Hồ Quý Ly – nhân vật lịch sử đặc biệt

[Phanhoamay]

Theo cuốn “Họ Hồ trong cộng đồng dân tộc Việt nam” của Hồ Sỹ Giàng thì họ Hồ đã có ở Việt nam hơn 1000 năm, nay đã đến đời thứ 38.

Ông tổ họ Hồ ở Việt Nam là Hồ Hưng Dật, đỗ trạng nguyên xong thì được chính quyền phong kiến Trung hoa cử sang làm Diễn Châu Thái thú đời Hậu Hán (907-960). Hồ Hưng Dật sang Giao Châu trong khoảng 947-951. Làm quan một thời gian ngắn, ông lui về làm trại chủ ở Hương Bào Đột, nay thuộc xã Quỳnh Lâm, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

Hồ Hưng Dật là quan đồng liêu với Đinh Công Trứ (thân sinh Đinh Bộ Lĩnh). Ông làm Diễn Châu Thái thú còn Đinh Công Trứ làm thứ sử Hoan Châu.

Khi Đinh Bộ Lĩnh dấy quân dẹp các sứ quân có đến gặp ông, thăm dò ý kiến. Ông góp ý về kế sách thống nhất các sứ quân, nhưng từ chối tham gia chính quyền, rút kiếm thề: “ Vạn đại vi dân” nghĩa là vạn đời vì dân hay vạn đời làm dân.

Giòng họ Hồ sau này nhiều thế hệ đều có người nổi tiếng, đỗ đạt cao. Nhiều người là danh nhân trong các lĩnh vực văn hoá, quân sự và chính trị.

Trong đó đặc biệt có Hồ Quý Ly, Quang Trung Nguyễn Huệ, nữ sỹ Hồ Xuân Hương và… một người nữa mà ai cũng biết!

Nguyễn Huệ tên thật là Hồ Thơm, hậu duệ nhánh Hồ Phi.

Hồ Xuân Hương thì quá nổi tiếng rồi, tôi chỉ xin nói về Hồ Quý Ly:

Hồ Quý Ly là cháu đời thứ 16 của Hồ Hưng Dật. Ông tổ bốn đời của Hồ Quý Ly là Hồ Liêm làm con nuôi cho Tuyên phủ sứ Thanh Hoá là Lê Huấn nên đổi thành Lê Liêm. Sau này Lê Quý Ly lấy lại họ Hồ là Hồ Quý Ly (1336-1407)

Quý Ly có hai bà cô đều được vua Trần Minh Tông tuyển vào cung. Một bà là Hoàng phi Minh Từ sinh ra vua Trần Nghệ Tông, một bà là Hoàng phi Đôn Từ, sinh ra vua Trần Duệ Tông. Nhờ có tài năng và họ ngoại thân tín, Quý Ly được Nghệ Tông gả em gái là công chúa Huy Ninh và giữ chức Tể tướng. Con gái trưởng của Quý Ly là vợ vua Trần Thuận Tông.

Nhà Trần suy yếu, các vua hoang dâm vô độ, quý tộc sa đọa, nịnh thần hoành hành, nhân dân đói khổ loạn ly. Hồ Quý Ly cướp ngôi, tiến hành nhiều cái cách mạnh mẽ trên các mặt quân dự, chính trị, văn hóa và kinh tế, ví dụ:

- Năm 1392: Làm sách “Minh đạo” đề cao Chu công là tiên thánh, xếp Khổng tử là tiên sư, phê phán Nho gia, tấn công hệ tư tưởng Tống Nho.
- Năm 1395: Dịch sách “Vô Dật" trong sách Thượng thư ra chữ nôm để giảng dạy
- Năm 1396: Dịch Kinh Thư bằng hình thức Thi Nghĩa
- Định lại việc thi cử
- Phát hành tiền giấy “Hội sao”, bỏ việc lưu hành tiền đồng
- Năm 1396: Sa thải tăng đạo. Ai muốn xuất gia đi tu phải qua một kỳ thi.
- Mở thêm các trường học
- Dời đô về Tây Giai (Vĩnh Lộc, Thanh Hoá)
- Ban hành lệnh hạn danh điền: quy định mức ruộng tối đa cho các đối tượng trong xã hội
- Năm 1400 tổ chức thi Thái học sinh, lấy 20 người, trong đó có Nguyễn Trãi
Ban hành thuế thuyền buôn
- Năm 1402: Đặt ngạch thuế đinh
- Năm 1404: Định lệ thi Hương
- Năm 1405: Tổ chức kỳ thi ở Bộ Lễ, lấy 170 người, Hồ Ngạn Thần đỗ đầu.

