Bàn về giáo dục khoa học Nga hiện đại

[Đan Thi]

Bạn notforsale cũng nên xem lại đoạn bạn đã viết nhé. Bài báo trên hoàn toàn không phải "Đan Thi viết:..." như bạn trích dẫn, mà là của tác gia Công Quang nào đó, đăng trên báo điện tử dantri.com.vn.
Cá nhân tôi thì hơi dị ứng với những thông tin trong bài, nhưng cũng đành thông cảm vì có thể người đưa tin chưa bao giờ đến Nga, ít biết về tình hình Nga cũng như chuyên đề Viện sĩ là ai, Ai là viện sĩ. Với "tân viện sĩ", có lẽ danh hiệu ấy cũng là một niềm vui lúc về già, chẳng hại đến ai.
Tuy nhiên "Viện hàn lâm" gì thành lập vào cái năm 1991 hỗn mang của xứ Nga mà đã có tới 520 "Viện sĩ" thì không thể đánh đồng ngang hàng với Viện Hàn lâm khoa học LB Nga. Ta đã nói mãi về chuyện nên hiểu và dịch ra sao những từ Viện hàn lâm và Hiệp hội, Viện sĩ và Thành viên hiệp hội... rồi mà.
Về cái mà bài báo gọi là Huân chương, xin hiểu đó không phải là Huân huy chương như cách ta vẫn biết (là phần thưởng quốc gia cao quí do Nhà nước trao). Các Hội, các tổ chức phi chính phủ ở Nga đều có thể đặt ra những phần thưởng của riêng họ kiểu như vậy. Có lẽ tiêu chuẩn xét "tấn phong" danh hiệu "Viện sĩ" cùng "Huân chương" đều không phải là khó, thậm chí chẳng cần tính đến đóng góp hay hữu nghị gì đâu.

[notforsale]

Đan Thi viết

Bạn notforsale cũng nên xem lại đoạn bạn đã viết nhé. Bài báo trên hoàn toàn không phải "Đan Thi viết:..." như bạn trích dẫn, mà là của tác gia Công Quang nào đó, đăng trên báo điện tử dantri.com.vn.

Ai nói gì bác nhỉ??? Đấy là chức năng QUOTE của forum.

Đan Thi viết

Tuy nhiên "Viện hàn lâm" gì thành lập vào cái năm 1991 hỗn mang của xứ Nga mà đã có tới 520 "Viện sĩ" thì không thể đánh đồng ngang hàng với Viện Hàn lâm khoa học LB Nga. Ta đã nói mãi về chuyện nên hiểu và dịch ra sao những từ Viện hàn lâm và Hiệp hội, Viện sĩ và Thành viên hiệp hội... rồi mà.
Về cái mà bài báo gọi là Huân chương, xin hiểu đó không phải là Huân huy chương như cách ta vẫn biết (là phần thưởng quốc gia cao quí do Nhà nước trao). Các Hội, các tổ chức phi chính phủ ở Nga đều có thể đặt ra những phần thưởng của riêng họ kiểu như vậy. Có lẽ tiêu chuẩn xét "tấn phong" danh hiệu "Viện sĩ" cùng "Huân chương" đều không phải là khó, thậm chí chẳng cần tính đến đóng góp hay hữu nghị gì đâu.

http://www.ainrf.ru/about/index.html
Theo trang này, viện chỉ có 100 viện sĩ (chính thức).

Nhà em cũng không muốn bàn luận việc "tân viện sỹ" có phấn khích, "an chí".... không, trừ khi chính "tân viện sỹ" phát biểu. Việc nhận xét cảm tính không phù hợp.

Trong quá trình tìm kiếm đọc được bài này:
http://www.euronuclear.org/e-news/e-news-25/israel.htm
Chủ tịch hiệp hội Hạt nhân Israel là "thành viên người nước ngoài" (Foreign Member) của A.M. Prokhorov Russian Academy of Engineering Sciences.

Rất có thể, nhà báo đã không dịch đúng, phải nói là member (thành viên) chứ không phải academician (viện sĩ).

Huy chương Keldysh:
Gold Keldysh medal (awarded by the Russian Academy of Sciences for works in mechanics)

Lấy theo tên của Mstislav Keldysh.

Không rõ tiêu chí, danh sách... ở đâu để tìm hiểu. Để biết được, chỉ có cách, hỏi ông Phường, hoặc hỏi ông Gulyaev, cái này nhà em chịu không có bình luận gì cả.

Tất nhiên, việc nhà em tham gia không nằm ngoài mục đích tìm hiểu chính xác trước khi kết luận mà thôi.

[Đan Thi]

Dù sao cũng phiền bạn notforsale đọc lại bài báo trên dantri.com.vn mà tôi đã đưa vào đây. Các thông tin hoàn toàn là của tác giả bài báo ấy đấy chứ.
Đây này, trích từ bài viết của tác gia Công Quang: "Được biết, Viện Hàn lâm Khoa học Kỹ sư Nga A.M. Prokhorov do Giáo sư Viện sĩ A.M. Prokhorov (người được giải thưởng Nobel về phát chế Laser) sáng lập từ năm 1991, với 12 Trung tâm triển khai ứng dụng toàn Liên bang Nga.

