Chuyện về Zoya và Shura

[nthach]

Nỗi buồn đau.

Ảnh minh họa


Khi đó là cuối tháng hai. Chúng tôi đã được mua vé xem xiếc. Cả nhà chúng tôi không thường xuyên đưa bọn trẻ đi xem phim hoặc xem xiếc, và mỗi lần được đi chơi như vậy thì thật là một niềm vui sướng vô bờ bến đối với cả gia đình tôi.

Bọn trẻ luôn sốt ruột mong đợi đến chủ nhật. Chúng hằng mơ ước được xem con chó biểu diễn đếm đến mười, con ngựa phi nước đại vòng quanh sân khấu cùng với những trò biểu diễn trên lưng ngựa của người huấn luyện…

Cả tuần lễ, bọn trẻ chẳng nói chuyện đến một vấn đề nào ngoài chuyện các tiết mục xiếc. Nhưng đến thứ bảy, khi tôi từ trường trở về nhà, tôi bỗng rất ngạc nhiên khi nhìn thấy Anatoly Petrovich đã về nhà và đang nằm trên giường.

- Sao anh về nhà sớm vậy? sao anh lại phải đi nằm vậy anh?. Tôi hoảng sợ hỏi chồng.
- Đừng lo em à, rồi sẽ qua cả thôi. Anh chỉ cảm thấy trong người không được khỏe thôi.

Tôi không thể nói rằng, đó là lời an ủi đối với tôi: Tôi có thể nhận thấy Anatoly Petrovich rất nhợt nhạt và đột nhiên có một cái gì đó chẳng lành, cứ như là anh đã bị đau ốm trầm trọng từ khá lâu rồi. Zoya và Shura thì ngồi ngay bên cạnh, và đang nhìn bố với vẻ mặt rất lo sợ.

- Các con sẽ đi xem xiếc mà không cần bố phải đi theo nhé. Anh nhìn các con, gượng cười nói.
- Không, chúng con không đi nếu không có bố đi cùng. Zoya nói.
- Không chúng con sẽ không đi nữa đâu. Shura nói chen vào.

Ngày hôm sau, Anatoly Petrovich lại càng yếu hơn. Anh bắt đầu cảm thấy đau nhói ở bên sườn và có triệu chứng sốt cao. Với thói quen luôn kiềm chế vẻ ngoài, nên anh không hề rên rỉ và chẳng lên tiếng than vãn lấy một lời, anh chỉ nằm yên và cắn môi chịu đựng. Mời bác sĩ là điều rất cần thiết vào lúc này, nhưng tôi lại sợ phải để chồng ở lại một mình. Tôi sang gõ cửa nhà hàng xóm, nhưng không có ai trả lời, có lẽ họ đã đi dạo hết rồi – vì hôm đó là chủ nhật. Tôi quay trở về mà trong lòng đầy bối rối, chẳng còn biết phải làm gì nữa.

- Mẹ ơi, con đi gọi bác sĩ nhé. Đột nhiên Zoya đề nghị, và trước khi tôi kịp trả lời, con bé đã mặc xong chiếc áo khoác và cũng đã đội mũ trên đầu.
- Con không đi được đâu, đường xa lắm con à. Anatoly Petrovich nói với ra một cách khó khăn.
- Không đâu, con đi được mà…Con biết nhà bác sĩ ở đâu rồi, cho con đi nhé!. Rồi không đợi bố mẹ đồng ý, con bé đã vụt chạy xuống cầu thang.
- Được rồi, hãy cho con bé đi…nó là một cô bé có tính xét đoán…con bé sẽ tìm thấy nhà bác sĩ… Anatoly Petrovich thều thào nói, rồi quay mặt vào tường, với vẻ vô cùng đau đớn.

Một tiếng sau, Zoya quay trở về nhà cùng với bác sĩ. Ông ta khám cho Anatoly Petrovich, rồi nói vắn tắt:

- Bị tắc ruột. cần phải mổ ngay lập tức.

Bác sĩ ở lại với bệnh nhân, còn tôi thì chạy đi gọi xe cấp cứu, và nửa giờ sau người ta đưa Anatoly Petrovich đi bệnh viện. Khi họ cáng chồng tôi xuống cầu thang, thì đột nhiên anh phát ra một tiếng rên, nhưng anh cố kìm lại ngay khi nhìn thấy những bộ mặt hoảng hốt của bọn trẻ.

Cuộc phẫu thuật diễn ra rất tốt đẹp, nhưng Anatoly Petrovich vẫn chưa cảm thấy khá hơn. Mỗi lần tôi đến thăm anh, nhìn thấy khuôn mặt anh như không có sự sống lại làm tôi khiếp đảm. Tôi vốn luôn thấy chồng có điệu bộ rất chan hòa và vui vẻ, nhưng giờ đây anh đang nằm yên lặng, chỉ có đôi lúc đưa cánh tay gầy nhợt nhạt đặt lên tay tôi, rồi yên lặng siết lấy chặt ngón tay tôi một cách yếu ớt.
Vào ngày mùng 5 tháng ba, tôi lại đến thăm anh như thường lệ.

- Đợi một chút. Người phục vụ mà tôi đã biết, ông ta kéo tôi lại và nói với tôi như thế ở hành lang, rồi nhìn tôi có vẻ rất kỳ lạ - Y tá hoặc bác sĩ một lúc nữa sẽ đến.
- Nhưng mà tôi đến thăm bệnh nhân Kosmodemyansky. Tôi nhắc ông ta, và nghĩ rằng ông ấy không nhận ra mình. – tôi vẫn thường xuyên đến đây mà.
- Chỉ một lát thôi, làm ơn đi, y tá sẽ đến ngay thôi. Ông ta nhắc lại.

Và tôi chợt hiểu tất cả.

- Chồng tôi… chết rồi phải không?. Tôi thốt ra những lời nói kinh ngạc mà như thể nó không bao giờ xảy ra được.

Một sự yên lặng đến rùng mình, người y tá gật nhẹ đầu với tôi.

Thật là một điều quá đau đớn, khi một người thân yêu của mình mất đi, cho dù bạn đã biết từ lâu rằng, cuối cùng bệnh tật của anh rồi không thể tránh được và bạn phải mất anh mãi mãi. Nhưng thật sự không có gì kinh hoàng và đau khổ hơn là một sự bất ngờ tột độ, cái chết tàn nhẫn đã cướp đi một người thân yêu nhất của đời tôi… Mới chỉ một tuần trước đây thôi, một người đàn ông mà từ thủa thiếu thời cho đến nay, anh không hề biết đến ốm đau, bệnh tật là gì cả, anh từng là một người đàn ông cường tráng, sôi nổi và vui vẻ trong cuộc sống! Còn hôm nay, đến giờ này đây, anh đã nằm yên trong cỗ quan tài lạnh lẽo, nhìn anh vào lúc này đây, sao chẳng thấy giống anh một chút nào. Sao anh lại im lặng và không trả lời một ai, không ngó ngàng đến mẹ con em thêm giờ phút nào nữa.

Bọn trẻ không rời tôi lấy một phút. Zoya nắm chặt lấy một bên tay tôi, Shura thì cũng níu không rời một bên kia.

- Mẹ ơi, mẹ đừng khóc nữa mẹ ơi!. Zoya luôn lặp đi lặp lại những lời như vậy, và con bé cứ nhìn chăm chăm vào khuôn mặt cha đang nằm đó, với đôi mắt đỏ hoe đã cạn khô những dòng nước mắt.

Một ngày lạnh lẽo thê lương đầy ảm đạm, ba mẹ con chúng tôi cùng ôm nhau đứng trong công viên Timiryazev, để đợi anh chị tôi đến. Họ là những người trông nom tang lễ. Chúng tôi đứng dưới một bóng cây cao lạnh lẽo, những ngọn gió lại càng lạnh lùng xuyên buốt nhói những trái tim rầu rĩ của chúng tôi, và chúng tôi đột nhiên cảm thấy đời mình quá hiu quạnh, cô đơn và như đang bị bỏ rơi giữa dòng đời.

Tôi không còn nhớ rõ những người bà con thân thuộc của chúng tôi đã đến như thế nào, hoặc mẹ con chúng tôi đã sống ra sao trong suốt một ngày trời lạnh lẽo, âu sầu và dài vô tận đó. Tôi chỉ có thể nhớ mang máng được rằng, mẹ con chúng tôi đã đi đến nghĩa trang ra sao, đột ngột thế nào và với một nỗi tuyệt vọng đến não lòng, Zoya đã òa lên nức nở đến ngẹn ngào trong nước mắt, và tiếng thình thịch của những hòn đất vô tri vô giác rơi xuống cỗ quan tài

[Hoa May]

nthach viết

Nỗi buồn đau.

Một ngày lạnh lẽo thê lương đầy ảm đạm, ba mẹ con chúng tôi cùng ôm nhau đứng trong công viên Timiryazev, để đợi anh chị tôi đến. Họ là những người trông nom tang lễ. Chúng tôi đứng dưới một bóng cây cao lạnh lẽo, những ngọn gió lại càng lạnh lùng xuyên buốt nhói những trái tim rầu rĩ của chúng tôi, và chúng tôi đột nhiên cảm thấy đời mình quá hiu quạnh, cô đơn và như đang bị bỏ rơi giữa dòng đời.

Tôi không còn nhớ rõ những người bà con thân thuộc của chúng tôi đã đến như thế nào, hoặc mẹ con chúng tôi đã sống ra sao trong suốt một ngày trời lạnh lẽo, âu sầu và dài vô tận đó. Tôi chỉ có thể nhớ mang máng được rằng, mẹ con chúng tôi đã đi đến nghĩa trang ra sao, đột ngột thế nào và với một nỗi tuyệt vọng đến não lòng, Zoya đã òa lên nức nở đến ngẹn ngào trong nước mắt, và tiếng thình thịch của những hòn đất vô tri vô giác rơi xuống cỗ quan tài

Đọc, và cảm nhận rất rõ nét nỗi đau khi mất người thân yêu trong gia đình.
Đọc, và nhớ lại những cảm giác mất ba của mình những khi đó.
Nghĩ, cũng còn được an ủi hơn gia đình Dôia, vì rằng khi Ba nhắm mắt lìa đời, còn có mình và những người thân ở chung quanh, nắm tay, vuốt mắt từ biệt...
Cảm ơn bác Nthạch đã diễn đạt rất hay khúc đau buồn này.