Ngày nay nhiều nhà sử học đánh giá cao mặt tích cực của Hồ Quý Ly, cho ông là một nhà cải cách táo bạo và hiếm có trong lịch sử Việt Nam nhằm hai mục đích: tăng cường chế độ tập quyền, giải quyết mâu thuẫn kinh tế xã hội, giải phóng sức sản xuất.

Tiếc thay, công việc mới khởi đầu thì Minh Thành Tổ đã phát binh xâm lược. Cuộc kháng chiến kéo dài nửa năm thì cha con nhà họ Hồ bị bị giặc bắt ở núi Cao Vọng (huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh) và đem đày ở Quảng Tây.

Cháu 11 đời của Hồ Quý Ly là Hồ Minh Đạo đậu tiến sỹ (Trung hoa) làm bố chánh tỉnh Triết Giang. Cháu 7 đời của Hồ Minh Đạo là Hồ Hán Dân đậu cử nhân niên hiệu Quang Tự, năm Tân Hợi 1911 làm phủ đạo nguyên soái, năm 1928 làm Lập pháp viện trưởng, uỷ viên trong Chính phủ Trung hoa dân quốc. Ông Dân đã từng giúp đỡ các nhà cách mạng Việt nam tại Trung quốc, tổ chức đưa thi hài liệt sỹ Phạm Hồng Thái vào nghĩa trang Hoàng Hoa Cương…

Ghi thêm: Hồ Nguyên Trừng là con trưởng của Hồ Quý Ly, nhưng Hồ Quý Ly lập con thứ là Hồ Hán Thương làm người kế vị. Hồ Nguyên Trừng không bất mãn, một lòng phục vụ tận tụy.

Hồ Nguyên Trừng là nhà sáng chế vũ khí. Súng “thần công” là do ông nghiên cứu chế tạo vào thời điểm thế giới đang thai nghén về súng đại bác.

Quân Minh bắt được người chế súng và nhiều khẩu thần công. Sau này quân Minh mỗi lần làm lễ tế súng thần công đều phải tế Hồ Nguyên Trừng.

[htienkenzo]

Phanhoamay viết

Nhà Trần suy yếu, các vua hoang dâm vô độ, quý tộc sa đọa, nịnh thần hoành hành, nhân dân đói khổ loạn ly. Hồ Quý Ly cướp ngôi, tiến hành nhiều cái cách mạnh mẽ trên các mặt quân dự, chính trị, văn hóa và kinh tế, ví dụ:

Ngày nay nhiều nhà sử học đánh giá cao mặt tích cực của Hồ Quý Ly, cho ông là một nhà cải cách táo bạo và hiếm có trong lịch sử Việt Nam nhằm hai mục đích: tăng cường chế độ tập quyền, giải quyết mâu thuẫn kinh tế xã hội, giải phóng sức sản xuất.

Tiếc thay, công việc mới khởi đầu thì Minh Thành Tổ đã phát binh xâm lược. Cuộc kháng chiến kéo dài nửa năm thì cha con nhà họ Hồ bị bị giặc bắt ở núi Cao Vọng (huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh) và đem đày ở Quảng Tây.

Theo tôi được biết, có lẽ do Hồ Quý Ly/Lê Quý Ly cướp ngôi nên bị xem là vi hiến.Thế nên, ông không được lòng dân nên dễ dàng bị Minh Thành Tổ khuất phục. Thế mới biết lòng dân có sức mạnh và sự bền vững đến nhường nào! Tôi nhớ đến câu của Bác Hồ:

"Dễ trăm lần không dân cũng chịu.
Khó vạn lần dân liệu cũng xong."

Hồ Quý Ly cũng là "kiến trúc sư" trong nhiều sự cải cách của nhà nước Đại Ngu chúng ta thời bấy giờ.
Hồi bé, khi học môn Lịch sử, "bọn" tôi được dạy về Hồ Quý Ly một cách rất phiến diện! Sau này- thời sinh viên, tôi có điều kiện được tiếp xúc những tài liệu Lịch sử khác thì mới thấy rằng, môn Lịch sử "chính thống" mà tôi học quá hời hợt và 1 chiều!

[Мужик]

htienkenzo viết

Hồ Quý Ly cũng là "kiến trúc sư" trong nhiều sự cải cách của nhà nước Đại Ngu chúng ta thời bấy giờ.

Vào thời nhà Hồ, lần đầu tiên tiền giấy ở nước ta được phát hành và lưu thông.

