"Rung động" hay "Rúng động"?

[gps]

vidinhdhkt viết

Quan điểm của tớ đối với từ "rúng": hiểu, chấp nhận, nhưng không theo. Tớ thấy từ "rúng động" còn dễ chịu hơn rất nhiều so với từ "tưởng thưởng" đầy rẫy trong các bài viết về bóng đá: thực sự là tớ không hiểu ý tác giả muốn diễn đạt điều gì khi viết: "Mặc dù luôn phải chống đỡ gần như suốt trận đấu, nhưng những nỗ lực của đội A đã được tưởng thưởng xứng đáng bằng bàn thắng muộn mằn vào lưới đội B vào phút bù giờ cuối cùng".

Chẳng qua là họ dùng sai thôi bác ạ. Theo em hiểu, tưởng (trong tưởng thưởng) nghĩa là khen ngợi. Một ví dụ khác là tưởng lệ có nghĩa là khuyến khích, khen ngợi. Xem http://vi.wiktionary.org/wiki/t%C6%B...Fng_l%E1%BB%87

Thông thường các từ tưởng thưởng được dùng khi vua hay quan trên khen thưởng cấp dưới. Việc dùng tuỏng thưởng trong ví dụ bác nêu theo em là không chính xác.

[Nina]

Em cũng có một đống từ như thế - hiểu nghĩa, nhưng không thích dùng

Ví dụ - phân bố chuẩn (нормальное распределение). Ông thầy em ngày xưa rất ghét từ ấy, nên học trò bị lây. Ông ấy bảo - tại sao lại gọi là phân bố chuẩn, thế những phân bố khác (Student, Gamma, χ²) chẳng hạn là không chuẩn (ненормальное) à? Nên ông ấy toàn dùng chữ "phân bố Gauss", và bọn em cũng thế

[vidinhdhkt]

Theo tớ thì thầy trò Nina hơi khắt khe. Tất nhiên là các quy luật phân bố khác cũng chuẩn, chỉ có điều chúng không thường gặp như phân bố Gauss thôi. Nếu ta hiểu cụm từ "нормальное распределение" theo nghĩa "phân bố thường gặp" chứ không hiểu theo nghĩa "chuẩn" thì sẽ thấy lòng dịu lại ngay thôi.

[ADAM]

gps viết

Thế rung động có theo quy tắc nào không thưa bác. Rung là từ thuần Việt còn động lại có gốc Hán Việt?

Bác cứ đọc mấy cái link em đã dẫn, có đủ các quy tắc đấy ah.

[duy quế]

vidinhdhkt viết

Kể ra cũng hay: chỉ có 1 dấu sắc thôi mà cũng đã được 18 bài viết rồi. Biết thêm khối thứ đi kèm theo cái dấu sắc ấy. Quan điểm của tớ đối với từ "rúng": hiểu, chấp nhận, nhưng không theo. Tớ thấy từ "rúng động" còn dễ chịu hơn rất nhiều so với từ "tưởng thưởng" đầy rẫy trong các bài viết về bóng đá: thực sự là tớ không hiểu ý tác giả muốn diễn đạt điều gì khi viết: "Mặc dù luôn phải chống đỡ gần như suốt trận đấu, nhưng những nỗ lực của đội A đã được tưởng thưởng xứng đáng bằng bàn thắng muộn mằn vào lưới đội B vào phút bù giờ cuối cùng". Hay là từ "đền đáp" nó thường quá, nó rõ ràng quá nên phải dùng từ "tưởng thưởng" cho nó..."văn cao"? Nếu cứ cái đà này thì biết đâu chục năm nữa người ta sẽ không dùng những từ "tầm thường" như "trâu", "bò", ngựa" nữa mà nói "đại gia súc có sừng màu đen", "đại gia súc có sừng màu vàng", "đại gia súc không có sừng thường có màu hung hung và đôi khi đen hoặc trắng" v.v...
Thỉnh thoảng chúng ta lại được nghe câu này trên ti-vi: "...tìm ra phương án tối ưu nhất". Đã "tối" lại còn "nhất"! Rồi lại có vị giám đốc doanh nghiệp phát biểu: "Chúng tôi đang cố gắng đạt hiệu quả kinh doanh cao nhất, cụ thể là cố gắng đạt lợi nhuận cao nhất trên cơ sở giảm tối đa chi phí sản xuất". Toàn những ngôn từ rất chi là khoa học, nhưng thật nực cười: khác gì cố gắng nuôi một thằng bé cho thật mau lớn trên cơ sở giảm thức ăn cho nó đến mức ít nhất!
Nhưng ngôn ngữ là sinh ngữ, vì thế bây giờ những cụm từ như "phối-kết hợp", "mỹ-kỹ thuật" v.v...nghe mãi cũng thấy quen tai. Cho nên bạn ADAM đừng ấm ức mãi về cái dấu sắc nhỏ nhoi ấy làm gì nữa nhé!