[nthach]

Hoa May viết

Đọc, và cảm nhận rất rõ nét nỗi đau khi mất người thân yêu trong gia đình.
Đọc, và nhớ lại những cảm giác mất ba của mình những khi đó.
Nghĩ, cũng còn được an ủi hơn gia đình Dôia, vì rằng khi Ba nhắm mắt lìa đời, còn có mình và những người thân ở chung quanh, nắm tay, vuốt mắt từ biệt...
Cảm ơn bác Nthạch đã diễn đạt rất hay khúc đau buồn này.

Cảm ơn bác, trước tiên tôi xin chia lại một chút buồn cùng bác tuy đến hôm nay hơi muộn.
Qua đây tôi cũng xin có đôi lời tâm sự về đoạn này. Bình thường nếu chuyển ngữ một bài nào đó có chuyện tang thương từ tiếng nước ngoài về, thì khi đó tôi cũng chỉ có đôi chút man mác trong lòng. Nhưng thú thực, khi tôi dịch đến bài - Nỗi buồn đau, này thì chính thức là tôi vừa dịch vừa xúc động thực sự - âu cũng là do đã biết trước về cái chết của hai chị em Zoya và Shura rồi. Nên đến đoạn này, thì tôi nhận thấy cuộc đời của hai chị em quá bất hạnh ngay từ khi còn nhỏ, họ đã mất đi người cha, người nuôi dưỡng, người bạn... ngay từ khi còn là những đứa trẻ thơ...

[nthach]

Mồ côi cha.

Ảnh minh họa

Từ đó trở đi, cuộc sống của tôi bị đột ngột thay đổi. Trước đây, tôi luôn có cuộc sống thanh thản và cảm thấy bên cạnh mình có một người đàn ông luôn gần gũi và chân tình, từ nơi anh, tôi thường xuyên có được sự giúp đỡ. Anh thường cho tôi những sự cổ vũ chí tình nhất…Rồi bỗng nhiên tôi chỉ còn lại có một mình trên cõi đời này, với một trách nhiệm lớn lao đối với số phận của những đứa con ngây thơ của chúng tôi, đối với cuộc sống còn dài trước mắt, tất cả đều dồn cả lên đôi vai tôi.

Shura, tất nhiên là vẫn còn quá nhỏ để nhận thức được đầy đủ về những tai họa đã xảy ra với chúng tôi. Điều này đối với cậu bé, dường như đơn giản chỉ là cha của nó chỉ đi đâu đó rất xa, như đã từng xảy ra trước đây mà thôi, và vì vậy, thỉnh thoảng cha của cậu lại sẽ quay trở về. Nhưng Zoya thì lại rất buồn đau sâu đậm như người lớn.

Con bé rất hiếm khi nói về cha. Nó chỉ tới gần mẹ, mỗi khi thấy tôi lại nhớ về cha của nó, rồi nó nhìn vào mắt tôi và thủ thỉ đề nghị, “Mẹ có muốn con đọc cái gì đó cho mẹ nghe không?”.
Hoặc con bé yêu cầu, “Mẹ kể chuyện cho chúng con nghe đi, mẹ kể về khi mẹ còn bé ấy…”
Hoặc, chẳng nói năng gì, con bé chỉ đến ngồi bên cạnh mẹ, kẹp đầu gối vào lòng tôi. Con bé làm tất cả những gì tốt đẹp nhất, để có thể làm mẹ quên đi những nỗi buồn nhớ đến cha của nó.

Nhưng đôi khi, vào những đêm tối trời, tôi vẫn nghe thấy tiếng con bé thổn thức. Tôi liền đến bên con, rồi vuốt nhẹ mái tóc con và thầm hỏi nhỏ, “Con đang nhớ về bố phải không con?”
Rồi con bé lúc nào cũng trả lời – Không mẹ ạ, con vừa mới mê ngủ.

Trước khi chuyện đau buồn xảy ra, chúng tôi thường nói với Zoya: “Con là chị lớn, con phải trông nom Shura, và giúp đỡ mẹ nhé”.
Còn giờ đây, những lời nói đã mang một ý nghĩa khác: Zoya đã trở thành người bạn và người giúp sức của tôi.
Tôi bắt đầu đi dạy học ở cả hai trường, và cũng lại không có nhiều thời gian ở nhà như trước đây. Tôi phải chuẩn bị các bữa ăn vào đêm hôm trước. Đến hôm sau, Zoya sẽ hâm nóng lại thức ăn rồi cho Shura ăn, dọn dẹp nhà cửa, và khi đó con bé mới chỉ là một cô chị bé nhỏ, nhưng con bé đã phải tự mình nhóm lấy bếp lò.

“Này, Zoya nó sẽ đốt cháy cả khu nhà của chúng ta mất!”, những người hàng xóm thường la lên như vậy. “Xét cho cùng thì nó mới chỉ là một đứa trẻ con thôi mà!”. Nhưng tôi biết rằng, Zoya còn đáng tin cậy hơn rất nhiều so với những người lớn khác. Con bé làm mọi việc trong nhà vào thời gian có thể, không bao giờ quên điều gì, và không một chút lơ đãng về những công việc cho dù là nhỏ nhất. Tôi rất biết, Zoya không bao giờ làm bắn ra một tia lửa nào, vì con bé rất cẩn thận, và thường chú ý đến từng viên than nhỏ bị rớt ra ngoài trong khi nấu nướng.

Một hôm tôi về nhà rất muộn, khi đó tôi bị đau đầu và quá mệt mỏi do vậy không còn đủ sức để nấu ăn nữa. Tôi thở dài và nghĩ, “ngày mai mình sẽ dậy sớm và sẽ nấu ăn sau...”.
Tôi liền lên giường, và gần như đã ngủ ngay trước khi đầu mình chạm vào gối, vậy mà sáng hôm sau tôi lại tỉnh dậy muộn hơn thường lệ. Nhìn đồng hồ, tôi biết cần phải đi làm ngay không thì sẽ bị trễ giờ.
“Thật là phiền toái quá”, tôi buột miệng kêu lên và lòng đầy lo lắng. “Tại sao mình lại có thể dậy muộn được nhỉ! Vậy là mi phải đi làm rồi mà không nấu ăn được cho các con rồi!”.
Chiều về đến nhà, trước khi vào đến trong phòng, tôi liền chạy lại hỏi bọn trẻ:

- Hôm nay các con đói lắm phải không?.
- Không ạ, chúng con đang no vỡ bụng đây này mẹ!. Shura hân hoan la lên, và nhảy nhót mặt tôi.
- Mẹ ơi, ngồi vào bàn ăn tối ngay đi mẹ. Hôm nay mẹ con mình có cá rán mẹ ạ!. Zoya hãnh diện thông báo.
- Cá? cá gì?... Thực sự là có tiếng cá rán đang kêu xèo xèo rất hấp dẫn trên chảo! Cá ở đâu ra vậy con?.


Tôi thực sự hơi ngạc nhiên và cảm thấy hài lòng đối với các con tôi.
Lúc này, Shura thì vừa hò hét vừa đi hết chỗ này đến chỗ kia, còn Zoya thì rất tự mãn và cuối cùng con bé giải thích:

- Mẹ ạ, khi chúng con đến trường đi ngang qua một cái ao, chúng con nhìn qua một lỗ hổng trên băng, và ở đó có cá. Em Shura thì muốn dùng tay bắt cá, nhưng nó lại rất trơn. Cô bảo mẫu của chúng con ở trường, đã đưa cho chúng con một cái hộp nhỏ, vậy là chúng con bỏ cái hộp vào túi. Trên đường về, chúng con đã dừng lại hàng tiếng đồng hồ để bắt vài con cá mẹ ạ...
- Chúng con có thể bắt được nhiều hơn, nhưng có người đã đuổi chúng con ra khỏi cãi vũng đó mẹ - Shura nói xen vào – Bác ấy nói “Này! Các cháu sẽ bị chết đuối hoặc là sẽ bị lạnh cóng cả hai tay đó”. Nhưng chúng con chẳng hề xảy ra chuyện gì cả.

Lúc này Zoya lại nói tiếp:

- Chúng con bắt được được nhiều cá lắm. Khi về đến nhà, chúng con làm sạch và đem rán, chúng con đã ăn vài con rồi và để lại phần mẹ một nửa. Cá có thơm ngon không mẹ?

Buổi chiều hôm đó, Zoya cùng tôi chuẩn bị bữa cơm tối, con bé gọt khoai tây rất cẩn thận, vo yến mạch, canh lửa và quan sát chu đáo rất kỹ lưỡng tất cả những gì tôi bỏ vào chảo.

Sau này, khi tôi nhớ lại về cái tháng đầu tiên sau khi Anatoly Petrovich qua đời, tôi thường có suy nghĩ rằng, đó là thời gian đã làm cho tính cách đứng đắn của Zoya phát triển sớm, tính cách này đã biểu hiện rỗ rệt mỗi khi con con bé có tiếp xúc với những người khác.

[nthach]

Ngôi trường mới.



Tranh minh họa


Không bao lâu sau khi chồng tôi mất, tôi chuyển bọn trẻ sang trường số 201. Ngôi trường này nằm quá xa so với những ngôi trường khác, nhưng tôi thì lại lo lắng cho bọn trẻ sẽ phải đi học một mình. Vào thời gian này tôi đã chuyển sang giảng dạy ở khối học sinh lớn


Bọn trẻ ngay từ ngày đầu tiên đã rất vui thích và yêu mến ngôi trường mới, thật là không thể tìm được môt lời nào để tả xiết niềm ngưỡng mộ của chúng. Cuối cùng, bọn trẻ được vào một lớp học nhỏ làm bằng gỗ, lớp học này cũng giống như ở Rừng Dương. Nhưng toàn bộ ngôi trường rất lớn và rộng rãi, ngay bên cạnh hiện đang xây dựng một tòa nhà tráng lệ cao ba tầng cùng với những ô cửa sổ cực kỳ lớn. Đó là ngôi trường sang năm bọn trẻ sẽ được vào ngồi học.

Zoya rất nhanh chóng thấy cảm kích thày hiệu trưởng Nikolai Tasilyevich Kirikov của trường số 201. Con bé phấn khởi nói:

- Mẹ có thể nhìn thấy những căn phòng lớn đang được xây dựng! Và thư viện! Ôi sao quá là nhiều sách! Con chưa bao giờ được nhìn thấy nhiều sách đến như vậy; bao nhiêu là kệ sách xếp đầy xung quanh tường, từ dưới sàn lên đến trần nhà không có một ngăn nào bỏ trống cả... Thật là nhiều ninh ních.

