Thảo luận về "cánh nhạn lai hồng" trong bài thơ của Nguyễn Mỹ

[hungmgmi]

Мужик viết

Còn nhớ, trước em 1 năm, đề thi văn tốt nghiệp cấp 3 phải phân tích bài thơ trong đó có câu: "Phải chăng khổ tận đến ngày cam lai". Có bạn phân tích "cam lai" là cam "Mít-su-rin" đấy.

Nhân bác Muzhik nhắc đến "cam lai" em chợt nhớ đến "nhạn lai hồng".
Năm học ngoại ngữ ở Thanh Xuân, dân khối A bọn em rất kính nể một bạn tên là Phương Lan, học ở C2. Dân khối A cục mịch, khô không khốc... không khỏi thán phục khi biết Lan đã đoạt Giải Nhất cuộc thi học sinh giỏi văn toàn quốc khi phân tích bài thơ "Cuộc chia ly màu đỏ" của Nguyễn Mỹ. Rồi cũng biết thêm là trong bài văn phân tích tuyệt vời này, Lan đã chút nhầm lẫn khi tưởng "nhạn lai hồng" là một loài chim-chim nhạn.

Đó là cuộc chia ly chói ngời sắc đỏ
Tươi như cánh nhạn lai hồng

Vậy "nhạn lai hồng" là cây, hay là chim?
Trả lời câu hỏi ngây ngô thời đó của bọn em, một bác lớn tuổi đã khẳng định, đó chính là một tên gọi khác của Hoa Trạng nguyên. Và cả bọn tin luôn, vả lại cũng không có điều kiện kiểm chứng nữa. Thì cánh hoa trạng nguyên đỏ thắm, tươi tắn quá còn gì (sau này mới biết thêm đó không phải là hoa, mà là lá của cây).
Sau này, em cũng đi giải thích tứ tung, rằng đó là Hoa trạng nguyên đấy nhé. Ai nghe cũng đồng ý mới lạ.
Nhưng sau này, một lần tình cờ lang thang trên mạng, mới biết là có thể mình đã nhầm. Nhầm suốt hơn 20 năm.. Nhưng vẫn không có được câu trả lời chính xác.
Trên một trang blog, một bác đã viết:

Hoa NHẠN LAI HỒNG có màu xanh tinh tế và rất hài hòa với những nơi râm mát mà nó mọc lên. Loài thực vật nhỏ bé này tự gắn chặt mình vào đất nơi nó tự cho mình là vật trang trí. Những nhánh mềm bò lan khắp mặt đất và phủ đầy hoa trông như đang phản chiếu màu sắc của bầu trời.
PHÁP, Nhạn lai hồng được xem là biểu tượng của ”Tình bạn chân thiết” và vì thế nó được sử dụng rộng rãi nhờ nhôn ngữ loài hoa mà chúng có.

Đối với người Anh, Loài cây xanh quanh năm này có ý nghĩa là” những hồi ức dịu dàng”.

Ở Ý, dân quê làm những vòng hoa bằng nhạn lai hồng để đặt lên quan tài của những đứa trẻ chết vì bệnh và gọi nó là ”hoa của cái chết” .

Ở ĐỨC, nó lại là biểu tượng của ‘’sự bất tử” vì những chiếc lá xanh tươi, bóng bẩy của cây vẫn phát triển tốt suốt mùa đông.

http://huuthanhdtd.com/2009/02/27/hoa-nhan-lai-hong/

Nhìn ảnh minh họa, thì em thấy hoa đó như hoa lồng đèn, đã từng nhìn thấy và chụp ảnh ở một vườn cây cảnh trên đường vào Phủ Tây hồ, chỗ đối diện với cổng vào Khu biệt thự Hồ Tây.
Hình như không phải là loài hoa này.
Trong một blog khác, có post ảnh "Nhạn lai hồng", có "Những nhánh mềm bò lan khắp mặt đất và phủ đầy hoa trông như đang phản chiếu màu sắc của bầu trời."
như bác trên kia đã viết.
Nhưng hoa của nó lại màu xanh:

http://blog.tamtay.vn/eyesviolet/blog/entry/597647
Từ điển tiếng Việt lại chú đó là một "thứ cây họ mào gà, hoa đỏ".
Còn nữ sĩ Quỳnh Dao, trong "Biệt ly ơi, chào mi!" lại cho nhân vật giải thích đó là một loại cây ra lá đỏ, không phải là hoa:
http://www.wattpad.com/185039-bi%E1%...%B3nh-dao?p=19

Vậy, cho đến nay, em vẫn không "thủng" hoa "nhạn lai hồng" nó ra làm sao. Mong các bác chỉ cho em với.
Bạn Phương Lan sau đó sang Liên xô học ngoại giao, rồi về nước, hình như có sang Úc một thời gian thì phải. Không biết giờ bạn ấy đã biết chính xác "nhạn lai hồng" là cây gì chưa?

