Các nhạc sỹ cổ điển Nga

[Kalinka]

Có bác nào có bài Giao hưởng số 6 của Tchaikovsky không? Share cho em được không?

[hongducanh]

Mời bác vào trang này:www.tchaikov.ru/symphony.html

Sau đó bác gõ chữ Шестая симфония này vào rồi bác thích nghe trực tiếp hoặc ghi vào CD thì tùy ý.

[htienkenzo]

Kalinka viết

Có bác nào có bài Giao hưởng số 6 của Tchaikovsky không? Share cho em được không?

Tôi chỉ có CD thôi bác ạ! Mà tôi cũng không biết cách "đưa lên" nữa! May mà có bác hongducanh đã "trợ giúp.

[Nina]

Hôm nay Google có giao diện thế này



Uploaded with ImageShack.us
Trên bức ảnh là tạo hình quen thuộc của Hồ thiên nga. Hôm nay là ngày sinh nhật của P.I.Tchaikovsky...

[Nina]

Được sự cho phép của tác giả, xin phép gửi bài này lên nhân ngày sinh nhật của Tchaikovsky

Turgenev, Tchaikovsky và âm nhạc

Tác giả: Anh Vũ

Trên văn đàn Nga, Ivan Turgenev là một tên tuổi lớn sau Pushkin, Gogol và được ngợi ca là “nhà thơ của văn xuôi” với những tác phẩm nổi tiếng “Bút ký người đi săn”, “Một tổ quý tộc”, “Đêm trước”, “Cha và con”… P.I. Tchaikovsky là một tên tuổi sáng chói của âm nhạc Nga. Giữa hai nhân vật nổi tiếng này có sự tương hợp kỳ lạ.

Trong ký ức về Tchaikovsky, nhà soạn nhạc Aleksandr Glazunov đã có những lời nhận xét: “Nếu tôi nêu lên đặc điểm riêng biệt của các nhà soạn nhạc Nga vĩ đại, tôi có thể so sánh Borodin với một chàng hiệp sỹ hoàng thân từ thời kỳ trước khi thành lập Moscow, Musorgkii với một lão nông thâm trầm, Rimskii Korsakov với thầy phù thủy trong các thiên sử thi của chúng ta, nhưng với Tchaikovsky, tôi tin chắc đó là một bậc phong lưu mã thượng kiểu Nga của Turgenev. Tchaikovsky yêu thiết tha đồng quê, am hiểu sâu sắc con người. Ông ấy biết cách giao tiếp với họ và ở bất cứ nơi đâu ông tới, mọi người cũng đều yêu mến ông”. Nhà soạn nhạc và giáo sư âm nhạc của trường Cambridge, sir Charles Villiers Stanford, người trao tặng bằng tiến sỹ danh dự của trường cho Tchaikovsky vào năm 1893, đã ghi lại những dòng ký ức của mình: “Bằng nhiều cách, Tchaikovsky đã làm cho tôi liên tưởng đến người đồng hương Turgenev của ông, người tôi đã từng gặp tại nhà bà Viardot. Ông ấy là một người phương Bắc mạnh mẽ, một người Pháp đầy thanh nhã trong phong cách riêng của mình, và một chút khí chất Italia trong tính cách… Người ta cảm thấy tin tưởng rằng, với tất cả những gì có trong con người ông, ông luôn xuất hiện với sự khiêm nhường và nhũn nhặn tột đỉnh”.

Những người bạn nước ngoài đương thời của Tchaikovsky, đã có khả năng làm một phép so sánh, từ nhiều năm Turgenev trở thành một vị đại sứ nổi bật của văn học Nga tại phương Tây, những tác phẩm của Tchaikovsky cũng không kém phần quan trọng khi đưa âm nhạc Nga xuất hiện trên bản đồ thế giới. Một nhà phê bình âm nhạc Áo đã có lời bình luận hết sức thiện chí về bản violon concerto sau buổi ra mắt tại Viena vào ngày 4-12-1881 qua sự trình tấu của nghệ sỹ violon Adolph Brodsky, rằng phần giữa của chương 1 “đẹp bí ẩn và tao nhã” gợi ông nhớ đến mẫu người phụ nữ quyến rũ của Turgenev. Những độc giả phương Tây lưu giữ rất lâu ấn tượng về sự kỳ diệu khác thường, và thường là “bí ẩn”, trước sự kết hợp của sự mềm yếu, mỏng manh và tinh thần dũng cảm ngoan cường, điều họ vẫn bắt gặp trong những hình tượng Turgenev xây dựng lên như nhân vật Liza trong “Một tổ quý tộc” hay Elena trong “Đêm trước”. Và nhà phê bình người Áo hẳn đã bị ấn tượng sâu sắc một cách tương tự bởi sự tương phản bất ngờ giữa chủ đề trữ tình và những nét lướt dồi dào sinh lực cũng như toàn bộ phần phát triển của bản violon concerto.

Cả Turgenev and Tchaikovsky hiểu rõ rằng nhiều nghệ sỹ Nga phản đối họ, cố gắng bác đi thứ “chủ nghĩa thế giới” trong tác phẩm của họ (như César Cui đã từng làm với các tác phẩm thời kỳ đầu của Tchaikovsky). Dẫu sao, Turgenev vẫn luôn nhấn mạnh rằng tiêu chuẩn quan trọng nhất trong một nghệ sỹ Nga là tính chân thực trong bức chân dung cuộc đời và sự chân thật đã trở thành một giá trị hơn là sự chủ quan hoặc sự tìm kiếm vẻ đẹp một cách hời hợt, và ông đã nhận thấy, chủ nghĩa hiện thực không có nghĩa là lảng tránh cái đẹp, nhưng chỉ là điều kiện tiên quyết của thứ đến sau. “Nghệ thuật Nga yêu cầu thông qua sự thật để đạt tới cái đẹp”, Turgenev đã nói như vậy. Tchaikovsky, cũng biểu lộ điều này thông qua bức thư gửi bà Nadezhda von Meck, vị Mạnh Thường Quân trong sự nghiệp của mình, và trong nhật ký rằng, ông thường nghĩ về truyền thống của chủ nghĩa hiện thực Nga, vốn phát triển đến đỉnh cao trong thế kỷ 19. Oâng đã viết trong bức thư gửi Vladimir Pogozhev, người quản lý nhà hát Hoàng gia Nga, năm 1891: “Tôi nghĩ rằng tôi được trời phú khả năng tinh thần nắm bắt nhanh sự chân thực, minh bạch và thẳng thắn thông qua âm nhạc, đánh thức được cảm nhận, âm điệu và hình ảnh trong thi ca. Trong cảm nhận này, tôi là một người theo thuyết duy thực và là một cá thể Nga sâu sắc”.

