Uống nước nhớ nguồn

[LeBinh]

10.

11.

Khu di tích lịch sử Truông Bồn thuộc xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Đây là nơi 13 nữ TNXP (Thanh niên xung phong) thuộc Đại đội 317 thuộc Tổng đội TNXP Nghệ An đã hy sinh vào lúc 5 giờ 30 ngày 31/10/1968 chỉ vài giờ trước khi Mỹ ngừng ném bom hoàn toàn miền Bắc.

[LeBinh]

12.

Hơn 40 năm trước, trên các “Đoạn đường kiểu mẫu” do Khu QLĐB 4 quản lý như đường Hồ Chí Minh, QL7, QL15, vị trí những cánh đồng lúa xanh mướt Truông Bồn, Truông Kè, Ngã Ba Đồng Lộc, ngầm Long Đại này là vùng giáp ranh. Cả chiến trường Khu 4 địch đánh phá ác liệt. Các tuyến đường 15, 16 lúc đó bị địch phong tỏa.

[Kóc Khơ Me]

Hải đảo Côn Sơn: Trường học Đấu tranh Cách mạng


Khuôn viên trường


Giảng đường

 

Phòng học


Cửa đi


Cửa sổ


Phòng ở


Phòng tắm nắng


Tắm nắng


Lao động


Bếp tập thể


Bài học

[thantin]

CẦu cho linh hồn các Chị được siêu thoát--thế hệ sau luôn luôn khắc ghi công ơn của các chị!

[Old Tiger]

Thưa các bác!

Trên đường du Nam, em vinh dự được đi qua quê hương của Chị Võ Thị Sáu (Ở đây tất cả mọi người đều gọi là cô Sáu) thuộc xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Thật là bùi ngùi xúc động vì từ khi chưa cắp sách đến trường đã được nghe về tấm gươm chiến đấu và hi sinh của Cô Sáu, nhưng giờ đây mới được đặt chân tới mảnh đất quê hương, căn nhà nơi Cô Sáu sinh ra và lớn lên. Được thắp nén hương và nghiêng mình tưởng nhớ người con gái bất khuất. Đặc biệt điều này rất quý giá đối với tiểu Hổ nhà em.

Chia sẻ với các bác một số hình ảnh Công viên Võ Thị Sáu:

Cổng công viên:

Tượng Cô Sáu:

Nhà lưu niệm Cô Sáu:

Bài thơ của nhạc sỹ Nguyễn Đức Toàn: Biết ơn chị Võ Thị Sáu:

Chân dung Cô Sáu:

Mùa hoa - lê - ki - ma nở

Ở quê ta miền đất đỏ

Thôn xóm vẫn nhắc tên người anh hùng đã chết cho mùa .. hoa lê - ki - ma nở

Đời sau vẫn còn nhắc nhở

Sông núi đất nước ơn người anh hùng đã chết cho đời sau...

[Old Tiger]

Dâng hương tưởng niệm vụ thảm sát ở Sơn Mỹ

Sáng nay 16.3, tại Khu chứng tích Sơn Mỹ, xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh, Quảng Ngãi Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh đã tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm 44 năm ngày giặc Mỹ gây ra vụ thảm sát 504 người dân vô tội ở Sơn Mỹ (16.3.1968 - 16.3.2012).

Cách đây 44 năm, 7 giờ sáng ngày 16.3.1968, sau một đợt công kích dọn chỗ ngắn bằng pháo và sung máy bắn từ trực thăng, Đại đội Charlie đổ bộ vào làng Sơn Mỹ. Các binh sĩ của đơn vị này không tìm thấy bất cứ một quân Cách mạng nào trong làng, thay vào đó chỉ có những người dân thường, phần lớn là phụ nữ và trẻ em, đang cố gắng tìm chỗ ẩn nấp trước cuộc càn quét của quân đội Mỹ. Trung đội của thiếu úy William Calley bắt đầu xả súng vào các "địa điểm tình nghi có đối phương", những người dân thường đầu tiên bị giết chết hoặc bị thương bởi các loạt đạn bừa bãi này. Sau đó lính Mỹ bắt đầu hủy diệt tất cả những gì chuyển động, người, gia súc, gia cầm... Chỉ trong một buổi sáng 504 người dân vô tội phần lớn là phụ nữ và trẻ em đã bị thảm sát đẫm máu, trong đó 182 phụ nữ (17 người mang thai), 173 trẻ em, 60 người già và 89 trung niên. Vụ thảm sát đã gây chấn động dư luận thế giới về tội ác mà quân đội Mỹ đã gây ra cho nhân dân Việt Nam, tạo nên làn sóng phản đối chiến tranh xâm lược Việt Nam ngay trên đất Mỹ và thế giới.

44 năm trôi qua, nỗi đau vẫn còn đó, nhưng người dân Sơn Mỹ đã dằn nén đau thương, gác lại quá khứ để cùng nhau xây dựng quê hương ngày một giàu đẹp.

Tiếng chuông sơn Mỹ

Hàng ngày, vào khoảng 5 giờ 30 phút sáng, trước lúc bình minh mỗi ngày, nhân viên trực của khu chứng tích Sơn Mỹ sẽ gõ năm hồi và bốn tiếng chuông tượng trưng cho lời nguyện cầu 504 linh hồn thường dân vô tội bị thảm sát ngày 16/3/1968.