[hungmgmi]

Tìm thì thấy nhà văn Băng Sơn cũng cho rằng Nhạn lai hồng chính là ...hoa trạng nguyên, đúng là không biết đường nào mà lần:

uỳ theo sở thích, có thể trồng mươi khóm hoa lưu niên, cũng có thể là mấy giò hoa nở theo mùa, mọc khiêm tốn trong chiếc chậu sành, chậu sứ. Một nhánh nhạn lai hồng (tức cây hoa trạng nguyên) mùa đông đến, mọi loài cây tàn héo thì cây này nhô ra ngoài tường, nở những chiếc đĩa đỏ tươi màu cờ, như từng đoá mặt trời thách thức cái giá rét đã đến bên hiên nhà mà lồng lộn. Có khi chỉ là ít cỏ tóc tiên, loài cỏ thường xanh, không cần nhiều đất và nhiều ánh nắng, sang xuân nó nở những bông hoa màu cánh sen, thơm như một loài bánh đậu xanh khiến ta phải hãm một ấm trà mà thưởng thức mùi hoa.

http://web.hanu.vn/vnh/mod/forum/discuss.php?d=2349

[ninh]

Rất thông cảm với Hoa May (phụ mẫu của một thí sinh), nhưng "Thể hiện mình là một nhu cầu của lứa tuổi học sinh." là một câu (câu khẳng định) khiến học sinh mất thêm 5 phút để hiểu, chứ không đến nỗi không thể hiểu. Chắc Sở GD sẽ "họp rút kinh nghiệm" thôi, hic.

hungmgmi viết

Tìm thì thấy nhà văn Băng Sơn cũng cho rằng Nhạn lai hồng chính là ...hoa trạng nguyên, đúng là không biết đường nào mà lần:
...

Bác thử cái này xem: botanyvn
Và xem hình ảnh cũng đẹp: Google

[weekdaysman]

hungmgmi viết

...đúng là không biết đường nào mà lần...

Em còn nhớ mãi hồi em còn bé, bố em hay đọc câu thơ thế này: "Người khôn ăn nói nửa chừng, để cho kẻ dại nửa mừng nửa lo". Về bài thơ bác nhắc đến, thôi thì em cứ chấp nhận em là "dại" vậy!

[hungmgmi]

Bác ninh quý mến, em thấy đường link bác dẫn là ảnh của cây...dừa cạn (còn có tên khác là... nhạn lai hồng, bông dừa, hoa hải đằng, nhật nhật tân...). Hoa của nó thường có 2 màu trắng và hồng.
http://www.suckhoe24h.net/forum/showthread.php?tid=154
Em phỏng đoán đây có thể là một sự nhầm lẫn nào đó.
Còn bài của một bạn nào đó đăng trên Sài Gòn tiếp thị, em cũng nghĩ là bạn đó nhầm.

Tôi đã gặp từ xa những vạt hoa vông đỏ chói lói, thứ hoa mà dưới xuôi này, người ta gọi là hoa nhạn lai hồng, hoa trạng nguyên.

Vì em biết rất rõ cây vông, sau nhiều lần say khướt dưới tán hoa vông đỏ ối ngay cổng trái đền Ngọc Sơn. Chỗ đó là "địa chỉ đỏ" cho dân nhậu khuya, gặm chân gà mà bác.
Hoa Vông tất nhiên là khác Hoa trạng nguyên rồi, không hiểu sao bạn ấy vẫn cho là một.