Viện có 520 Viện sĩ thuộc các ngành ứng dụng kỹ thuật và công nghiệp khác nhau. Trong đó có 30 Viện sĩ ngoại quốc".
Vậy là bây giờ "Viện" đã có hoặc 521, hoặc 101 "Viện sĩ" nhỉ, thêm bác đồng hương của chúng ta rồi mà.
Về tiêu chí để được thành "Viện sĩ" thì đây, chính "Viện hàn lâm" này đã công bố danh mục các giấy tờ cần thiết để được tiếp nhận làm thành viên của Viện, ở địa chỉ mà bạn đã tìm ra:

Документы
Выписка из Протокола № 1 от 14 февраля 2008 г.


Список документов необходимых для приема в члены АИН:

1. Заявление на имя Президента о вступлении организации в состав организаций - коллективных членов АИН.
2. Заявление на имя Президента о выдвижении представителя от организации - коллективного члена в члены АИН.
3. Заявление на имя Президента представителя от организации - коллективного члена о принятии его в члены АИН.
4. Автобиография.
5. Личный листок по учету кадров.
6. Решение Ученого совета (голосование на Ученом совете) или Рекомендация одного из действительных членов АИН).
7. Научная характеристика (Отзыв о научной деятельности).
8. Список научных трудов (заверенный) форма 3.3.
9. Копии дипломов (об окончании Вуза, ученая степень).
10. 2 фотографии (как на паспорт).
Если у претендента отсутствует ученая степень, он может быть принят в члены АИН в качестве Действительного академического советника АИН.
Dòng cuối cùng quả là thú vị. Theo đó, chẳng cần là PTS hay TSKH cũng vẫn có cơ hội bén mảng đến "Viện hàn lâm" này, nhận một danh hiệu nghe rất oách.

[hanoi]

Viện Hàn Lâm Khoa Học Nga (RAS) chưa bao giờ phong tặng cho dù chỉ là hữu nghị bất kỳ một nhà khoa học nào của VN, Viện Sỹ Nguyễn Văn Hiệu là người VN duy nhất được RAS phong tặng danh hiệu Viện Sỹ cao quí này cũng là vì công trình khoa học ông tham gia tại viện hạt nhân Dubna được Liên Xô cấp bằng phát minh cho tập thể các nhà khoa học tham gi công trình này.

Kể cả thời gian khó khăn nhất (1991-2010), RAS cũng không bao giờ làm cái việc được gọi là chỉ vì hữu nghị này. Đối với danh hiệu của RAS tôi không bao giờ đặt dâu hỏi nghi ngờ vì chính thầy giáo hướng dẫn của tôi năm nay 85 tuổi vẫn hăng say hướng dẫn nghiên cứu sinh, là người từng tham gia chế tạo chiếc máy tính đầu tiên của Xô Viết (1956 EVM-6) với vai trò là người viết hệ điều hành, cũng là người viết chương trình điều khiển hệ thống vệ tinh Xô Viết, nhưng thầy của tôi chỉ đủ đạt đến tầm Viện Sỹ Thông Tấn Viện Hàn Lâm Khoa Học Nga (Chlen RAN) chứ chưa đủ tầm như ông hiệu trưởng trường đại học Bình Dương để trở thành viện sỹ viện gì đó.

Như cô Đan Thi đã nói rõ, viện hàn lâm khoa học này được thành lập thời kỳ tối tăm của nước Nga (1991), phong tặng danh hiệu khoa học chỉ vình tính hữu nghị có đáng tin hay không?

Nhắn notfosale: đồng ý thông tin cần phải xác thực và đa chiều, hoan nghêng notforsale vì những nổ lực này. Tuy nhiên người ta cố gắng thông tin đa chiều là để tìm ra sự thật xuất phát từ cái tâm muốn làm cho cuộc sống tốt hơn chứ không phải họ theo đuổi điều này là vì muốn chứng minh tôi đúng hay anh đúng.

[notforsale]

Đan Thi viết

Dù sao cũng phiền bạn notforsale đọc lại bài báo trên dantri.com.vn mà tôi đã đưa vào đây. Các thông tin hoàn toàn là của tác giả bài báo ấy đấy chứ.
Đây này, trích từ bài viết của tác gia Công Quang: "Được biết, Viện Hàn lâm Khoa học Kỹ sư Nga A.M. Prokhorov do Giáo sư Viện sĩ A.M. Prokhorov (người được giải thưởng Nobel về phát chế Laser) sáng lập từ năm 1991, với 12 Trung tâm triển khai ứng dụng toàn Liên bang Nga.

Viện có 520 Viện sĩ thuộc các ngành ứng dụng kỹ thuật và công nghiệp khác nhau. Trong đó có 30 Viện sĩ ngoại quốc".
Vậy là bây giờ "Viện" đã có hoặc 521, hoặc 101 "Viện sĩ" nhỉ, thêm bác đồng hương của chúng ta rồi mà.

