Hội thảo khoa học quốc tế về giảng dạy và nghiên cứu tiếng Nga tại Việt Nam

[Trans-Over]

Ngày 12 tháng 11 năm 2009, trường Đại học Hà Nội đã tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc tế với nội dung "Những vấn đề giảng dạy và nghiên cứu tiếng Nga tại Việt Nam".

Nội dung các báo cáo tham luận được trình bày tại Hội thảo gồm có:

1. Công tác giảng dạy tiếng Nga tại Việt Nam trong tình hình mới - Lê Văn Nhân - Trường Đại học Hà Nội.

2. Vai trò của các giải pháp tổng thể nhằm thúc đẩy động cơ học tập tiếng Nga - Xkiaeva E.V - Giám đốc Trung tâm tiếng Nga thuộc Trung tâm KH-VH Nga tại Hà Nội.

3. Đặc thù trong tổ chức xây dựng tài liệu học tập cho khóa đào tạo tiếng Nga dành cho phiên dịch - hướng dẫn viên du lịch Việt Nam - Carapechian N.G - Trường Đại học Hữu nghị giữa các dân tộc - LB Nga.

4. Các chương trình văn hóa - thông tin trong công tác hỗ trợ dạy học bằng tiếng Nga ở nước ngoài - Vexmanov C.V - Trường Đại học Sư phạm Nhân văn Mát-xcơ-va - LB Nga.

5. Khóa học lịch sử văn học trong các trường đại học Nga: các vấn đề và mô hình đề xuất - Iaxtrebov - Trường Đại học Sư phạm Nhân văn Mát-xcơ-va - LB Nga.

Và một số báo cáo tham luận được trình bày của các tác giả đến từ Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, ĐH Quốc gia, Trung tâm tiếng Nga thuộc Trung tâm KH-VH Nga tại Hà Nội.

[vinamilk]

Póc tem
Sáng nay tôi cũng có mặt tại hội thảo này.Nhìn chung là thành công tuy nhiên theo ý kiến cá nhân tôi vẫn có nhiều điều cần suy nghĩ.

[Милая_утка]

vinamilk viết

Póc tem
Sáng nay tôi cũng có mặt tại hội thảo này.Nhìn chung là thành công tuy nhiên theo ý kiến cá nhân tôi vẫn có nhiều điều cần suy nghĩ.

Điều gì khiến bạn cần phải suy nghĩ thế? Chia sẻ một chút xem nào. Biết đâu tôi với bạn lại có cùng suy nghĩ

[Nina]

Hôm nay Nina mới nhìn thấy mấy tấm ảnh của bác Trans-Over và hơi ngạc nhiên vê tấm này



Hóa ra trong chương trình chính thức của Hội thảo mà có tiết mục văn nghệ hả các bác?

[Милая_утка]

Nhìn trong ảnh có bác Lê Nhân đứng hát, chắc là bài tủ của khoa Nga Đại Học Hà Nội :"С нами русский язык" đúng không ạ? Utka cũng rất thích bài hát này.

[Trans-Over]

Nina viết

Hôm nay Nina mới nhìn thấy mấy tấm ảnh của bác Trans-Over và hơi ngạc nhiên vê tấm này



Hóa ra trong chương trình chính thức của Hội thảo mà có tiết mục văn nghệ hả các bác?

Có gì lạ đâu bạn, "văn nghệ chào mừng" tí để tạo không khí và ổn định trật tự đầu giờ thôi mà!

[Nina]

À, tại vì em chưa bao giờ gặp hội thảo mà lại có tiết mục văn nghệ nên lạ thôi ấy mà...

[jryeti]

Hội thảo thế là hay và thành công tốt đẹp lắm rồi
ý kiến ý cò gì nữa

[Đan Thi]

"Tiếng vọng" từ Hội thảo:

"TS Lê Văn Nhân - Chủ nhiệm khoa Tiếng Nga ĐH Hà Nội:
"Đào tạo tiếng Nga ở VN nay chỉ là tiếng vọng của quá khứ"



TS Lê Văn Nhân - Chủ nhiệm khoa Tiếng Nga ĐH Hà Nội.

(LĐCT) - Cuộc trò chuyện của chúng tôi diễn ra trước ngày trường ĐH Ngoại Ngữ Hà Nội (nay là trường ĐH Hà Nội) kỷ niệm 50 năm ngày thành lập (18.11.1959 - 18.11.2009), và cũng là 50 năm khoa tiếng Nga đặt nền móng, phát triển.

Thầy Lê Văn Nhân là một trong những "cây cổ thụ" ít ỏi còn lại giữa những thay đổi đến chóng mặt của thời cuộc. Thầy gắn bó với khoa Nga và là một trong những người sáng lập ra khoa Phiên dịch của trường, viết giáo trình thực hành tiếng cho khoa này - đến nay đã gần 35 năm.

Vào những năm đầu tiên khi Liên Xô sụp đổ, phần lớn giảng viên của trường đều phải học thêm một ngoại ngữ khác, chủ yếu là tiếng Anh, để tiếp tục công việc của mình. Nhưng ông không, dứt khoát không! - ông tâm sự:

- Tiếng Nga như mối tình đầu. Nó lấy một lần và vĩnh viễn hết cả tình cảm của tôi, khiến cho các thứ tiếng khác chỉ có thể ghen tị thôi chứ không bao giờ giành được ở tôi một chút thương yêu, quan tâm nào nữa. Đó cũng có thể coi là số phận. Không phải là tôi không có khả năng đổi nghề, nhưng có cái gì đó như là trái với lương tâm bởi mình được đào tạo chính quy, giành hết nhiệt huyết mấy chục năm truyền dạy thứ tiếng được độc tôn một thời, vậy mà chỉ vì những khó khăn, thay đổi nhất thời nào đó mà mình phản bội nó...