[ninh]

Hic, đúng là khó thật. Nếu không có bác Gu-gồ (tôi nhớ một bài học hồi nhỏ "Nếu không có bác công nhân - Lấy đâu nhà cửa trú thân đêm ngày - Áo quần ta mặc ai may - Lấy đâu máy móc dựng xây nước nhà"), thì tôi coi nhạn lai hồ(ng) = diêu bông (!)
Nhưng, tôi tin mấy người tìm hiểu cây thuốc hơn, họ có tài liệu chính thống mới dám đăng. Ở đây, nên loại bỏ màu xanh, vì thơ văn đều dùng nhạn lai hồng để ước lệ màu hồng / màu đỏ.
Có trang này đưa ra cả tên gốc Tàu (日日春)
Xin mời các bác tham gia thêm.

[hungmgmi]

Chiều nay hungmgmi mới gọi điện thoại cho một bác là PGS.TS ngôn ngữ học hỏi về "nhạn lai hồng". Điều mà hungmgmi ngạc nhiên nhất là khi bác ấy tỏ ra...ngạc nhiên khi nghe đến cụm từ này. "Thế hả, ừ...ừ, nhạn lai hồng à, lạ nhỉ. Cây à, sao mình không biết nhỉ? Bài văn nói đó là chim nhạn á? Cũng có thể lắm, có khi là chim nhạn cũng nên. Hay đó chỉ là một cách nói (?). Để mình tra xem từ điển từ nguyên xem nó là cái gì nhé..."
Đành chờ bác ấy tìm hiểu hộ vậy.

[Мужик]

ninh viết

Có trang này đưa ra cả tên gốc Tàu (日日春)

Tò mò em vừa mò vào chỗ bác Ninh chỉ. Nếu đúng như ảnh thì loại này ngày xưa ở quê em, gần trại chăn nuôi của hợp tác xã, mọc đầy . Dân làng vẫn gọi là cỏ dừa. Hồi bé em từng thắc mắc: "Chẳng có gì giống dừa sao lại gọi là cỏ dừa". Hình như lợn của HTX ăn cả loại cỏ này.
Có khi tên dân gian là "cỏ dừa" nhưng tên "chữ" là "nhạn lai hồng" đấy.
Chắc nhiều bác biết "hoa cứt lợn" (tên dân gian), tên "chữ" của nó khá mỹ miều "hoa ngũ sắc" hay "hoa ngũ vị".

[hungmgmi]

Dù nói gì thì nói, em vẫn không tin hoa "nhạn lai hồng" là cây dừa cạn, vốn hoa chỉ có màu trắng và màu hồng pha tím nhạt.
Mở đầu bài thơ, Nguyễn Mỹ đã dùng từ "chói ngời sắc đỏ" để sau đó, lấy màu tươi của "nhạn lai hồng" để so sánh. Nhà thơ không thể lấy màu hồng để so sánh với màu đỏ ngời cháy được.
Đoạn gần cuối, thì Nguyễn Mỹ đã "nói thẳng" về màu đỏ của cánh hoa:

Những cánh hoa đỏ vẫn còn rung nhè nhẹ

Vậy thì không thể là hoa của cây cỏ dừa quê bác Muzhik được rồi.
Cũng như nhà văn Băng Sơn, nhà thơ Đinh Thường cho rằng Hoa Trạng nguyên và Nhạn lai hồng là một.

Hoa trạng nguyên

Đỏ gì đỏ thế hoa ơi

Có chăng hy vọng một thời bút nghiên?

Người rằng hoa ấy trạng nguyên

Loài hoa - lọng trạng nỗi niềm mênh mông.

Giữa chiều cánh nhạn lai hồng

Tình ta chợt đỏ đến bồng bềnh yêu.

[hongducanh]

Kể ra cũng thú vị khi đọc tên một lào hoa lạ hoắc NHẠN LAI HỒNG, bỗng dưng làm cho tôi liên tưởng đến một tên một loại lá cây mà đã một thời xôn xao, thậm chí còn nhiều người cất công đi tìm kiếm: LÁ DIÊU BÔNG.

Nếu theo ảnh của bác Ninh dẫn thì bác MU nhận ra là hoa dừa thì chẳng sai!
Hungmgmi đưa ra bài thơ công nhận NHẠN LAI HỒNG chính là hoa TRẠNG NGUYÊN!.

Tôi tò mò tra từ điển VIỆT- VIỆT nghĩa của NHẠN LAI HỒNG thì được trả lời: Thứ cây họ mào gà, hoa đỏ.

Băn khoăn, tôi tình cờ tìm được một bài thơ không rõ tác giả:

Trong vòm xanh sau những chùm Anh thảo
Duyên dáng đong đưa những cánh Nhạn lai hồng
Đặt hết niềm tin vào trong kì ảo
Tôi hòa mình trong tình bạn mênh mông.