Tiếng chuông Sơn Mỹ vang lên không những để tưởng nhớ vong hồn của 504 thường dân đã nằm xuống, mà nó còn mang một thông điệp là cầu nguyện hoà bình, cầu mong trái đất không còn tiếng súng.

Hôm nay tiếng chuông Sơn Mỹ cũng được cất lên với 5 hồi và 4 tiếng:

[chaika]

Old Tiger viết

Dâng hương tưởng niệm vụ thảm sát ở Sơn Mỹ


Tiếng chuông sơn Mỹ

Hàng ngày, vào khoảng 5 giờ 30 phút sáng, trước lúc bình minh mỗi ngày, nhân viên trực của khu chứng tích Sơn Mỹ sẽ gõ năm hồi và bốn tiếng chuông tượng trưng cho lời nguyện cầu 504 linh hồn thường dân vô tội bị thảm sát ngày 16/3/1968.

Tiếng chuông Sơn Mỹ vang lên không những để tưởng nhớ vong hồn của 504 thường dân đã nằm xuống, mà nó còn mang một thông điệp là cầu nguyện hoà bình, cầu mong trái đất không còn tiếng súng.

Hôm nay tiếng chuông Sơn Mỹ cũng được cất lên với 5 hồi và 3 tiếng:

Cám ơn bác Hổ đã đưa thông tin và clip.
Xin kính cẩn nghiêng mình trước vong linh những người đã khuất.

Nhớ lại cuộc viếng thăm đầy xúc động lần đầu tiên năm 2008 của đội quân 3N (ảnh của NNN)

@Hổ: Vì sao "Hôm nay tiếng chuông Sơn Mỹ cũng được cất lên với 5 hồi và 3 tiếng"?

[hungmgmi]

Chuông vang lên 5 hồi 4 tiếng mới đúng chứ nhỉ? Em nghe giải thích đó là tưởng nhớ 504 nạn nhân vụ thảm sát Sơn Mỹ.

[Old Tiger]

chaika viết

@Hổ: Vì sao "Hôm nay tiếng chuông Sơn Mỹ cũng được cất lên với 5 hồi và 3 tiếng"?

hungmgmi viết

Chuông vang lên 5 hồi 4 tiếng mới đúng chứ nhỉ? Em nghe giải thích đó là tưởng nhớ 504 nạn nhân vụ thảm sát Sơn Mỹ.

Ôi, em xin lỗi các bác. là em vội nên gõ nhầm thôi ạ. 5 hồi 4 tiếng. Em đã sửa lại rồi. Cảm ơn các bác đã nhắc nhở.

[Old Tiger]

Một số hình ảnh của buổi Lễ dâng hương tưởng niệm vụ thảm sát Sơn Mỹ được tổ chức ngày hôm nay:

Đúng 44 năm trước đây trời Sơn Mỹ cũng trong xanh như hôm nay:

Sau một buổi sáng những gì còn lại chỉ là:

Hàng năm vào đúng ngày này Lễ dâng hương để tưởng nhớ linh hồn những người đã khuất được tổ chức:

5 hồi 4 tiếng chuông ngân lên để tưởng nhớ linh hồn của 504 thường dân vô tội đã bị tàn sát:

Những người còn sống sót thắp hương cầu nguyện cho những người đã khuất:

Những người một thời bên kia chiến tuyến:

Cứ ngày này hàng năm cựu binh Mỹ Roy Mike Boehm lại sang VN, chơi vĩ cầm trước tượng đài Sơn Mỹ để cầu nguyện cho linh hồn những người đã khuất:

Thông điệp của một người Mỹ:

Sơn Mỹ đã hồi sinh:

Thiếu nữ Sơn Mỹ hôm nay:

Chắc nhiều bác còn nhớ cô gái này. Đây chính là cô hướng dẫn viên đợt các thành viên 3N vào thăm Sơn Mỹ, và cùng chụp ảnh chung kỷ niệm như các bác đã thấy trong ảnh của bac Chaika bên trên (cô gái mặc áo dài vàng):

 

Toàn cảnh buổi lễ:

504 bông hồng được dâng lên Tượng đài:

Cac em thiếu nhi dâng hương trước tượng đài:

Những người bạn Hàn Quốc cũng đến với Sơn Mỹ:

Đây là con mương mà bọn Mỹ đã giết và ném xác 170 người xuống:

Các em học sinh thắp hương cho những gia đình đã bị tàn sát hết:

Một số hình ảnh tư liệu chụp lại:

[nqbinhdi]

Trên BBC có bài này:

BBC
16-3-12

Kể lại cuộc thảm sát Mỹ Lai năm 1968


Nhân kỷ niệm cuộc thảm sát gần 500 thường dân Mỹ Lai ngày 16/3, BBC hỏi chuyện một nhân chứng sống sót, ông Phạm Thành Công, người hiện làm việc tại khu chứng tích Sơn Mỹ, tỉnh Quảng Ngãi về sự việc xảy ra năm 1968.

BBC: Làng Mỹ Lai hay Sơn Mỹ, trước vụ thảm sát là nơi như thế nào, bối cảnh của làng khi quân Mỹ cử người tới truy tìm Việt Cộng như thế nào?

