch của mình lên được. Hẹn cuối tháng, khi về HN sẽ góp lời với mọi người.[/i] Hôm nay lại vào mạng được một lúc, tranh thủ gửi mấy bài Nabokov như một “món nợ” của Geo với NNN. ĐÀN SẾU Xào xạc cánh rừng vàng Biển rì rào tiếng dội, Đàn sếu thảng thốt bay Tới miền cư trú mới. Trên bầu trời mệt mỏi Tiếng chim lịm tắt dần, Hai con sếu sau chót Nhủ: em hằng nhớ anh. 24-10-1918 * * * Tự do có trong cô đơn Và ngọt ngào – trong mộng ước. Giọt mật, ánh sao, bông tuyết Tôi gom trong một câu thơ. Và sau mỗi đêm hấp hối Tôi mừng sớm mai sống lại. Ngày mới - giọt sương thiên đường Còn ngày qua - hạt kim cương. BÃO TUYẾT Bóng đen trên tường đuổi nhau rối rít Hãy nằm yên, mi trằn trọc mãi chi Gió rền rĩ? Ừ thì mặc gió Hay bên lò chưa đủ ấm sao, mi? Đêm ương ngạnh... Mái lều tranh thổn thức... Khó ngủ ư? Hay mi sợ gió gào? Đây nước Nga, đâu phải thảo nguyên bão tuyết – Nước Nga đêm đen đang vật vã, lộn nhào. Tiếng gió rít, tiếng rú gào thảm thiết Nếu mi có gan, có thể cứu - hãy ra! Ồ sao thế? Đủ rồi, vậy đừng nghe nữa... Không có nước Nga, ta vẫn vượt được mà. Gió rên rỉ, ngày càng lắng dịu... Lại tru lên... Ôi hoang dã thảo nguyên... Ngày mai tuyết ngập mái nhà, từng đụn... Bão tuyết mà! Thây kệ nó, hãy ngủ yên! * * * Tôi nghĩ gì ư? Về những sao băng Em nhìn kìa, thêm một ngôi, như linh hồn lặng ngắt Bay vút qua không gian vệt sáng kim cương Đến tận cùng đường, và lụi tắt. Đừng hỏi tôi, sao rơi nơi đâu Tôi xin em, hãy lặng im và nín thở! Tôi cảm thấy ngôi sao đang tan vỡ Thành muôn tia trong sâu thẳm hồn mình. 26-8-1918 |
Rừng vàng khẽ rung xào xạc
Biển xa nhắc lại bồi hồi Đàn sếu bay đi tránh rét Tiếng kêu nức nở ngang trời Tiếng sếu dịu dần rồi tắt Trên bầu trời mệt thẫn thờ Hai con cuối đàn kể chuyện Nơi xa em nhớ ... bây giờ |
Trích:
Vài lời thưa lại với các bác về vài chi tiết trong tiểu sử Nabokov: Ông sinh ở Saint Petersburg 1899 (Nga) 1917 cùng gia đình đ ến Krưm (Crimê) thuộc Ucraina, lánh cuộc nội chiến, rồi trở thành Bộ trưởng Tư pháp của Chính phủ lâm thời Krưm. 15-4-1919 ông rời cảng Sevastopol trên con tàu nhỏ của Hy Lạp, để vĩnh viễn xa rời nước Nga. Như vậy, bài “Đàn sếu” được viết n ăm 1918, khi ông đã ở Krưm. Xét về góc độ quê hương thì Krưm thuộc Ucraina, không phải là Nga nữa, tuy vẫn thuộc CCCP trước đây. (Saint Petersburg ở bên biển Baltic, bắc Nga, còn Krưm ở bên biển Hắc Hải, nam Ucraina). Như vậy hiểu bài “Đàn sếu” được viết trong nỗi niềm xa quê hương có lẽ là chính xác. Tuy nhiên về phương diện Tổ quốc thì khi đó ông chưa phải dân lưu vong. Dưới đây là đoạn trích trong tiểu sử của nhà văn này: Осенью 1917 Владимир Дмитриевич отправил семью подальше от гражданской смуты в Крым, а позднее и сам, чудом избежав ареста, присоединился к ней. Он стал министром юстиции Крымского Временного правительства. В это время Владимир Набоков-младший познакомился с Андреем Белым и Максимилианом