Đem đến sự tương đồng về quan điểm của hai nghệ sỹ này là Turgenev là một trong những nhà văn được yêu thích nhất của Tchaikovsky. Vào năm 1867, Tchaikovsky thường thích ngồi ở nhà hơn để đọc tiểu thuyết “Khói” hơn là tới dự những festival chúc mừng do người kế vị khai vàng, đại công tước Aleksandr Aleksandrovich, tổ chức nhân dịp kết hôn với công chúa Dagmar của Hoàng gia Đan Mạch. (có thể thấy điều này trong bức thư Tchaikovsky gửi em trai Anatoli). Mặc dù sau này, Tchaikovsky cho rằng, Tolstoi là “người vĩ đại nhất trong các nhà văn và nghệ sỹ, người chưa bao giờ thấy ở bất cứ nơi đâu” và so sánh tác phẩm của Tolstoi với Turgenev, nhưng điều đó không có nghĩa là ông ngừng yêu mến Turgenev. Nhà phê bình âm nhạc và văn học Nga Herman Laroche, người bạn thân thiết của Tchaikovsky, đã đề cập đến sự quan tâm tới văn học của nhà soạn nhạc, và hồi tưởng rằng tại Maidanovo, sau bữa ăn chính, Tchaikovsky thường hỏi các vị khách là “có thích đọc tác phẩm của các nhà văn ông yêu thích như Gogol, Lev Tolstoi, Turgenev, Ostrovskii, và Flaubert không?”. Cũng theo nguồn trích dẫn này, vào năm 1887, Tchaikovsky đã tính đến dựa vào một truyện ngắn của Turgenev để viết lên một ca khúc nghệ thuật, có lẽ là “Bài ca của sức mạnh tình yêu” – something that never seems to have crossed his mind with regard to any of Tolstoi’s works (perhaps because he knew of the latter’s aversion to the operatic genre!).

Turgenev là người luôn tỏ rõ sự quan tâm đặc biệt với âm nhạc của Tchaikovsky, sự quan tâm này bắt đầu sớm, trước khi nhạc trưởng Hans von Bulows bắt đầu giới thiệu âm nhạc Nga với phương Tây. Turgenev có thể đã được nghe về Tchaikovsky thông qua các bài bình luận trên các trang báo Nga, và quan trọng là bài báo về buổi ra mắt của vở opera “Voevoda” và symphonic fantasia Fatum vào năm 1869 đã lập tức thu hút sự chú ý của ông, đặc biệt kể từ khi biết rằng vở opera dựa trên vở kịch của Aleksandr Ostrovskii, một nhà viết kịch vẫn được Turgenev đánh giá cao. Tất nhiên, chưa có nhà phê bình âm nhạc nước ngoài nào viết về Tchaikovsky cả, cho đến thời kỳ những năm 1870, một vài ca khúc nghệ thuật và tác phẩm nhỏ viết cho piano của Tchaikovsky được xuất bản tại Đức (trong ấn bản in lậu). Mọi việc chỉ kết thúc đến khi Hans von Bulow dành những lời ca ngợi về Tchaikovsky nhân bài viết về buổi ra mắt “Cuộc đời của Sa hoàng” của nhà soạn nhạc Nga Glinka tại Italia vào năm 1874, báo chí phương Tây mới bắt đầu để mắt đến nhà soạn nhạc Nga trẻ tuổi này.

Sự thật là Turgenev chú ý đến tài năng của Tchaikovsky ngay từ khi được nghe một số ca khúc nghệ thuật, tác phẩm thính phòng và tác phẩm nhỏ viết cho piano mà ông được nghe tại concert ngày 16 và 28-3-1871. Turgenev đã rơi lệ khi được nghe ca khúc nghệ thuật nổi tiếng “Chỉ một người biết luyến thương”, tác phẩm Tchaikovsky phổ nhạc dựa trên bản dịch của nhà thơ Lev Mey một trong những bài hát của Mignon (từ tiểu thuyết của Goethe viết năm 1796): “No, only he who has known / The yearning to see one’s beloved” (more widely known in English as: “None but the lonely heart”). Bài hát “Chỉ một người biết luyến thương” trở thành một trong những tác phẩm yêu thích trong suốt cuộc đời Turgenev, và có thể đã được xuất hiện trong tác phẩm xuất bản cuối cùng của ông, “Klara Milich” (1883). Đây đúng là một khúc romance tuyệt đẹp nằm trong nhóm ca khúc nghệ thuật của Tchaikovsky (sáng tác năm 1869), và như nhiều người vẫn nói rằng, đó là tác phẩm đầu tiên do nhà soạn nhạc trẻ viết mà Turgenev đã từng được nghe. Ca khúc này được trình diễn trong buổi hoà nhạc thính phòng của Tchaikovsky vào ngày 28-3-1871 tại St Petersburg. Đáng tiếc là Turgenev lại đến muộn và để lỡ phần đầu của buổi hoà nhạc với tác phẩm tứ tấu đàn dây số 1 (tứ tấu với chương Andante cantabile nổi tiếng, chủ đề dựa trên một bài hát dân ca Ukraina, sau này đã khiến nhà văn L.Tolstoi rơi lệ khi được nghe vào tháng 12-1876). Mặc dù để lỡ tứ tấu nhưng khi rời khán phòng, Turgenev vẫn tràn ngập trong những ấn tượng đầy ám ảnh với phần hai của chương trình bởi “None but the lonely heart” qua giọng ca nổi tiếng contralto Elizaveta Lavrovskaya. Với Turgenev, những năm tháng tuổi trẻ của ông đã bị mê hoặc bởi những nhân vật nữ từ tác phẩm của Goethe như Gretchen trong “Faust” và Klarchen trong “Egmont”. Khúc romance này nói lên mối tình bi thảm không được đền đáp của cô gái Digan nghèo Mignon dành cho người bảo trợ Wilhelm, tràn ngập cảm xúc say đắm bởi cả phần nhạc và lời đã được Mey dịch một cách tuyệt vời (Tchaikovsky chưa từng đọc tiểu thuyết này của Goethe cho đến năm 1884 nhưng rõ ràng, đại thi hào đã truyền cảm hứng cho sáng tạo của nhà soạn nhạc). Sự hiện diện của một khán giả nôi tiếng như Turgenev trong số những người đến dự buổi hòa nhạc tất nhiên không thể không bị phát hiện. Mặc dầu Tchaikovsky cũng có mặt trong buổi hòa nhạc đặc biệt này nhưng ông đã van nài những người bạn của mình đừng dùng vũ lực bắt ông phải ra mắt nhà văn nổi tiếng.