Chính vì thế mà chúng tôi vẫn kiên trì đào tạo, thậm chí biết rằng không có nơi nào nhận sinh viên tốt nghiệp tiếng Nga. Việc dạy tiếng Nga không phải là để duy trì việc làm cho những ai đã trót quá yêu tiếng Nga. Muốn nói gì thì nói, nước Nga vẫn là một cường quốc. Nước Nga còn thì tiếng Nga còn. Thế hệ của chúng tôi sống trên nền nhạc của Nga, trong không khí thi ca, văn học Nga; nhiều người còn sống theo mẫu hình của các nhân vật văn học của Nga (như Pavel Korsaghin một thời)....

Vâng, đó là nhiệt huyết, tình yêu từ phía các thầy, còn trò thì sao, thưa ông?

- Tôi cho rằng công tác đào tạo ngoại ngữ ở ta đang bị thả nổi. Người ta đổ xô nhau đi học tiếng Anh và do vậy, hiện nay có đến 98% các trường từ phổ thông đến đại học chỉ dạy tiếng Anh, 2% còn lại là dành cho tiếng Pháp, Nga và Trung. Đặc biệt, trong những năm vừa qua, Bộ Giáo dục Đào tạo đã ra một chủ trương rất lạ, đó là quy định "đầu vào" của bậc cao học phải đáp ứng đủ tiêu chuẩn tiếng Anh.

Sau khi bị phản ứng dữ dội thì họ lại làm mềm lại bằng cách chấp nhận "đầu vào" bằng bất kỳ ngoại ngữ nào, nhưng lại hạn chế "đầu ra" vẫn phải có chứng chỉ tiếng Anh. Chủ trương trên có thể coi là yếu tố góp phần triệt tiêu mọi thứ ngoại ngữ khác ở VN ngoài tiếng Anh. Đáng lẽ ngôn ngữ nào vẫn cần thiết trong mọi mối quan hệ thì phải có kế hoạch đào tạo cụ thể. Chả lẽ cả kho tàng tri thức, văn hoá nghệ thuật, khoa học của thế giới chỉ "nằm" trong tiếng Anh hay sao? Còn trò ư?

Tôi rất buồn phải nói một thực tế thế này: Đầu vào của khoa Tiếng Nga hiện nay rất yếu, phần lớn là những học sinh học tiếng Anh (vì số trường phổ thông còn dạy tiếng Nga đếm không hết đầu ngón tay của một bàn tay), nhưng trình độ ở mức vừa phải, khó có thể thi được vào khoa tiếng Anh, do vậy, họ mượn tiếng Anh để thi vào khoa Tiếng Nga, coi đó như một cách dễ nhất để lấy giấy thông hành vào đại học.

Bên cạnh đó, sau năm thứ nhất, sinh viên có quyền xin học thêm một ngành khác đồng thời và sau 5 năm học, họ có hai bằng chính quy. Chủ trương cho sinh viên học thêm ngành khác cũng là đúng, nhưng vẫn có điều phải bàn, bởi rõ ràng là sức người có hạn, người ta không thể chia trí tuệ, thời gian, công sức ra cùng lúc cho hai việc mà lại mong có kết quả như ý được. Đó cũng là lý do dẫn đến tình trạng rất thiếu sinh viên giỏi hiện nay. Dạy tiếng Nga ở VN nay chỉ là tiếng vọng của quá khứ.

Nhưng dường như việc học tiếng Nga mấy năm nay có vẻ rất được quan tâm và có dấu hiệu khởi sắc, thưa ông?

- Về lý thuyết có vẻ phải như thế bởi vị thế của nước Nga dưới thời Tổng thống Putin đã được nâng lên. Bên cạnh đó, sau chuyến thăm VN của Tổng thống Putin vào năm 2001, người ta lại hy vọng nhiều hơn. Năm đó, chúng tôi tuyển sinh được 7 lớp với khoảng 150 sinh viên, nhưng 3 năm trở lại đây, số sinh viên ổn định ở mức 75. Trên thực tế thì tiếng Nga chưa được phục hồi xứng tầm trong cuộc cạnh tranh với tiếng Anh. Phạm vi sử dụng tiếng Nga ở VN vẫn hẹp như ngày nào.

Hiện chỉ có Vietsovpetro, Trung tâm Nhiệt đới (thuộc quản lý của Quân đội) và một vài Cty liên doanh nhỏ khác có dùng tiếng Nga. Người ta bảo người học tiếng Nga có thể tham gia vào thị trường du lịch. Nhưng xin lỗi, du lịch cũng chỉ có mùa, lượng hướng dẫn viên của các Cty du lịch đã ổn định, không chỉ vì mấy đoàn người Nga mà người ta phải tuyển thêm người. Hơn nữa, chính người Nga cũng có lỗi trong việc "thủ tiêu" tiếng Nga trên đất Việt, bởi không ít người trong số khách du lịch cố gắng nói thứ tiếng Anh "bồi". Hướng dẫn viên của ta cũng nói tiếng Anh "bồi". Hiểu nhau, thế là đủ...

Có thể, bây giờ Nga không coi VN như thuở trước nữa...

- Đó lại là câu chuyện khác. Tuy nhiên, cũng phải thấy được rằng, khi quan hệ kinh tế phát triển thì tiếng Nga sẽ tự khắc quay lại do yêu cầu của cuộc sống.