Волошиным. Он продолжал писать стихи и ловить бабочек, а однажды его чуть не арестовал бдительный часовой, вообразивший, что тот подает сачком знаки английским военным судам. Весной 1919 года красные ворвались в Крым, и 15 апреля под грохот артиллерийского обстрела Набоковы отплыли из Севастополя на небольшом греческом пароходе, чтобы навсегда оставить Россию. Nhân đây xin mời dịch mấy bài Nabokov làm sau khi đã rời nước Nga (1919), trong đó có 2 bài viết về Tổ quốc và Nước Nga. x x x ...И все, что было, все, что будет, и золотую жажду жить, и то бессонное, что нудит на звуки душу разложить, все объясняли, вызывали глаза возлюбленной земной, когда из сумрака всплывали они, как царство, предо мной. 18. 1. 23. Снег О, этот звук! По снегу -- скрип, скрип, скрип -- в валенках кто-то идет. Толстый крученый лед остриями вниз с крыши повис. Снег скрипуч и блестящ. (О, этот звук!) Салазки сзади не тащатся -- сами бегут, в пятки бьют. Сяду и съеду по крутому, по ровному: валенки врозь, держусь за веревочку. Отходя ко сну, всякий раз думаю; может быть, удосужится меня посетить тепло одетое, неуклюжее детство мое. 1930, Берлин Родина Как весною мой север призывен! О, мятежная свежесть его! Золотой, распевающий ливень, а потом -- торжество... торжество... Облака восклицают невнятно. Вся черемуха в звонких шмелях. Тают бледно-лиловые пятна на березовых светлых стволах. Над шумливой рекою,-- тяжелой от лазури влекомых небес,-- раскачнулся и замер веселый, но еще неуверенный лес. В глубине изумрудной есть место, где мне пальцы трава леденит, где, как в сумерках храма невеста, первый ландыш, сияя, стоит... Неподвижен, задумчиво-дивен ослепительный, тонкий цветок... Как весною мой север призывен) Как весною мой север далек! <1921> России Не предаюсь пустому гневу, не проклинаю, не молю; как изменившую мне деву, отчизну прежнюю люблю. Но как я одинок, Россия! Как далеко ты отошла! А были дни ведь и другие: ты сострадательной была. Какою нежностью щемящей, какою страстью молодой звенел в светло-зеленой чаще смех приближающийся твой! Я целовал фиалки мая,-- глаза невинные твои,-- и лепестки, все понимая, чуть искрились росой любви... И потому, моя Россия, не смею гневаться, грустить... Я говорю: глаза такие у грешницы не могут быть! 1921? |
Trích:
Bác NA ơi, làm gì mà có đến 3 ông lưu vong? hai thôi chứ - là Бунин và Бродский. Chắc bác nghĩ là có cả Пастернак? Ông này là tác giả tiểu thuyết Bác sỹ Zhivago lừng danh, viết xong 1955, in lần đầu tại Italia 1958, giải thưởng Nobel 1958. Để khỏi bị đuổi khỏi CCCP, tác giả đã phải từ chối nhận giải thưởng Nobel, nhưng vẫn bị khai trừ khỏi Hội Nhà văn LX. Năm 1987, hội tịch Hội NVLX của ông mới được phục hồi và tiểu thuyết Bác sỹ Zhivago mới được in bằng tiếng Nga ở LX cùng với nhiều thơ của ông. Tiếc rằng ông đã mất năm 1960. Thơ Paxternak được đánh giá rất cao, nhưng thú thực là Geo không sao dịch nổi vì khó quá. Ở VN cũng có vài bài thơ của ông được dịch, khá thành công. |