Sau một hồi suy nghĩ, con bé nói tiếp (và lại một lần nữa tôi lại được nghe ngôn ngữ của bà ngoại – Thật là nhiều ninh ních – trong phong cách diễn đạt của con bé):

- Thày Nikolai Vasilyevich đưa chúng con đến nơi đang xây dựng, và thày đã cho chúng con xem mọi thứ ở đấy. Thày còn nói, chúng ta sẽ có một khu vườn lớn, và ở đó chúng con sẽ tự có kế hoạch để làm vườn. Mẹ sẽ được thấy ngôi trường của chúng ta sẽ được phát triển: mọi người sẽ được nhận thấy ở ngôi trường này mọi thứ sẽ giống y hệt như ở Moskva!


Shura cũng kể về những gì đang được làm ở ngôi trường mới, nhưng cậu bé lại thích nhất về những bài tập thể dục. Cậu bé không bao giờ biết mệt khi kể với chúng tôi về cậu ta tập kéo xà đơn như thế nào, về môn nhảy ngựa cậu ta đã thực hành ra sao, về những giờ tập bóng rổ cu cậu đã phải vất vả biêt nhường nào.

Cả hai chị em ngay đầu tiên đều vào lớp của cô giáo mới là Lydia Nikolayevna Yuryeva. Tôi nhận thấy rằng, mỗi ngày hai chị em đều rất vui vẻ khi đến trường, còn trên đường trở về nhà đều sôi nổi và thỏa mãn, bọn trẻ cố gắng nói với tôi từng lời một về cô giáo đã từng truyền đạt – mọi điều đối với chúng đều mới mẻ và rất có ý nghĩa.

- Theo ý mẹ, con đã bỏ lề quá rộng. Một hôm tôi nói với Zoya như vậy, khi xem qua vở tập viết của con bé.
- Ô, không đâu mẹ ạ!, Zoya đỏ mặt vặn lại - Cô Lydia Nikolayevna nói là cần phải bỏ lề như thế, mọi người đều không được phép để nhỏ hơn mẹ ạ.

Cũng giống như mọi vấn đề khác: Bất kỳ những điều gì cô Lydia Nikolayevna đã nói là đều đúng cả. Và tôi cũng đã nhận thấy rằng, những lời cô giáo truyền đạt đều được bọn trẻ làm theo. Bọn trẻ rất yêu quí và kính trọng cô giáo của chúng. Chúng cố gắng thực hiện tất cả những gì cô giáo yêu cầu một cách toàn diện nhất có thể. Zoya và Shura luôn nhiệt tình và năng nổ trong mọi chuyện xảy ra ở trường.

- Boris hôm nay đến lớp muộn, vậy mà còn nói, “mẹ của bạn ấy bị ốm và cần phải được đến bác sĩ”. Shura sôi nổi thuật lại. – Nếu như mẹ của bạn ấy bị ốm, thì bạn ấy cũng chẳng thể giúp gì được. Vậy là cô Lydia Nikolayevna nói với bạn ấy là, “Thôi em ngồi vào chỗ đi!”. Nhưng sau khi vừa mới tan trường, mẹ của Boris đã đến lớp để đón bạn ấy đi đâu đó. Và chúng con đã nhìn thấy, mẹ của bạn ấy chẳng hề bị ốm đau gì cả. Cô Lydia Nikolayevna đã đỏ mặt vì giận dữ, và nói với Boris: “Điều mà cô ghét nhất, đó là lời dối trá và không nói sự thật. Cô có nguyên tắc là, nếu như em tự thú nhận và không được nói dối... tức là, nếu như em nói thật với cô”.

Shura hiệu chỉnh lại và giải thích rõ lại lời cô giáo nói:

- Như vậy có nghĩa là, một nửa lỗi lầm sẽ được bỏ qua, nếu như bạn ấy thú nhận. Và con có hỏi lại, “Tại sao một nửa lỗi lầm được tha thứ nếu như bạn ấy thú nhận?”. Cô Lydia Nikolayevna nói, “nếu như một ai đó tự thú nhận, thì khi ấy người đó đã hiểu ra được lỗi lầm của mình, và vấn đề đó sẽ không đến mức nghiêm trọng. Nhưng nếu người đó phủ nhận điều sai trái của mình đã làm, có nghĩa là người đó sẽ không hiểu được một tí gì cả, và người đó cũng sẽ luôn lặp lại những lỗi lầm đó nhiều lần nữa. Như vậy cũng có nghĩa là người đó cần phải có những hình phạt thích đáng...”

[nthach]

Nếu như ở lớp có bài kiểm tra không được tốt, khi trở về nhà, Zoya thường có vẻ mặt rất đượm buồn, những lúc đó tôi thường hỏi con bé với sự lo lắng:

- Con bị điểm xấu à?.
- Không phải con mẹ ạ. Con bé buồn rầu giải thích – Con được điểm tốt, nhưng Manya Fedotova đã làm sai tất cả. Kể cả Nina Lyubimova cũng vậy. Cô Lydia Nikolayevna nói, “cô rất lấy làm tiếc, nhưng cô buộc phải cho các cô gái những điểm xấu thôi...”

Một hôm, tôi đi làm về sớm hơn thường lệ. Lúc này bọn trẻ không có ở nhà. Thật lo lắng, tôi liền chạy đến trường, tìm cô giáo Lydia Nikolayevna, và hỏi xem cô có biết Zoya hiện giờ đang ở đâu không.

- Tôi nghĩ rằng các cháu đã về nhà cả rồi. Cô giáo trả lời – Nhưng ta thử vào lớp học xem bọn chúng có ở đó không.

Tôi liền chạy đến cửa phòng học, và nhìn qua ô cửa kính. Tôi thấy Zoya vẫn đang đứng trước bảng trong lớp cùng với ba bạn gái khác. Có hai đứa trông cao hơn Zoya, chúng những bím tóc đuôi sam rất giống nhau, đứa thứ ba thì thấp, mũm mĩm và có mái tóc quăn. Tất cả bọn chúng nom rất ngiêm trang, cô bé có mái tóc quăn thì thậm chí còn đang há cái miệng tí xíu ra.

- Các bạn đã làm bài tập như thế nào vậy? Zoya đang lên giọng nhẹ nhàng khiển trách - Khi mang bút chì cộng với bút chì thì các bạn sẽ có đáp số là bút chì. Nhưng các bạn lại lấy Mét mang ra cộng với Kilogam. Vậy sau đó các bạn sẽ có đáp số là gì?.

Đúng lúc này, ánh mắt tôi chợt bắt gặp một ánh sáng màu trắng hiện ra ở phía cuối lớp học. Tôi liền liếc nhìn về phía đó, và thấy Shura ngồi ở phía cuối lớp, cậu ta đang mải mê gấp máy bay giấy.

Chúng tôi nhón chân rời khỏi cửa lớp. Tôi đề nghị cô Lydia Nikolayevna cho Zoya được về nhà sớm, và sau này không nên để con bé ở lại trường quá lâu sau giờ học. Đến chiều, tôi tự nói với Zoya là con nên về nhà ngay sau khi tan trường.

- Hôm nay mẹ cố gắng về sớm, bởi vì mẹ muốn dành một chút thời gian với con, vậy mà con vẫn chưa về đến nhà, con không nên lãng phí thời gian ở lại trường muộn con à. Tôi nói với con bé.

Zoya yên lặng nghe tôi nói, nhưng về sau, khi bữa tối đã xong, con bé bỗng nhiên hỏi gặng:

- Mẹ, thời gian để giúp các bạn gái khác thực sự là lãng phí ạ?
- Thời gian lãng phí là thế nào? đó là điều rất tốt để giúp bạn mà con.
- Vậy tại sao vừa rồi mẹ nói, đừng lãng phí thời gian để ở lại trường muộn?.

Tôi cắn môi suy nghĩ (điều này đã hàng trăm lần xảy ra) làm thế nào ta có thể thận trọng chọn ra những từ ngữ để nói với con trẻ!

- Mẹ chỉ muốn dành một chút thời gian với các con. Bởi vì mẹ không có nhiều những lúc rảnh rỗi con à.
- Nhưng mẹ vẫn thường nói rằng, công việc là trên hết kia mà.
- Đúng vậy. Nhưng việc của con là còn phải xem Shura ăn uống thế nào nữa, hôm nay em bị đói ngồi ở trường, và đợi con về.
- Không, con không đói mẹ ạ. Shura nói xen vào – Chị Zoya hôm nay đã mang bữa trưa đến trường rất nhiều.

Sáng hôm sau, sau khi đã xắp xếp mọi thứ để đến trường, Zoya hỏi:
- Mẹ ơi, hôm nay con có thể ở trường muộn hơn một chút với các bạn gái không ạ?
- Không được lâu đâu nhé Zoya.
- Nửa tiếng thôi mẹ ạ. Con bé trả lời.

Và tôi rất yên tâm và biết rằng, con bé sẽ chỉ ở lại trường đúng nửa tiếng, không muộn thêm một chút nào dù chỉ một phút.

[nthach]

Thần thoại Hy Lạp


Chiếc ghế ngồi học của chị em Zoya và Shura tại trường số 201 ở Moskva



Tôi muốn giữ lại một thói quen trong cuộc sống của chúng tôi, thói quen mà Anatoly Petrovich đã lập lên từ đầu. Trong những ngày nghỉ, chúng thường tản bộ xung quanh thành phố Moskva, đó là những ngày chồng tôi vẫn còn sống. Nhưng nay những buổi tản bộ đó, lại làm chúng tôi cảm thấy buồn bã. Bởi vì tất cả luôn nhớ tới người cha thân yêu của bọn trẻ. Tất cả các trò chơi vào những buổi tối của chúng tôi đều không còn được diễn ra nữa – chúng tôi đã mất đi người cha, mất đi những câu nói đùa và những tiễng cười của anh.

Một buổi chiều rảnh rỗi khi đang trên đường trở về nhà, chúng tôi dừng lại trước một cửa hàng đồ trang sức. Ôi! Cửa sổ của gian hàng đang ánh lên những ánh sáng thật rực rỡ; những ánh sáng màu xanh da trời, màu xanh lá cây, và màu tím huyền dịu đang lập lòe và lóng lánh trên những viên đá quí. Đó là những chuỗi ngọc, những chiếc trâm cài và những đồ nữa trang rẻ tiền lấp lánh. Ngay phía trước, ở gần ô cửa kính, trên một tấm đệm nhung lớn, có rất nhiều những chiếc nhẫn quí nằm thành từng hàng một ngay sát cạnh nhau, trên mỗi hàng đó lại có một số loại nhẫn có gắn kèm ngọc lung linh, và chúng cũng đang toát lên muôn màu sắc rực rỡ. Những tia sáng kỳ lạ của những viên đá quí đã làm mê hoặc bọn trẻ. Thế rồi Zoya đột nhiên nói:

- Bố đã hứa kể cho con nghe về chuyện những chiếc nhẫn tại sao lại được gắn thêm đá quí, vậy mà chẳng bao giờ thực hiện nữa cả...