Turgenev đã rất ấn tượng với “Chỉ một người biết luyến thương” và lập tức nhờ bạn gửi ngay album tới London, nơi ông và gia đình bà Viardot tạm trú ngụ vì tránh chiến tranh Pháp – Phổ. Trong bức thư gửi M. A. Milyutina vào ngày 27-4-1871, ông viết “Maria Ageyevna thân mến, mấy ngày trước đây tôi đã nhận được bức thư của chị đề ngày 1-4 và hôm qua bài hát của Tchaikovsky cũng đã tới. Bà Viardot lập tức tập chùm ca khúc này và đặc biệt ưa thích nhất là bài hát phổ thơ của Goethe (chứ không phải là Heine, như lỗi in nhầm trên bản nhạc) “Nur wer die Sehnsucht kennt” do Mey chuyển ngữ. Bà Viardot đã biểu diễn ca khúc trong buổi hòa nhạc thứ 7 của bà và bà nhờ tôi chuyển lời cảm ơn đến Tchaikovsky. Bà Viardot cũng muốn gửi đến nhà soạn nhạc tất cả các album của bà một cách nhanh chóng nhất”.

Bản thân Turgenev luôn đánh giá cao tài năng của Tchaikovsky. Đó là những gì mà người bạn thân thiết, nhà thơ Yakob Polonsky, người mà tình cờ, cũng có niềm say mê đối với âm nhạc của Tchaikovsky, và là tác giả libretto của một trong số nhiều vở opera của nhà soạn nhạc, “Người thợ rèn Vakula” (1847) (cơ sở là một truyện ngắn của nhà văn Gogol), đã từng viết về những hồi ức thú vị trong lần về nước cuối cùng của Turgenev (vào mùa hè năm 1881): “Cuộc trò truyện sau đó đã quay về chủ đề âm nhạc. Turgenev đã tranh luận rằng âm nhạc của Nga vẫn chỉ là một sân khấu tương tự như văn học thời kỳ trước Pushkin, vì thế, nó vẫn còn chưa trở thành một điều đích thực cho chúng tôi, cũng như cuộc sống cần bánh mỳ. Ông nói rằng, trong thế hệ cũ của các nhà soạn nhạc Nga, ông đánh giá cao Glinka, và trong số thế hệ mới, Tchaikovsky vượt lên tất cả các nhà soạn nhạc khác”. Trong một bức thư gửi nhà thơ, người đã giới thiệu một cách nồng nhiệt về overture “Romeo và Juliet”, Turgenev viết: “Tôi đã từng thấy Tchaikovsky tại Moskva, tôi đã nghe âm nhạc của anh ấy và đã trao đổi thư từ nhưng vẫn chưa hiểu biết về bản thân anh ấy. Tchaikovsky có vẻ rất dễ thương, và tài năng của anh ấy thì không thể bàn cãi – trong bất cứ trường hợp nào vẫn tài năng hơn cả tất cả các nhà soạn nhạc khác như Cui, Balakirev hay bất kỳ ai khác, người xứng đáng được công nhận là thiên tài”. Trong cuốn sách “Nhóm Hùng mạnh”, phần về Rimsky-Korsakov, người ta có thể lập tức thấy ngay lời nhận xét của Turgenev ở bức thư đề ngày 27-3-1872 gửi đối thủ trong vấn đề nghệ thuật, nhà phê bình âm nhạc Vladimir Stasov: “Trong các nhà soạn nhạc Nga “trẻ” chỉ có hai tài năng trẻ thực sự: Tchaikovsky và Rimsky-Korsakov…”.

Vào tháng 11-1876, Sergei Taneev, người mới tốt nghiệp Nhạc viện Moskva, tới Paris để học hỏi thêm về âm nhạc Pháp. Cũng như đối với việc đã làm với các nghệ sỹ Nga trẻ khác với Paris vào những năm 1870, Turgenev đã giúp đỡ Taneev thích nghi với cuộc sống ở đây. Thông qua Taneev, Tchaikovsky đã bắt đầu hình thành kế hoạch tổ chức các concert của mình tại Paris vào tháng 3-1877, và thuyết phục bà Viardot trình diễn một vài ca khúc nghệ thuật trong buổi hòa nhạc này.

Sống tại Pháp từ những năm 1870, và ở cùng gia đình nữ nghệ sỹ Pauline Viardot, người có mối quan hệ rộng với những nhà soạn nhạc hàng đầu châu Aâu, nhà văn đã hết sức mãn nguyện theo dõi từng thành công và danh tiếng đến với Tchaikovsky ở chính thủ đô âm nhạc của châu Aâu. Trong bức thư Turgenev gửi cho nhà văn trẻ L. Tolstoi từ Paris vào ngày 27-11-1878, sau khi đề cập đến sự thành công của Tchaikovsky tại buổi biểu diễn ở Palais de Chaillot trong suốt thời gian diễn ra Hội chợ thế giới năm 1878, diễn ra từ tháng 5 đến tháng 11: “Tên tuổi của Tchaikovsky đã thăng hoa sau chương trình hoà nhạc Nga tại Trocadero. Ở Đức, tên tuổi của nhà soạn nhạc suốt cả một thời gian dài cũng nhận được sự kính trọng và sau đó luôn nhận được sự chú ý của công chúng. Tại Cambridge, một giáo sư âm nhạc Anh từng nghiêm túc thực sự nói với tôi rằng, Tchaikovsky là một trong số những nhân vật khác thường trong thế giới âm nhạc ngày nay. Tôi đã sững người lại và há hốc miệng khi lắng nghe những điều đó!”

Turgenev luôn đón nhận những tác phẩm mới của Tchaikovsky. Ông thường nhờ bạn bè trong nước gửi những tác phẩm đó sang Paris cho ông. Thông qua các bức thư nổi tiếng của mình, Turgenev bộc lộ tình cảm tha thiết đối với những tác phẩm mới ấy, như thư gửi Tolstoi đề ngày 27-10-1878 đã hỏi: “Vở opera “Evgenii Onegin” của Tchaikovsky như thế nào? Tôi chưa từng được nghe nó nhưng tôi hết sức quan tâm đến nó”. Sau khi nhận được phần chuyển soạn cho piano, ông viết: “Evgenii Onegin của Tchaikovsky đã tới. Bà Viardot đã bắt đầu chơi tác phẩm này vào buổi tối. Phần âm nhạc không còn nghi ngờ gì nữa, rất đặc biệt. Nhưng phần libretto của Pushin mới đẹp làm sao!”.