Trích:
Em hưởng ứng bác một nhát: Gửi nước Nga Ta không giận vẩn vơ Không nguyền rủa cũng không van vỉ Ta vẫn yêu Tổ quốc ta xưa cũ Như cô nàng từng phụ tình ta. Nhưng ta cô đơn, ôi nước Nga! Giờ đây người đã xa ta quá! Qua mất rồi những ngày ta vẫn nhớ: Người với ta chung một niềm đau. Tiếng người cười như vang vọng tới ta Từ thẳm sâu cánh rừng Nga xanh mát! Dịu dàng quá khiến tim ta đau thắt Và tràn đầy đam mê trẻ trung. Ta khẽ hôn đóa đồng thảo tháng năm,-- Đôi mắt Nga thơ ngây trong vắt,-- Những cánh hoa dường như cũng hiểu, Long lanh sương đáp lại tình ta... Và vì thế, ơi nước Nga của ta, Ta chẳng dám bao giờ buồn giận... Ta luôn nói: Đôi mắt trong veo thế Nếu đã lỗi lầm, người không giữ nổi đâu! 1921? |
Trích:
Và vì thế, ơi nước Nga của ta, Ta chẳng dám bao giờ buồn giận... Ta luôn nói: Mắt trong veo đến vậy Kẻ lỗi lầm chẳng có nổi đâu! |
Geo xin gửi bài dịch sau đây, chắc chắn được sáng tác sau khi Nabokôv đã rời Tổ quốc, để hiểu về tình cảm của ông với quê hương mà bác For đã rất dày công phân tích về bài Đàn Sếu. Rất mong mọi người hưởng ứng dịch tiếp các bài khác. Những Nina, Usy dạo này đi đâu mất tăm ấy nhỉ?
Gửi nước Nga Ta chẳng ngợp trong giận hờn vô nghĩa, Rủa nguyền, van vỉ cũng không; Ta vẫn yêu Tổ quốc mình sau trước, Như yêu ai đã đổi dạ, thay lòng. Nhưng, ơi nước Nga, ta cô độc quá chừng! Người với ta giờ ngàn trùng cách trở! Vậy mà từng có những ngày quá khứ: Người cùng ta chia sẻ, bao dung! Ta cảm nhận nỗi đau êm dịu Niềm đam mê rất đỗi trẻ trung Khi từ cánh rừng xanh tươi vọng lại Tiếng Người cười tựa nhạc ngân rung. Ta từng hôn đoá hoa đồng thảo tháng năm, - Những con mắt Nga ngây thơ, trong trắng, - Và những cánh hoa, chừng hiểu lòng ta, Những giọt lệ-sương yêu lấp lánh… Và vậy đó, ơi nước Nga của ta, Ta đâu dám giận hờn, sầu tủi… Ta biết rằng ánh mắt sáng trong kia Chẳng thể có ở người lầm lỗi. 1921? России Не предаюсь пустому гневу, не проклинаю, не молю; как изменившую мне деву, отчизну прежнюю люблю. Но как я одинок, Россия! Как далеко ты отошла! А были дни ведь и другие: ты сострадательной была. Какою нежностью щемящей, какою страстью молодой звенел в светло-зеленой чаще смех приближающийся твой! Я целовал фиалки мая,-- глаза невинные твои,-- и лепестки, все понимая, чуть искрились росой любви... И потому, моя Россия, не смею гневаться, грустить... Я говорю: глаза такие у грешницы не могут быть! 1921? |
@ bạn For:
BBT NNN từng có ý định đưa bài viết này của bạn lên trang chủ, nhưng thú thực là có phần e ngại vì bạn đã có lần phật ý và bày tỏ ý kiến không muốn để cho ai sửa chữa, biên tập làm mất văn phong của mình. Nay thấy bạn có ý nhắc nhở, chúng tôi xin đề xuất biên tập một chút như sau. Nếu bạn không phản đối thì chúng tôi sẽ cho lên như là một bài viết cảm nhận về văn học. Chúc bạn tiếp tục chộp được nhiều cảm xúc và nhiều chuồn chuồn Trích:
|
Ta khuân vác bài này lưu tư liệu :D
Trích:
|
Xin khuân về một bài viết mới công phu của bạn Thụy Anh về Nabokov và cuốn tiểu thuyết cuối cùng sắp được ra mắt bạn đọc Nga:
“Gã ta là quái vật! … Nhưng là nhà văn tuyệt vời!” Cập nhật lúc 16:01, Chủ Nhật, 16/08/2009 (GMT+7) - Những ngày này ở Nga, người ta đã hoàn tất những thủ tục cần thiết về bản dịch tiếng Nga cho tác phẩm cuối cùng của nhà văn hải ngoại người Nga Vladimir Nabokov (1899-1977). Cuốn tiểu thuyết chưa có phần kết được chấp bút vào năm 1975, mang tên: “Laura và nguyên mẫu của nàng”. http://images.vietnamnet.vn/dataimag...s1845523_1.jpg Nabokov thời niên thiếu Số phận của cuốn tiểu thuyết này thật đặc biệt. Trước khi qua đời, V. Nabokov đề nghị vợ hủy bản thảo bởi ông viết chưa xong và không thể chịu được ý nghĩ “người ta sẽ đọc cuốn sách mới có trong đầu ông mà chưa được viết ra giấy”. Bản thảo chưa hoàn tất cũng không kém phần kỳ lạ: được viết tay trên 138 tấm bìa nhỏ. Hiểu được lo lắng của nhà văn quá cố, các NXB quyết định, bản thảo sẽ được in ra trọn vẹn, đúng theo những gì Nabokov để lại, không hiệu đính, không viết thêm để kết thúc câu chuyện. Người ta còn có ý định, khi in cuốn sách sẽ sao chụp toàn bộ 138 tấm bìa này, in đằng sau mỗi trang giấy, như là minh họa, đồng thời tạo điều kiện cho những độc giả hâm mộ Nabokov thấy được bút tích của nhà văn. Theo lời kể của Dmitry Nabokov, con trai ông, trước đó, nhiều lần Dmitry Nabokov định thực hiện ý nguyện của cha là đốt bản thảo, nhưng rồi đầu năm nay lại quyết định chuyển nhượng bản quyền cho một số NXB để tác phẩm cuối cùng của người cha được ra đời. Nhân vật chính của cuốn sách là nhà khoa học Phillip Wild, người luôn bị chìm trong những ý tưởng điên rồ về cái chết của chính mình. Một trong những nguyên nhân của việc ấy là thái độ hư hỏng không chung thủy của người vợ trẻ… mà ông ta không yêu. Ông lấy nàng chỉ vì nàng rất giống với “nguyên mẫu”, một người con gái ông say mê thời trẻ! Trong tiểu thuyết này, lại một lần nữa V. Nabokov chứng tỏ tài năng trong việc mổ xẻ tâm lý con người, những bấn loạn và tưởng tượng vô hạn của con người, cũng như trong “Lolita”! http://images.vietnamnet.vn/dataimag...s1845525_2.jpg Nhân vật Lolita trong bộ phim cùng tên. Chính “Lolita” cũng từng bị Nabokov muốn hủy bỏ nhưng cuối cùng vẫn được in ra do sự can thiệp của vợ nhà văn, bà Vera Slonim. Rất có thể, cuốn tiểu thuyết hơn hai mươi năm nằm day dứt trong bóng tối sẽ có chung kết cục tốt đẹp như của “Lolita”. Người của thế giới, nhưng trái tim đập nhịp nước Nga Trong dòng văn học hải ngoại của Nga, tên tuổi của Vladimir Nabokov chiếm giữ một vị trí quan trọng. Nabokov không hoàn toàn là nhà văn Nga mặc dù thứ tiếng Nga ông dùng khi chuyển ngữ các tác phẩm của mình từ tiếng Anh là thứ tiếng Nga văn học hoàn hảo, ngang