Ngay lập tức, con cũng đột nhiên im lặng, và nắm chặt lấy tay tôi, giống như bao lần khác khi hỏi chuyện mà lại quên mất rằng điều đó làm cho tôi nhớ về người cha của nó.

- Mẹ ơi, mẹ có biết tại sao lại có đá quí trên những chiếc nhẫn không? Shura nói chen vào.

Vậy là vừa đi tôi vừa kể cho bọn trẻ nghe một câu chuyện thần thoại Prômêtê. Bọn trẻ vừa chăm chú nhìn tôi như uống từng lời nói của mẹ, và vừa tránh đụng vào khách qua đường. Một câu chuyện cổ tích về Titan, một nhân vật thần thoại dũng mãnh.

- Vào một ngày, Hercules, một người có lòng tốt và có sức mạnh phi thường, một vị anh hùng đích thực, đến trước Prômêtê. Hercules thực sự chẳng sợ ai, kể cả là thần Dớt. Với thanh kiếm trên tay Hercules đã chém dữ dội vào sợi xích đang cột chặt Prômêtê vào một tảng đá, để phóng thích cho ông ta. Nhưng theo lệnh của thần Dớt, Prômêtê không bao giờ được tách rời ra khỏi sợi dây xích. Một trong những mắt xích trong sợi dây xích, cùng với một mảnh đá đã rơi xuống tay Prômêtê. Và kể từ đó, để nhớ tới Prômêtê, loài người đã đeo những chiếc nhẫn trên ngón tay có gắn thêm một mảnh đá.

Mấy ngày sau, tôi mang về từ thư viện cho bọn trẻ một cuốn sách thần thoại Hy Lạp, và bắt đầu đọc các mẩu chuyện trong đó cho bọn trẻ nghe. Có điều lạ là, trong tất cả các nhân vật, bọn trẻ chỉ thích nhất là nhân vật thần thoại Prômêtê, lúc đầu bọn trẻ nghe tôi đọc chuyện có vẻ như rất miễn cưỡng. Hình như, các vị thần thánh trong chuyện đều có những cái tên rất khó nhớ, coi bộ bọn trẻ nghe chuyện khá hờ hững, không tha thiết và không cảm thấy thoải mái. Không giống như các nhân vật quen thuộc cũ của chúng như: Chú Gấu thích đồ ngọt, Con Cáo Patrikeyevna, Con Sói xám... và những nhân vật khác trong các câu truyện dân gian Nga. Nhưng dần dần, các nhân vật chính trong những câu chuyện thần thoại đã chiếm được cảm tình của bọn trẻ. Shura và Zoya cũng bắt đầu nói chuyện về Perseus, Hercules và Icarus như thể là họ là những người đang sống trên cõi đời này.

Tôi nhớ có một lần, Zoya nói là rất lấy làm tiếc cho nữ thần Niobe, còn Shura thì kịch liệt vặn lại – Vậy tại sao bà ấy lại tỏ ra khoe khoang?

Tôi biết rằng, có rất nhiều những nhân vật chính trong các cuốn sách đã trở nên gần gũi và thiết tha đối với bọn trẻ. Tôi còn nhớ có một việc đã xảy ra.
Một hôm, khi nhìn thấy tôi đang đọc cuốn Ruồi Trâu của Voynich, đột nhiên Zoya ngạc nhiên và tỏ ra rất chu đáo, nói với tôi:

- Kìa mẹ, mẹ đã lớn rồi mà lại khóc khi đọc chuyện...
- Một ngày nào đó con sẽ được đọc cuốn sách này. Tôi trả lời
- Vậy phải đến bao giờ mẹ?
- Đến khi nào con mười bốn tuổi.
- Ôi, vậy thì còn lâu quá mẹ nhỉ. Zoya nói.
Điều đó có nghĩa là, với thời gian đó xem ra quá lâu, và quá sức đơi chờ đối với con bé

[nthach]

Những cuốn sách yêu thích của bọn trẻ.


Sổ điểm danh lớp Zoya và Shura tại trườngsố 201 ở Moskva


Chúng tôi không còn cùng nhau chơi bài Domino nữa, khi tôi có thời gian rành rỗi vào những buổi tối, ba mẹ con con cùng nhau đọc sách, nói đúng hơn là – tôi đọc chuyện cho bọn trẻ nghe.

Đầu tiên, mẹ con chúng tôi đọc chủ yếu là các tác phẩm của Pushkin. Thơ của ông, vốn rất đặc biệt và thân thiết, rất hay và thú vị. Thơ của ông cũng rất dễ nhớ, Shura thì luôn đọc lại một cách dễ dàng một bài thơ về con sóc:

Nó luôn ca những bài hát ngắn ngủi của mình.
Và lúc nào cũng bận rộn để kẹp vỡ những quả hạnh.
Nhưng những quả hạnh đó thì không hề dễ dàng chút nào.
Vì vỏ quả hạnh đã được khảm bằng vàng.
Và trong ruột toàn là ngọc lục bảo mà thôi...


Mặc dù bọn trẻ rất yêu thích và thuộc nhiều thơ của Pushkin, nhưng chúng vẫn thường yều cầu: “Mẹ ơi! mẹ hãy đọc cho chúng con nghe chuyện Con Cá Vàng... chuyện Sa Hoàng Saltan”.

Một lần, tôi đọc cho bọn trẻ nghe chuyện về thời thơ ấu của Tyoma của tác giả Garin. Khi chúng tôi đọc đến đoạn Tyoma bị đánh bằng roi ngựa vì đã làm gãy một cành hoa. Bọn trẻ rất muốn biết chuyện gì sẽ xảy ra sau đó, nhưng do đã quá muộn và tôi buộc phải đưa chúng đi ngủ. Thế rồi, cả một tuần sau, thậm chí đến ngày chủ nhật tiếp theo, tôi không có thời gian để đọc cho chúng nghe đoạn tiếp theo của câu chuyện; do tôi rất bận trong công việc, nhiều bài tập của học sinh cần phải sửa chữa, và cần phải mạng lại hàng đống bít tất. Cuối cùng, Zoya không còn kiên nhẫn thêm được nữa, con bé liền lấy sách và tự đọc hết phần còn lại.

[nthach]

Vậy là từ đó trở đi. Zoya bắt đầu tự mình đọc ngấu ngiến mọi thứ mà nó có trên tay, cho dù đó là cuốn chuyện cổ tích, một tờ báo hoặc là một cuốn sách giáo khoa. Con bé cố tập một khả năng để có thể đọc sách giống như người lớn; không chỉ đọc có vài trang một, mà là toàn bộ cả cuốn sách. Nhưng nếu khi nào tôi có nói với con bé, “con mới chỉ là một đứa bé, nên chưa thể đọc nhiều đến như vậy, con cần phải lớn thêm một chút nữa”. Con bé liền nghe lời mẹ và đặt cuốn sách sang một bên. Arkadi Gaidar trở thành tác giả yêu chuộng đặc biệt của mẹ con chúng tôi. Ông có một lối viết chuyện tài tình về những chủ đề rất thực tế dành cho trẻ thơ. Ông đặc biệt quan tâm đến các độc giả nhỏ tuổi của mình, như thể chúng là những người bạn thân thiết của ông, và không hề so sánh tuổi tác. Ông luôn biết rằng, trẻ thơ thường có nhiều ham muốn tiếp cận đến mọi điều trong xã hội; chúng có nhiều những khát vọng để trở nên vô cùng can đảm, trở thành những tình bạn thật thủy chung, và tuyệt đối trung thành.

Ngọn lửa cao quí luôn ngời sáng trong những trang sách của Gaidar. Cũng giống như Mayakovsky, ông luôn làm phấn chấn người đọc trên từng dòng chữ, ông đã gợi lên trong những áng văn chương của mình không chỉ là những niềm vui sướng nhỏ nhoi và đơn độc, mà là cả một trời hạnh phúc chung và vĩ đại hiện đang được xây đắp trên khắp đất nước của chúng ta. Ông kêu gọi và thuyết phục mọi người đứng lên để đấu tranh cho những niềm hạnh phúc đó, để xây dựng chúng bằng chính những bàn tay của mọi người.

Ba mẹ con thường có những thảo luận rộn rã như thế nào, sau khi đọc xong mỗi cuốn sách của Gaidar! Chúng tôi chỉ nói chuyện về cuộc cách mạng của nước Nga đã diễn ra như thế nào; về sự khác biệt ra sao giữa trường trung học Sa Hoàng và ngôi trường mới hiện nay của chúng tôi; về tính kỷ luật và sự gan dạ thế nào. Trong những cuốn sách của Gaidar, luôn tràn đầy những ngôn từ mộc mạc và ý nghĩa xác thực đến sửng sốt. Tôi còn nhớ , Zoya và Shura rất đặc biệt có ấn tượng với câu chuyện về Boris Gorikov đã vô tình mang đến một tai họa cho người bạn già Chubuk, chỉ vì anh ta quên không cẩn trọng trong một chuyến trinh sát, và đã chạy ra bơi ở sông mà không xin phép.

- Chỉ là do ý thức, anh ấy nghĩ là mình chỉ đi bơi... và bọn địch đã bắt được Chubuk!. Shura la lên.
- Và Chubuk đã bị chết trong khi nghĩ rằng Boris đã phản bội mình! chỉ có điều là, chẳng hiểu tại sao Boris lại có thể đi khỏi nơi đó sau khi sự việc đã xảy ra! Con thì không thể hiểu nổi, một người có thể sống ra sao, sau khi đã biết người đồng chí của mình đã bị bắn chết vì chính lỗi lẫm của mình gây ra. Zoya nói.
Chúng tôi đọc đi đọc lại các tác phẩm Những Miền Đất Hoang Dã “Distant Lands” và Bí Mật Quân Sự “Military Secret”. Ngay sau khi có một cuốn sách mới của Gaidar được ra mắt, tôi liền mua ngay lập tức và đem về nhà. Những lúc này, cuốn sách trở thành niềm sôi nổi và và thu hút sự quan tâm của mẹ con chúng tôi vào mọi thời gian.