Vừa là nhà sư phạm, vừa là nhà quản lý lâu năm, trước thực trạng tiếng Nga ở VN như vậy, ông có sáng kiến gì để cải thiện tình hình?

- Sẽ không làm được gì nếu như cơ chế quản lý, điều hành vẫn như bây giờ. Còn trong trường hợp tôi có quyền ở mức có thể thay đổi đuợc chính sách thì tôi sẽ làm khác đi.

Thứ nhất, không thể có quy định về việc học cao học như Bộ GD-ĐT đã ra được.

Thứ hai phải khôi phục lại việc dạy tiếng Nga ở cấp phổ thông, mời chuyên gia của Nga sang dạy (đã 20 năm nay không có chuyên gia ở khoa Tiếng Nga rồi); có cơ chế trao đổi sinh viên và giảng viên giữa hai nước. Cũng gần 20 năm nay, các giáo viên dạy tiếng Nga có được đi Nga để nâng cao trình độ đâu!

Còn hiện tại, chúng tôi đang có ý tưởng mở thêm một khoa mới, có thể gọi là "Ngôn ngữ và văn hoá các dân tộc Xlavơ" (chẳng hạn). Về lâu dài, điều này cũng là cần thiết bởi các nước ngữ hệ Xlavơ trong đó có một số nước thuộc Liên Xô cũng chứa đựng nhiều giá trị tri thức mà chúng ta cần tìm hiểu.

Nhưng ông vừa nói, tiếng Nga sẽ chỉ phục hồi khi quan hệ kinh tế giữa hai nước phát triển, nghĩa là phục hồi từ chính yêu cầu của cuộc sống?

- Đúng vậy, nhưng ta phải chủ động xây dựng kế hoạch cho mình, giáo dục không thể tư duy kiểu "ăn xổi" được. Đào tạo một đội ngũ biết tiếng Nga vẫn cần thiết cho đất nước bởi dù gì thì quan hệ Việt - Nga cũng vẫn gắn bó. Tiếng Nga vẫn là một trong 5 thứ tiếng của LHQ.

Lượng xuất bản phẩm hằng ngày bằng tiếng Nga vẫn là một con số khổng lồ. Có thể quan hệ về kinh tế chỉ dừng ở mức độ nào đó trong từng giai đoạn, nhưng nhu cầu hiểu biết thì không thể dừng theo. Kho tri thức nhân loại được thể hiện bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau chứ không chỉ giới hạn ở tiếng Anh. Vì những lý do đó, tôi tin rằng đến lúc nào đó, mối quan hệ với tất cả các nước cân bằng nhau hơn, lúc ấy với nước Nga, với tiếng Nga tình hình cũng sẽ khác đi. Đương nhiên, không thể đòi hỏi vị thế gần như độc tôn của tiếng Nga ở ta như ngày xưa nữa, điều đó là vô lý.

Vâng, và đến bây giờ tôi có thể hiểu được tập thơ thứ 6 của ông (và là tập thơ thứ 3 viết bằng tiếng Nga) mang tựa hơi... dài dòng: "Tôi làm thơ, tôi cười, tôi khóc... bằng tiếng Nga". Công việc sáng tác của ông có trăn trở, khó nhọc như việc dạy học và quản lý?

- Việc làm thơ là do nhu cầu tự thân của mỗi người, không phải muốn hay không muốn mà được. Tôi xuất hiện ở thi đàn Nga trước thi đàn Việt. Những bài thơ viết bằng tiếng Nga của tôi có thể coi là một thể thơ ngữ văn. Cách tiếp nhận tiếng Nga, ngôn ngữ biến hình như thế nào, đặc điểm về văn hoá dân tộc nằm trong đơn vị ngôn ngữ ra làm sao… tôi cảm nhận được và viết thành thơ.

6 tập thơ đã ra mắt bạn đọc chỉ là một phần rất nhỏ trong số những bài thơ tôi đã từng viết ra - những bài mà có thể chỉ sau một đêm đã thấy không thích, không ưng và đã bị "hiến tế" trong những "lễ đốt thơ" của mình, hoặc chỉ nên để cho riêng mình...

Ông nghĩ sao về vị trí của văn học Nga hiện nay trong lòng bạn đọc Việt?

- Văn học đương đại Nga chưa đến nhiều với độc giả VN, mặc dù thời gian gần đây đã lác đác xuất hiện một vài tập truyện ngắn. Một thời gian dài chúng ta chỉ biết văn học Nga chính thống (Nga Xôviết), mà không biết rằng còn có một dòng văn học khác chưa đến được với không chỉ người Việt mà cả người Nga, đó là dòng văn học nước Nga hải ngoại. Hàng trăm tác giả người Nga sống ở ngoài nước nhưng vẫn sáng tác, có tác giả đoạt giải Nobel như Iosif Brodsky (năm 1987)...

Đến năm 1992, 1993, dòng văn học này bắt đầu trở lại với Nga và đã được đưa vào chương trình giảng dạy. Bên cạnh đó, nước Nga hiện đại còn có những cây bút trẻ với tư duy, quan niệm về cuộc sống khác hẳn thế hệ trước mà chúng ta chưa nắm bắt được. Do vậy, rất khó đánh giá về vị trí của văn học Nga trong lòng bạn đọc VN hiện nay khi ta chưa đưa ra được một bức tranh đầy đủ về nó.