Qua nhiều nguồn tư liệu, có thể thấy rằng giữa Turgenev và Tchaikovsky lẽ ra có thể gặp nhau vào năm 1871 nhưng đáng tiếc điều đó đã không xảy ra. Vào năm đó, Tchaikovsky ra ga tàu hỏa để gặp một vài người bạn trên chuyến tàu St Petersburg – Moskva thì có người thông báo, Turgenev cũng có mặt tại ga trên một chuyến tàu khác và rất mong muốn được gặp ông. Lúc này, Tchaikovsky đã có hành động bất ngờ, ông trốn vào toa thứ ba để trở lại Moskva và không rời khỏi đó đến khi kết thúc cuộc hành trình. Sau này, một người bạn hỏi Tchaikovsky vì sao lại hành động như vậy, trong khi ông là một người rất ngưỡng mộ các tác phẩm của Turgenev, Tchaikovsky đã trả lời: “Tôi vô cùng tôn thờ ông ấy, tôi cúi mình trước ông ấy, nhưng tôi có thể nói gì đây? Tôi cảm thấy hết sức ngượng ngùng và bối rối, và thế là tôi bỏ chạy”.

Dường như sự trớ trêu của số phận vẫn đùa dai với cả Turgenev và Tchaikovsky. Vào năm 1979, khi nhà soạn nhạc tới Paris và Clarens, nơi ông viết “Người con gái Orlean” thì Turgenev đã rời Paris để trở về Nga. Tại Nga, Turgenev đã tham gia nhiều hoạt động lớn, và tất nhiên tới theo dõi hầu hết buổi hòa nhạc của Tchaikovsky ở cả St Petersburg và Moskva với những tác phẩm xuất sắc. Ông đã kể lại trong bức thư gửi cô con gái Claudie của bà Viardot: “Tối hôm qua bác đã tới Nhạc viện, nơi Nikolai Rubinstein chỉ huy vở opera của Tchaikovsky, “Evgenii Onegin”. Bác đã tìm thấy thứ âm nhạc kỳ diệu: đó là sự nồng nhiệt, tràn ngập xúc cảm, trẻ trung và nhiều màu sắc và đầy chất thơ. Phần viết cho dàn nhạc, đặc biệt biểu lộ những nét đặc sắc được tạo bởi sự tươi mát và tràn đầy sinh lực. Ngay lập tức, bác đã đắm chìm vào tác phẩm”.

Lần cuối cùng mà người ta có thể tin chắc rằng, Tchaikovsky đã nhìn thấy Turgenev (một lần nữa ông cũng không hề nói bất cứ câu nào với nhà văn), đó là trong đám tang của Nikolai Rubinstein tại nhà thờ Đạo chính thống Nga tại Paris vào tháng 3-1881. Không lâu sau đó, Tchaikovsky đã viết “Ngày cuối cùng của cuộc đời N. G. Rubinstein”, trong đó ông miêu tả Turgenev, bị vây quanh bởi nhiều người khác, đã tới viếng pianist và conductor vĩ đại ngay cả khi đang ở thời kỳ cuối của bệnh tật.

Tchaikovsky trở lại Paris một lần nữa vào tháng giêng và tháng 5-1883, nhưng sau đó Turgenev đã trở bệnh rất nặng và chỉ một vài tháng sau là qua đời. Vào năm 1884, một năm sau cái chết của Turgenev, những bức thư của ông đã được xuất bản lần đầu tiên tại Saint Petersburg và theo nhật ký của cậu em trai Modest Tchaikovsky, thì nhà soạn nhạc đã “bị cuốn hút mê mải khi đọc những bức thư của Turgenev”. Vào tháng 5-1886, trên đường đi từ Marseille đến Paris, Tchaikovsky đã đọc cuốn sách về Turgene do nhà văn Pháp Paul Bourget viết. Hai tuần sau đó, nhà soạn nhạc tới thăm bà Pauline Viardot tại căn nhà của bà ở Paris, và trò chuyện với bà rất nhiều về nhà văn mình yêu mến…

Hai tài năng của nghệ thuật Nga, hai tâm hồn đẹp đẽ ấy đã không có cơ hội gặp nhau.

[Nina]

Bản romance "None but the lonely heart" được nhắc tới trong bài trên của tác giả Anh Vũ cũng có xuất xứ khá thú vi. Tchaikovsky viết sáu romance cho giọng hát với piano, Op. 6, vào khoảng cuối năm 1869. Ca khúc cuối cùng trong số các bài này, là bài "None but the lonely heart" ( Нет, только тот, кто знал) với âm điệu buồn bã lại là ca khúc nổi tiếng nhất của Tchaikovsky. Ca khúc này được viết theo bản dịch thơ của Goethe - bài thơ này xuất hiện trong tác phẩm "Wilhelm Meister's Apprenticeship" - đó là một trong những bài hát của Mignon, một nhân vật trong tiểu thuyết. Dịch giả là nhà thơ Lev Mei đã từng được nhắc tới trong box Thi ca Nga

Xin giới thiệu ca khúc này qua phần trình bày của Dmitry Hvorostovsky - một trong những giọng baritone nổi tiếng nhất hiện nay của sân khấu opera

Còn đây là phần trình bày của Placido Domingo, tuy anh này không biết tiếng Nga, nhưng chắc cũng chịu khó học thuộc lời nên không cần nhìn tổng phổ mà phát âm cũng không đến nỗi nào

Nhân tiện xin giới thiệu luôn mấy version

Goethe's German original: Nur wer die Sehnsucht kennt Weiß, was ich leide! Allein und abgetrennt Von aller Freude, Seh ich ans Firmament Nach jener Seite. Ach! der mich liebt und kennt, Ist in der Weite. Es schwindelt mir, es brennt Mein Eingeweide. Nur wer die Sehnsucht kennt Weiß, was ich leide! 1795-96

Lời Nga do Lev Mei dịch Нет, только тот, кто знал Свиданья жажду, Поймет, как я страдал И как я стражду. Гляжу я вдаль... нет сил, Тускнеет око... Ах, кто меня любил И знал - далеко! Вся грудь горит... Кто знал Свиданья жажду, Поймет, как я страдал И как я стражду. <1858>

Bản dịch của Ngọc Anh (chắc dịch từ tiếng Đức) Chỉ một người biết luyến thương Biết nông nỗi tôi đương chịu đựng. Cô đơn và bị tước đoạt Mọi niềm vui, Tôi ngắm bầu trời Từ hướng ấy. Ôi, người yêu tôi và hiểu tôi xa quá. Tôi bàng hoàng, lòng dạ đốt thiêu, Chỉ một người biết luyến thương Biết nông nỗi tôi đương chịu đựng.