Ông Phạm Thành Công: Làng Sơn Mỹ ngày xưa là một làng quê rất hiền hòa, một vùng thôn quê, một quê hương rất trù phú, rất là đẹp và thơ mộng. Nói chung, làng Sơn Mỹ của chúng tôi lúc bấy giờ không có Việt Cộng, tức là vùng tạm bị chiếm. Ở gần làng của tôi có một đồn của Quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Tức là quân đội của ông Thiệu đóng. Nhân dân chúng tôi sống ở dưới làng đó. Hàng ngày, quân đội của ông Thiệu lên xuống và cũng chan hòa với nhân dân. Nhưng bỗng nhiên vào 6 giờ sáng ngày 16/3/1968, bắt đầu là pháo cối của Mỹ, từ các cứ điểm ở tỉnh Quảng Ngãi bắn xối xả vào làng của tôi hơn nửa tiếng đồng hồ. Sau đó Mỹ đổ quân xuống và thực hiện vụ giết người. Nhưng trong làng của chúng tôi lúc bấy giờ không có một người Việt Cộng nào. Lính Mỹ đổ quân tới, gom dân lại, rồi giết tập thể. Kể cả người già, phụ nữ, trẻ em, giết chết hết cả làng. Rồi sau đó đốt làng. Giết chết hết súc vật. Rồi quân đội Mỹ rút đi. Chứ ngoài ra, không có Việt Cộng nào chống lại cả, ở trong buổi sáng đó. Và trước đó cũng không có người Việt Cộng nào ở đó.

BBC: Xin hỏi rằng khi đó ông có nhìn thấy lính Mỹ không?

Lúc đó tôi 11 tuổi. Gia đình tôi có 6 mẹ con. Cả gia đình tôi có sáu người. Đến 8h sáng, quân đội Mỹ đã giết bà con ở trong làng của chúng tôi. Và đến lượt gia đình tôi, bắt đầu 3 người lĩnh Mỹ đến nhà tôi và gom sáu mẹ con tôi lại. Và dồn xuống một cái hầm núp pháo. Trong chiến tranh có một cái hầm. Rồi quân đội Mỹ, ba người lính Mỹ này đã đánh lựu đạn và xả súng bắt chết gia đình tôi là năm người. Trong lúc đó, tôi bị thương. Tôi sống sót trong đống xác chết của năm thi thể gia đình tôi. Mãi đến 4 giờ chiều, bắt đầu Quân đội Mỹ rút đi rồi.

Bà con các làng khác tới tìm xác người để chôn. Lúc đó lật xác chết của cả gia đình tôi lên, thấy tôi còn thở, tôi bị thương và chữa trị và họ đưa tôi đi cấp cứu. Và chính tôi là nạn nhân trong vụ đó. Tôi vẫn mường tượng, bây giờ đây tôi vẫn nghĩ tới cảnh ba người Mỹ đã tới gia đình tôi, giết chết cả gia đình tôi và giết súc vật, đốt nhà. Chính lúc này, nói thế này tôi cảm thấy rùng rợn, với bản thân mình, cảm thấy rất đau khổ. Bởi vì tôi là nạn nhân, tôi là người sống sót. Lúc bấy giờ tôi 11 tuổi, tôi biết nhiều lắm rồi. Gia đình tôi chết hết và tôi sót lại, người duy nhất của gia đình trong buổi sáng ngày 16/3 đó.

BBC: Một chuyện kinh hoàng. Ông sống sót nhờ lựu đạn không xuyên qua những thây người ở trên?

Dạ thưa với ông, cả gia đình tôi tan thây hết. Nhưng nhờ mẹ tôi, chị tôi, em tôi đã cản hết đạn cho tôi. Tôi bị thương. Tôi không bị mảnh lựu đạn. Nhưng tôi bị súng của người lính Mỹ này bắn xối xả vào. Lúc đó tôi bị thương. Tôi bị thương ở mang tai và rất nhiều chỗ trên người. Nhưng 3 người lĩnh Mỹ này tưởng tôi chết rồi, liền bỏ đi chỗ khác, tới nhà khác giết. Do đó, may mắn mà tôi còn sống sót. Và vết thương của tôi toàn bộ là ở phần mềm. Do đó mà tôi không chết. Lúc đó tôi sợ hãi và thiếp đi luôn. Mãi đến 4 giờ chiều, tôi mới tỉnh lại. Bà con tới đó lượm xác mẹ, anh, chị tôi đem đi chôn và lúc đó thấy tôi còn thở, thì đưa tôi đi cấp cứu.

Sau khi tỉnh lại và tôi biết được người bà con của chúng tôi đã cứu tôi, tôi thấy nhà cửa cháy, làng xóm cháy ngun ngút. Và người ta khênh tôi đi. Tôi thấy là đi qua những đống xác chết, đi qua đường xá, đi qua từng ngôi nhà, để đi đến một cái làng khác. Tôi thấy toàn là xác người chết, xác trâu bò, súc vật và nhà cửa đang bị thiêu cháy. Một làng quê khói và lửa ngun ngút. Và dưới đất, mặt đất, người chết ngổn ngang. Thưa ông, đó là một thực tế mà tôi biết sao thì tôi nói vậy.