[Phanhoamay]

Tôi không có ý định và cũng không có khả năng viết một tài liệu nghiên cứu về Hồ Quý Ly. Tôi chỉ đưa một vài tư liệu lịch sử để bạn đọc tham khảo.

Quang Trung Nguyễn Huệ và bà chúa thơ nôm Hồ Xuân Hương đều là cháu đời thứ 13 của Hồ Kha. Hồ Kha là cháu mười ba đời của ông tổ Hồ Hưng Dật.

Hoàng đế Quang Trung (Hồ Thơm) sinh 1752, mất 1792. Cha ông là Hồ Phi Phúc, mẹ là Nguyễn Thị Đồng. Nhà có bốn anh chị em: Nhạc, Lữ, Huệ và một người em gái út.

Hồ Xuân Hương sinh sau Nguyễn Huệ đúng 20 năm (1772-1822) là con Hồ Phi Diễn, cháu Hồ Phi Tích - những người khá nổi tiếng thời đó.


-----------------------------------

Hỏi riêng bác Htienkenzo. Bác có nhận ra địa điểm nào ở Phan Thiết trong bức ảnh sau?

[htienkenzo]

Phanhoamay viết

-----------------------------------

Hỏi riêng bác Htienkenzo. Bác có nhận ra địa điểm nào ở Phan Thiết trong bức ảnh sau?

Thưa bác!
Nếu tôi không nhầm, thì đây là Trường Dục Thanh- một nơi "transit" của Bác Hồ. Trường này, theo tôi được biết, trước đây nằm trong "đường dây" Đông Kinh Nghĩa Thục (thì phải?)của cụ Phan(Liên Thành Thương quán). Đất Bình Thuận xưa có lẽ là nơi "an toàn", nên đã có nhiều Chí sỹ yêu nước ghé đến (lánh nạn...)để mưu việc lớn. Nguyễn Thông, Trương Gia Hội, Trương Gia Mô... Và ở đây cũng là nơi có "Thiên tình sử" Hàn Mạc Tử/Nguyễn Trọng Trí với Mộng Cầm. Bà ấy đẹp lão thật! Và đã "đi gặp" Thi sỹ từ vài năm nay rồi!

[Phanhoamay]

Năm 1946, Đại tướng Võ Nguyên Giáp kết hôn với bà Đặng Bích Hà (con gái giáo sư Đặng Thai Mai). Mẹ bà Hà là người họ Hồ. Vì vậy viết đôi chút về vị đại tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt nam trong mục về giòng họ Hồ cũng không phải là lạc đề.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 ở làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình trong một gia đình nhà nho, con của ông Võ Quang Nghiêm (Võ Nguyên Thân). Võ Quang Nghiêm là một nho sinh thi cử bất thành về làm hương sư và thầy thuốc Đông y, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, ông bị Pháp bắt, đưa về giam ở Huế và mất trong tù.

Đó là "chính sử". Theo đó thì năm nay Đại tướng 99 tuổi. Nhưng theo nguồn tin đáng tin cậy thì năm nay sẽ tổ chức sự kiện truyền hình trực tiếp kỷ niệm 100 năm ngày sinh Đại tướng tại Quảng Bình. Vậy là Đại tướng sẽ tròn 100 tuổi theo kiểu tính "tuổi ta"? Hay thực ra là Đại tướng sinh năm 1910?

Tôi được người ta đưa cho đọc 2 kịch bản của hai buổi truyền hình:
1. "Quê hưởng mỗi người chỉ một" tổ chức ngay tại làng quê của Đại tướng ngày 25/8/2010.
2. "Bản giao hưởng Điện Biên" ngày 28/8/2010 tổ chức tại Quảng trường thành phố Đồng Hới, Quảng Bình.

Tôi đã gặp tổng đạo diễn, đạo diễn sân khấu của hai chương trình trên, họ cho biết ngày 25/7/2010 sẽ hội quân ở Huế để bắt đầu tập dượt và có ý định mời tôi vào Huế vài ngày. Đi chơi thôi, chả có phận sự gì.


Ngôi nhà tuổi thơ của Đại tướng





Năm 2009 tôi đã về thăm quê Đại tướng Võ Nguyên Giáp

[lovelychip1590]

Hồ Quý Ly kể ra cũng có cong nhiều mà, cahwngr qua chưa đoàn kết đc dân tộc - cái quan trọng nhất













_________________________
diem chuan khoi a nam 2010 | diem chuan khoi b nam 2010 | diem chuan khoi c nam 2010 | diem chuan khoi d nam 2010 | diem chuan dh 2010