Cũng nhân chuyện này, tôi vẫn kêu gọi sinh viên cố gắng để có thể đưa được những tác phẩm văn học của Nga đến với bạn đọc VN. Về phần mình, chúng tôi cũng trang bị cho các em những kiến thức cơ bản qua các môn học mà chỉ có ở khoa Tiếng Nga mới có: "Những đặc điểm của dịch văn học nghệ thuật", "Bản sắc văn hoá dân tộc của tiếng Nga và tiếng Việt"...

Xin cảm ơn ông!
Kim Anh thực hiện"

Lao Động Cuối tuần số 47 Ngày 22/11/2009.

http://www.laodong.com.vn/Home/Dao-t...164132.laodong

[vinamilk]

Đọc bài này sao thấy buồn quá các bác ơi.Cũng tại các bố lãnh đạo nhà ta thiển cận chỉ biết chạy theo cái lợi trước mắt.Ngày xưa thì đổ xô học tiếng Nga gần 100% giờ LX xụp đổ thì lại đem tiếng Nga xếp xó.Đào tạo ngoại ngữ thì theo kiểu chụp giật thời vụ vô tổ chức.Thấy thằng nào đầu tư vào nhiều thì chạy theo học tiếng thằng đó còn không thì mặc kệ.Em xem thời sự thấy hay đề cập đến vấn đề nông dân ta thấy trồng cây nào bán được giá thì đổ xô đi trồng dẫn đến việc cung vượt quá cầu.Đến lúc không bán được lại thi nhau chặt bỏ.Đào tạo ngoại ngữ mà cũng vậy được sao???Chẳng lẽ cứ tư duy kiểu nông dân mãi sao???

[Милая_утка]

Hik! Bác Nhân ơi. Cũng còn nhiều sinh viên yêu và muốn theo đuổi tiếng Nga đến cùng chứ bác.
Nhưng theo Utka được biết thì...mặt bằng chất lượng đầu vào khoa Nga của các trường đại học nói chung...tất nhiên không thể bằng được chất lượng của các sinh viên thi vào khoa Anh được.
Vì trên thực tế điều kiện học tập của sinh viên học tiếng Nga không bằng được tiếng Anh. Ngay như tài liệu học, Utka thấy từ lúc mới học tiếng Nga, cô bạn thân của Utka toàn học bằng sách đi pho to, hay đi xin sách của ông Utka để lại. Hỏi thì thấy bạn ý bảo: " có thấy người ta bán sách giáo khoa đâu mà mua", đến tập đề ôn thi đại học cũng không có nhiều. Rồi còn chuyện thực hành tiếng. Không phải giáo viên nào phát âm cũng chuẩn (chưa kể đến có nhiều giáo viên bị ảnh hưởng bởi giọng địa phương), điều kiện giao tiếp với người bản ngữ là rất ít. Đến bây giờ, khi học đại học, bạn ý cũng không được học giáo viên bản ngữ...Nói chung còn nhiều nhiều yếu tố khác nữa mà sinh viên tiếng Nga đang cố gắng và nỗ lực để vượt qua. Trong khi đó sinh viên học tiếng Anh thì...điều kiện quá thuận lợi, có nhiều cơ hội nhận học bổng...Tất nhiên là sinh viên tiếng Anh sẽ học tốt hơn sinh viên tiếng Nga rồi. Đúng không ạ?

[rocketvn]

Nói về trào lưu của xã hội trên toàn thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng thì hiện tại tiếng Anh vẫn là thứ ngoại ngữ được sử dụng nhiều nhất và có tác động lớn đến nhiều ngành nghề nhất. Nhưng có một thực tế ta có thể nhận thấy là các cán bộ chủ chốt và lãnh đạo từ cấp trung ương đến địa phương phần đa là những người đã từng học tập và được đào tạo từ Liên Xô. Vậy chủ trương của các nhà hoạch định chính sách trong việc tiếp cận với những nền khoa học,kỹ thuật hiện đại và phát triển trên thế giới thì nên đi theo hướng nào trong việc lựa chọn loại ngôn ngữ để đưa vào giảng dạy trong các nhà trường cho học sinh,sinh viên? Có mấy vấn đề sau để thấy rằng tiếng Nga sẽ không chết và phát triển tốt dần lên:
1-Nền khoa học kỹ thuật và công nghệ trong mọi lĩnh vực thì Nga vẫn đang là một quốc gia luôn đứng hàng nhất nhì thế giới.
2-Công nghiệp quốc phòng của Nga vẫn luôn được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm và đặt mua với những đơn hàng có giá trị khổng lồ,trong đấy có cả Việt Nam.
3-Công nghệ xây dựng,giao thông,năng lượng và dầu mỏ thì hiện tại Nga vẫn có một chỗ đứng và ảnh hưởng lớn đối với sự phát triển kinh tế của nhiều quốc gia,trong đấy có Việt Nam.
4-Điều quan trọng nhất để thấy rằng tiếng Nga sẽ phục hồi vì nền kinh tế của Nga đang phát triển mạnh mẽ và vị thế cường quốc của Nga sẽ được khôi phục trong thời gian không xa.
5-Hiện nay Nga vẫn đứng đầu về số lượng các tỉ phú và mức chi tiêu,chi phí sinh hoạt,mua sắm vẫn thuộc nhóm hàng đầu thế giới. Chính điều này đã nói lên cái sự giàu có của người Nga và mức độ khách đi du lịch,tham quan,mua sắm của người Nga ngày càng tăng mà VN cũng là một trong những điểm đến được người Nga ngày càng ưa chuộng.
Hy vọng rằng,trong tương lai không xa tiếng Nga sẽ lại được phổ biến nhiều hơn,phát triển mạnh hơn để xứng tầm với những gì mà nó vốn có.