Bản dịch của Nina (từ tiếng Nga) Chỉ người nào đã từng biết tới Nỗi khát khao cuộc hẹn hiếm hoi Thì người ấy sẽ hiểu được tôi Đã và đang khổ đau khôn xiết Nhìn ra xa... tôi không còn sức Nhìn ra xa ... cặp mắt tôi nhòa Ôi, người đã đem lòng thương mến Và biết tôi, giờ đã rất xa! Ngực đau nhói... Ai từng biết tới Nỗi khát khao cuộc hẹn hiếm hoi Thì người ấy sẽ hiểu được tôi Đã và đang khổ đau khôn xiết

[Nina]

Được sự cho phép của dịch giả, xin giới thiệu một bài viết giới thiệu một tác phẩm của nhà soạn nhạc người Nga Sofia Gubaidulina.

In tempus praesens: Cuộc chiến giữa ánh sáng và bóng tối

Selke Harten-Strehk


Sofia Gubaidulina, ảnh chụp năm 1981

Bản violin concerto In tempus praesens của Sofia Gubaidulina có hai phần rõ rệt. Một mặt nó đẩy âm sắc của nhạc cụ lên cao nhất để tái hiện cảnh thiên đường, trong khi không ngừng khám phá những phần sâu thẳm nhất của địa ngục thông qua âm thanh của những cây kèn trombone, tuba và contrabassoon.

Vào tháng 2/2007, nhà soạn nhạc người Nga Sofia Gubaidulina - bà sinh tại Chistopol, Tatarstan năm 1931 và tới sống ở Đức từ năm 1992 - được nhận giải thưởng đầy uy tín của thành phố Hamburg mang tên nhà soạn nhạc Bach. Âm nhạc của bà được lấy cảm hứng từ Johann Sebastian Bach theo nhiều cách khác nhau.

Anne-Sophie Mutter đã thu âm hai concerto của Bach bên cạnh tác phẩm ra mắt đầu tiên của Gubaidulina, tác phẩm được đề tặng chính Mutter. “Thực sự có một mối quan hệ tinh thần sâu sắc giữa Gubaidulina và Bach,” Mutter cho biết. “Giống như Bach, bà ấy có sức mạnh lớn lao từ niềm tin vào Chúa, nhưng cuối cùng bà ấy cũng có một thứ ngôn ngữ âm nhạc của riêng mình.”

Được viết vào những năm 2006 – 07, bản violin concerto này là tác phẩm đầu tiên của nhà soạn nhạc người Nga mà Mutter ghi âm. Mutter cho biết vẫn theo dõi sự nghiệp của Sofia Gubaidulina mặc dù chỉ gặp Gubaidulina kể từ buổi tập đầu tiên với dàn nhạc ở Berlin, khi chơi In tempus praesens cho bà nghe. “Đó thực sự là khoảnh khắc xúc động của tôi. Bà ấy rõ ràng là một trong số những nhà soạn nhạc tuyệt vời nhất, trong mỗi một nốt nhạc của bà đều bộc lộ một cảm xúc sâu lắng tột độ. Bà ấy thực sự sống để sáng tác chứ không phải sáng tác để sống,” Mutter kể.

Trong bản violin concerto 5 chương này của Gubaidulina có hai phần rõ rệt. Một mặt nó tuân theo sự khao khát một cách mãnh liệt, trải rộng ra như hình quạt với số lượng thanh âm nhân lên theo cấp số nhân, đẩy âm sắc của nhạc cụ lên cao nhất để tái hiện cảnh thiên đường, trong khi không ngừng khám phá những phần sâu thẳm nhất của địa ngục thông qua âm thanh của những cây kèn trombone, tuba và contrabassoon. Đồng thời chương 4 và chương 5 lại tiết chế thanh âm và chỉ để lại một âm thanh đơn độc, ngụ ý diễn tả sự hợp nhất thiêng liêng của tinh thần.

Mutter đã tìm kiếm được điểm nhấn đặc biệt trong tác phẩm này. Cây đàn violin đã cố gắng chống lại motif định mệnh do dàn nhạc thể hiện, một ý tưởng nhất quán được lặp đi lặp lại và được tăng lên mãnh liệt tại gạch nhịp thứ 40 tới đoạn cadenza. Với nghệ sỹ độc tấu, khoảnh khắc đặc biệt của tác phẩm là cảnh tang lễ theo quy định của Giáo hội Chính thống Nga. Nó được diễn tả bằng sắc màu ảm đạm của những cây đàn cello và viola. “Từ đó đến cuối tác phẩm, tiếng của những cây kèn tuba kiểu Wagner bay vút lên với một sức mạnh vô song của một cuộc nổi dậy, mở ra sự tuôn trào mạnh mẽ của hạnh phúc và chiến thắng, như nữ thần Brünnhilde đang bay đến với chúng ta.

Kết quả là một chiến thắng định mệnh. Những vạch nhịp cuối cùng bay lên, đạt tới đỉnh cao là sự chiến thắng tuyệt vời của tinh thần, trong khi âm vực thấp của đàn dây nhắc lại yếu tố ảm đạm ban đầu, cuộc chiến giữa ánh sáng và bóng tối là sự điển hình trong In tempus praesens. Tôi đã tìm thấy điều đó trong hợp xướng cuối cùng của Bach, Vor deinen Thron tret ich hiermit. Tác phẩm này cũng kết thúc với sự thăng hoa của tinh thần với một nốt cao Fa thăng.”

Trong sự nghiệp của mình, Mutter đưa ra mắt nhiều bản violin concerto đương đại, nhưng cô vẫn quan tâm đến những đóng góp của Sofia Gubaidulina: “Tôi không phóng đại khi nói rằng bản violin concerto của Gubaidulina đã đem lại cho tôi những kinh nghiệm lớn nhất mà tôi có hiện nay về một bản tổng phổ hiện đại. Đó là thực sự là một tác phẩm với cường độ cảm xúc lớn lao.”