--------------
Đề tài góp vui chút xíu: “Huyền ngang, sắc đứng, nặng tròn…"

Lời bạt:
Từ “rung động” được sử dụng từ xưa tới nay đã quá lỗi thời. Tiếng Việt hết sức phong phú và đa dạng, bước sang giai đoạn mới, cần đổi mới tư duy, bởi vậy nên cần bổ sung thêm các tình huống đi kèm theo các dấu
“Huyền ngang, sắc đứng, nặng tròn…” như sau:

Huyền = Rùng động: Biểu hiện cảm xúc của động vật nói chung, có tần số nhất định!
Sắc = Rúng động: Dành cho các vật cụ thể bị lay động, náo động và rung chuyển.
Nặng = Rụng động: Dành cho vật thể, bị rơi từ trên xuống.
Hỏi = Rủng động: Dành cho vật thể lay động từ từ, rủng rỉnh.
Ngã = Rũng động: Dành cho vật thể trong khi lay động nở phình ra.
Người đời sau có thơ rằng:
“Huyền ngang, sắc đứng, nặng tròn…
Một mai rung động có còn là rung?”
Tất cả đều có lý. "Chúng ta cùng tiếp tục theo dõi từ này trên các phương tiện thông tin đại chúng các bác nhểy!”

[hungmgmi]

Em đề nghị nên hiểu động đây là ...động vật, vậy mạn phép bác duyque có giải nghĩa sau:
Rùng động: động vật rùng mình
Gặp cơn rúng động thình lình chạy luôn
Rủng động: giàu cỡ con buôn
Rũng động, nói thật (rất buồn)...chẳng hiêu (hiểu).

[USY]

hungmgmi viết

Em đề nghị nên hiểu động đây là ...động vật, vậy mạn phép bác duyque có giải nghĩa sau:
Rùng động: động vật rùng mình
Gặp cơn rúng động thình lình chạy luôn
Rủng động: giàu cỡ con buôn
Rũng động, nói thật (rất buồn)...chẳng hiêu (hiểu).

Rũng động mà Gà sáng không hiểu à, đó là ... đũng rộng ấy mà , còn "vì sao", "mốt nào" thì ... hồi sau sẽ rõ nhé!

[htienkenzo]

USY viết

Rũng động mà Gà sáng không hiểu à, đó là ... đũng rộng ấy mà , còn "vì sao", "mốt nào" thì ... hồi sau sẽ rõ nhé!

Thấy bác hungmgmi và bác USY “khai thác” từ rũng động, tôi xin góp vui câu chuyện thế này. Không biết có “lề trái” hay không?

Thời mới sau Giải phóng Sài Gòn, có anh bộ đội Quân Chủ lực đón xe ôm đến chợ Bến Thành. Bác xe ôm đưa anh bộ đội đến nơi. Nhưng anh bộ đội lại nói:- Xích tới tí nữa!, bác xe ôm lại nhấn ga đi thêm 1 đoạn. – Không, dừng lại! Bác xe ôm chờ anh bộ đội xuống xe, nhưng anh lại nói: - Xích tới tí nữa! Bác lại rồ ga đi một đoạn nữa. – Không, đến rồi, dừng lại! – Đến rồi sao không xuống mà cứ xích tới tí nữa zậy cha nội?- Bác nhích lên 1 tí nữa, bác ngồi trên đũng quần sao em xuống được? Đúng là “rũng động” cũng vất vả thật! Mốt của thời mới Giải phóng Sài Gòn.

[USY]

vidinhdhkt viết

Nhưng ngôn ngữ là sinh ngữ, vì thế bây giờ những cụm từ như "phối-kết hợp", "mỹ-kỹ thuật" v.v...nghe mãi cũng thấy quen tai. Cho nên bạn ADAM đừng ấm ức mãi về cái dấu sắc nhỏ nhoi ấy làm gì nữa nhé!

Vâng, mình còn có "ngoan cố" = ngoan ngoãn và cố gắng
còn cả giao-kết ... thi đua nữa
rồi trong cơ quan em còn có cả chuyện "thực hiện tốt công việc được lãnh đạo "phân giao" (giao công việc và phân công công việc ấy mà) nữa. Rồ cả người!

[nqbinhdi]

htienkenzo viết

Thấy bác hungmgmi và bác USY “khai thác” từ rũng động, tôi xin góp vui câu chuyện thế này. Không biết có “lề trái” hay không?