1. Bác Đan Thi coi trọng hình thức quá. Nếu nói "Bác nói thế này là không đúng, nói thế kia là không được" bác mới phàn nàn. Đây là chức năng trích dẫn của diễn đàn, chẳng nhẽ lại phải sửa lại "Đan Thi viết, nhưng thực tế bác Đan thi trích dẫn của Dân Trí", người đọc hoàn toàn có khả năng đọc trang 2 để biết ai viết cái gì.


2. notforsale đã sửa lại bài trên, update thông tin.

* Qua tìm hiểu Академии инженерных наук РФ không có dấu hiệu lừa đảo. Bản thân Gulyaev cũng nổi tiếng.

* Rất có thể nhà báo nhầm giữa "thành viên nước ngoài" (chức danh danh dự) và "viện sĩ".

[notforsale]

hanoi viết

Viện Hàn Lâm Khoa Học Nga (RAS) chưa bao giờ phong tặng cho dù chỉ là hữu nghị bất kỳ một nhà khoa học nào của VN, Viện Sỹ Nguyễn Văn Hiệu là người VN duy nhất được RAS phong tặng danh hiệu Viện Sỹ cao quí này cũng là vì công trình khoa học ông tham gia tại viện hạt nhân Dubna được Liên Xô cấp bằng phát minh cho tập thể các nhà khoa học tham gi công trình này.

Như cô Đan Thi đã nói rõ, viện hàn lâm khoa học này được thành lập thời kỳ tối tăm của nước Nga (1991), phong tặng danh hiệu khoa học chỉ vình tính hữu nghị có đáng tin hay không?

Bạn đọc nhầm, RAS không trao danh hiệu viện sỹ cho ông Phường, mà (theo bài báo) là huy chương Keldysh về lĩnh vực cơ khí, toán cơ.

Bạn đọc tiếp phần trên, "Foreign member" có thể là chức danh ông Phường được nhận, một dạng "bằng danh dự"???

Bạn cũng thử search "Academy of Engineering Sciences" AM Prokhorov xem sao.

hanoi viết

Nhắn notfosale: đồng ý thông tin cần phải xác thực và đa chiều, hoan nghêng notforsale vì những nổ lực này. Tuy nhiên người ta cố gắng thông tin đa chiều là để tìm ra sự thật xuất phát từ cái tâm muốn làm cho cuộc sống tốt hơn chứ không phải họ theo đuổi điều này là vì muốn chứng minh tôi đúng hay anh đúng.

Nói thật là ở VN này tôi chẳng biết mặt GS nào, may ra biết ông Ngô Thúc Lanh vì từng sách của ông, GS Hồ Ngọc Đại vì tôi từng học trường của ông. Thời gian ngắn đi học thì không có ấn tượng với các GS lắm vì vậy chẳng nhớ vị nào.

Để tìm hiểu việc này ngốn cũng khá thời gian, nên tôi cũng chẳng thích.

Tuy nhiên, tôi không quan tâm chuyện thắng thua ở đây, mà điều tôi muốn là tìm hiểu rõ ngọn nguồn, khi mà "đối tượng" của vụ việc không có cơ hội bảo vệ, giải thích ở đây.

[Đan Thi]

Tôi xin đề nghị là không dịch "Список документов необходимых для приема в члены АИН" ra tiếng Việt. Bởi e nếu dịch ra tiếng Việt thì rồi số lượng "Viện sĩ" của "Viện hàn lâm" hay "member" của "Academy" nọ sẽ tăng vù vù.

[hanoi]

Chào notforsale, tôi đề cập đến RAS là vì muốn nhắc đến một nơi làm khoa học uy tín thật sự thì ko bao giờ kết nạp người vào chỉ vì hữu nghị.

Mà nói đến loại hữu nghị gì chứ loại hữu nghị này thì người VN và người Nga không cần. Cái mà ta cần là tình hữu nghị thực chất dựa trên việc hai bên tôn trọng lẫn nhau chứ không phải kiểu hữu nghị mafia này. Hữu nghị như thế khác nào bôi nhọ nền khoa học lâu đời của Nga? Mà đi đầu trong việc bôi nhọ này là những người háo danh háo chức kể trên chứ chẳng có cái lợi lộc gì cho sự giao hảo của hai nước cả.

[notforsale]

Đan Thi viết

Если у претендента отсутствует ученая степень, он может быть принят в члены АИН в качестве Действительного академического советника АИН.
Dòng cuối cùng quả là thú vị. Theo đó, chẳng cần là PTS hay TSKH cũng vẫn có cơ hội bén mảng đến "Viện hàn lâm" này, nhận một danh hiệu nghe rất oách.

hanoi viết

Chào notforsale, tôi đề cập đến RAS là vì muốn nhắc đến một nơi làm khoa học uy tín thật sự thì ko bao giờ kết nạp người vào chỉ vì hữu nghị.