[hanoi]

Chào mọi người,

Tiếng Anh vốn là thứ tiếng dễ học dễ dùng, nhất là dành cho giao tiếp. Một số quốc gia chọn tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy ở bậc phổ thông như Ấn Độ, Singapore, Hong Kong, Đài Loan, Na Uy, Thụy Điển, Đan Mạch, Hà Lan và gần đây là Đức đều rất thành công trong việc phát triễn kinh tế, đa dạng thị trường lao động nhờ vào môi trường tiếng Anh mà họ tạo lập được. Chỉ cần dùng tốt tiếng Anh, có thể yên tâm du lịch hoặc công tác tại rất nhiều nơi trên thế giới. Đây là trào lưu chung, VN chúng ta ko thể vì lý do nào đó mà cưỡng lại được. Ngược lại một số nơi còn bảo thủ như Pháp, Ý, Tây Ban Nha hay Nga thì môi trường lao động bị hạn chế ko đủ hấp dẫn lôi kéo người tài chỉ vì rào cản ngôn ngữ.

Trong bối cảnh như vậy, tiếng Nga, một ngôn ngữ rất đẹp có nhiều khả năng sẽ chẳng còn bao nhiêu người để ý đến. Điều này rất đáng tiếc vì về mặt giao lưu văn hóa, ngoại giao với Nga thì dùng tốt tiếng Nga vẫn có lợi thế hơn cả. Trong hoàn cảnh đó khoa Nga văn ở các nơi nên giảng dạy song song 2 thứ ngôn ngữ cho sinh viên của mình. Ngoài ra các bạn sinh viên Nga văn ko nên thụ động chờ đợi vào sự ban phát của thị trường lao động mà phải tìm hiểu và đầu tư thời gian vào một vài ngoại ngữ khác nữa chứ ko chỉ riêng gì tiếng Nga. Theo tôi được biết thì sinh viên ngoại ngữ ở các nước rất giỏi tiếng Anh mặc dù ngành học chính của họ có thể là tiếng Pháp, tiếng Hoa hay tiếng Nga.

[Đan Thi]

vinamilk viết

Đọc bài này sao thấy buồn quá các bác ơi.Cũng tại các bố lãnh đạo nhà ta thiển cận chỉ biết chạy theo cái lợi trước mắt.Ngày xưa thì đổ xô học tiếng Nga gần 100% giờ LX xụp đổ thì lại đem tiếng Nga xếp xó.Đào tạo ngoại ngữ thì theo kiểu chụp giật thời vụ vô tổ chức.Thấy thằng nào đầu tư vào nhiều thì chạy theo học tiếng thằng đó còn không thì mặc kệ.Em xem thời sự thấy hay đề cập đến vấn đề nông dân ta thấy trồng cây nào bán được giá thì đổ xô đi trồng dẫn đến việc cung vượt quá cầu.Đến lúc không bán được lại thi nhau chặt bỏ.Đào tạo ngoại ngữ mà cũng vậy được sao???Chẳng lẽ cứ tư duy kiểu nông dân mãi sao???

Mời Vinamilk và các bạn đọc ý kiến của 1 Phó giáo sư Nga nhé:

Học sinh phổ thông Việt Nam sẽ học tiếng Nga theo phương pháp mới

Elena Nikulina
Đan Thi Moscow dịch

Cách đây chưa lâu tại Việt Nam đã diễn ra Tuần ngôn ngữ và văn học Nga, có sự tham gia của phái đòan các nhà khoa học và giảng viên trường Đại học Tổng hợp Sư phạm Nhân văn Matxcơva. Phóng viên Đài "Tiếng nói nước Nga" đã có dịp đàm đạo với một thành viên phái đòan, Phó giáo sư Tatyana Savchenko.

Ở Nga đã sọan thảo chương trình khá hiệu quả để dạy tiếng Nga cho người nước ngoài, nhưng nhằm vào đối tượng học là người lớn. Còn tại trường Đại học Tổng hợp Sư phạm Nhân văn Matxcơva (MGPI) hiện đang nghiên cứu vấn đề dạy tiếng Nga như là ngoại ngữ giành cho trẻ em từ lớp 1 phổ thông. Đây là đề tài rất có tính thời sự đối với Matxcơva, nảy sinh trong những năm 90 và gắn với làn sóng di dân mạnh từ các nước Cộng hòa thuộc Liên Xô cũ. Khi nhập học vào các trường phổ thông Matxcơva, những em bé không biết tiếng Nga luôn luôn vấp phải khó khăn lớn do rào cản ngôn ngữ. Sớm nhận biết vấn đề đó, tại Đại học Tổng hợp Sư phạm Nhân văn Matxcơva đã khai trương phòng thí nghiệm về tạo dựng phương pháp dạy những trẻ em như vậy, và Phó giáo sư Tatyana Savchenko là người lãnh đạo cơ sở này.

Bà Tatyana Savchenko cho biết: “Làm việc với các trẻ em người nước ngoài, đó là công tác mang đặc thù riêng, phải tính đến lứa tuổi và đặc điểm tâm lý của trẻ. Ở đây cần có hình thức đặc biệt khi giảng bài, làm sao để chính em bé cũng muốn biết tiếng Nga tốt hơn. Nói một cách hình ảnh, thì ta cần bắc cây cầu, từ chỗ không biết tiếng Nga dẫn đến chỗ tiếp thu tiếng Nga như là tiếng mẹ đẻ. Đó là nhiệm vụ rất phức tạp mà hiện thời chưa ai giải quyết thấu đáo, nhưng trường chúng tôi đang tiến theo con đường này. Chúng tôi giành được giải thưởng tài trợ để tìm biện pháp tháo gỡ vấn đề và đã từng trình bày kinh nghiệm của mình tại 3 nước: ở Việt Nam, Litva và Đức.