Thời mới sau Giải phóng Sài Gòn, có anh bộ đội Quân Chủ lực đón xe ôm đến chợ Bến Thành. Bác xe ôm đưa anh bộ đội đến nơi. Nhưng anh bộ đội lại nói:- Xích tới tí nữa!, bác xe ôm lại nhấn ga đi thêm 1 đoạn. – Không, dừng lại! Bác xe ôm chờ anh bộ đội xuống xe, nhưng anh lại nói: - Xích tới tí nữa! Bác lại rồ ga đi một đoạn nữa. – Không, đến rồi, dừng lại! – Đến rồi sao không xuống mà cứ xích tới tí nữa zậy cha nội?- Bác nhích lên 1 tí nữa, bác ngồi trên đũng quần sao em xuống được? Đúng là “rũng động” cũng vất vả thật! Mốt của thời mới Giải phóng Sài Gòn.

Thật là cả một thời đã qua, mà không xa vắng.

Mùng 6-9-1972 chúng tôi từ nơi tập trung đi nước ngoài trên Đại Từ về tới đơn vị. 9-9 thì phát quân trang. Lũ lính mới chúng tôi nhận, thử quân trang và đổi chác lẫn cho nhau ngay trên cái bãi trống cạnh lán của trung đội chúng tôi. Vây quanh là cả một vòng tròn các thôn nữ bá vai bá cổ nhau xem bộ đội thử quân phục mới, thỉnh thoảng lại rộ lên bình phẩm, trêu chọc nhau và cười rúc rích. Thây kệ, lính tráng cứ tỉnh bơ thử và đổi quân phục cho vừa. Khổ nhất là mấy cái anh vừa lùn vừa còm. Có chú cao có một mét sáu, lại vớ phải bộ quân phục cỡ số 4, mặc vào rồi còn đút vừa cái mũ cối xòe Trung Quốc vô đũng quần. Chị em trong thôn lại được một phen cười nghiêng ngả.

Mới đó thôi mà đã gần 40 năm rồi, đại đội ngày xưa nay ai còn ai mất. Một số người trong số họ đã vĩnh viễn nằm lại trên khắp các mặt trận. Nhớ quá, anh em ơi.

[duy quế]

USY viết

Vâng, mình còn có "ngoan cố" = ngoan ngoãn và cố gắng
còn cả giao-kết ... thi đua nữa
rồi trong cơ quan em còn có cả chuyện "thực hiện tốt công việc được lãnh đạo "phân giao" (giao công việc và phân công công việc ấy mà) nữa. Rồ cả người!

---------------
Chắc không lạc đề (“ngôn ngữ là sinh ngữ), mình bổ sung thêm chút vui: " Những tấm biểu ngữ thú vị”.
Bạn đã bao giờ chú ý đến những tấm biểu ngữ chưa nhỉ?
Biểu ngữ được hiểu nôm na là tấm băng có viết khẩu hiệu, căng ở nơi công cộng (cơ quan, trường học, đường phố…) hoặc đem đi biểu tình.

Các thí dụ sau đây đều có thật:
1: Trước cổng cơ quan tôi có căng tấm biển: "Đề nghị khi ra vào cổng, phải xuống xe, xuất trình giấy tờ!”.
2: Phía trong cổng, có tấm biển: "Đề nghị tất cả mọi người gửi xe nơi qui định!”.
3: Ở thành phố tôi (VT), có một khu chung cư dành cho người Nga. Cổng ra vào có bảo vệ canh gác, trên cổng treo tấm biển: “Cấm người Việt nam không được vào!”.
4: Dọc theo đường phố, dễ dàng nhìn thấy tấm biển nhắc nhở những người chạy xe máy: “Cấm chở ba”!
5: Dọc theo Bãi Sau VT, có những khoảng sân thoáng mát, dành cho khách du lịch và các cháu vui chơi, thường bị các thanh niên chiếm làm sân chơi bóng đá. Ở những khoảng sân này thường được treo tấm biển với hàng chữ in đậm: “Cách xử lý khi có sóng thần”.
Theo bạn, có điều gì đáng suy gẫm, hoặc nơi bạn sống có những tấm biểu ngữ gì “thú vị” không?

Mời xem vài bức ảnh cùng chủ đề “biểu ngữ thú vị”:
https://sites.google.com/site/duyquehandbook/

[micha53]

Các bác cho hỏi:
Tin này thì Rung động, Rúng động ... hay Rụng động?

Hổ ở Việt Nam có nguy cơ tuyệt chủng vào năm 2012
http://www.sgtt.com.vn/detail29.aspx...010/0403/65180

Không lẽ trong vườn NNN sắp hết Hổ?
Thương thay.