Mà nói đến loại hữu nghị gì chứ loại hữu nghị này thì người VN và người Nga không cần. Cái mà ta cần là tình hữu nghị thực chất dựa trên việc hai bên tôn trọng lẫn nhau chứ không phải kiểu hữu nghị mafia này. Hữu nghị như thế khác nào bôi nhọ nền khoa học lâu đời của Nga? Mà đi đầu trong việc bôi nhọ này là những người háo danh háo chức kể trên chứ chẳng có cái lợi lộc gì cho sự giao hảo của hai nước cả.

Tôi hơi tò mò "cố vấn" của viện này, sau khi tìm hiểu:

http://www.36rosfirm.ru/catalog/index_html/203/206/0/1

Viện АИН này còn có chức năng đào tạo đại học (Высшие учебные заведения).

Tôi không tìm được chỗ nào giải thích chức năng "cố vấn" này bằng tiếng Nga, tìm bằng tiếng Anh:

http://www.advising.umd.edu/

What is Academic Advising?

Academic advising takes many forms. An academic advisor can:

Monitor students’ progress in their major.

Provide information on academic requirements needed for graduation:

Help students plan for future graduate study or career:

Serve as a campus resource:

Có chức năng trợ giúp sinh viên trong nghiên cứu.
Để trở thành cố vấn không đòi hỏi cao như "viện sĩ" (có công trình nghiên cứu)... Trong khi cố vấn cho viện nghiên cứu lại đòi hỏi cao hơn.
Vì các thông tin không đầy đủ, nên đây là nhận định mà thôi. (không biết là "cố vấn" trong giảng dạy hay nghiên cứu).

2. Có khả năng ông Phường thành "thành viên" trong hệ thống giảng dạy của viện này? Trường BD này có liên kết đào tạo với viện kia không?

[hanoi]

Nhắc đến Member (Thành Viên) và Fellow (Viện sỹ) tôi mới nhớ đến hai tổ chức rất danh tiếng của Mỹ là ACM (American Computing Machinery) và IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) cả hai tổ chức này ngày nay không còn chỉ là của riêng nước Mỹ mà quá nổi tiếng trên thế giới, ai làm việc trong lĩnh vực khoa học máy tính hoặc lĩnh vực viễn thông thì biết rất rõ 2 tổ chức này.

Điều đặc biệt là cả hai tổ chức này cũng có 2 loại thẻ gọi là member và fellow kể trên. Theo đó muốn trở thành member của 2 tổ chức này chỉ việc làm đơn online rồi chờ vài ngày sẽ được trở thành thành viên. Nếu đã là member thì sẽ được một số quyền lợi như là được xem một vài tạp chí miễn phí do các tổ chức này phát hành. Nếu muôn truy cập vào kho dữ liệu của IEEE hay ACM thì phải đóng thêm một khoản tiền thường là 20$/năm đối với sinh viên và 50$/năm đối với người ko phải là sinh viên. Loại thẻ thứ hai gọi là fellow, những người được 2 tổ chức này phong tặng thành fellow rất ít mà phải thông qua bầu chọn (nomination). Những người được phong tặng fellow xem như là một kiểu viện sỹ và những người này thường rất có uy tín khoa học cũng là những người thay mặt các tổ chức này tổ chức các hội nghị chuyên ngành hằng năm.

Như vậy các viện khoa học tư nhân thành lập ở nga cũng đi theo con đường tương tự như hai tổ chức của Mỹ kiểu trên, và họ cũng phải kiếm tiền dựa trên việc kết nạp thành viên tự do. Nhưng có lẽ do uy tín khoa học quá yếu cộng với việc chưa đủ mạnh để có thể kiếm tiền từ các ấn phẩm khoa học mà họ tự in ấn nên họ tìm cách đánh tráo khái niệm member và fellow để trục lợi. Trò này được nhiều "nhà khoa học vn" đang cần kíp những vũ khí này để thăng quan tiến chức hoặc tự lăng xê bản thân với họ hàng bạn bè hưởng ứng nhiệt liệt.

[hanoi]

4 Trường đại học của Nga và 3 trường của Trung Quốc dẫn đầu trong cuộc thi lập trình dành cho sinh viên các trường đại học ACM Contest 2009. ACM Contest là kỳ thi kỹ năng lập trình và thuật toán dành cho sinh viên các trường đại học trên thế giới được tổ chức hằng năm, đây là kỳ thi danh tiếng với sự tham gia của các trường đại học hàng đầu. Như thường Nga và Trung Quốc lại tiếp tục dẫn đầu tuyệt đối trong kỳ thi năm nay hơn cả các trường danh tiếng như MIT, University of Oxford.