Quấn quýt đam mê vào bờ dậu xanh.
Nhạn Lai Hồng căng ngực trần hít thở
Với những chiếc lá xanh sáng bóng và hớn hở
Với những cánh hoa màu xanh lấp lánh như sao…

Niềm nở ân cần khi gặp gỡ nhau
Hoa xum xuê những lời chào nở rộ
Ôi, những cánh hoa chân tình của loài chim cổ đỏ
Những người bạn tuyệt vời của mùa đông băng giá…

Như vậy, theo tác giả tả lại NHẠN LAI HỒNG là lòai hoa dây leo ở bờ rào?

Vậy NHẠN LAI HỒNG là tên chính thức của loài hoa nào? khi có đến 3 giả thiết?

Tôi viết bài này đang trong tâm trạng xem trận bóng đá giữa đương kim vô địch Italy thi đấu với Slovakya trong khuôn khổ vòng loại Worldcup 2010 tổ chức ở Nam Phi thệt chán cho đội Italy đã thua 2 bàn không gỡ. Thôi, về với Pháp cho có bạn!

[hungmgmi]

Em mở topic này, do một gợi ý bên topic Con cái chúng ta "giỏi" thật!
Hóa ra không chỉ em, mà có rất nhiều người không hề biết "nhạn lai hồng" thực sự nó là cái loài hoa gì?
Mà nó lại là một hình ảnh trong bài thơ có mặt trong hầu hết các tuyển tập thơ chống Mỹ, thơ tình yêu. Hình như bài thơ này cũng đã được vào SGK, giảng dạy trong trường học.
Bài thơ ra đời năm 1964, đã 46 năm rồi.
Nhiều người đã bình bài thơ này, nhưng hầu như không có ai nói ra cho bạn đọc và các em học sinh biết, hình ảnh được lặp lại 2 lần trong bài thơ-bức tranh rực sắc đỏ này nó là hoa gì?
Thậm chí trong blog của một giáo viên (hình như của chị VMP), có em hỏi nó là hoa gì, cô giáo cũng không trả lời được.
"Nhạn lai hồng" chỉ là một chi tiết trong một bài thơ hay. Hiểu thêm một chi tiết, cũng là để hiểu bài thơ cặn kẽ hơn.
Mong đọc được các ý kiến khác của các bác, để biết được, rốt cuộc, "nhạn lai hồng" nó là loài cây gì, trông nó thế nào?

[Siren]

Từ chiều qua, nhà em đã mở chiến dịch truy cứu nhằm "trả lại tên cho em" cánh nhạn lai hồng. Điện thoại chiu chíu đến các đối tượng có thể biết là các già làng trưởng bản trong lĩnh vực thơ văn và ngôn ngữ, các trợ giúp viên trong cuộc thi "Ai là Triệu phú" đều trả lời giống nhau thế này: "Ô, a, chủ để hay đấy, để tớ xem lại đã nhé, này biết đâu là chim thì sao nhỉ- hay là chim nhạn hay chim lửa lai hồng tước nên được nhà thơ cách điệu và cho vào thơ 1 hình ảnh với màu sắc cảm xúc đỏ tươi như thế nhỉ". Gọi đến tổng đài 1080 thì được lịch sự chuyển máy đến vài lần mỗi lần là một người có giọng nói già hơn, nhưng cuối cùng thì đáp án vẫn là "là hoa có họ với hoa mào gà, mầu đỏ" và bác ấy cũng nói có thể là loại hoa không có thật như "lá diêu bông"...
Nhà em sau một hồi đọc, nói và nghe, tai cứ ù đi.. thấy trước mặt toàn các loại hoa đỏ cứ vùn vụt chạy qua, hoa nào cũng có tên rồi, cứ nghĩ và mong chờ đến một hình ảnh hoa "nhạn lai hồng" thật là thích hợp, nhưng chẳng thấy!
Đã hết sự trợ giúp, nhà em ra về vui vẻ vì bótay.com!

Ngày xưa, cùng thời với cụ Nguyễn Mỹ, khi bài thơ ra đời, sao không có ai thắc mắc và tìm hiểu xem đây là loại hoa gì nhỉ? (Chắc là hồi đó chiến tranh, mọi người còn phải lo sản xuất và chiến đấu).
Các bác chuyên gia về hoa của 3N đâu rồi ạ? bác gi gỉ gì gi cái gì cũng biết lên tiếng đi nhá!