bằng với vốn tiếng Anh, tiếng Pháp mà ông có được từ thời thơ ấu. Ông là nhà văn “của thế giới”. Ông thường nói: “Tôi là nhà văn Mỹ gốc Nga, được đào tạo ở Anh, nghiên cứu văn học Pháp và mười lăm năm sống ở Đức”. Xuất thân từ một gia đình quý tộc Nga hoàng, sống như một “ông hoàng nhỏ” muốn gì được nấy, việc phải cùng gia đình rời bỏ nước Nga vào năm 1919 là một bi kịch lớn của ông. Theo lời con trai của ông, Dmitry Nabokov, sinh thời, nhà văn thường nhắc đến ba bi kịch của đời mình: tuổi thơ bị tước đoạt, cái chết đau đớn của thân phụ ở Berlin bởi bàn tay của những người theo chủ nghĩa quân chủ Nga tại hải ngoại (1922), và việc không được sáng tác bằng thứ tiếng Nga thân thương và giàu có của mình khi bắt đầu di cư sang Mỹ. Một vài năm sau khi cha mất, Nabokov sống khá cực nhọc, kiếm tiền bằng việc soạn các thế cờ cho các tờ báo, nhận dạy quần vợt, đấm bốc, bơi, dạy tiếng Anh, tiếng Đức và đôi khi còn tham gia đóng phim nữa. Tiểu thuyết đầu tay của Nabokov là cuốn “Mashenka” với bút danh Vladimir Sirin. Từ đấy nhà văn dần trở thành một tác gia quan trọng trong nền văn học Nga hải ngoại. Trong thời gian này, ông viết và xuất bản tám cuốn tiểu thuyết bằng tiếng Nga. Ngoài ra, ông còn sáng tác kịch và làm thơ. Những nhà văn Nga hải ngoại có thái độ không mấy thân thiện đối với Nabokov, bởi lẽ, nhà văn trẻ trong tiểu thuyết “Tặng vật” đã cho phép mình mô tả cuộc sống của người Nga lưu vong một cách châm biếm cay độc. Thậm chí nhiều người không thèm bắt tay với ông. Thế nhưng, tài năng của ông vẫn được nhìn nhận. I. Bunin đã từng thốt lên: “Gã ta là quái vật! … Nhưng là nhà văn tuyệt vời!” http://images.vietnamnet.vn/dataimag...s1845529_4.jpg Nabokov và vợ. Chế độ phát xít thâm nhập vào chính quyền Đức cuối thập kỷ 30 thế kỷ trước khiến những người Nga lưu vong như Nabokov đành phải tìm đường đi nơi khác. Năm 1937, V. Nabokov cùng người vợ Do Thái của mình chạy sang Paris. Năm 1940 một lần nữa họ lại phải ra đi, rời Pháp sang định cư tại Mỹ. Trong 20 năm sống ở Mỹ, Nabokov gặp bi kịch thứ ba của đời mình, là không còn được sáng tác bằng tiếng Nga nữa vì không có độc giả đọc tiếng Nga. Tuy vậy, ông vẫn giữ mối liên hệ gần gũi với tiếng Nga thông qua việc nhận giảng dạy về văn học Nga tại một số trường đại học và … chuyển ngữ những tác phẩm của mình ra tiếng Nga. Ngoài việc sáng tác, dạy học, ông còn được làm một công việc yêu thích của mình từ thuở ấu thơ – là nghiên cứu các loài bướm. 4 ngày trong tuần ông làm việc say mê ở phòng thí nghiệm côn trùng học của Viện bảo tàng tự nhiên New York, “đắm mình trong thế giới trong suốt kỳ diệu của ống kính hiển vi, nơi chỉ sự tĩnh lặng ngự trị hoàn toàn” và cũng hoàn toàn cảm thấy hạnh phúc. Những tiểu thuyết đầu tiên của Nabokov không có được thành công lớn về mặt xuất bản tại Mỹ, nhưng từ cuốn “Lolita” (1955), ông trở nên cực kỳ nổi tiếng. Mà nổi tiếng