Danh sách 20 trường dẫn đầu :

1 St. Petersburg State University of IT, Mechanics and Optics
2 Tsinghua University
3 St. Petersburg State University
4 Saratov State University
5 University of Oxford
6 Zhejiang University
7 Massachusetts Institute of Technology
8 Altai State Technical University
9 University of Warsaw
10 University of Waterloo
11 I. Javakhishvili Tbilisi State University
12 Carnegie Mellon University
13 South China University of Technology
14 Sharif University of Technology
14 Seoul National University
14 Fudan University
14 Moscow State University
14 National Taiwan University
14 Shanghai Jiaotong University
20 Stanford University

Cũng cần nói thêm đây là kỳ thi mang tính chất olympic, kết quả của kỳ thi chỉ phản ánh khả năng lập trình của sinh viên các trường, không phản ánh khả năng nghiên cứu và trình độ đào tạo của các trường.

[hanoi]

Grigori Perelman từng từ chối giải thưởng cao quí nhất trong toán học là giải thưởng Fields vào năm 2006. Cũng năm đó 4 người nhận giải chia nhau số tiền thưởng 1 triệu $. Lần này thì Grigori Perelman lại được viện toán Clay của Mỹ tiếp tục trao giải thưởng mà GS Ngô Bảo Châu từng đạt được. Lần này là lần đặc biệt bởi vì giải Clay năm nay nâng số tiền thưởng lên đến 1 triệu $. Có nghĩa là nếu Perelman đồng ý thì ông ta nghiễm nhiên sẽ trở thành triệu phú.

Đây là nhà toán học Nga được cho là xuất sắc nhất thời kì hậu xô viết. Xem thêm thông tin ở đây . Theo tờ The New York Time thì Perelman có lẽ đang vẫn lưỡng lự việc có đi nhận giải hay ko :

Will Dr. Perelman accept? “He will let me know in due time,” Dr. Carlson wrote in an e-mail message, acknowledging that they had been in touch. He declined to provide more details.

[notforsale]

Giải của Perelman cũng do Clay trao tặng nhưng là Millennium Prize.

Perelman không nhận giải không phải vì chê tiền (theo kiểu "đã nghiên cứu thì chê tiền") mà vì Shing-Tung Yau (một người từng đoạt giải Field) "hơi" phi khoa học khi muốn hai học trò của mình người Trung Quốc "tranh chấp" giải thưởng này.

Perelman cảm thấy đó là sự xúc phạm, vân vân.... nên từ chối.

http://science.slashdot.org/story/10...Proof?from=rss

###########################

Gần đây, các nhà khoa học Mỹ, Anh, Nga, Trung Quốc và mới đây là Đức đang dần tiến tới vật liệu tàng hình thực sự với mắt người, có khả năng uốn cong ánh sáng đi vòng qua vật thể.

Người khởi xướng về mặt lý thuyết, và tiên đoán sự tồn tại của loại vật liệu này là một giáo sư người Liên Xô, Victor Veselago.

http://en.wikipedia.org/wiki/Victor_Veselago

[hanoi]

Báo tuổi trẻ vừa đăng bài báo này, có lẽ cũng là phát súng cảnh tỉnh cho những người đang tìm cách mua các loại bằng cấp ở Nga cũng như các nước Đông Âu. Từ lâu nay giới tri thức VN nam cũng đã bàn tán rất nhiều về những người có bằng cấp hữu nghị từ Nga trở về nước thao túng và tàn phá hệ thống giáo dục đại học VN đến mức những người gỏi vốn học thực từ Nga trở về như cụ Hoàng Tụy phải lên tiếng rất gay gắt về thực trạng này.

Theo tôi nghĩ các báo cần viết nhiều hơn nữa, viết về người cụ thể việc cụ thể để thay đổi quan niệm của người dân VN về bằng cấp.


Bằng tiến sĩ ở Nga giá bao nhiêu?

TT - Đào tạo tiến sĩ (TS) tại Nga, đặc biệt là trong lĩnh vực toán và khoa học, lâu nay đã nhận được sự nể trọng của quốc tế và Nga được xem là một trong những nước đào tạo TS tốt nhất trên thế giới trong hai lĩnh vực này.

Thế nhưng, tình hình đã thay đổi một cách căn bản trong khoảng hai thập niên trở lại đây và hiện nay thế giới đang nghi ngờ về chất lượng đào tạo bậc học cao nhất này của Nga. Vì sao?

Công trình nghiên cứu của Ararat Osipian thuộc Đại học Vanderbilt (Mỹ) có tựa đề “Corruption in Russia’s doctoral education” (Tham nhũng trong đào tạo TS tại Nga) công bố cho thấy lý do chính là nạn tham nhũng đã xuất hiện tràn lan trong bậc đào tạo này khiến việc cấp phát bằng cấp ở bậc đào tạo này trở nên dễ dãi, do vậy chất lượng của luận án không còn được đảm bảo như trước.

Luận án: nở rộ như nấm sau mưa!

Việc đào tạo bậc TS của Nga hiện vẫn duy trì cấp đào tạo kandidat nauk (phó TS theo cách dịch của Việt Nam) và doktor nauk (TS). Đối với bậc PTS, luận án được yêu cầu là phải mang lại “một đóng góp quan trọng” cho hiểu biết ở một lĩnh vực khoa học đặc thù nào đó; còn với bậc TS, luận án phải mang lại “một đóng góp lớn trong giải quyết một vấn đề lý thuyết nào đó ở một lĩnh vực khoa học và buộc phải có khả năng ứng dụng và phải có khả năng lấp đầy một khoảng trống hiểu biết nào đó trong lĩnh vực nghiên cứu”.