Bản concerto này của Gubaidulina được thu âm cùng với concerto BWV 1041 và 1042 của Bach. Trong dòng suy tưởng về Bach, Anne-Sophie Mutter một lần nữa nhắc đến những “hậu duệ tinh thần của” ông: “Đối với tôi, một trong những trích dẫn đẹp nhất của âm nhạc Baroque có sự liên hệ về mặt tinh thần với bản concerto của Gubaidulina. Tôi nghĩ rằng đoạn kết bản concerto của Alban Berg, với bản hợp xướng tuyệt diệu của Bach đã được trích dẫn ở đây. Cả hai tác phẩm này cùng có chung một cái kết là chuyển tải một cảm xúc về hy vọng đích thực”.

Thanh Nhàn dịch theo anne-sophie-mutter.de
Nguồn: http://tiasang.com.vn/Default.aspx?t...&CategoryID=41

[VoHung]

Chao cac ban.
Toi Thay muc FORUM cua cac ban that tuyet voi.
Toi se co gang cung tham gia nhieu hon voi cac ban. VoHung

[Nina]

Được sự cho phép của dịch giả, xin giới thiệu một bài viết giới thiệu nhà soạn nhạc Rimsky-Korsakov (bản chưa bị cắt).


Rimsky-Korsakov và các học trò

Chân dung nhà soạn nhạc Nikolai Rimsky-Korsakov, Ilya Repin, 1893

Nikolai Rimsky-Korsakov là một cái tên không thể thiếu của âm nhạc Nga. Không còn nghi ngờ gì nữa, nhà soạn nhạc này là một nhà sư phạm xuất chúng, trong suốt 37 năm giảng dạy tại Nhạc viện Petersburg, ông đã đem đến cho âm nhạc hơn 200 nhạc sỹ.

Có một điều thật là lùng là Nikolai Rimsky-Korsakov chưa bao giờ được hưởng một nền giáo dục âm nhạc theo lối cổ điển. Theo truyền thống gia đình, khi còn nhỏ Rimsky-Korsakov đã được đào tạo để trở thành một sỹ quan hải quân còn âm nhạc chỉ được coi như một sở thích không hơn không kém. Dẫu sao tài năng phi thường và lòng khao khát hiểu biết đã thúc đẩy ông hướng theo con đường sáng tác.

Vào năm 1871, khi Rimsky-Korsakov ở tuổi 27 thì một chuyện bất ngờ đã xảy ra, ông nhận được lời mời tham gia giảng dạy tại Nhạc viện Petersburg. Sau đó, Rimsky-Korsakov thừa nhận: “Nếu tôi biết nhiều hơn vào thời điểm đó, tất nhiên tôi sẽ không bao giờ đồng ý với đề nghị này, và chỉ có sự hoàn toàn dốt nát mới thúc đẩy tôi lao vào con đường điên rồ đó. Để cứu vãn bản thân mình trước tình trạng bị “thất sủng” trước mắt học trò, tôi đã phải lao đầu vào sách vở, nghiên cứu lý thuyết âm nhạc hàng đêm.” Chỉ vài năm sau, Nikolai Rimsky-Korsakov đã trở thành một trong những nhà giáo dục âm nhạc hàng đầu nước Nga.

Các sinh viên nhạc viện không chỉ học từ các bài giảng của giáo sư mà còn cả các buổi hòa nhạc của ông nữa. Mỗi sáng tác của Rimsky-Korsakov đã trở thành một cuộc khám phá thực sự với họ, nơi sự bay bổng của trí tưởng tượng được nâng đỡ bởi kiến thức rộng lớn của nhà soạn nhạc. Một trong số những nét riêng biệt trong sáng tác của Nikolai Rimsky-Korsakov là sự cảm thụ màu sắc của âm thanh. Ông kết hợp mỗi khóa nhạc với một sắc thái màu sắc đặc biệt, nhờ đó khiến cho âm nhạc của ông tăng thêm ấn tượng hình ảnh và gây tác động mạnh mẽ đến cả thị giác. Sự ảnh hưởng của những hình ảnh đầy sắc màu của Rimsky-Korsakov đã được thể hiện rõ ở các học trò của ông, đơn cử như Anton Arensky. Arensky là sinh viên đầu tiên của vị giáo sư âm nhạc trẻ tuổi và đã được đón nhận giải thưởng lớn huy chương vàng trong lễ tốt nghiệp Nhạc viện. Một cách nhanh chóng, Arensky đã trở thành một trong những nhà soạn nhạc được yêu thích nhất ở Nga. “Arensky có một cá tính riêng biệt trong âm nhạc”, chính Pyotr Tchaikovsky đã nhận xét như vậy, trong khi đó Leo Tolstoy cũng ủng hộ: “Trong số các tác giả mới, Arensky là người xuất sắc nhất, anh ấy có tất cả những giai điệu giản dị và vĩ đại nhất”.

Trong lớp học của Rimsky-Korsakov, dưới sự hướng dẫn của vị giáo sư âm nhạc, Arensky đã nắm bắt được những vấn đề chính của nghệ thuật: âm nhạc của ông được biết đến vì vẻ đẹp, giàu cảm xúc và độ chính xác đến tinh xảo. Nối tiếp theo thành công của người thầy, Arensky đã sáng tác nhiều tác phẩm xuất sắc ở thể loại opera. Một trong số đó là vở opera “Raphael”, đề tặng người nghệ sỹ vĩ đại nhất trong thời kỳ Phục hưng. Cũng giống như Rimsky-Korsakov, Arensky là bậc thầy trong các tác phẩm viết cho dàn nhạc: các tác phẩm giao hưởng, các bản tổng phổ ballet của ông đều chứa đựng những cảnh tượng đầy sống động của thanh âm…

Anton Arensky cũng bộc lộ khả năng sư phạm một cách đầy ngưỡng mộ. Ông cũng từng giảng dạy nhiều năm tại nhạc viện Moscow. Các học trò nổi tiếng của ông là Sergei Rachmaninoff và Alexander Scriabin, những người có thể được gọi là “các đứa trẻ vĩ đại” của Nikolai Rimsky-Korsakov.