BBC: Có bao nhiêu người sống sót thưa ông?

Sau Giải phóng trở về, còn khoảng hơn 30 người sống sót, trong đó có tôi. Nhưng sau đó những người già yếu, bị thương tật, di chứng cũng chết dần, chết mòn. Hiện nay còn khoảng mấy người, sau vụ tổng kết người sống sót. Mà chúng tôi thống kê sống sót không phải là gia đình có năm người chết hết bốn, còn một, gọi là sống sót. Không phải thế. Chúng tôi kiểm nghiệm lại và điều tra, kiểm tra lại, nạn nhân được công nhận sống sót là những người nằm dưới đống xác chết. Chứ không phải là nhà 5-7 người, mà chết 6-7 người, còn một gọi là sống sót. Người sống sót chính là ở đống xác chết và chính là Mỹ gom lại giết, nhưng người ta còn sống lại, thì đó gọi là sống sót.

BBC: Có chuyện phụ nữ bị hãm hiếp, ông có nhìn thấy không, hoặc ông có nghe được những người sống sót kể lại về cảnh phụ nữ bị đối xử ra sao?

Tôi cũng chứng kiến một trường hợp là lúc quân đội Mỹ chưa giết tới nhà tôi, thì nhà kế bên, tôi cũng thấy ba người lính Mỹ bắt một phụ nữ đến một chuồng trâu của nhà gần bên tôi. Và năm đến mười người lính Mỹ hiếp người đàn bà ấy. Và người đàn bà đó nằm ngất luôn tại chỗ, mà mãi tới 4 giờ chiều, người đàn bà này cũng sống sót, nằm lại. May mắn là với người đàn bà này người ta hãm hiếp rồi, nhưng người ta không giết. Bà này hoảng chạy. Hiện nay, bà này hoảng quá, bây giờ bà bỏ quê luôn. Bây giờ bà đang sống ở TP Hồ Chí Minh. Bà không nghĩ là quân Mỹ giết người mà chỉ bắt bà hãm hiếp thôi. Tôi cũng chứng kiến nhiều vụ em bé mới 15, 16 tuổi, quân đội Mỹ đã bắt, rồi hãm hiếp, rồi lấy lê đâm chết và đâm vào cửa mình. Và nhiều trường hợp như thế. Chúng tôi thấy bắt tụm năm tụm bảy nhiều phụ nữ. Ở những nhóm ở trong làng tôi. Trước khi đến nhà tôi. Thấy kêu cứu. Và lột quần áo. Rồi hãm hiếp rất trắng trợn. Việc này chúng tôi có sao nói vậy. Chúng tôi thấy rất là dã man. Trong cái tuổi đó, tôi cũng chưa ý thức được việc hãm hiếp này. Nhưng tôi thấy là sau nhà tôi thì có một trường hợp ấy.

BBC:Ông cảm thấy thế vào về cách mà quân đội Mỹ xử lý những người chịu trách nhiệm về vụ sát hại đó và về những gì xảy ra ở Mỹ Lai?

Thưa ông, khi tôi nhận thức được và khi đất nước tôi được dân tộc tôi giải phóng, nhân dân tôi thoát khỏi cảnh chiến tranh ác liệt, đất nước tôi được thanh bình, bây giờ tôi nghĩ lại, về Quân đội Mỹ lúc bấy giờ sang Việt Nam, sang quê hương chúng tôi, làm những điều như thế, thì chúng tôi thấy là phi lý. Cái thứ hai nữa là quân đội Mỹ đi qua, đi tìm Việt Cộng đối phương để rồi đánh trả nhau, nhưng chúng tôi không ngờ là bắt những người già, phụ nữ, trẻ em, chẳng hạn như ở làng của chúng tôi, và giết một cách thảm thiết như thế. Chúng tôi thấy rằng đây là một cái day dứt, đau khổ nhất.

Chẳng hạn bản thân tôi, khi 11 tuổi không còn cha mẹ, anh em, cô chú bác gì nữa. Là người mồ côi, cơ nhỡ, rồi trôi dạt, đi chỗ này, chỗ khác. Đi ở thầy tớ để kiếm sống. Mãi đến ngày đất nước hòa bình, chúng tôi mới được về quê hương. Và chúng tôi được nhân dân đùm bọc, nuôi nấng và cho ăn học cho đến khi trưởng thành. Khi chúng tôi thấm thoắt nhìn lại thì đây là một bối cảnh rất đau đớn. Cái giết người của quân đội Mỹ rất man rợ và khiến cho những đứa trẻ như chúng tôi phải côi cút lúc bấy giờ, trong thời buổi chiến tranh của một đất nước bị mất đi, rồi bị nồi da nấu thịt. Quê hương thì không còn nữa. Giặc Mỹ thì đánh bom, đánh mìn, rồi cà ủi, đánh phá dân. Do đó, chúng tôi sống trong cảnh chim chậu cá lồng rất là đau khổ.