Thế nhưng trong những năm gần đây, những đòi hỏi này đã bị lờ đi trong đào tạo. Chẳng hạn, nhiều luận án đã bị phát hiện là đạo văn ở nhiều mức độ khác nhau và rất nhiều người được cấp bằng nhưng không phải là người trực tiếp viết luận án mà thuê người khác viết! Chính vì vậy, người ta đang chứng kiến hiện tượng “lạm phát” bằng PTS, TS tại quốc gia này. Cụ thể: năm 2005 có tới 35.000 luận án được bảo vệ, trong đó có 30.000 luận án PTS và 5.000 luận án TS.

Trong giai đoạn từ 1993-2005, số bằng PTS được cấp phát trong nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau đã tăng từ 15.679 lên đến 30.116; trong đó riêng số bằng PTS thuộc lĩnh vực khoa học xã hội - nhân văn đã tăng gấp bốn lần, từ 4.362 lên 15.981. Theo Alexandr Visly - trưởng phòng công nghệ thông tin thuộc Thư viện quốc gia Nga, chỉ riêng năm 2005 Thư viện quốc gia Nga đã nhận tổng cộng 31.000 luận án, một con số kỷ lục từ trước tới nay.

Mỗi bằng cấp đều có giá khác nhau

Ở Nga hiện đã hình thành một lớp người chuyên viết luận án để kinh doanh và sự tồn tại của thị trường chợ đen chuyên buôn bán luận án này không còn là “bí mật quốc gia” nữa. Lý do lại không mấy khó hiểu: giới quan chức nhà nước, các chính trị gia, giới doanh nhân giàu có đang xem việc sở hữu bằng PTS, TS là một thứ mốt thời thượng.

Chính vì vậy, chuyện sở hữu loại bằng cấp cao nhất trong đào tạo nơi giới chính trị gia Nga là điều đang trở nên rất bình thường. Theo các con số thống kê chính thức, trong số 450 đại biểu thuộc Duma quốc gia Nga có đến 228 người sở hữu bằng PTS, TS, trong đó riêng bằng PTS là 143 và bằng TS là 85. Trớ trêu là Duma quốc gia Nga lại là nơi tập hợp rất nhiều tỉ phú và được xem là quốc hội giàu nhất thế giới.

Do luận án PTS, TS là một sản phẩm có thể mua và bán, mỗi giai đoạn trong quy trình làm luận án PTS hay TS đều được định giá một cách riêng lẻ và rất cụ thể. Theo thị trường giá cả năm 2006, những bài viết trước khi ra bảo vệ luận án (ứng viên phải có đủ số lượng bài viết đăng trên các tạp chí mới được ra bảo vệ luận án) có giá 150 USD/bài, giá thư mục tham khảo của luận án là 300 USD, giá của phần phân tích thực nghiệm, tùy theo mức độ phức tạp từ 300-1.000 USD.

Còn giá của bằng PTS và TS khác nhau, theo đó giá của bằng TS khoảng 50.000 USD tùy theo lĩnh vực và trường mà ứng viên sẽ bảo vệ. Chính vì vậy, có người đã nói việc chi trả cho luận án đang trở thành một thứ “văn hóa” thị trường khi ở đó mọi thứ đều có thể mua và bán.

Các con số cũng cho thấy giới chính trị gia, quan chức nhà nước thường không thích lấy bằng PTS hay TS thuộc các lĩnh vực toán, vật lý hay các khoa học tự nhiên khác. Có ba lý do để giải thích việc này: một là, việc lấy bằng trong các ngành khoa học xã hội - nhân văn đem lại uy tín nhiều hơn; hai là, ai cũng nghĩ rằng ít ra mình cũng biết một chút gì đó về kinh tế, chính trị, xã hội học hoặc triết học và ba là, việc lấy bằng trong lĩnh vực toán, vật lý hay hóa học sẽ không thuận lợi cho con đường thăng quan tiến chức bằng các ngành khoa học xã hội - nhân văn.

Nói chung, những bất cập như vậy trong đào tạo bậc cao tại Nga đã và đang gây ra những hậu quả như làm giảm lòng tin của quốc tế vào chất lượng đào tạo của quốc gia, cản trở đà phát triển kinh tế của đất nước và làm xói mòn lòng tin của người dân vào công lý và sự cố kết của quốc gia.

LÊ MINH TIẾN

[hanoi]

Nhiều quan chức Nga mua bằng giả

TT - Đài truyền hình NTV (Nga) vừa đưa tin hơn 70 kỹ sư làm việc tại nhà máy sản xuất máy bay Komsomolsk-on-Amur thuộc khu vực Khabarovsk lấy bằng giả tại một trường kỹ thuật của địa phương.