“Sự dây mơ rễ má” về âm nhạc của Rimsky-Korsakov xuất hiện trên toàn thế giới. Nhiều học trò nổi tiếng của Rimsky-Korsakov đã có mặt trên khắp trong và ngoài đế chế Nga. Một trong số đó là Nikolai Cherepnin, cũng hết sức vượt trội về sáng tác và giảng dạy. Khi tốt nghiệp Nhạc viện Petersburg, nhà soạn nhạc trẻ đã trở thành một giáo sư âm nhạc và vào năm 1921, sau khi đã di cư tới phương Tây, Cherepnin thành lập Nhạc viện Nga tại Paris. Trong số hàng trăm học trò của Cherepnin chính là Sergei Prokofiev, nhà soạn nhạc hàng đầu thế giới thế kỷ 20. Được biết đến với tư cách là một nhạc trưởng tài ba, Cherepnin còn thiết lập hướng phát triển cho sự phát triển của âm nhạc Nga. Ông đứng mũi chịu sào trên cương vị thuyền trưởng của những dàn nhạc hàng đầu Nga, dẫn đầu những buổi hòa nhạc lịch sử, chỉ huy chuỗi hòa nhạc “Những mùa Nga” tại Paris và London theo kế hoạch của Sergei Diaghilev, con người có số phận gắn bó kỳ lạ với ballet Nga và một nhà soạn nhạc Nga khác, Igor Stravinsky. Nổi bật trong các chương trình này là các tác phẩm của Nikolai Cherepnin và dĩ nhiên là nhiều tác phẩm viết cho ballet của ông.

Cũng giống như Rimsky-Korsakov, trong nhiều tác phẩm của Cherepnin quay xung quanh các truyền thuyết, các câu chuyện hoang đường đầy ma thuật. Ông đã khéo léo đan xen sự thật với những mô típ tưởng tượng để đưa ra những bức tranh âm nhạc đẹp đẽ và lộng lẫy. Ngay cả trong những tác phẩm cuối đời của Nikolai Cherepnin, vốn nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt ở châu Âu, và được viết ra dưới các nguyên tắc phẩm mỹ mới của thế kỷ 20, người ta vẫn có thể dễ dàng nhận thấy rõ những yếu tố mà ông được thừa hưởng từ người thầy vĩ đại của mình, Nikolai Rimsky-Korsakov.

Trong các thể loại của âm nhạc mà Nikolai Rimsky-Korsakov chạm tới đều lưu giữ những sắc màu rực rỡ, ông trở thành một bậc thầy vô song về những bức vẽ bằng âm thanh. Những “hoạt cảnh âm thanh” của ông đều sống động kỳ lạ với những cánh rừng lộng gió, tiếng chim hót, biển cả nhấp nhô rì rào những ngọn sóng hay chuyến bay của một con ong nghệ..

Kỹ năng phi thường về âm sắc viết cho dàn nhạc đã được ông truyền thụ cho các học trò của mình và một người phát triển nghệ thuật đó xuất chúng nhất là Igor Stravinsky, người học trò táo bạo và thành công bậc nhất của Rimsky-Korsakov. Igor Stravinsky đã khéo léo lựa chọn các âm sắc, sau đó pha trộn và sắp xếp chúng để đưa đến những sản phẩm mới với những bức tranh âm thanh sống động hơn bao giờ hết… Ngay từ những tác phẩm giao hưởng đầu tiên Stravinsky đã đưa ra công khai một cái nhìn độc đáo về nghệ thuật của mình, tuy nhiên trong một thời gian dài, âm nhạc của Stravinsky đã nhận được sự khuyên bảo của người thầy, Nikolai Rimsky-Korsakov. Vượt rất xa khuynh hướng thẩm mỹ của thế kỷ 19, “Lễ bái xuân” mang tính cách mạng triệt để trong âm nhạc là nhờ tác giả có được sự cảm nhận đầy kiên định từ người thầy nghiêm khắc của mình.

Có thể nói rằng một trong những nét đặc biệt của Rimsky-Korsakov và các học trò của ông là sự chia sẻ trong nghệ thuật – mối quan tâm đến những câu chuyện thần thoại Nga. Rimsky-Korsakov thấm đẫm thể loại opera những motif thần thoại trong khi Stravinsky thực hiện điều đó trong các vở ballet. Vở “Chim lửa”, bộ lông huyền thoại đã đem lại thành công chưa từng thấy cho nhà soạn nhạc Nga trẻ tuổi vô danh ở châu Âu, đã được hình thành từ những đặc điểm thần tiên có trong những vở opera của Rimsky-Korsakov. Một trong những yếu tố riêng biệt từ nghệ thuật của Rimsky-Korsakov là việc sử dụng những motif và đoạn trích văn hóa dân gian Nga. Trong vở opera “Chuyện kể của Sa hoàng” của Rimsky-Korsakov có chi tiết con sóc thần làm vỡ vỏ hạt dẻ vàng trên nền giai điệu một điệu múa vòng tròn dân gian Nga. Người ta có thể tìm thấy yếu tố tương tự trong các tác phẩm của Stravinsky trẻ. Trong vở ballet “Petrushka”, Stravinsky đã sử dụng một đoạn trích điển hình trong bài hát thành Petersburg thế kỷ 19.

Igor Stravinsky chưa bao giờ kết thúc chương trình học tại Nhạc viện. Là con trai của một nghệ sỹ opera nổi tiếng của nhà hát Hoàng gia, ngay từ nhỏ Stravinsky đã am hiểu về âm nhạc và sân khấu. Nhà soạn nhạc trẻ đã không có ý định hệ thống chúng tại bất cứ một hệ thống giáo dục nào và chỉ giới hạn niềm say mê âm nhạc tại các lớp học tư với những giáo sư hàng đầu Petersburg.

Khi 20 tuổi, Stravinsky gặp Nikolai Rimsky-Korsakov. Thật kỳ lạ, Stravinsky lại quen biết con rể của Rimsky-Korsakov, nhà soạn nhạc Maximilian Steinberg, trước khi tới ra mắt vị giáo sư đáng kính này. Phải nói thêm rằng, Maximilian Steinberg cũng là một “sản phẩm chất lượng” của lò luyện Rimsky-Korsakov. Sau khi học hòa âm với Rimsky-Korsakov, Maximilian Steinberg đã học thêm đối âm với Alexander Glazunov. Ông tiếp nối con đường của người thầy, người cha bằng việc giảng dạy ở Nhạc viện với chức danh giáo sư về sáng tác và phối âm kể từ năm 1915. Sau khi Rimsky-Korsakov qua đời, chính Steinberg là người biên tập và hoàn chỉnh lại công trình lớn của Rimsky-Korsakov “Những nguyên lý của phối âm”, rồi đem xuất bản tại Paris. Bản thân Steinberg cũng đóng một vai trò quan trọng trong đời sống âm nhạc Soviet, trong đó đáng kể nhất là người thầy của các nhà soạn nhạc Dmitri Shostakovich, Galina Ustvolskaya và Yuri Shaporiva.