Bây giờ chúng tôi cảm thấy được ngẩng đầu lên. Rất hạnh phúc. Rất cảm ơn Đảng và Chính phủ Việt Nam của chúng tôi đã lo giúp cho chúng tôi nên người. Quê hương càng phát triển đi lên, xây dựng được cuộc sống mới. Nhưng người ta còn gia đình, còn anh em, còn tộc họ, còn đối với những người như chúng tôi đây, rất là day dứt. Nhất là đến những ngày này, ngày 16/3 hàng năm, đau khổ đến với chúng tôi. Một cái day dứt chúng tôi không thể quên được. Không thể quên được tội lỗi của Quân đội Mỹ mà đã gây ra cho nhân dân chúng tôi. Và trong đó có bản thân và gia đình của chúng tôi nữa.

Tôi mong rằng những người cùng khổ như chúng tôi, côi cút như chúng tôi, trong những năm tháng chiến tranh như thế, bị quân đội Mỹ giết hại như thế, đến bây giờ chúng tôi rất cầu mong làm thế nào các bạn tuyên truyền, rồi các bạn giúp sao để giúp đất nước, quê hương của chúng tôi luôn được hồi sinh và phát triển. Bản thân chúng tôi và con cháu chúng tôi mai sau được hưởng một đất nước thanh bình. Chúng tôi rất sợ chiến tranh. Chúng tôi không ưa thích chiến tranh. Chúng tôi mong muốn Tổ Quốc chúng tôi luôn được hòa bình, thịnh vượng, có một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đừng có một vụ Sơn Mỹ tương tự như ở đất nước chúng tôi trong những năm kháng chiến chống Mỹ vừa qua.

BBC: Tôi cũng hy vọng như vậy.

Xin cảm ơn. Đây là những điều tôi tâm tư thực sự và cầu mong, cầu nguyện như thế. Và bà con, nhân dân chúng tôi ở quê hương cũng mong mỏi như thế. Chúng tôi muốn một đất nước hòa bình vĩnh cửu. Chúng tôi muốn con em, con cháu của chúng tôi sau này đừng khổ như chúng tôi nữa. Và đừng có khổ sở vì chiến tranh...

Cuộc phỏng vấn ông Phạm Thành Công, Giám đốc Ban Quản lý Khu Chứng tích Sơn Mỹ, xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi do Neal Razzel thực hiện trực tiếp qua điện thoại với BBC Tiếng Việt dịch giúp các câu hỏi. Bài đặc biệt về ngày kỷ niệm vụ Mỹ Lai được phát trên chương trình Witness của BBC World Service bằng tiếng Anh ngày 16/3/2012.

[Cartograph]

Video ghi âm cuộc phỏng vấn này:

[Phanhoamay]

Triễn lãm "Nét vẽ tri ân" của nữ họa sĩ Đặng Ái Việt



Như ghi rõ trong Pano của Triễn lãm, tôi không viết gì thêm. (Bấm vào ảnh để xem rõ)


Lễ Khai trương Triển lãm (tôi không chụp các quan chức vì đây không phải là phóng sự ảnh, tôi chỉ muốn giới thiệu đôi nét về nữ họa sĩ)


Nữ họa sĩ phát biểu, nêu rõ tấm lòng tri ân đối với tất cả các bà mẹ Việt Nam anh hùng.


Họa sĩ trao tượng trưng số tranh của mình cho Viện bảo tàng Phụ nữ Việt Nam. Người nhận là Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ Việt Nam.


Thân nhân của Họa sĩ chụp ảnh kỷ niệm bên chiếc xe Chaly cũ kỹ mà bà đã dùng để đội nắng đội mưa đi khắp các tỉnh thành cả nước để vẽ chân dung các bà mẹ Việt Nam anh hùng. Chiếc xe nay cũng thành một hiện vật bảo tàng.


Chân dung nữ họa sỹ. Tôi đã chụp với tất cả tấm lòng kính trọng và quý mến bà.

[hungmgmi]

Khuya qua, em ngồi nhậu vỉa hè Phan Rang với ông anh, cả hai lan man nói về đèo Ngoạn Mục đang sửa chữa, rồi về giải thể thao đua xe đạp của HTV. Cả hai cùng nhớ về Anh Phạm Khắc, Giám đốc Đài, một NSND, nhà quay phim chiên tranh nổi tiếng một thưở. Anh rất tâm huyết với giải này, khi đích thân chỉ huy suốt cả hành trình. Năm 94 thì phải, em có dịp bám theo Anh Phạm Khắc và đoàn đua đến Vinh, chỉ thế thôi nhưng vẫn đọng lại những ấn tượng mạnh mẽ về một con người xốc vác công việc và rất dễ gần. Anh Phạm Khắc mất cũng đã vài năm...
Chị Đặng Ái Việt chính là phu nhân của Anh Phạm Khắc. Bữa qua, em rất xúc đông khi xem TV tin về triển lãm của chị nhân dịp 27/7 tại Bảo tàng phụ nữ. Những ký họa màu nước rất đẹp, sống động về những Bà mẹ VN Anh hùng. Bữa nào về lại HN, chắc chắn em sẽ đến xem ngay.

[Old Tiger]

Nhân kỷ niệm 65 năm ngày Thương binh, Liệt sỹ 27/7 xin được gửi lời chúc sức khỏe và bình an đến các gia đình liệt sỹ, các bác thương binh và cựu chiến bình của Diễn đàn NNN.

[micha53]

Năm 2011, tập thể NNN đã có chuyến hành hương dâng hoa tại thành cổ Quảng trị thật ý nghĩa.