- Mẹ ơi, Gaidar sống ở đâu vậy mẹ? Một lần Zoya hỏi.
- Mẹ nghĩ là ông ấy sống ở Moskva.
- Vậy thì rất có thể gặp được ấy mẹ nhỉ.

[nthach]

Chiếc áo khoác mới.


Những bộ quần áo của Zoya và Shura đã từng mặc


Shura rất thích chơi trò “Những kẻ trộm và người Cô Dắc” với bọn trẻ con. Vào mùa đông thì trên tuyết, đến mùa hè thì chơi trên cát, chúng đào bới thành những chiếc hang, đốt đống lửa lên và ồ ạt la hét inh ỏi trên khắp các đường phố.

Một hôm vào chiều tối, có một trận đổ vỡ kinh khủng đã xảy ra ngoài hành lang, cánh cửa phòng đột nhiên mở toang ra, và cu cậu Shura hiện ra ngay trước ngưỡng cửa. Thấy tình trạng đó, tôi và Zoya liền bật ra khỏi ghế ngồi. Shura đang đứng trước mặt chúng tôi, cả người lấm bẩn đất sét từ đầu cho đến chân, tóc tai rối bù, mặt mày thì ướt đẫm mồ hôi. Nhưng chúng tôi cũng đã quen với hình ảnh này rồi. Điều tệ hại nhất lại là, tất cả những chiếc khuy và túi trên chiếc áo khoác của Shura đã bị xé toạc ra cùng với vải áo, và ở những chỗ áo bị toạc đó, toàn là những lỗ vải thủng rách tả tơi. Tôi lạnh lùng đi đến và nhìn chằm chặp vào cu cậu đang đứng nín thinh. Trời ạ, chiếc áo khoác này tôi vừa mới mua cho nó đây mà.

Không nói một lời nào, tôi cởi chiếc áo khoác cho cậu ta và đặt riêng ra để đi giặt. Shura vẫn đứng tiu nghỉu ở đó, nhưng cũng ngay trong lúc này, vẻ mặt của cậu ta hiện ra một nét lãnh đạm bướng bỉnh. Tướng mạo của hắn trong khi đó dường như muốn thể hiện rằng, “được thôi, thì đã sao”. Cậu ta tỏ cái tính khí giống như những lần khác, và sau đó thì cũng rất khó để kiềm chế được hắn. Tôi không muốn quát mắng, nhưng tôi cảm thấy cũng không thể nói với hắn bằng những lời lẽ êm ả được, rồi sau đó tôi yên lặng mang chiếc áo khoác đi luôn. Khi đó, trong phòng không hề phát ra một âm thanh nào. Khoảng mười lăm, hai mươi phút sau trôi qua, thời gian này sao đối với tôi như đã trải qua hàng giờ đồng hồ.

- Mẹ ơi, mẹ hãy tha lỗi cho con… Con không bao giờ tái phạm lần nữa đâu. Đột nhiên Shura hối hả thì thầm ngay sau lưng tôi.
- Mẹ hãy tha thứ cho em mẹ nhá. Tiếng Zoya đáp lại.
- Thôi được rồi. Tôi trả lời nhưng không quay lại.

Sau đó tôi phải ngồi đến tận khuya, để vá víu sửa chữa lại chiếc áo khoác bất hạnh. Rồi sáng hôm sau khi tôi thức dậy, trời vẫn còn tối đen tờ mờ. Shura đã đứng ở cuối giường tôi từ lúc nào, và đợi tôi tỉnh giấc.

- Mẹ ơi, mẹ hãy tha thứ cho con… điều này sẽ không bao giờ xảy ra thêm một lần nữa đâu mẹ ạ. Cậu bé nói với tôi rất khẽ và ấp úng. Mặc dù lời lẽ rất giống như ngày hôm qua, nhưng giọng nói của cu cậu lại khác hẳn – nó như một giọng thực sự ân hận và rất đau khổ.
- Con đã nói chuyện với Shura về chuyện xảy ra đêm qua? Tôi hỏi Zoya, khi chỉ còn có hai mẹ con ở lại trong phòng.
- Vâng con đã nói chuyện với em mẹ ạ. Con bé trả lời sau một lúc ngập ngừng.
- Con đã nói gì với em?
- Con… con nói rằng, mẹ đã một mình làm tất cả mọi việc, như vậy đối với mẹ là rất nặng nề… rằng khi đó mẹ không nóng giận mà chỉ nghĩ rằng: phải làm gì ngay cho chiếc áo khoác đã bị rách của em.

[nthach]

Con tàu Chelyuskin.


Tàu Chelyuskin đang bị chìm dần xuống dưới mặt băng.

- Con còn nhớ một câu chuyện bố đã kể về cuộc hành trình của Sedov không? Tôi hỏi Shura.
- Có mẹ ạ.
- Thế con có nhớ Sedov đã nói gì trước khi anh ấy lên đường: ‘Chúng ta có thể đi đến Balan như thế nào với những phương tiện như hiện nay! Thay vì phải có tám mươi con chó kéo xe, vậy mà chúng ta chỉ có hai mươi con, quần áo của chúng ta thì đã rách nát gần hết rồi, lương thực thì khan hiếm!’ …Con còn nhớ không?… Được rồi, giờ hãy xem này, có một con tàu phá băng đang đi đến Bắc cực. Hãy xem họ không chở theo gì trên boong nào! Họ có mọi thứ - từ cái kim sợi chỉ cho đến những con bò.
- Bò, những con bò nào?
- Đúng vậy, họ chở theo hai mươi sáu con bò còn sống trên boong tàu, bốn con lợn, và rất nhiều rau và khoai tây con tươi nguyên. Mẹ không nghĩ rằng, các thủy thủ sẽ bị đói trong chuyến đi này.
- Và họ cũng chẳng phải để đông lạnh. Zoya nói thêm, - Họ mang theo mọi thứ họ có; quần áo lông thú, túi ngủ cũng bằng lông thú, than đá, xăng và dầu lửa.
- Và cả ván trượt tuyết nữa. Shura cũng góp lời, nhưng không thích hợp – Và cả những cỗ xe trượt tuyết, cùng với mọi loại dụng cụ khoa học. Ô còn có cả súng nữa, họ dùng súng để bắn hải cẩu và gấu trắng Bắc cực.
Tôi không nghĩ rằng, sau đó con tàu Chelyuskin lại trở thành chủ đề trò chuyện chính của chúng tôi. Báo chí đưa tin cũng không nhiều, hoặc có thể tôi chưa được đọc thấy. Nhưng dù sao đi nữa, thì tin tức mà Shura đột nhiên mang về chỉ một ngày sau đó, làm tôi hoàn toàn sửng sốt.

- Mẹ ơi! Shura la lên rất xúc động, khi cậu ta vừa mới xuất hiện trong phòng – Con tàu Chelyuskin mà mẹ kể! Con vừa mới nghe được tin…!
- Chuyện gì xảy ra vậy con?
- Con tàu đã bị đè nát trong băng đá rồi mẹ ạ!
- Vậy còn các thủy thủ thì sao?
- Họ đã thoát được tất cả, và đang ở trên một núi băng trôi. Chỉ có một người bị chết trên tàu…


Điều này thật khó tin. Nhưng hóa ra, Shura đã không nhầm – vấn đề này đã trở thành chủ đề bàn luận chính trên khắp đất nước. Vào ngày 13 tháng 2 (Shura thất vọng nói “đúng là họ gặp ngay con số 13 xui xẻo”) những tảng băng trôi trên Bắc cực đã l đè chặt con tàu. Dưới sức ép thật khủng khiếp của những tảng băng, mạn trái của tàu đã bị bẹp nát, và chỉ hai giờ sau con tàu Chelyuskin đã bị các đợt sóng nuốt chửng.
Trong khoảng hai giờ đó, thủy thủ trên tàu đã kịp bốc dỡ các vật dụng dự trữ đủ dùng trong hai tháng như, thực phẩm, lều bạt, túi ngủ, một chiếc máy bay và đài phát thanh. Họ xác định những vì sao để tìm ra phương hướng, họ lần đường đi bằng sóng vô tuyến với những trạm phát ở trên lục địa Chukotsk, rồi họ lập tức tự xây dựng lên nơi sinh sống, nhà bếp, và một đài tín hiệu.

Không bao lâu sau, báo chí và đài phát thanh đưa tin thêm: Đảng và chính phủ Liên Xô đã tổ chức một ủy ban để giải cứu thủy thủ đoàn tàu Chelyuskin. Và không chậm trễ, toàn bộ đất nước đã tham gia vào chuyến giải cứu: Những chiếc tàu phá băng đã vội vàng được đưa vào sửa chữa, những quả khinh khí cầu và máy bay trượt tuyết cũng được gia cố thêm để sẵn sàng cho các chuyến bay.

[nthach]

Một số thủy thủ thủ tàu Chelyuskin đang trên mặt tảng băng trôi ngày 14 tháng 4 năm 1933

Tại mũi Bắc, ở Wellen và ở vịnh Thượng Đế, những chiếc máy bay đã chuẩn bị cất cánh đến nơi thảm kịch đã xảy ra. Những đội chó chuyên nghiệp cũng được xuất hành từ Wellen lên đường đến nơi đóng trại. Trên đại dương, chiếc tàu phá băng Krasin đã khởi hành. Hai chiếc tàu hơi nước Smolensk và Stalingrad cũng được huy động đến vùng biển mà ở nơi đó, vào mùa đông không có một chiếc tàu hơi nước nào hiển diện, chúng có nhiệm vụ chuyên chở những chiếc máy bay đến mũi Olyutorski.
Vào thời gian này tôi không nghĩ rằng, sẽ có một người nào đó trên khắp nước Nga sẽ không nghĩ đến các thủy thủ của tàu Chelyuskin. Ngay đến cả Zoya và Shura, chúng cũng rất hồi hộp theo dõi diễn biến của sự việc. Tôi không cần phải nghe đài và đọc báo, vì bọn trẻ thường biết rất rõ những chi tiết sự việc dù là nhỏ nhất, và chúng thường bàn luận sôi nổi chỉ mỗi một chủ đề hàng giờ liền: Lúc này thủy thủ đoàn của tàu Chelyuskin đang làm gì? Họ đang nghĩ gì? Họ có lo sợ gì không?

Trong lúc này, có đến một trăm linh bốn người đang thất lạc trên tảng băng trôi, trong số đó có cả hai trẻ em. Còn Shura thì mải mê cắt rời những mẩu tin tức có liên quan đến những người trên con tàu Chelyuskin, cậu ta hầu như không quan tâm đến những vấn đề khác ngoài Bắc cực: như những tảng băng trôi và khu lều trại.