Sang Việt Nam lần này, chúng tôi đã mang theo chương trình đó và 3 tổ hợp phương pháp giành cho trẻ em. Ở Việt Nam lâu nay vẫn sử dụng phương pháp của Viện tiếng Nga mang tên Pushkin, nhưng đó là phương pháp sọan để dạy tiếng cho người lớn, và do đó khá phức tạp đối với trẻ em. Chúng tôi đã kể về những thủ thuật và phương thức mà chính học sinh và giáo viên đã gợi ra cho chúng tôi trong thực tế quá trình dạy và học. Cuộc sống luôn biến đổi, cần phát triển không ngừng, và đề xuất của chúng tôi là phương pháp dạy trẻ em và người lớn từ xuất phát điểm 0 về tiếng Nga. Tôi đã có dịp thảo luận về phương pháp mới với các đồng nghiệp Việt Nam, các bạn rất quan tâm và muốn thử nghiệm phương pháp này để dạy cho người lớn.

Chúng tôi được tiếp đón rất thân mật ở Nhà khoa học và văn hóa Nga. Ở đó có Trung tâm tiếng Nga, đã tiến hành Lớp phương pháp nâng cao trình độ giành cho giáo viên tiếng Nga. Đến dự có các đồng nghiệp từ Phân viện Pushkin Hà Nội và giảng viên đại học từ các tỉnh thành của Việt Nam – thực sự là ngày hội tiếng Nga. Chúng tôi đã giới thiệu các tài liệu chuyên môn của mình. Có báo cáo công phu về việc sử dụng các phương tiện kỹ thuật tại trưiờng chúng tôi cũng như ở Nga nói chung. Chúng tôi giới thiệu những ấn phẩm mới nhất của các nhà xuất bản Matxcơva và Peterburg cũng như của các trường Sư phạm Nhân văn và Đại học Hữu nghị. Đó là những cuốn giáo khoa tiếng Nga mới nhất, hỗ trợ cho việc dạy trẻ em. Chúng tôi đã để lại những bộ sách đó ở Nhà khoa học và văn hóa Nga. Còn tiến hành nhiều seminar, tọa đàm bàn tròn, bài giảng chuyên đề, và chúng tôi cũng tham gia vào Hội thảo quốc tế ở trường Đại học Hà Nội. Nói chung, chuyến đi Việt Nam rất thú vị, phong phú và tôi hy vọng là đem lại nhiều bổ ích”.

Nói về những ấn tượng qua tiếp xúc với các nhà Nga học ở Việt Nam, bà Tatyana Savchenko chia xẻ: “Quả thực, tôi không ngờ là trình độ Nga học ở Việt Nam có tầm cao đến thế. Các chuyên gia ở đó rất giỏi và họ giảng dạy rất hay. Thêm nữa, thật dễ chịu là khi đi thăm phố phường Hà Nội và ở những nơi khác, mọi người đã trả lời chúng tôi bằng tiếng Nga. Các đồng nghiệp than phiền rằng bây giờ tiếng Nga ít được học hơn tiếng Anh. Nhưng tôi cho như thế là bình thường. Hiện tượng đó tương ứng với các yêu cầu kinh tế. Nếu có công việc với tiếng Nga trong ngành nào đó, thí dụ như trong du lịch, thì khi ấy mọi người ắt sẽ học tiếng. Khi phát triển quan hệ kinh tế, lập những xí nghiệp liên doanh, khai trương chi nhánh Ngân hàng Nga, sẽ cần đến tiếng Nga. Hiển nhiên, việc nghiên cứu tiếng Nga không thành cao trào và trên qui mô lớn như trước kia, nhưng đồng thời tiến trình này cũng đang ngày càng trở nên hợp lý hơn”.

Bà Tatyana Savchenko cũng cho biết về những dự định tương lai trong việc cộng tác với các nhà Nga học Việt Nam: “Chúng tôi sẵn sàng giúp đỡ tất cả những gì liên quan tới công tác dạy tiếng Nga ở trường phổ thông. Nhân đây cũng xin nói thêm, trong các trường phổ thông Matxcơva hiện có nhiều học sinh người Việt, và phương pháp của chúng tôi chính là giành cho các em. Hiện nay chúng tôi đang chuẩn bị chương trình thi Olimpic tiếng Nga giành cho con em các gia đình người nhập cư, sẽ có cả dạy tiếng và đánh giá. Chúng tôi sẽ gửi chương trình này sang Việt Nam. Chúng tôi cũng sẵn lòng giới thiệu chương trình máy tính về dạy tiếng Nga mà trường tôi đã lập ra khá thành công. Cũng có thể hoạch định chương trình bồi dưỡng nâng cao trình độ cho giảng viên tiếng Nga ở Việt Nam trong chế độ on-line trực tuyến tạo điều kiện để phía bạn tiết kiệm kinh phí. Bởi chúng tôi đang sẵn có nhiều thứ để chia xẻ với các đồng nghiệp Việt Nam”.