Thời gian có hạn, việc tìm hiểu về những người đã ngã xuống vì vậy mà chưa được đầy đủ.


Hành trang người lính (Ảnh Phạm ngọc Lâm)

Nhân ngày 27/7 và 40 năm “trận chiến Thành cổ” xin giới thiệu cuốn sách “ MỘT THỜI HOA LỬA” gồm những câu chuyện, tư liệu …giới thiệu nhiều hơn về chân dung và cuộc sống của “cả một thế hệ gan vàng dạ ngọc đã làm nên huyền thoại”.

“Huân chương khó đủ từng viên gạch
Tấc đất, từng giây, mỗi lá cành”
Trần bạch Đằng


Một thời hoa lửa
Tái bản 2012 có bổ sung tư liệu mới

[nqbinhdi]

Thế mà đã 40 năm trôi qua thật rồi ư? Mà sao những ngày tháng của năm 1972 đầy kỷ niệm dữ dội ấy vẫn cứ còn nguyên vẹn trong ký ức của ta, như thể mới hôm qua thôi vậy?

Thử kiểm những thành viên 3N ngày ấy còn đang ở VN, có lẽ có chị Hương hồng vàng, lão vidinhdhkt (mà tháng 8 năm ấy thì y cũng rời VN lên đường sang LX học – thằng chả dạo này mất tiêu đi đâu rồi ấy nhỉ, giận lẫy gì ta chăng?), bác NISH, bác baodung, bác Phan khi ấy mới về nước..., không nhiều lắm. Các mợ như mợ Ria với Rừng..., Mu với Hổ gừ, Gà mờ... thì lúc đó có lẽ còn khá nhỏ, chắc đâu chừng 10 tuổi hay ít hơn nữa nên không hiểu còn có cảm giác và nhớ được nhiều chăng, Nina thì chắc vừa mới sinh nhỉ.

Đầu năm 1972 khá tĩnh lặng dù các lớp học cứ vắng dần, nhiều bạn bè - những bạn tôi đi học muộn, sinh chừng 1953, đầu 1954 - từ năm trước đã lần lượt chia tay với thày với bạn, khoác ba lô lên trung đoàn 5 trên Yên Tử để luyện quân rồi đi B. Lớp vẻn vẹn có 18 người, 17 thằng con trai nghịch như quỷ sứ và một nàng công chúa (Ly) nên mỗi người ra đi lớp lại vắng thêm thấy rõ. Cuối 1970 đã có bạn lên đường, Văn Khanh đi đầu tiên. Đến trước Tết 1971 thì Đào Xuân Khanh lại đi tiếp, gửi lại bạn bè rất nhiều nỗi nhớ - cậu ấy trước ngày lên đường, buổi chia tay chỉ giúi vào tay tôi một tấm bưu thiếp (mà bây giờ tôi vẫn còn giữ cùng với tấm ảnh cậu ấy bây giờ nhìn mặt non choẹt, vai đeo AK quay ngang nòng súng, tay chống nạnh trông rất "trận mạc", chụp ngày còn luyện quân trên Yên Tử), ghi vẻn vẹn "Tặng Bình thân mến, Khanh chia tay các bạn lên đường đi đánh giặc. Tan tiếng cười ‘tít tít’, ‘mục mục’ Bình ơi!", chả là cậu ấy nói lắp, lên bảng có nói "mục đích" thì thể nào cũng phải nói "mục...mục... đích"... nên trong lớp hay chế nhau như thế. Tết 1971 được về tranh thủ, đại đội vẫn còn bắt đeo 20 kg củi theo ba lô đi bộ từ Yên Tử về thành phố, bảo rằng vừa để rèn luyện và "các đ/c mang củi về cho gia đình nấu bánh chưng nhé, 1 công đôi việc", cậu ấy bảo: "Rất nhiều đứa ra khỏi doanh trại là tháo củi ném ngay đi cho khỏi nặng, hơn 60 km lội bộ về thành phố chứ có ít gì. Tớ thì nhất quyết không, nặng lắm, ứa cả nước mắt, song chỉ về đến bên kia Phà Bính tớ mới ném đi trước khi xuống phà - nhà tớ thì chỉ có bánh chưng tổ hợp tác phân theo phiếu, cần gì đến củi chứ?". Cái ngày còn học nơi sơ tán, 2 ông Khanh này có dạo chả hiểu xích mích gì, đánh nhau chí mạng, cả lớp phải xúm vào can ra, mãi cho đến tận khi Văn Khanh đi bộ đội chúng cũng không thèm nói với nhau một lời nào. Ấy thế mà tình cờ thế quái nào, hai tên đi hai đợt, ở hai đơn vị hoàn toàn khác nhau, mà vào đến mặt trận hai đứa lại gặp nhau. Xuân Khanh đang đi gùi gạo về cho đơn vị thì gặp Văn Khanh đang dong tù binh trên đường đi ra. Hai thằng, đứa quẳng súng, đứa lẳng ba lô gạo, ôm chầm lấy nhau khóc như mưa làm đám tù binh người miền Nam trố hết cả mắt thấy hai gã VC người Bắc chẳng nói chẳng rằng ôm nhau khóc ngằn ngặt. Là dân chuyên toán, Xuân Khanh đi vào chiến trường còn cố đèo theo cuốn Bài tập toán sơ cấp của Nga dày cộp và "đã giải bét nhè" tất cả các bài trong đó không chịu bài nào, "có bài tớ giải đến 3-4 cách đấy", thế nên sau khi phục viên năm 1978, cậu ấy thi ĐH đỗ ngay và đỗ rất cao, được sang Nga học hàng hải, sau về làm GV ĐHHH. Hè 1971 thì đến Trần Hữu Doanh được gọi đi khám tuyển nghĩa vụ, ông tướng đã lận đến mấy kí lô đá vào người mà rồi khi về đến đơn vị cân lại chỉ có 39 kg, thành thử lại bị đuổi về.