[ninh]

Các bác không nên nhắc đến diêu bông nữa, "vi phạm tác quyền":

ninh viết

Nếu không có bác Gu-gồ,
thì tôi coi nhạn lai hồ(ng) = diêu bông (!)

Nhà văn Hoàng Công Khanh có hẳn một tập ký sự Hoa nhạn lai hồng (NXB Văn Học-1992) gần 500 trang in. Và có rất nhiều nhà thơ, nhà văn dùng hình tượng này, nên khác xa "lá diêu bông".

Tôi phán đoán rằng nhiều người dùng "nhạn lai hồng" sau khi nghe mô tả chứ chưa nhìn thấy, nên có thể có sự khác biệt trong mỗi tác phẩm, mỗi địa phương.

Tìm hình ảnh trên Google với "Periwunkle Herb" hay "Cantharanthus roseus" (dừa cạn, ...) ta thấy có cả màu đỏ đấy chứ, bác hungmgmi ?

[hungmgmi]

Hôm qua, khi đi tìm thông tin về "nhạn lai hồng", em có biết là nhà văn Hoàng Công Khanh có ra tập này. Định bụng sẽ hỏi số ĐT để gọi cho cụ, nhưng thật không may, cụ đã ra đi vào tháng 5 vừa qua.
Mỗi người có một cách cảm nhận khác nhau về một bài thơ hay tác phẩm nghệ thuật.
Em thì cảm nhận cái không khí của bức tranh màu đỏ mà "hoạ sĩ" Nguyễn Mỹ đã vẽ lên không rực cái màu đỏ như một số nhà phê bình đã phân tích.
Cô gái tiễn đưa, chia tay chồng ra trận. Cuộc chia tay bịn rịn đó diễn ra trong một khoảng không gian, thời gian đã xác định: Đó là khoảng thời gian từ trưa đến chiều của một ngày cuối thu "sắp ngả sang đông" tại một khu vườn. Khu vườn đó có nhiều màu, có màu trắng của chiếc nón cô gái, có màu hồng ngọc của rạng đông "đang bừng trên nét mặt" của cô, có cây si xanh để đôi vợ chồng trẻ đến ngồi. Và nổi bật trên nền đó là chiếc áo màu đỏ của cô gái, như than cháy rực. Có thể khu vườn đó có hoa "nhạn lai hồng" (chứ không phải là như một nhà phê bình đã khẳng định:"Vâng, đó là một vườn hoa. Nổi bật lên một loài cây lạ: nhạn lai hồng...), hay một loài hoa đỏ nào khác như râm bụt chẳng hạn, nhưng tựu trung, đó vẫn là "Vườn cây xanh" như nhà thơ đã viết:

Vườn cây xanh và chiếc nón trắng kia
Không giấu nổi tình yêu cô rực cháy

Phần cuối bài thơ, tần suất xuất hiện màu đỏ dồn dập hơn. Lúc này, màu đỏ không đơn thuần là cái màu đỏ -vật lý có thể cảm nhận bằng mắt nữa. Mà là một màu đỏ- tâm tưởng, nó là hình bóng của người thân luôn thường trực trong tâm hồn người chiến sĩ, khi hành quân, khi ở một làng xa gió rét nào đó trên đường đi chiến dịch.... Có một nhà thơ đã viết "Nhìn đâu cũng thấy dáng em về" cũng là trong một tâm thức như vậy.

Tôi biết cái màu đỏ ấy
Cái màu đỏ như cái màu đỏ ấy
Sẽ là bông hoa chuối đỏ tươi
Trên đỉnh dốc cao vẫy gọi đoàn người
Sẽ là ánh lửa hồng trên bếp
Một làng xa giữa đêm gió rét...
Nghĩa là màu đỏ ấy theo đi
Như không hề có cuộc chia ly..