Alexander Donskoi sau khi công bố ý định tranh cử tổng thống Nga đã bị điều tra và bắt giữ vì sử dụng bằng giả năm 2006 - Ảnh: Arkhangelsk.org

Nhà máy này thuộc sở hữu của Sukhoi, công ty sản xuất máy bay quân sự lớn nhất của Nga. Chuyện bằng giả ở Nga không phải mới, như nhận định của báo The Moscow Times, nhưng số lượng lớn ở một cơ quan khiến người ta choáng váng. Ban quản trị Sukhoi không có phản ứng gì, và cho biết công ty chỉ sa thải nhân viên khi họ phạm tội “rất nghiêm trọng”. Theo luật hình sự Nga, mua bằng giả sẽ bị phạt tối đa 80.000 rúp (2.600 USD) và hai năm lao động cải tạo.

Nhưng ban quản trị Sukhoi giải thích bằng cấp chỉ là hình thức, vì các “kỹ sư” đã làm việc ở nhà máy trong nhiều năm, và Sukhoi cũng đảm bảo rằng không có “kỹ sư giả” nào được nhận để đảm nhiệm công đoạn sản xuất máy bay thật sự.

The Moscow Times bình luận đây đúng là một ca huyễn hoặc bản thân và cả hai bên đều có lợi. Nhà máy đã báo cáo với trụ sở chính của Sukhoi ở Matxcơva rằng đã hoàn thành kế hoạch tiêu chuẩn hóa nhân sự, những tân “kỹ sư” thì nhận được khoản lương tăng be bé. Và công ty mẹ tin rằng họ đang sản xuất những chiếc máy bay chất lượng hơn.

Nạn bằng giả là vấn đề nhức nhối ở Nga. Thị trưởng TP Archangelsk Alexander Donskoi hồi năm 2006 đã bị cáo buộc mua bằng. Tháng 10-2009, một nhóm người đã rao bán bằng giả từ ĐH Harvard cho người Nga với giá 40.000 USD (số tiền đủ để học bằng thật). Marina Petrova, người được trao danh hiệu “Giáo viên dạy giỏi của Nga năm 2007”, cũng bị phát hiện mua bằng giả. Tờ Izvestia cho biết loại bằng giả được sính nhất ở Nga là bằng luật, tiếp đến là bằng bác sĩ.

Theo ông Alexander Yudin, cựu giám đốc phòng nhân sự Bộ Nội vụ, khoảng 1/3 cảnh sát Nga dùng bằng giả. Newsru.com dẫn nguồn Ủy ban chứng nhận cao học cho biết số lượng bằng sau đại học đã tăng vọt như tên lửa kể từ sau khi Liên Xô tan rã. Khoảng 30% những người có bằng này đã mua bằng. Ông Oleg Kutafin, cựu giám đốc Học viện Luật Matxcơva, cho rằng con số thực tế phải là 50%.

Những ai mua bằng? Theo The Moscow Times, đa số là những giám đốc, quan chức trung và cao cấp trong quân đội. Ngoài ra là các thị trưởng, thống đốc, trợ lý của họ, các nghị sĩ - những người tin rằng học vị là biểu tượng vị thế đáng tôn trọng, và đi cùng với đó là các chế độ như nhà nghỉ đặc biệt, xe Mercedes, tài xế riêng và tiếng còi hụ của đoàn xe dẫn đường màu xanh. Hầu hết các cơ quan công quyền Nga đều không quan tâm tới việc kiểm tra tính xác thực bằng cấp ứng viên.

Chính phủ Nga đã quyết tâm tạo ra một cơ sở dữ liệu giúp các nhà tuyển dụng có thể kiểm tra bằng cấp chỉ bằng vài cú click chuột. Tuy nhiên, The Moscow Times bình luận quyết tâm chính trị để khởi động dự án này vẫn còn quá yếu. Hậu quả, nhiều chuyên gia nhận định công cuộc hiện đại hóa của nước Nga chỉ là một quá trình giả mạo được thực hiện bởi các “học giả”.

Ở Nga, trên danh thiếp, đặt trước mỗi cái tên là “tiến sĩ khoa học” hay “nghiên cứu sinh tiến sĩ khoa học” là điều danh giá. Tờ Newsweek bản tiếng Nga cho biết khoảng 1/2 thành viên Hạ viện Nga có bằng thạc sĩ. Số còn lại đang là đích nhắm của các công ty cung cấp dịch vụ viết luận án thuê với giá 25.000 USD/lượt.

“Ngày nay, câu hỏi thật sự là làm thế nào nước Nga có thể giải quyết được các vấn đề bức thiết nhất của mình - nhất là công cuộc hiện đại hóa đất nước - với quá nhiều giám đốc giả, kỹ sư giả, nhà kinh tế giả, bác sĩ giả, luật sư giả, chính trị gia giả?” - The Moscow Times đặt câu hỏi.