Sang đầu năm 1972 thì cả lớp lăn vào luyện thi học sinh giỏi Toán miền Bắc, gần như cả ngày ở trường, đêm về lại cặm cụi giải toán, có vẻ như không còn ai để ý cái gì khác, có chăng chỉ mấy gã bắt đầu đang yêu. Chỉ có đầu tháng Tư, một hôm đang ăn cơm, cha tôi bảo ta vừa bắt đầu đánh rất lớn trong Nam, ngày đầu tiên ta bắn đến gần 10 ngàn phát đại bác mà địch chỉ bắn trả được khoảng 1000 trái thôi, chưa bao giờ có được như thế đâu. Lúc ấy anh trai tôi đã bắt đầu chuẩn bị hành quân vào chiến trường, song tôi cũng không để ý mấy mà chỉ tự dưng nhớ lại hè năm trước ra Đồ Sơn nghỉ. Đận ấy, có lần đi dạo với cha tôi gần bờ biển mé bên kia bán đảo, mọc rất nhiều dứa dại - tôi thì chúa sợ rắn mà nghe nói đất Đồ Sơn rắn nhiều vô kể (mắt cũng thấy rất nhiều rồi và lần nào cũng sợ cứng người) - thấy trong một bụi dứa trước mặt sột soạt có con gì bò, tôi đứng phắt ngay lại, cứ đá mà ném vô hồi kỳ trận vào đó, chữa ngượng rằng đấy là pháo bắn chuẩn bị, có đến 10 phút liền, cha tôi chỉ cười và bảo "nếu có rắn trong đó thì hoặc là nó bị ném đến chết rồi hoặc là nó chuồn lâu rồi còn gì". Thật là còn vô tâm lắm.

Chỉ đến khi B52 ném bom vào HP, sau đấy có 2 tuần, thì cả lũ chúng tôi mới sực tỉnh.

Mỹ đánh rát lắm, chết rất nhiều người, chủ yếu là dân thường. Những ngày đầu máy bay ném bom trở lại, dân thành phố hoảng loạn ghê lắm, ùn ùn kéo nhau ra khỏi thành phố đến nỗi tắc cả con đường xuống huyện Hải An qua lối Hồ Sen - hàng mấy nghìn con người gồng gánh, tay nải hòm xiểng, con trẻ cõng trên lưng, đèo sau xe đạp lặc lè những gạo, áo quần, xoong nồi... dồn ứ một cục lại hàng tiếng đồng hồ ngay cửa ngõ thành phố. Tôi cũng chở mẹ tôi trên cái xe đạp gấu Đông Đức có mặt trong cái đám đó mà lòng như lửa đốt (B52 ném bom, cha tôi thì mải đi chỉ huy bộ đội dân quân đánh trả, sáng 16/4 thì gã chủ tịch UBND Hải Phòng bây giờ đạp xe từ dưới huyện Hải An lên – xã nhà y giáp TP – bảo: “Nhà mày chạy đâu chưa? Bố mẹ tao bảo lên hỏi xem đã có chỗ nào chạy chưa, nếu chưa thì xuống nhà tao trú tạm đã”, tôi và mẹ tôi đã chạy xuống đó, đào hầm lật cả nhà y lên để tránh bom mấy ngày cuối tháng Tư trước khi sang Tiên Lãng để học thi tốt nghiệp phổ thông nốt, sau lại về sơ tán cùng 1 thôn ở An Lão). Sau rồi cũng ổn định dần và tổ chức đánh trả khá hiệu quả.

Mấy dòng trong bút ký Thành phố chống phong tỏa - Nhật ký của Hoàng Tuấn Nhã (nxb. Thanh Niên, 1977)


Những ngày này năm ấy ở HP thì thế này (sách đã dẫn)


Hè năm ấy sẽ không bao giờ đi vào quên lãng với chiến dịch Trị-Thiên hết sức khốc liệt. Sau này học cùng đại đội với nhiều cựu SV là lính từ Quảng Trị về, trong những buổi sinh hoạt đại đội ôn lại kỷ niệm chiến trường, rất nhiều người lính trong đại đội đã chan hòa nước mắt, nghẹn ngào nói về những gian khổ, hy sinh, mất mát trong chiến dịch ấy. Nhiều người, rất nhiều người trong số họ còn mang thương tích trên mình.