vì... tác phẩm bị nhiều nhà xuất bản từ chối! Tại thời điểm đó, Lolita là một câu chuyện khó hiểu và không thể chấp nhận được ngay cả ở Mỹ! Cuối cùng, Nabokov gửi bản thảo về Paris và một thời gian sau “Lolita” cũng được in ở Mỹ. Cuốn tiểu thuyết này được tái bản nhiều lần, được dựng thành phim, đem đến cho nhà văn danh tiếng và tiền bạc. Những năm cuối đời, V. Nabokov sống ở Thụy Sĩ, viết những cuốn tiểu thuyết cuối cùng của đời mình và tiếp tục… bắt bướm. Khi nữ sĩ Nga Bella Akhmadulina đến thăm Nabokov tại Thụy Sĩ trước khi ông mất, nhà văn đã tâm sự:” Tôi tiếc là đã không ở lại nước Nga”. Khi vợ ông phản đối sự nuối tiếc ấy, nhắc lại bối cảnh lịch sử rất phức tạp thời đó với xuất thân của ông, thì nhà văn “người Mỹ gốc Nga” đã nói: “Ai biết được, có lẽ nếu ở lại tôi sẽ trở thành một tác giả hoàn toàn khác, có thể còn hay hơn nhiều!” Trong thời gian sống ở Thụy Sĩ, ông đã hoàn thành một món quà lớn dành cho quê hương: giới thiệu văn học Nga, văn hóa Nga ra thế giới. Đó là dịch thi phẩm “Evgheny Oneghin” của A.S.Pushkin ra tiếng Anh kèm với … bốn tập biên khảo, chú giải cho tác phẩm ấy mà ông đã dày công ghi chép trong vòng 15 năm. Ngoài ra, ông còn dịch rất nhiều tác phẩm thơ kinh điển khác. Mặc dù thời gian sống trong lòng nước Nga chỉ vỏn vẹn 20 năm đầu của cuộc đời, sâu xa, Nabokov vẫn thương nhớ nước Nga, đúng như nhà văn từng nói: “đầu nói bằng tiếng Anh, tai nghe bằng tiếng Pháp nhưng trái tim nói bằng tiếng Nga! Được đón nhận ở Tổ quốc http://images.vietnamnet.vn/dataimag...s1845531_5.jpg Tượng Nabokov ở Thụy Sỹ. Ở Nga, người ta bắt đầu đọc Nabokov từ năm 1986. Những năm 90 của thế kỷ trước, rộ lên “làn sóng” xuất bản các tác phẩm của V.Nabokov, đặc biệt là cuốn “Lolita”. Những năm ấy, nếu bước vào hiệu sách, bạn sẽ gặp “Lolita” đủ các kiểu dáng, kiểu bìa, đủ các loại giá tiền và cũng có thể gọi là best-seller dạo ấy. Bây giờ, các tác phẩm của Nabokov vẫn được các NXB liên tục tái bản. Sắp tới, người ta còn cho dựng vở balet Nga theo kịch bản chuyển thể từ “Lolita”! Độc giả trẻ người Nga cho rằng, “Nabokov là nhà văn biết ca ngợi tình yêu thể xác một cách kỳ diệu”. Có thể nói, đối với người Nga, Nabokov là một nhà văn “cổ điển” của thời hiện đại bởi lẽ, càng ngày ông càng được tìm đọc nhiều hơn. Sự lồng ghép giữa các mảng không gian: hiện thực và ác mộng và những chi tiết biến hóa kỳ ảo trong tâm lý con người, sự giải thoát về nhục thể và trí tưởng tượng vô biên đã tạo “đất” cho Nabokov khắc họa bản chất của tâm hồn con người theo cách riêng của ông. Đó cũng là một trong những mối quan tâm lớn của độc giả hiện đại. Thụy Anh http://vietnamnet.vn/vanhoa/2009/08/863697/ |
Trích:
Nhờ nhuận bút cuốn Lolita mà Nabokov đã hoàn toàn thóat khỏi khó khăn về kinh tế, ông đã rời Mỹ sang châu Âu sinh sống... |
| Giờ Hà Nội. Hiện tại là 01:32. |
Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.