H.NGUYÊN

Theo Tuoitre

[hanoi]

Trường hè về nghiên cứu máy tìm kiếm RussIR 2010

Russian Summer School of Information Retrieval (RussIR) là trường học ngắn hạn về lĩnh vực máy tìm kiếm - khoa học máy tính. RussIR đã đượctổ chức lần thứ 4, và năm nay địa điểm diễn ra là ở thành phố Voronhez. Điểm mới của trường hè năm nay là các GS đến giảng dạy đều được mời từ nước ngoài, chủ yếu là các nhà khoa học Nga đang làm việc cho trung tâm nghiên cứu của Google, Microsoft, và Yahoo. Điều đặc biệt hơn cả là năm nay với sự tài trợ của công ty Yandex RussIR đã mời được nhà khoa học rất nổi tiếng trong lĩnh vực này là giáo sư Ricardo Baeza-Yates là phó giám đốc phụ trách về nghiên cứu công nghệ cả hãng Yahoo đến đọc giảng tại trường hè. Đây là thông lệ tốt cho ngành khoa học máy tính Nga vì bấy lâu nay (từ sau năm 1980) ở lĩnh vực này Nga phải chịu đi sau vì thiếu nguồn tài trợ và chảy máy chất xám.

Theo Ricardo thì ông đã gặp rất nhiều khó khăn tại sứ quán Nga ở Madrid để xin visa vào Nga. Cụ thể là nhân viên tại đây rất hách dịch (impolite) khi tiếp xúc với ông mặc dù ông đến Nga với tư cách là nhà khoa học cao cấp của Yahoo. Cụ thể là họ yêu cầu ông phải nhiều lần đến sứ quán để bổ sung giấy tờ. Ngoài ra DSQ Nga còn yêu cầu ông trả phí làm visa bằng tiền mặt, tuy nhiên khi ông muốn trả bằng thẻ tín dụng thì họ lại yêu cầu ông đọc mã số cho họ (pinecode) khi ông từ chối thì họ ngay lập tức trả lại thẻ cho ông với thái độ vô cùng hách dịch (nguyên văn in an impolite way). Nhiều đồng nghiệp người Nga của ông đang làm tại Yahoo, Google đã bày tỏ sự tức giận khi được nghe những thông tin này và khuyên Ricardo nên tìm đến các công ty dịch vụ khi cần thiết phải làm việc liên quan đến giấy tờ ở ĐSQ Nga. Rất may là Ricardo cũng đã đến được Nga và có ấn tượng rất tốt về nơi này.

[hanoi]

So với các nước tư bản khác hệ thống KTX dành cho sinh viên ở Nga rất đầy đủ. Mặc dù phần lớn đã cũ kỹ nhưng sinh viên không phải tìm nhà thuê ở ngoài vì gần như trường nào cũng có khu KTX đầy đủ dành cho hầu hết sinh viên có nhu cầu. Ở phương Tây các trường thường giao nhiệm vụ xây dựng KTX cho tư nhân do đó giá nhà ở KTX rất đắt đỏ và khá khan hiếm.

Hệ thống KTX của các trường Đại học ở Nga gần đây có sửa chữa, nhiều KTX sửa sang rất đẹp và tiện nghi. Dưới đây là hình ảnh KTX của trường Kinh tế thông kê Moskva Plekhanov, đây có lẽ là KTX đẹp nhất tính đến thời điểm hiện tại trên toàn lãnh thổ Nga (ảnh do một sinh viên VN đang học ở đây chụp):

[Old Tiger]

Các trường đại học của Nga một lần nữa lại không lọt vào danh sách các trường đại học tốt nhất thế giới

Một lần nữa các trường đại học của Nga không được xếp hạng xứng đáng trong danh sách những trường đại học tốt nhất thế giới. Không có trường đại học của Nga nào nằm trong Top 200 trường học do báoTimes Higher Education bình chọn. Gần nhất với danh sách các trường"lý tưởng" này là Đại học tổng hợp Quốc gia moskva (MGU) đứng thứ 216!

Trường MGU đứng thứ 216 trong bảng xếp hạng của báoTimes Higher Education

Nguồn

[hanoi]

Tình trạng buôn bán điểm ở các trường đại học Nga lâu nay vẫn diễn ra như một tảng băng chìm. Gần đây sau một số vụ bị phát hiện, dư luận Nga bắt đầu nóng lên với hiện trạng này. Đa số các vụ bị phát hiện ở những trường đại học vùng Siberi và Ural. Nhiều vụ số tiền hối lội chỉ vài ngàn rub nhưng có vụ lên đến cả triệu rub.

Có thể xem hai bài lược dịch của tác giả Lê Đỗ Huy đăng trên Vietnamnet :

‘Chợ’ mua bán điểm tràn lan học đường Nga?


Dân mạng Nga phản hồi vụ giảng viên ‘bán điểm’

[Vị Hoàng]

Cũng giống VN nhỉ nhưng không trắng trợn bằng. Ngay cả đại học Harvard còn có hiện tượng tiêu cực. Bô trưởng quốc phòng Đức phải từ chức vì đạo văn trong luận án tiến sĩ.
Dù sao giáo dục nước Nga cũng hơn Việt Nam đúng không các bác?