[vinamilk]

Ở buổi hội thảo các chuyên gia bên Nga sang cũng đã trình bày những phương pháp giảng dạy tiếng Nga mới tiên tiến hơn phương pháp hiện tại ta đang dùng.Tuy nhiên như thầy Nhân đã nói ở trên "phải khôi phục lại việc dạy tiếng Nga ở cấp phổ thông, mời chuyên gia của Nga sang dạy (đã 20 năm nay không có chuyên gia ở khoa Tiếng Nga rồi); có cơ chế trao đổi sinh viên và giảng viên giữa hai nước. Cũng gần 20 năm nay, các giáo viên dạy tiếng Nga có được đi Nga để nâng cao trình độ đâu! " liệu ta có thể ứng dụng được những phương pháp tiên tiến đó không?Nếu được vậy là bao giờ??Em đang học tiếng Nga kết quả cũng không tồi nhưng vẫn rất hoang mang về viễn cảnh việc làm khi ra trường. Người quen ai cũng nói "mày cố lấy thêm cái bằng tiếng Anh hay tiếng Trung ra trường mới dễ kiếm việc",nghe nản muốn chết.hixhix.

[hanoi]

Phóng sự về Viện Tiếng Nga Puskin, các giáo viên VN tại Nga nhân ngày 20/11 2007, phóng sự nghiệp dư.

[nqbinhdi]

vinamilk viết

Em đang học tiếng Nga kết quả cũng không tồi nhưng vẫn rất hoang mang về viễn cảnh việc làm khi ra trường. Người quen ai cũng nói "mày cố lấy thêm cái bằng tiếng Anh hay tiếng Trung ra trường mới dễ kiếm việc",nghe nản muốn chết.hixhix.

Đấy là người ta khuyên bạn thật bụng đó.

Học tiếng nào luôn là một vấn đề về nhu cầu của cuộc sống. Người ta học tiếng nước nào là để sử dụng trong cuộc sống và lao động, mấy người học vì vẻ đẹp ngôn ngữ? Thế nên ở ta bây giờ mới ít có người học các thứ tiếng khác tiếng Anh hay tiếng TQ, ơ hơ, ai dám bảo tiếng Ý không có vẻ đẹp ngôn ngữ của riêng nó chẳng hạn.

Trước đây nước ta có quan hệ chặt chẽ với Liên-xô, người đi học nước ngoài chủ yếu đi Liên-xô (học bổng hàng năm chỉ riêng Liên-xô cũng đã hơn tất cả các nước khác cộng lại), trang thiết bị chủ yếu từ các nước xã hội chủ nghĩa trong đó phần rất lớn là từ Liên-xô, tài liệu kỹ thuật chủ yếu là tiếng Nga, ngay cả thiết bị của nước khác cũng dịch sang tiếng Nga để cung cấp cho Việt Nam (ngày mới ra trường, tôi có khai thác một thiết bị mã hóa, F30 của Hungary, mà tài liệu thuyết minh cũng bằng tiếng Nga - nói thật chứ nếu mà bằng tiếng Hung thì chúng tôi cũng đành bó tay thúc thủ mà thôi vì khi đó những người học Hung về ở chỗ chúng tôi mới chỉ đếm trên đầu ngón tay)... Chuyên gia nước ngoài ở Việt Nam chủ yếu là từ Liên-xô, đến nỗi ngoài đường hễ cứ Tây thì đều gọi là Liên-xô tất! (tôi nhớ có năm vợ tôi đi dịch cho một bà GS. Ba-lan sang đọc bài giảng, cũng là dịch từ tiếng Nga vì bà ấy cũng giảng bài bằng tiếng Nga chứ nếu giảng bằng tiếng Ba-lan thì trong trường cũng chẳng kiếm đâu ra người dịch chuyên ngành bằng tiếng Ba-lan được). Chính vì lẽ này mà ngày trước học tiếng Nga là chuyện tự nhiên thôi.

Ngày nay thì tất tần tật thiết bị, đồ tiêu dùng, chuyên gia nước ngoài, tài liệu kỹ thuật, các thương vụ... vào nước ta thảy đều sử dụng tiếng Anh (ở Cty nơi tôi đang làm việc, từ mấy năm nay mới có một đoàn chuyên gia của Nga tới làm việc - so với các đoàn Mỹ, Úc, Hàn Quốc... thì chỉ chiếm chưa đến 0.2% - và họ cũng dùng tiếng Anh để làm việc, đến nỗi cô nhân viên chỗ chúng tôi vừa tốt nghiệp từ Tula về mở mồm ra nói tiếng Nga lại chen đầy tiếng Anh vào). Vì vậy nhu cầu học tiếng Anh cũng lại là rất tự nhiên, chẳng phải người ta hắt hủi gì tiếng Nga cả, bằng chứng là những người cả biết lẫn biết ít tiếng Nga vẫn rất nhớ tiếng Nga.

Bây giờ, vào các công ty làm việc thì yêu cầu ngoại ngữ đầu tiên là tiếng Anh. Biết các thứ tiếng khác, nhất là tiếng Nga thì càng hoan nghênh, nhưng tiếng Anh là bắt buộc bởi đó là yêu cầu của công việc chứ chẳng phải ông lãnh đạo hay ông giám đốc nào muốn mà được. Ai đó không quen được với điều đó thì chính người ấy sẽ thiệt thòi và càng ít có ưu thế khi đi dự tuyển. Tại công ty tôi, khi hỏi tuyển dụng, tôi vẫn ưu tiên người biết thêm một thứ tiếng khác, tiếng Anh có câu the man who knows two languages is worth two men mà, nhất là tiếng Nga, song nhất thiết phải biết khá tốt tiếng Anh - nếu không thì cho dù người dự tuyển có giỏi mấy chúng tôi cũng chịu không thể tuyển dụng được bởi 100 đoàn chuyên gia nước ngoài vào làm việc thì cả 100 đoàn sử dụng tiếng Anh, mà mọi nhân viên của chúng tôi buộc phải làm việc trực tiếp với chuyên gia vì Cty không có biên chế phiên dịch. Không có lý gì giám đốc chỗ chúng tôi nói thạo tiếng Anh (y cũng chỉ học tiếng Anh trong nước và những năm ĐH cũng chỉ được học tiếng Nga) mà các nhân viên, trẻ hơn nhiều, lại bảo rằng không biết tiếng Anh. Chả lẽ giám đốc lại phải làm phiên dịch?