Vậy, hình ảnh "nhạn lai hồng" nhà thơ chỉ dùng để ví von. Nó chỉ là một chi tiết rất nhỏ trong bài thơ. Trộm nghĩ, nếu nhà thơ không dùng "nhạn lai hồng", mà dùng tên một loài hoa khác, thì giá trị của bài thơ không vì thế mà giảm đi. Nhưng em lại phỏng đoán rằng, có thể nhà thơ muốn dùng chính tên loài hoa này để gắn với cuộc chia ly-hoa nhạn lai hồng. Vì theo một số lý giải mà chúng ta đã được đọc, "nhạn lai hồng" là tên một loài hoa, mà mỗi khi cánh nhạn bay về, thì màu hồng (đỏ) của hoa cũng rực lên. Mùa thu là mùa chim nhạn bay về. Mùa thu cũng là khoảng thời gian diễn ra cuộc chia ly trong bài thơ. Màu đỏ là màu chia tay, nhưng cũng là màu mừng vui, đón đợi ngày đoàn viên. Có thể là thế chăng?
Một hình ảnh so sánh, nhưng sẽ thú vị hơn nếu qua bài thơ này, ta bổ sung được thêm kiến thức về hoa. Thật tiếc là đến giờ, em vẫn chưa biết nó là hoa gì?
Nhân tiện nói chuyện ngoài lề. Hồi MU bị loại khỏi cúp C1, người ta cũng đã từng giật tít "Cuộc chia ly màu đỏ của MU"
Mong đọc được ý kiến các bác, chứ mình em lảm nhảm mãi cũng nhàm.

[Мужик]

Em cũng rất thú vị. Từ "quả" cam lai em biết thêm "nhạn lai hồng" (lần đầu tiên nghe thấy) mặc dù đến giờ cũng chưa biết là loài hoa gì.
Muốn biết tên hoa, có lẽ đừng nên hỏi nhà thơ, mà phải hỏi nhà thực vật học.
Mà có cần hỏi không nhỉ? Có khi biết rồi ta lại thất vọng, như đi tìm "lá diêu bông".
Em sinh ra và lớn lên ở nông thôn, quen với những tên gọi thông thường của cây cỏ. Đến tuổi mộng mơ, từng thả hồn theo "cây sầu đông", "hoa mộc miên". Rồi khi biết đó chỉ là "cây xoan", "hoa gạo" thì các bác biết cảm giác của em nó như thế nào không. Chính là cảm giác của người dò dẫm trên cầu thang bộ trong bóng tối, co chân lên leo bậc nữa thì hẫng một cái. Hóa ra mình đã đứng trên chiếu nghỉ rồi.
Thôi, ta cứ để "cánh nhạn lai hồng" đẹp với bài thơ còn đẹp hơn của Nguyễn Mỹ.

[hungmgmi]

Bác Muzhik cứ nói đùa, "nhạn lai hồng" mà bác lần đầu nghe thấy thì có mà nhà em trồng cây chuối mất
Em nghĩ không có gì mà thất vọng khi biết đích thực nó là loài hoa gì. Bác mơ mộng quá không, em thì thấy " hoa mộc miên" và "hoa gạo" đều có ý nghĩa như nhau, không hẫng hiếc gì hết.

[USY]

Мужик viết

Em cũng rất thú vị. Từ "quả" cam lai em biết thêm "nhạn lai hồng" (lần đầu tiên nghe thấy) mặc dù đến giờ cũng chưa biết là loài hoa gì.
Muốn biết tên hoa, có lẽ đừng nên hỏi nhà thơ, mà phải hỏi nhà thực vật học.
Mà có cần hỏi không nhỉ? Có khi biết rồi ta lại thất vọng, như như đi tìm "lá diêu bông".
Thôi, ta cứ để "cánh nhạn lai hồng" đẹp với bài thơ còn đẹp hơn của Nguyễn Mỹ.