Chúng tôi biết rằng, mặc dù thảm họa khủng khiếp đã chợt xảy ra với những người trên tàu Chelyuskin, nhưng họ không hề kinh sợ và hoang mang. Họ vẫn vững vàng và đầy can đảm – họ thực sự là những người dân Xô Viết. Không một ai trong số họ tỏ ra mất bình tĩnh. Mỗi người vẫn đều làm theo trách nhiệm của mình, vẫn thực hiện các công việc khoa học, và đó là những lý do tốt lành mà báo chí đưa tin trong khi họ đang sing sông trên băng giá. Chúng tôi sẽ không chịu thua! Họ đã tự mình gia công những chiếc thùng, chảo rán và đèn thắp sáng bằng sắt tây, gò những chiếc thìa ăn bằng những mảnh tàu vỡ. Các ô cửa sổ của những túp lều, hộ gép bằng những chiếc chai lọ rỗng. Họ thật khéo léo, tháo vát và kiến nhẫn để khắc phục mọi sự cố mà họ phải đương đầu. Và họ đã phải tự mình đào bới và gồng gánh trên vai nhiều tấn băng đá, để dọn quang làm thành một sân bay trên băng. Họ phải làm việc cả ngày lẫn đêm để làm sạch tất cả khu vực xung quanh, phá bỏ những khối băng đá rắn chắc và ương ngạnh. Toàn bộ thủy thủ đoàn gan dạ của tàu Chelyuskin vẫn tin chắc sõ có sự cứu viện từ đất liến đến với họ.

[nthach]

Ivanov bên( trái) và Krenkel trong lều phát thanh

Rồi sau đó đến đầu tháng 3 (Zoya reo lên khi đọc được tin “Vào đúng thời gian ngày quốc tế phụ nữ”). Chiếc máy bay của Lyapidevskj đã hạ cánh xuống mặt băng đá, chở một số phụ nữ và trẻ em về đất liền an toàn. Khi đó, xung quanh tôi vang lên những tiếng reo hò vui sướng - Lyapidevski! Anh đúng là một đấng nam nhi.

Zoya và Shura đọc to danh tính của Molokov bằng một sự tôn kính dạt dào. Điều này đã làm cho mọi người người phải cảm nhận thấy rằng, người phi công đã hạ cánh xuống mặt băng giá đó, anh thật sự gan dạ biết bao. Để làm gấp những cuộc giải cứu các người còn lại trong đoàn thám hiểm, anh đã phải chở họ trong một chiếc khung bằng vải dù được cột chặt dưới cánh máy bay. Anh phải cất và hạ cánh nhiều lần trong một ngày. Sau một thời gian chỉ một mình, anh đã đưa được ba mươi chín người thoát ra khỏi tảng băng trôi!

- Giá như con có thể được gặp chú ấy nhỉ! Shura mơ ước.

Hội đồng chính phủ đã cử thêm máy bay từ Kamchatka và Vladivostok, để bổ xung cho cuộc cứu hộ thủy thủ đoàn tàu Chelyuskin. Đến lúc này, tình hình trở nên căng thẳng hơn, băng đá ở xung quanh trại của những người bị nạn đã bị nứt vỡ ra một vài chỗ. Những khe nứt lớn mới đã xuất hiện, và nước đã tràn lên vô khối. Băng đá rung rinh chuyển mình và hình thành những đám băng nhỏ. Đến đêm, sau khi phụ nữ và trẻ em đã được di dời an toàn,chiếc máy bay của Lyapidevski cũng vừa mới được cất cánh, thì những lán trại bằng gỗ mà họ đã từng trú ngụ đều bị đổ sập hoàn toàn.

Không bao lâu sau, một thảm họa mới lại xuất hiện: một trận băng tan đã cuốn bay nhà bếp, phá hủy hoàn toàn sân bay, nơi mà chiếc máy bay của Slepnev đang đỗ. Tình hình trở nên vô cùng nguy hiểm, đe dọa đến tính mạng mọi người từng giờ từng phút. Mùa xuân đã đến theo đúng qui luật tự nhiên của nó. Còn Shura thì bừng lên, chào đón những ngày xuân ấm áp với lòng căm thù cao độ.

- Lại nắng! nó sẽ lại làm tan chảy hết cả mái nhà! Cậu ta phẫn nộ la lên

Số lượng người còn lại trên tảng băng trôi ngoài Bắc cực, dù sao thì càng ngày càng được ít đi. Rốt cuộc, vào ngày 13 tháng tư, không còn một người nào còn ở lại đó. Sáu người cuối cùng của thủy thủ đoàn tàu Chelyuskin được đưa về đất liền an toàn.

- Ổn rồi! Này em, 13 là một con số không may mắn? Zoya hân hoan hét vào tai Shura
- Khắp nơi thật vui mừng khi được biết điều này! Shura trầm tư nói.

Tôi phải chắc chắn rằng, đến ngay cả những người đã được cứu thoát ra khỏi tảng băng trôi trên Bắc cực, chính họ cũng không thể có những niềm vui khôn xiết hơn được thế.

Tất cả những người đang được sống yên ổn trên đất liền, họ đều rất lo ngại cho cuộc sống của những người đang bị nạn trên tảng băng trôi đó. Còn đến bây giờ, ròng rã hai tháng liền chờ đợi trong căng thẳng đã trôi qua!

Trước đây, tôi đã từng đọc nhiều về những cuộc thám hiểm Bắc cực. Anatoly Petrovich cũng rất quan tâm đến phương bắc, và anh cũng có một vài cuốn sách viết về Bắc cực – truyện và tiểu thuyết. Từ thời thơ ấu, tôi đã từng đọc nhiều cuốn sách và nhớ rằng, nhiều người đã từng thất lạc trong băng đá, họ thường tìm cách vượt qua những ân oán, những sự nghi ngờ nhau, sự căm ghét, lòng khát khao thân xác của mỗi cá nhân, để tự bảo vệ lấy da thịt và sức khỏe của chính mình, thậm chí cho cả sinh mạng và sức khỏe của những người bạn vong niên khác.

[nthach]

Ludmila Shrader,trực tổng đài tại Uelen


Nhưng tất cả những điều này đều hoàn toàn xa lạ đối với bọn trẻ của tôi, và thực tế là nó cũng đối với tất cả trẻ em Xô Viết. Trong mắt chúng, hàng trăm người trên tàu Chelyuskin đã sống và ăn ở ròng rã hai tháng trên băng đá, lòng dũng cảm của họ, sự trung thành và tình đồng chí của họ, vốn chỉ là một điều hoàn toàn tự nhiên trên cõi đời này.


Vào trung tuần tháng sáu, thành phố Moskva hân hoan đón chào những người trên tàu Chelyuskin. Trên bầu trời toàn là một màu u ám và ảm đảm, nhưng tôi cũng không thể gọi đó là một ngày rực rỡ và tươi sáng hơn! Ngay từ sáng sớm, bọn trẻ đã kéo tôi đi đến đường Gorky. Hầu như toàn bộ thành phố Moskva đã tập hợp ở đây từ rất lâu rồi. Trên khắp các vỉa hè, dường như ken đặc người và không còn một khoảng trống. Trên không trung, máy bay đang lượn vòng không dứt. Khắp nơi, trên các bức tường của những căn nhà, trên các ô cửa sổ nhỏ, và trên những khung cửa lớn của những cửa hàng, đều treo dày đặc các bức chân dung của những anh hùng tàu Chelyuskin, và những người đã tham gia trong cuộc giải cứu. Những bức chân dung đó, sao mà trở nên thân thiết và mến yêu đối với chúng tôi biết bao. Ở khắp nơi nơi, tràn ngập những biểu ngữ lớn màu xanh, màu đỏ, những tiếng hoan hô nồng ấm vang dội như sấm rền, và những đóa hoa giương cao để chào đón dường như vô tận.

Rồi đột nhiên, những chiếc ô tô xuất hiện ở phía nhà ga Byelorussia. Lúc đầu, khi bạn lần nhìn thấy họ, bạn không thể đoán rằng chính người đó đang ngồi trên ô tô: mà xem ra đoàn người đó giống như những khu vườn đang bay hoặc những luống hoa khổng lồ đang tiến đến gần! Họ đi lướt qua chúng tôi, rồi tiến về phía Quảng trường Đỏ. Một chồng hoa, chất đầy những bó hoa tươi thắm to lớn cùng với những vòng hoa hồng rực rỡ, và ở chính giữa chồng hoa đó, chỉ vừa vặn chỗ đứng cho một người đàn ông đang tươi cười, cùng với một gương mặt sôi nổi và đang giơ tay vẫy chào mọi người. Từ các vỉa hè và từ những ô cửa sổ, từ các ban công và từ trên những mái nhà, mọi người vẫn liên tục liệng những đóa hoa tươi xuồng đoàn người đang diễu hành qua. Những tờ truyền đơn từ trên máy bay được rải đầy trên đường phố, chúng phấp phới bay tựa như hàng ngàn hàng vạn con bướm đang tung cánh, chúng phủ thành một lớp dày xào xạc trên khắp mặt đường. Một người đàn ông cao lớn da sạm nắng, bế sốc Shura lên và đặt cu cậu ngồi trên đôi vai vạm vỡ của mình, và rồi từ trên đôi vai của người đàn ông đó, con trai tôi dường như là một người cổ vũ lớn tiếng reo hò nhất trong tất cả những người đang có mặt ở nơi đây.

- Một ngày thật là hạnh phúc! Zoya hổn hển nói, và tôi nghĩ rằng, những lời nói đó cũng luôn thường trực trên môi của tất cả mọi người trong ngày hôm đó.

[nthach]

Người chị


Bức ảnh lớp học của hai chị em tại trường số 201 ở Moskva, Zoya (bên phải phía xa), và Shura (bên trái phía xa).

Zoya không bao giờ quên rằng, con bé là chị của Shura và nó cũng luôn khiển trách cậu em ương bướng:
- Shura, em đã cài khuy áo chưa! Vậy cái khuy áo đâu rồi? Lại làm đứt nó rồi! không thể khâu lại cho em được nữa. Tại sao em lại giật đứt khuy áo? Em phải học để tự đính nó lại.

Shura rất nghe lời chị, và mặc dù nghiêm khắc, nhưng con bé không bao giờ lơ là về việc trông nom em. Đôi khi, trong những lúc nóng giận với cu cậu, con bé thường gọi em với cái tên đầy đủ là Alexander, chứ không dùng cái tên thân mật là Shura nữa:

- Alexander, tránh cái đầu gối của em nữa ra! Tháo ngay những chiếc bít tất của em ra!