[Trans-Over]

vinamilk viết

Em đang học tiếng Nga kết quả cũng không tồi nhưng vẫn rất hoang mang về viễn cảnh việc làm khi ra trường. Người quen ai cũng nói "mày cố lấy thêm cái bằng tiếng Anh hay tiếng Trung ra trường mới dễ kiếm việc",nghe nản muốn chết.hixhix.

Em đừng vội nao lòng. Em học thật chắc kiến thức tiếng Nga, sử dụng tiếng Anh thực hành thật tốt thì sẽ là của hiếm và độc. Với điều kiện là thật giỏi thì ở đâu cũng cần. Em thử hình dung nhé, Khoa Anh có 250 sinh viên, liệu có bao nhiêu bạn ra trường làm được phiên dịch? Không quá 5%!!! Như khóa của anh, tính đến thời điểm hiện tại, chỉ có khoảng 4 bạn làm biên-phiên dịch... tiếng Anh và đều thuộc hạng cao thủ cả.

Những kiến thức ngôn ngữ đại cương và Nga ngữ học mà các thày tiếng Nga truyền thụ cho chúng ta là rất tốt (vì tiếng Nga là điển hình cho ngôn ngữ tổng hợp tính), sử dụng tốt tiếng mẹ đẻ - tiếng Việt (điển hình cho ngôn ngữ đơn lập-phân tích tính) thì tiếng Anh (vốn nằm đâu đó giữa 2 thái cực trên) đối với chúng ta có nghĩa lý gì!!!

Có điều này, phải thú thực là khi sử dụng tiếng Anh tôi không hề có cái cảm giác "yêu và được yêu". Ngược lại, mỗi khi dùng tiếng Nga, tôi thấy lòng xao xuyến lạ thường, có cái gì đó thiêng liêng, cao đẹp, man mác và hơi rưng rức ấm ức!

[nqbinhdi]

Trans-Over viết

Có điều này, phải thú thực là khi sử dụng tiếng Anh tôi không hề có cái cảm giác "yêu và được yêu". Ngược lại, mỗi khi dùng tiếng Nga, tôi thấy lòng xao xuyến lạ thường, có cái gì đó thiêng liêng, cao đẹp, man mác và hơi rưng rức ấm ức!

Cái này bác Trans-Over (là TO chứ không phải là hổ OT, hỉ, chớ bác nào râu ông nọ cắm cằm bà hàng xóm kia nhé - ấy, là phải nói rõ bà hàng xóm kia kẻo nhỡ có ông lại vài bà thì sao?) nói đúng đấy.

Tôi cũng vậy thôi, mặc dù cái thứ tiếng mà tôi dùng được khá nhất cho công việc là tiếng Anh song tôi vẫn cứ thích có dịp được nói tiếng Nga hơn, chẳng phải là vì hiện nay ta có dịp nói tiếng Anh nhiều hơn mà bảo là no xôi chán chè ạ. Vợ tôi cũng vậy. Bằng chứng là nếu có hỏi rằng chúng tôi có thuộc một bài hát nào bằng tiếng Anh hay không thì chúng tôi đành phải trả lời thực rằng là không, mặc dù đều thích hát và thích không ít giai điệu các bài hát tiếng Anh và nhất là không phải là không thể hát được bằng tiếng Anh, vậy mà - vợ tôi thì chẳng nói làm gì, y thị có đến cả 6 năm ăn bánh mì của bác Bờ - đến ngay cả tôi chỉ biết bập bõm tiếng Nga (à há, hôm off-line vừa rồi lúc căm-pu-chia tôi còn nói xin đóng dva sta! làm cô bé xỉnh xình xinh bạn của virus phải bật cười mà chữa cho thành dve styi), vẫn thuộc và có thể hát nhiều bài hát Nga được, vẫn hãnh diện rằng thì là mà có hát được "bằng tiếng Tây" lố!

Ố, các bác ơi. Hôm vừa rồi đi ọp văn ẹp về, mụ sư tử nhà tôi có vẻ căm uất ra mặt vì miềng lại lờ mụ đi, cật vấn mãi rằng sao mình không cho tớ đi với. Ái da da, mụ bẩu rằng lần sau cho mụ đi với để mụ có dịp được nói tiếng Nga ợ. Vậy, lần tới nếu có dịp, tôi xin phép các bác cẩu tư lệnh của tôi đến trình làng ạ. Bác nào có vải trắng cần ruộm xin cứ chuẩn bị sẵn nhá (как жаль!, bi giờ người ta chả ai mặc quần thâm nữa mới ác hại, không thì những năm hiu của ta cần chi phải lo của để dành nữa).

[TBHP]

May mà hồi học đại học, vì muốn tán gái, em đi học Tiếng Anh. Nếu không bây giờ TBHP đã là chàng Xe Ôm Đất Cảng rồi các Bác ạ.
Thế nhưng em vẫn yêu Tiếng Nga, thế mới đau chứ. Em vẫn "gạ" dạy Tiếng Nga không công cho bọn học trò em mà chẳng đứa nào chịu học cả. Bọn trẻ bây giờ thật là...