Vitali Cherniavski: Nhà văn-điệp viên lão luyện của tình báo Xô Viết

[tieuboingoan]

Vitali Cherniavski: Nhà văn - điệp viên lão luyện của tình báo Xô Viết


Cuốn sách "Tình báo: Những hư cấu và sự thật" của Cherniavski


Ông là người đã cống hiến suốt 24 năm cho các hoạt động tác chiến của Cơ quan Tình báo đối ngoại Xôviết. Đến khi về nghỉ hưu, những kiến thức và kinh nghiệm thu thập được trong nhiều năm hoạt động lại giúp ông trở thành một nhà văn nổi tiếng với nhiều tác phẩm chuyên về đề tài tình báo. Nhân vật được nhắc tới ở trên chính là Đại tá cựu chiến binh lão luyện của tình báo Xôviết Vitali Gennadevich Cherniavski.


Tháng 9/1944, Cherniavski dưới vỏ bọc trợ lý chính trị của một quan chức cố vấn trong phái đoàn giám sát của quân đồng minh đã được cử tới Bucharest, và ông đã hoạt động tại đây cho tới tháng 6/1946. Rumani ngay trong giai đoạn cuối và sau khi kết thúc chiến tranh đã rơi vào tình cảnh hết sức phức tạp. Bộ phận tình báo đối ngoại Xôviết tại đây đã phải hoạt động rất vất vả và căng thẳng cho những mục tiêu định hình lại cơ cấu chính trị tại châu Âu sau chiến tranh.

Cụ thể là Cherniavski cùng đồng đội đã tham gia làm rõ và chặn đứng nhiều âm mưu của các thế lực phản động tại châu Âu nhằm chống lại Liên Xô, truy tìm và bắt giữ nhiều tội phạm chiến tranh, phá vỡ các mạng lưới tình báo của đối phương đang hoạt động trên lãnh thổ các nước Đông Ââu, đồng thời giúp các quốc gia này thành lập các cơ quan an ninh của riêng mình.

Các đơn vị Hồng quân đóng tại Rumani, trong giai đoạn 1944-1945, tình báo Xôviết đã phát hiện ra một số tổ chức bí mật thân phát xít chuyên hoạt động chống phá các đơn vị này. Chúng thành lập nhiều "đội thần chết" với quân số lên tới ngàn tên, chuyên tiến hành các hoạt động khủng bố chống lại các binh lính và sĩ quan quân đội Xôviết. Đó là chưa kể tới hoạt động của tình báo Tây Đức với âm mưu xây dựng các tổ chức bí mật làm công cụ chuẩn bị đảo chính phản cách mạng, đưa Rumani vào quỹ đạo của phương Tây.

Trên một phương diện rộng hơn, tình báo đối ngoại còn được giao nhiệm vụ làm rõ kế hoạch và dự định của các nước đồng minh về các vấn đề cơ cấu sau chiến tranh. Cherniavski đã trực tiếp tham gia vào một loạt các chiến dịch tình báo, với mục tiêu thành lập nhanh nhất một chính quyền dân chủ nhân dân tại Rumani, giảm bớt ảnh hưởng của Mỹ và Anh tại quốc gia này.

Năm 1946, Cherniavski được triệu hồi từ Rumani, chuyển sang hoạt động cho Cục Tình báo bí mật - một cơ cấu mới được thành lập dưới sự lãnh đạo của Korotkov - với vai trò một điệp viên điều hành cao cấp. Ngày 1/1/1947, Cherniavski quay trở lại Rumani và Hungary trong một chuyến công tác kéo dài nửa năm với nhiệm vụ đặc biệt: thành lập tại hai quốc gia này một mạng lưới tình báo bí mật, sẵn sàng hoạt động trong trường hợp Mỹ và đồng minh trở mặt tấn công Liên Xô.