Shura liền ngoan ngoãn cởi đôi bít tất của mình ra, thề rồi Zoya đem đôi tất của em đi mạng lại tất cả những lỗ thủng. Hai chị em thường không bao giờ rời nhau nửa bước. Chúng luôn lên giường đi ngủ cùng một lúc, thức dậy cùng một lúc, cùng nhau đến trường, và cùng nhau về nhà. Mặc dù, Shura nhỏ hơn Zoya gần hai tuổi, nhưng hai chị em cao gần bằng nhau. Hơn nữa, Shura còn to khỏe hơn cả chị Zoya. Cậu bé Shura thực sự lớn nhanh như một cây sồi non, trong khi đó Zoya thì lại mảnh khảnh và gầy còm hơn. Nếu thực sự mà nói thì, đôi khi Zoya cũng làm cho cậu em trai phải khó chịu vì những sự để ý rất kỹ lưỡng của một người chị, nhưng Shura thực sự là một cậu bé rất ngang bướng, tuy nhiên ngay cả trong những cuộc đôi co mãnh liệt nhất giữa hai chị em, cu cậu cũng không bao giờ có ý xô đẩy hoặc dùng vũ lực với chị. Hầu như cu cậu thường nghe lời chị răm rắp.

Khi hai chị em đã học lên đến lớp bốn, Shura nói:
- Tốt rồi, thế là xong! Em sẽ không ngồi chung ghế với chị nữa. Em đã chán ngấy khi ngồi cùng với con gái rồi!
- Em sẽ phải ngồi cùng với chị. Nếu không em lại giở chứng liệng máy bay giấy trong lớp nữa đấy. Zoya không tranh cãi nhưng trả lời kiên quyết như vậy.


Shura phản đối dữ dội, và khăng khăng bảo vệ ý kiến của mình. Tôi thì không can thiệp vào câu chuyện giữa hai chị em. Rồi cho đến tối ngày 1 tháng 9, tôi mới hỏi cu cậu:

- Nào, Shura, vậy hiện giờ con ngồi cùng với cậu bé nào trong lớp?
- Con ngồi cùng với một cậu bé tên là Zoya Kosmodemyanskaya. Shura trả lời, với sự khó chịu và đồng thời cũng toét miệng ra cười – Chỉ là để tiện cãi nhau với chị ấy thôi!.

[nthach]

Tôi rất muốn tìm hiểu để biết Zoya giống như những đứa trẻ khác cùng trang lứa như thế nào. Tôi chỉ được trông thấy con bé với Shura, và vào những ngày chủ nhật thì với những trẻ khác ở cùng phố với chúng tôi.


Cũng giống như Shura, những đứa bé khác đều rất coi trọng Zoya và chúng cũng nghe theo con bé từng lời. Ngay từ tận sân trường, bọn trẻ con lập tức nhận ra Zoya từ xa với dáng đi nhanh nhẹn và chiếc mũ len đỏ đội trên đầu, rồi chúng vội vàng chạy ào đến đón con bé và reo lến với những lời đầy phấn khích, “Đọc! Chơi! Phát biểu!”, và giành lấy chiếc cặp sách của con bé để đưa cho Shura, còn Zoya thì đôi má ửng màu Ôliu vì xúc động, nhào tới rang rộng đôi tay của mình, và cố gắng ôm gọn lấy bọn trẻ con đang vây quanh mình.

Đôi khi con bé sắp bọn trẻ con thành một hàng, rồi cùng đi đều với chúng và hát vang một bài ca cách mạng mà nó đã học được từ khi còn ở Rừng Dương, hoặc những bài hát khác mà bọn trẻ thường hát ở trường. Nhiều lúc, con bé lại chơi trò ném tuyết cùng bọn trẻ nhỏ, với tư cách như là một người chị lớn. Đến nỗi làm cho cả Shura quên hết mọi thứ trên đời, rồi nhanh chớp, cậu ta liền nặn từng nắm tuyết, ném nhau với bọn trẻ con rất kịch liệt.

Thấy vậy, Zoya liền la lên:

- Shura, bọn trẻ vẫn còn nhỏ! Tránh ra đi! Em nên biết rằng, em không được chơi với chúng như vậy không?

Sau đó con bé liền đưa bọn trẻ con lên chiếc xe trượt tuyết và kéo đi, thường xuyên nhìn thấy bọn trẻ đứa nào cũng đều được cài khuy áo cẩn thận và được chùm khoác rất ấm áp, đến nỗi không có một đứa bé nào có thể bị gió lùa vào tai hay bị tuyết rơi vào trong giày. Đến mùa hè, một lần sau khi đi làm về, tôi nhìn thấy Zoya đang ở bên cạnh một cái ao, cùng với một đám trẻ con đang vây quanh. Con bé ngồi đó, hai tay ôm đầu gối, trầm tư nhìn mặt nước và đang kể cho bọn trẻ con nghe một câu chuyện nào đó. Tôi liền đến gần và nghe thấy giọng con bé đang nói rất nhẹ nhàng:

- … Ông mặt trời ở trên cao và rất xa, hơi nóng của mặt trời rất mãnh liệt, nó làm cho chúng ta phải đổ mồ hôi.
Tôi tiến lại gần hơn nữa:

- Chúng quan sát và nhìn thấy móng của con dê đầy những nước. Ivanushka bé nhỏ liền nói rằng, “Chị Alyonushka ơi, em sẽ uống hết nước ở móng dê”. “Đừng uống, hỡi đứa em trai bé nhỏ, em sẽ biến thành một con dê đó…”

Tôi liền lặng lẽ rời đi, và cận thận để không làm xáo động bọn trẻ: Chúng đang rất chăm chú lắng nghe, những nét mặt chúng biểu lộ đầy sự thương cảm cho Ivanushka bất hạnh và không tuân lời, còn Zoya thì đang biểu hiện lại y hệt giọng nói buồn rầu của bà ngoại Mavra Mikhailovna với điệu bộ đầy xúc động.

Vậy Zoya giống với những đứa bạn cùng trang lứa như thế nào?

[nthach]

Có một lần Zoya cùng đến trường với Lena, một đứa bạn gái nhà bên cạnh. Sau đó tôi thấy, hai đứa không bao giờ đi cùng nhau nữa. Tôi liền hỏi con bé:

- Con đã cãi nhau với Lena à?
- Không phải mẹ ạ, không phải là cãi nhau. Mà con không chơi với bạn ấy nữa.
- Tại sao lại không chơi với nhau nữa?
- Bạn ấy cứ luôn thúc giục con, “Này! Hãy cầm cho tớ cặp sách”. Con cũng cầm giùm nhiều lần, rồi sau đó con nói thẳng rằng, “Cậu hãy tự cầm lấy cặp sách của mình đi, tớ cũng còn phải mang cặp của mình nữa” Mẹ thấy đấy, nếu như bạn ấy ốm yếu, thì con sẽ cầm giùm ngay, việc này đối với con thì không khó khăn gì. Nhưng bạn ấy lại chẳng bị sao cả, vậy tại sao con lại phải cầm giùm nữa?
- Chị Zoya nói đúng mẹ ạ. Lena có vẻ ta đây, cứ như là bà chủ của mọi người xung quanh. Shura phụ họa theo.
- Được rồi, nhưng tại sao con lại cũng không chơi với Tanya nữa?
- Bạn ấy thì toàn là bịa đặt. Tất cả những điều bạn ấy nói đều không đúng sự thật. Bây giờ, con không tin một lời nào của bạn ấy nói cả. Vậy, sao có thể làm bạn với những người mà mình không thể tin tưởng nhau? Và hơn nữa, bạn ấy là một người không ngay thẳng. Chúng con thường chơi nhiều trò chơi với nhau, nhưng bạn ấy thì lại luôn gian lận. Đến khi chúng con tính điểm, bạn ấy cũng luôn tính gian.
- Nhưng con nên nói với bạn ấy rằng, đó là một thói xấu.
- Chị Zoya đã nói nhiều lần rồi mẹ ạ. Shura thanh minh.
- Còn nhiều bạn khác cũng đã nói với bạn ấy, thậm chí cả cô Lydia Nikolayevna cũng đã khuyên bảo, nhưng cũng không thể làm thay đổi được bất kỳ điều gì đối với bạn ấy!

Tôi lo rằng, Zoya có thể đã nghiêm khắc đối với những bạn khác, và tự mình đã tách biệt với cả lớp. Cho nên nhằm khi có thời gian rảnh, tôi liền gọi điện cho cô Lydia Nikolayevna. Sau khi đã nghe hết những lời tâm sự của tôi, cô Lydia Nikolayevna nói:

- Zoya là một cô bé rất chân thật và thẳng thắn. Con bé luôn mang đến cho những đứa trẻ khác sự thẳng thắn trung thực với một người có trách nhiệm. Đầu tiên tôi chỉ lo rằng, con bé có thể làm cho những người bạn của mình phản kháng. Nhưng không, điều đó đã không xảy ra. Con bé luôn lặp lại, “Tôi ủng hộ sự trung thực”. Và bọn trẻ cũng nhận thấy rằng, con bé thực sự luôn bảo vệ lẽ phải.
- Chị có biết không, vào một hôm. Cô Lydia Nikolayevna cười và nói thêm – Có một cậu bé hỏi tôi trước mặt tất cả mọi người, “Thưa cô Lydia Nikolayevna, cô nói là cô không có một trò cưng nào, vậy còn Zoya Kosmodemyanskaya thì sao?” Tôi cũng phải thừ nhận là khi đó có hơi ngạc nhiên. Rồi sau đó tôi hỏi lại cậu bé đó, “Zoya có giúp em làm bài tập không” Cậu bé trả lời, “Thưa cô, có ạ”. Tôi quay sang hỏi từng học trò khác,”vậy còn em thì sao” – “Bạn ấy cũng giúp em ạ”, “Còn em? Còn em?” Hóa ra, Zoya toàn làm những việc tốt cho hầu như tất cả các bạn trong lớp. Tôi liền hỏi tiếp, “Vậy sau đó các em có thể giúp đỡ mọi người giống như bạn Zoya không?”. Và rồi tất cả lớp đều nhất chí với tôi…Vâng, chúng em noi gương bạn Zoya… Và, quan trọng hơn, bọn trẻ rất tôn trọng Zoya.