Tôi nhất trí với MU mấy điểm cụ thể là:
- Nếu muốn tìm hiểu tên hoa CHÍNH XÁC thì nên hỏi nhà thực vật học. Trong trường hợp này thì nên tin vào trang web pota mà bác ninh đã dẫn, trong đó loài DỪA CẠN (trắng, đỏ, tím...) còn có tên gọi NHẠN LAI HỒNG.
- Việc tìm hiểu ấy không nên hỏi nhà thơ, vì chính nhà thơ có khi gọi loài cây đó theo cách gọi dân gian (có thể chỉ một vùng miền, địa phương), hoặc thậm chí chỉ là theo cảm xúc, tâm tưởng của nhà thơ (như bạn Hùngmgmi đã nói), và chưa chắc đã chính xác theo khoa học (ở đây là thực vật học). Do vậy nên nhất trí là cõ lẽ không cần hỏi, mà "để "cánh nhạn lai hồng" đẹp tươi thắm trong bài thơ của nhà thơ Nguyễn Mỹ.
- Riêng về "khổ tận - cam lai" thì bạn MU đừng thất vọng, vì cụ Hồ chúng ta ngày xưa đã từng có bài thơ cảm ơn nữ sĩ Hằng Phương khi bà biếu Người một túi cam ("Mit-su-rin"):
http://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BA...%C6%B0%C6%A1ng
"Cuối năm 1945, bà Hằng Phương đã mang tới Phủ Chủ tịch một gói cam để biếu Chủ tịch Hồ Chí Minh. Do Chủ tịch nước bận tiếp khách nên bà đã gửi lại cam kèm theo một bài thơ. Tháng 1 năm 1946, Hồ Chí Minh đã gửi một bài thơ ngắn cảm ơn:
"Cảm ơn bà biếu gói cam
Nhận thì không đúng, từ làm sao đây
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Phải chăng khổ tận đến ngày cam lai."
Giá mà chuyển đề tài này vào topic rang lạc của tôi thì hợp lắm

[hungmgmi]

Hồi ở 4rum cũ, chúng ta đã từng thắc mắc những tên gọi thực vật, hoa lá bên Nga, trong các tác phẩm văn học dịch là "tầm ma", "phúc bồn tử", 'dã hương"...vậy tên tiếng Nga nó là gì, hình dáng nó ra sao?
Và đó là một topic rất sôi nổi, vỡ ra rất nhiều điều, cho người đi hỏi (bạn nhina) và cả những người đi tra cứu, tìm hiểu để trả lời.
Vậy mà một loài hoa có thật bên ta, xuất hiện trong một bài thơ nổi tiếng bên ta, mà các bác nhất trí cho "chìm xuồng", không truy cứu nữa thì em hơi lạ.
Có bác sẽ nghĩ nó là tầm phào. Nhưng em vẫn nghĩ chúng ta cần có một "đáp án" để mỗi khi các em, các cháu thắc mắc, chúng ta sẽ không tắc tị như một cô giáo và nhiều vị giỏi giang mà em và Siren đã hỏi.
Hiện đang có 3 nghi vấn về nhạn lai hồng, và vẫn chưa có bằng chứng gì để có đáp án chính xác. Có thể nhà thơ đã dùng từ dân gian, hay tâm tưởng gì đó, nhưng cái chính là chúng ta vẫn chưa biết đâu chính là loài hoa đó.
Chỉ mục đích đơn giản thế thôi.
Các bác không thích tìm hiểu thì thôi, còn em, em vẫn cứ đi hỏi cho ra

[daquen]

Thật tiếc vì tác giả bài thơ khuất núi đã lâu nên chúng ta không thể hỏi xem tại sao lại dùng "nhạn lai hồng"

Em thì thấy việc đi tìm đáp án ở đây giống như tìm tác giả TTKH của bài thơ Hai sắc hoa Tigon .

Nếu là hoa thì Hoa nào nở vào mùa gió heo may mà có màu đỏ tươi? Hay là do cảm nhận của tác giả? vì em thấy trong bài thơ tác giả thấy cả "bông hoa chuối đỏ tươi", mặc dù hoa chuối em chẳng thấy đỏ tươi bao giờ

Nếu được hỏi tác giả bài thơ, em còn có thêm một câu hỏi là tại sao ông lại viết:

"Nhưng tôi biết cái màu đỏ ấy
Cái màu đỏ như cái màu đỏ ấy"

Em đọc mãi mà chẳng cảm được hai câu này

[Мужик]

daquen viết

Nếu là hoa thì Hoa nào nở vào mùa gió heo may mà có màu đỏ tươi? Hay là do cảm nhận của tác giả? vì em thấy trong bài thơ tác giả thấy cả "bông hoa chuối đỏ tươi", mặc dù hoa chuối em chẳng thấy đỏ tươi bao giờ

Chắc bác daquen chưa nhìn thấy hoa chuối rừng. Trong bài "Nhớ Việt Bắc" Tố Hữu đã viết:

Người về có nhớ ta chăng?
Ta về, ta nhớ những hoa cùng người.
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi,
Đèo cao nắng ánh dao cài thắt lưng.
Ngày xuân mơ nở trắng rừng,
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi dang.