Không biết có bác nào nhớ rằng những ngày ấy suốt ngày trên đài phát thanh rất hay phát bài hát “Cùng hành quân đi giữa mùa xuân” của Cẩm La do Vân Khánh hát hay không chứ đến tận bây giờ, mỗi lần nghe thấy trên TV hát bài này tôi lại nhớ đến cái hè năm 1972 máu lửa ấy. Sau khi thi ĐH xong cho đến hết năm 1972 thì lớp tôi đã đi bộ đội gần hết, cả tôi nữa dù đã lên đến Đại Từ chuẩn bị để đi nước ngoài, chỉ còn lại vài đứa đi học nước ngoài hay đi ĐH hoặc sức khỏe không đủ (mắt cận là chính) là không nhập ngũ thôi. Ai cũng đi, các lớp khác thì cả con gái cũng đi, súng nhỏ súng to/chiến trường chật chội/tiếng cười hăm hở/đầy sông đầy cầu với lại bộ đội dân công/trùng trùng điệp điệp/chào nhau không kịp/nhớ mặt nhớ tên/câu hò nón vẫy/đội ngũ ta đi/dài như tiếng hát là như thế. Lớp tôi cũng có một cậu nhập ngũ đúng ngày B52 đánh HP (16/4/1972) sau bị thương tại Quảng Trị hè năm ấy.

Mai đã lại đến 27/7. Nhiều bạn bè tôi 40 năm trước đã ra đi không về, còn có người gia đình vẫn chưa tìm thấy hài cốt. Xin thắp một nén nhang tưởng nhớ các bạn, các anh em. Chúng tôi - những người lính năm ấy, nhân dân và Tổ quốc không bao giờ quên các anh.

[micha53]

nqbinhdi viết

Thử kiểm những thành viên 3N ngày ấy còn đang ở VN,...

Ngày ấy, Mì xong dự bị và vào năm nhất.


Một trang trong “MỘT THỜI HOA LỬA”, NXB Trẻ - 2012

Kính cẩn nghiêng mình trước các anh, chị và các bạn cùng trang lứa!

[nqbinhdi]

micha53 viết

Ngày ấy, Mì xong dự bị và vào năm nhất.


Một trang trong “MỘT THỜI HOA LỬA”, NXB Trẻ - 2012

Kính cẩn nghiêng mình trước các anh, chị và các bạn cùng trang lứa!

Một trong các thày dạy toán của tôi, PGS. TS. Nguyễn Xuân My - thày năm nay đã khoảng 70 tuổi rồi, khi đó đang là GV Toán của ĐHTH Hà Nội - cũng là 1 trong số 300 người lính lên đường ngày hôm đó. Lâu lâu, các thày, các anh của ĐHTH nhập ngũ ngày hôm ấy vẫn tu tập nhau để ôn lại kỷ niệm xưa, kiểm đếm xem ai còn ai mất. HVKTQS cũng thỉnh thoảng hỗ trợ các buổi gặp gỡ ấy. Trong quân đội có đoàn 871 Bộ QP (thuộc Cục cán bộ) là đơn vị quản lý lưu học sinh quân sự, các thày, các anh ấy thì tự gọi đùa đoàn của họ là đoàn 971 (nhập ngũ tháng 9 năm 1971).

Đúng 1 năm sau đó thì tôi nhập ngũ, từ Đại Từ về đến đơn vị ngày 6-9-1972.

[MaiXuricop]

Những ngày này tôi cảm thấy mình đang sống bằng quá khứ. Thấm thoắt đã 40 năm trôi qua. Tôi không dự Thành cổ, mà mon men bên ngoài. Mùa hè 1972, ở Quảng Trị cũng như hè bây giờ vẫn nóng ran. Duy 1972 có khác, ngoài cái nóng rẫy của thời tiết thì còn nóng bỏng hơn vì bom đạn. Dốc Miếu vừa xong, Đông Hà cũng gọn. Mọi người chỉ nhằm hướng Thạch Hãn... và ra đi vĩnh viễn. Cảm giác của 40 năm lại ào về, nhớ như in từng khuôn mặt những đứa cùng lớp không về, nhớ những bà mẹ Vĩnh Linh tiễn các con đêm đêm vượt sông Bến Hải để qua bên kia sông làm nhiệm vụ "cơm Bắc, giặc Nam", xuống đò du kích hỏi: "Khi cần báo tin cho ai", câu hỏi đó lần đầu khi tôi được nghe cảm thấy rợn tóc gáy, sau nghe mãi cũng thành quen. Nhớ một lần, tháng 6/1969 tôi bị thương, sáng sớm hôm sau ra bờ Bắc, nghe tin thằng bạn tên Thuật cùng lớp ở Trường Mỹ thuật đang ém quân đợi chiều tối vượt sông. Ngày hôm sau nữa đã nghe tin nó hy sinh. Những lúc gặp nhau, nó tự hào về Ninh Bình lắm, cứ nói là "quê tớ có sông Vân núi Thúy đẹp lắm". Thế mà...
Rồi không chỉ có vậy, đơn vị lại cử người vượt sông làm nhiệm vụ thương binh tử sĩ lại... hy sinh tiếp. Có sống và được chứng kiến những bi tráng thế mới thấu hiểu được sự sâu thẳm tận đáy lòng của những người đã mất người thân yêu nhất.
Tất cả lại ào về, đôi dòng tản mạn thay nén nhang kính cẩn trước hương hồn những người đã ngã xuống cho mảnh đất này.