Cô Lydia Nikolayevna nói tiếp sau một hồi yên

- Là một cô bé rất kiên định. Zoya sẽ nhất định không từ bỏ những ý định mà con bé cho là đúng. Và bọn trẻ cũng nhận thấy rằng, con bé cũng rất nghiêm khắc đối với chính bản thân mình. Tất nhiên, muốn làm bạn với con bé là không hề dễ dàng gì. Còn hiện nay, đối với Shura lại là một chuyện khác. Cô giáo Lydia Nikolayevna cười và nói tiếp – Cậu bé này thì có rất nhiều bạn bè. Nhưng có một điều là: Bất kỳ một cô bé nào đi ngang qua mặt mình, cậu ta không thể không trêu gẹo, hoặc sẽ nhất định phải chạy lại để giật bím tóc của những cô bé đó. Chị cần phải nói chuyện với cậu ta về vấn đề này.

[nthach]

Sergei Mironovich Kirov


Bức ảnh chân dung của Kirov – được đóng khung trên dải tang. Ý nghĩa của tin buồn thật sự không phù hợp với bức chân dung. Trên hình là một khuôn mặt cởi mở, sáng sủa và điềm tĩnh. Nhưng trên góc phải của trang báo, đăng một dòng tin - Sergei Mironovich Kirov đã bị những kẻ phản đảng ám sát.

Nỗi buồn này quả thực lan tỏa khắp cộng động – Zoya và Shura thì cảm thấy chúng như là những nân chứng đầu tiên. Điều này làm chúng rất cảm động, và từ đó về sau, vấn đề này đã làm cho chúng rất khắc cốt ghi tâm: khi đó một dòng người dài như vô tận, chầm chậm và buồn thê lương suôi thẳng đến trụ sở công đoàn, những lời yêu mến và thương tiếc vang lên rạo rực trên các đài phát thanh, trên các mặt báo thì kín đầy những dòng tin buồn, những giọng nói và những khuôn mặt của tất cả mọi người có mặt hôm đó, đều thể lên hiện cảnh đau buồn...

- Mẹ ơi! Mẹ còn nhớ, ngày trước người ta đã giết chết những người Cộng sản ở Sitkino không? Zoya hỏi.

Zoya nói đúng. Thật sự là có một mối liên kết giữa sự kiện mưu sát ở Kirov, với sự kiện giết chết bảy người Cộng sản nông thôn ngày trước. Một nỗi căm thù cũ và nỗi hờn căm mới. Cũng là khi đó ở Sitkino, những thế lực thù địch đã tấn công họ ở đằng sau. Còn bây giờ, một lần nữa chúng lại ra tay xảo trá bằng một đòn lén sau lưng. Chúng đã giết chết một người mà hầu hết chúng tôi đều kính trọng và mến yêu, một người lãnh đạo nông nhiệt của mọi người, một đảng viên Bolshevik đã đứng lên chiến đấu đến giờ phút cuối cùng cho hạnh phúc của nhân dân.

Đêm hôm đó, tôi thức rất khuy trong một đêm yên lắng. Rồi bỗng nhiên tôi nghe thấy tiếng bước chân trần, và một giọng thì thầm bên tai:
- Mẹ ơi! Mẹ đã ngủ chưa? Con có thể vào được không?
- Vào đi Zoya
-
Con bé đến nằm xát bên tôi. Cả hai mẹ con đều yên lặng. Cuối cùng tôi hỏi con bé:

- Sao con vẫn chưa đi ngủ? giờ này đã quá muộn rồi mà con?
Zoya nắm chặt lấy tay tôi rồi nói:

- Mẹ ơi, con muốn nộp đơn vào đội thiếu niên tiền phong.
- Điều đó tốt con à.
- Nhưng họ có chấp nhận con không hả mẹ?
- Mẹ chắc rằng, họ sẽ chấp nhận. Con đã là một cô bé mười một tuổi rồi còn gì.
- Thế còn em Shura?
- Em Shura sẽ gia nhập sau.

[nthach]

Một lần nữa, hai mẹ cùng im lặng.

- Mẹ ơi! Mẹ viết hộ con lá đơn nhé?
- Tốt nhất là con tự viết lấy. Mẹ sẽ đọc và kiểm tra lại xem có sai sót gì không.

Thế rồi con bé lại nằm yên suy nghĩ điều gì đó, tôi dường như không nghe thấy hơi thở của con. Đêm hôm đó, con gái đã ngủ lại bên cạnh tôi.
Vào một ngày cuối năm, khi Zoya đã nộp đơn vào đội, con bé lại trằn trọc trên giường của mình rất lâu.

- Con lại không ngủ được à? Tôi hỏi con.
- Con đang nghĩ đến ngày mai mẹ ạ. Zoya trả lời tôi với giọng nói thật khẽ.

Đến hôm sau (khi tôi vừa mới về đến nhà và ngồi suống kiểm tra lại sổ ghi chép), Zoya đã chạy từ trường về với vẻ mặt đầy xúc động, và ngay lập tức khoe với tôi:

- Mẹ ơi! Con đã là một đội viên đội thiếu niên tiền phong rồi mẹ ạ.
- Xin chúc mừng con gái của mẹ!

Một thời gian sau trôi qua, vào một ngày khi tôi vừa đi làm về, tôi nhìn thấy hai chị em Zoya và Shura đang có tâm trạng xúc động khác thường. Liếc qua khuôn mặt của các con, tôi lập tức đoán ngay là có điều gì đó rất đặc biệt đã xảy ra.

- Mẹ biết ai đã đến thăm chúng con không? Molokov! Molokov đã đến trường chúng con. Cả hai chị em cùng hét lên trước khi tôi kịp hỏi – Molokov, mẹ biết không, người đã tham gia giải cứu thủy thủ đoàn tàu Chelyuskin đó! chú ấy đã cứu mạng được nhiều người nhất hơn bất kỳ ai!

Cuối cùng, Shura phân tỏ rõ hơn cho tôi biết.

- Đầu tiên, chú ấy đứng trên bục giảng và mọi thứ đều rất trang nghiêm… Rồi sau đó chú ấy bước xuống, tất cả chúng con đều đến vây quanh chú, thật tuyệt diệu! Chú ấy nói chuyện rất rõ ràng và dễ hiểu! Mẹ có biết chú ấy nói gì không? Chú ấy nói, “Có rất nhiều người viết thư cho MoIokov của Bắc cực. Nhưng chú lại không phải từ Bắc cực chút nào, mà chú sống ở làng Irininskoye, và chú chỉ bay đến Bắc cực để cứu những người trên tàu Chelyuskin”.
- Và sau đó, chú ấy nói, “Các cháu nghĩ là trên đời này, hiện có một số anh hùng không trung đặc biệt, họ rất khác người. Nhưng thực ra chúng ta chỉ là những người dưới mặt đất. Hãy nhìn chú này – chú có cái gì đặc không? Đúng vậy mẹ ạ, nhìn chú ấy như là một người bình thường… nhất là trong lúc bấy giờ!
Shura đột nhiên kết luận như vậy, và nói thêm với giọng đầy kính phục:

- Tuyệt vời, con đã được gặp Molokov!

Vậy là một giấc mơ tưởng như hão huyền nhất của Shura, nay đã trở thành hiện thực.

[nthach]

Một chuyến đi đến xứ sở thần tiên.

Công trường xây dựng tàu điện ngầm


Đã từ lâu đến giờ, chúng tôi mới được gặp toàn là những chàng trai, cô gái trẻ mặc trên người những bộ quần áo bảo hộ, những đôi ủng cao su và những chiếc mũ thợ mỏ rộng vành, tất cả đều bị bùn, đất bám kín. Họ là những người xây dựng tuyến xe điện ngầm, một tuyến đường sắt chạy ngầm dưới lòng đất của thành phố Moskva. Họ luôn chân luôn tay, hối hả làm việc sâu dưới lòng thành phố. Khi mọi người gặp họ, mọi người không cần chú ý đến những bộ quần áo bảo hộ rộng thùng thình lấm đầy bùn đất, mà hãy ngắm nhìn những khuôn mặt của họ. Những khuôn mặt đầy ấn tượng, những khhuôn mặt sôi động, và không hề đếm xỉa đến nỗi mệt nhọc bên mình, những khuôn mặt đó đầy nièm kiêu hãnh và hân hoan.

Những người đang khoác trên mình bộ bảo hộ đó, đã thu hút được toàn bộ sự kính trọng và niềm quan tâm sâu sắc. Những người xây dựng tuyến tàu điện ngầm đầu tiên đó – thực sự là! Hầu như chắc chắn, không phải chỉ ở Moskva mà còn ở cả Rừng Dương hoặc tận ở Sitkino xa xôi, mọi người đều đổ xô đi tìm kiếm báo chí, để theo dõi tin tức về tuyến xe điện ngầm đang được xây dựng ra sao. Rối sau đó, vào mùa xuân năm 1935, một ngày đáng ghi nhớ đã đến, khi mọi người được biết rằng – Tuyến xe điện ngàm đã hoàn thành!
- Mẹ ơi, đội thiếu niên tiền phong chúng con sẽ tổ chức đi thăm bến xe điện ngầm vào chủ nhật này! Zoya thông báo rổi hỏi tiếp – Mẹ có đi với chúng con không mẹ?

Đến sáng chủ nhật, tôi trở dậy và nhìn qua ô cửa sổ: ngoài trời mưa đang rơi xối xả. Tôi liền nghĩ chắc chắn rằng, bọn trẻ sẽ hoãn chuyến tham quan đến ga xe điện ngầm, nhưng chúng đã nhảy ra khỏi giường và hối hả chuẩn bị. Vậy là rõ ràng bọn trẻ sẽ không có ý từ bỏ chuyến tham quan.

- Nhưng còn thời tiết thì sao?
- Ý mẹ là ngoài trời đang mưa? Shura tỏ ý phớt lờ và la lên – Mưa sẽ tạnh trước khi chúng ta ra khỏi nhà mẹ ạ.

Rất nhiều trẻ con đã tập trung ở bến tàu điện. Tôi nhìn tận ra ngoài xa, trời mưa có lẽ lại làm cho bọn trẻ thêm phần vui thích. Chúng đang cười đùa và hò hét inh ỏi, rồi chúng chạy lại chào chúng tôi với những tiếng reo vui hớn hở.
Sau đó, chúng tôi lên tàu điện, rồi sau một chuyến hành trình đông đúc và huyên náo, chúng tôi đã đến Okhotny Ryad. Khi chúng tôi bước vào sàn đá cẩm thạch ở tiền sảnh, tất cả bọn trẻ lập tức trở nên yên lặng. Ở nơi đây, không cònthời gian để nói chuyện nữa, mà chỉ đủ để ngắm nhìn cảnh vật xung quanh.