Nhờ khả năng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình, Cherniavski sau chuyến công tác này đã được thăng chức liền hai cấp, trở thành Phó phòng phụ trách châu Âu thuộc Cục Tình báo bí mật - một trường hợp hiếm có trong lịch sử các cơ quan an ninh quốc gia Xôviết.

Từ tháng 4/1949 đến tháng 11/1951, Cherniavski lãnh đạo một nhóm điệp viên độc lập tại Vienna, chủ yếu đảm trách việc hợp thức hóa giấy tờ cho các điệp viên mật của KGB trước khi họ được cài cắm vào các nước thứ ba. Khi Bộ Nội vụ do Beria đứng đầu bắt đầu một chiến dịch cải cách các cơ quan tình báo và phản gián, Cherniavski được bổ nhiệm làm Phó chỉ huy Phòng phụ trách châu Âu thuộc Tổng cục II, trước khi trở thành trưởng phòng một thời gian ngắn sau đó.

Nhiệm vụ quan trọng tiếp theo của Cherniavski tại nước ngoài là chỉ huy bộ phận tình báo trực thuộc Bộ nội vụ Liên Xô ở Đức. Vai trò chính của bộ phận này - được đánh giá là bộ phận tình báo và phản gián lớn nhất bấy giờ của Liên Xô tại Đông Âu - là làm rõ các kế hoạch, âm mưu của Mỹ và các nước phương Tây nhằm tái quân sự hóa và kết nạp CHLB Đức vào NATO.

Trong giai đoạn hoạt động tại Berlin (từ tháng 9/1953 đến tháng 12/1956), Cherniavski đã phối hợp với Bộ An ninh quốc gia CHDC Đức tham gia trực tiếp vào một số chiến dịch tình báo và phản gián có mật danh như "Vòng vây", "Mũi tên" và "Mùa xuân". Kết quả là từ những chiến dịch này, tình báo Xôviết và Đông Đức đã phá vỡ tổng cộng 12 đường dây gián điệp của nước ngoài (4 của Mỹ, 5 của Anh và 3 của Tây Đức); bắt giữ tổng cộng 598 tên, trong đó có 221 gián điệp Mỹ, 105 gián điệp Anh, 41 nguồn tin cho Cơ quan tình báo của Gehlen (một chỉ huy tình báo cũ của phát xít Đức được phương Tây dựng lên để chống Liên Xô) và 29 tên thuộc Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp CHLB Đức v.v...

Thành công quan trọng nhất của đơn vị do Cherniavski đứng đầu chính là việc thuyết phục được sự hợp tác của Otto John - Chỉ huy Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp liên bang của CHLB Đức (thực chất là một cơ quan cảnh sát chính trị và phản gián của CHLB Đức). Việc nhân vật này chạy sang CHDC Đức vào ngày 20/7/1954 đã gây ra một cú sốc thực sự đối với phương Tây.

Về sau, Cherniavski đã kể rất chi tiết về vụ của Otto John, người mà ông đã trực tiếp làm việc trong một thời gian dài tại CHDC Đức, trong cuốn sách "Tình báo: những hư cấu và sự thật".

Kể từ năm 1965, do mắc chứng bệnh tim mạch khá nghiêm trọng, Cherniavski đã nghỉ hoàn toàn hoạt động cho cơ quan tình báo và từ thời điểm này chỉ chuyên tâm vào lĩnh vực văn chương. Trong giai đoạn từ 1965 đến 1968, Cherniavski được bầu làm Chủ tịch Ủy ban nước ngoài của Hội Nhà văn Xôviết, chưa kể vai trò Phó tổng biên tập tuần báo chính trị Thời mới. Hoạt động của các cơ quan mật vụ luôn là đề tài chính cho các sáng tác của Cherniavski.

Ngoài cuốn sách nói trên, ông còn là tác giả của nhiều tác phẩm về đề tài tình báo khác như "Người tình của thủ tướng", "Gián điệp số 1 của nước Mỹ", "Từ U-2 tới Pueblo" v.v...

Thái Quân (tổng hợp)
Theo cand.com