Qua cầu nối Maximilian Steinberg, Stravinsky đã đưa những tác phẩm đầu tiên của mình cho Rimsky-Korsakov xem và sau đó, trong khi những tác phẩm ấy chứng tỏ được tài năng của nhà soạn nhạc trẻ thì cũng chỉ ra những vấn đề cần phải học hỏi thêm về hòa âm. Vị giáo sư tận tâm đã đề xuất cho Stravinsky một số giáo viên giỏi và tỏ ý muốn được quan tâm đến những tác phẩm sau này của con người nhiều hoài bão này trong thời gian tiếp theo. Trong năm năm tiếp theo, tác giả trẻ và nhà soạn nhạc lão luyện đã có mối quan hệ khá khăng khít, họ thường xuyên gặp gỡ nhau. Những cuộc gặp gỡ này không chỉ giới hạn ở những bài học âm nhạc và sự trao đổi nghề nghiệp. Cả hai thường xuyên có những buổi thảo luận sâu về những chủ đề không liên quan gì đến nghệ thuật. Một cách nhanh chóng, nhà soạn nhạc trẻ đã trở thành vị khách thường xuyên tại ngôi nhà ở khu Zagorodny Prospect, Petersburg, nơi vị giáo sư nổi tiếng cư ngụ. Trong thời gian đó, Rimsky-Korsakov đã mời Stravinsky tới như một thông dịch viên bởi khả năng nói tiếng Đức lưu loát. Căn hộ của nhà soạn nhạc nổi tiếng thường xuyên có các vị khách nước ngoài tới thăm. Chính tại đó nhà soạn nhạc trẻ đã được gặp gỡ các nhà hoạt động âm nhạc nước ngoài – các nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sỹ… Nhiều năm sau đó, chính các vị khách âm nhạc này mới nhận ra nhà soạn nhạc nổi tiếng toàn châu Âu lại là chàng thanh niên nhũn nhặn đeo kính, người đã từng hỗ trợ họ trong các cuộc đàm thoại với Nikolai Rimsky-Korsakov.

Vào năm 1905, Nikolai Rimsky-Korsakov đã thiết lập mối quan hệ với Sergei Diaghilev. Ông bầu trẻ tuổi giàu nhiệt huyết cảm thấy mình bị bó hẹp trong không gian ở Nga, và ấp ủ một kế hoạch đầy tham vọng xâm chiếm thế giới. Năm 1906, Sergei Diaghilev đã giới thiệu âm nhạc Nga bằng một chương trình hòa nhạc tại một salon nghệ thuật ở Paris. Một năm sau đó, thủ đô nước Pháp đã trở thành nơi tổ chức 5 buổi hòa nhạc Nga với tiết mục chủ chốt là các tác phẩm của chính Rimsky-Korsakov. Những buổi hòa nhạc Nga đó đã mở màn cho những mùa diễn thành công ở Paris. Năm 1908, sau khi nhận lời mời của Rimsky-Korsakov tới một buổi hòa nhạc những tác phẩm của Stravinsky ở Petersburg, Diaghilev đã nhận ra rằng, nhà soạn nhạc mới vụt sáng này sẽ có một giá trị không thể so sánh trong tương lai. Như vậy, Nikolai Rimsky-Korsakov đã thực sự trở thành đường dẫn tới mối quan hệ khăng khít trong nghệ thuật giữa Stravinsky và Diaghilev. Sau này, chính Diaghilev là người mang các tác phẩm của Stravinsky đi trình diễn khắp châu Âu, châu Mỹ và toàn thế giới. Ngay trong buổi diễn ra mắt không thể quên của Stravinsky, một đường dẫn kỳ lạ đã được thiết lập với đoàn kịch ballet của Sergei Diaghilev. Hàng năm, Stravinsky thường sáng tác những vở ballet mới, nơi ông phát triển được phong cách nghệ thuật tiên phong của mình, vốn xuất phát từ sự ủng hộ của người thầy huyền thoại.

Igor Stravinsky đã có một cuộc sống dài lâu. Nguyên tắc thẩm mỹ của ông đã trải qua nhiều lần thay đổi, vì điều đó là ông được mệnh danh là “nhà soạn nhạc của hàng ngàn phong cách”. Dẫu sao trong những tác phẩm cuối đời của nhà soạn nhạc xa tổ quốc này, người ta có thể nhận thấy rõ gốc rễ Nga, đường dẫn không thể tẩy xóa được với nghệ thuật của người thầy vĩ đại Rimsky-Korsakov.

Thanh Nhàn dịch theo Voice of Russia

(nguồn: http://english.ruvr.ru/radio_broadca...3/2315596.html)

“Trong số các nhà soạn nhạc Nga hiện nay, tôi đánh giá cao một người hơn tất cả, đó là N. A. Rimski-Korsakov. Ông ấy là viên ngọc sáng trên vương miện của “trường phái Nga mới”, trong khi tôi đã quá cũ kỹ và có xu hướng thụt lùi. N. A. Rimski-Korsakov là một nhà soạn nhạc xuất sắc và ảnh hưởng ít nhiều đến âm nhạc đương đại – vả cả tôi nữa. Ông ấy sáng tác những tác phẩm giao hưởng chương trình như tôi. Điều đó không ngăn cản ông ấy sáng tạo các bản giao hưởng theo hình thức truyền thống, hoặc viết các bản fuga, hoặc theo thể loại đối âm. Trong các vở opera của mình, ông đã không chống lại sự ảnh hưởng của phong cách Wagner hoặc của các nhà soạn nhạc khác, tiếp cận phương pháp mới thành công, tôi cũng làm như vậy nhưng đạt được kết quả thấp hơn.

Nhiều năm qua, tôi đã là giáo sư của nhạc viện, cũng như Korsakov. Mặc dù có sự khác biệt trong tính cách âm nhạc giữa chúng tôi, nhưng dường như chúng tôi cùng đi trên những con đường giống nhau; và tôi cảm thấy tự hào khi có nhiều bạn đồng hành trên con đường của mình.”

Bản rút gọn đã được đăng tại http://tiasang.com.vn/Default.aspx?t...&CategoryID=41