[Мужик]

Em đi vắng mấy ngày. Về thấy vui quá. Vui nhất là thấy bác ngbinhdi đã tiếp tục “thò nọc” ong Vò (Bò) Vẽ (chắc bác đã thoát khỏi tình trạng “trầm cảm” theo thuyết “chu kỳ đàn ông” của bác vidinhdhkt). Em còn nợ bác bữa “phạt” về tội nếu náo dám chưởi/khen bác quá tài!

Xuất hiện topic mới “rúng động” quá! Thấy “rúng mình”, em xin được “rúng” một tý, mặc dù chẳng bị ai “rúng ép”! Mong mọi người đừng “rúng rính” kẻo lại “rúng ríu”. Tất cả những từ trong “nháy nháy” em đều “sao y bản chính” từ “Đại từ điển tiếng Việt” Mới 2008 (Tái bản, sửa chữa và bổ sung) GS.TS Nguyễn Như Ý chủ biên, NXB Đại học quốc gia TP Hồ Chí Minh phát hành, trang 1345.

Nếu dùng “rung chuyển” (làm lay chuyển, rung động mạnh những cái vốn có nền tảng vững chắc: VD: “Bom nổ làm rung chuyển cả thành phố”-Từ điển đã dẫn) chắc đã không có topic này. “Rúng động”, quả có hơi lạ tai. Bản thân em lần đầu mới gặp, nhưng thực tế nó đang tồn tại, thậm chí rất nhiều, như cụ Gúc đã chứng minh. Mà cụ Gúc giỏi thật! Cái gì cũng biết! Em thử hỏi: “Cà rốt?” - Cụ cho ngay 433.000 kết quả trong 0,36 giây. Em lại hỏi: “Thằng này cà rốt?” Tưởng cụ bí, ai ngờ cũng trong 0,36 giây cụ cho 10.400 kết quả trúng “phóc” ý nghĩa luôn.

“Rúng động”, theo Từ điển đã dẫn, chỉ có duy nhất nghĩa: Nao núng, giao động (động từ).
“Rung động” có 2 nghĩa: 1. Chuyển động qua lại, chao động liên tiếp, không theo hướng xác định. 2. Làm trào dâng những cảm xúc, những tình cảm dạt dào.
Nếu theo Từ điển này, sự việc vừa qua xảy ra ở Moskva, dùng “rúng động” hay “rung động” đều không thể hiện được hết tinh thần cần thể hiện. Thậm chí “rung động” bị hiểu theo nghĩa thứ 2 thì còn tai hại nữa! Rất có thể, vì sợ bị hiểu nhầm, báo chí tránh dùng “rung động”, chuyển sang dùng “rúng động”.

Em thiên về “rúng động” dùng trong trường hợp này chưa đúng. Nếu là em, em sẽ dùng “rung chuyển)”. Tuy nhiên, trong tiếng nói có hiện tượng (gọi là quy luật cũng được) thú vị: Sai nhiều hoá đúng. Xin dẫn chứng:

“Cứu cánh” (danh từ) nghĩa gốc trong tiếng Việt là “Mục đích cuối cùng” VD: “Nghệ thuật là phương tiện, không phải là cứu cánh” (Từ điển đã dẫn), hay:

Cứu cánh và phương tiện
Cứu cánh có biện minh cho phương tiện không? Có thể đôi khi đúng chăng khi sử dụng một phương tiện xấu để đạt đến một cứu cánh tốt đẹp? Chẳng phải là thân phận con người đòi hỏi đôi chút ám muội và lừa dối để được an toàn và thành công đó sao?”

Nhưng có một thực tế là hiện nay từ này được dùng phổ biến không với nghĩa như vậy, mà với nghĩa “cứu giúp hay giúp đỡ”, “giải pháp, biện pháp kịp thời, hiệu quả”. Việc dùng sai này được chấp nhận rộng rãi và chẳng mấy ai lọ mọ quan tâm đến cái nghĩa ban đầu của nó nữa.

“Bóc vỏ xương” - Cứu cánh cho nhiều người bệnh
Viện Chấn thương chỉnh hình - Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đang ứng dụng kỹ thuật bóc vỏ xương điều trị cho những trường hợp gẫy thân xương dài, xương không liền tạo thành các khớp giả gây tàn phế. Với những hiệu quả mang lại, phương pháp này đang là cứu cánh cho nhiều bệnh nhân tránh cho họ khỏi cuộc phẫu thuật phải lấy xương mào chậu để ghép.

“Bone cement - cứu cánh của những trường hợp mất xương vùng mặt”

“Từ khi loại thuốc phá thai có tên “Mifep…” xuất hiện, nó đã trở thành “cứu cánh” cho nhiều teen nữ “trót dại”. Và thay vì sống có trách nhiệm hơn với chính mình, họ lại ỉ i rằng “có thuốc phá rồi, sợ gì!” để ngày càng bừa bãi trong quan hệ”.

Và còn rất nhiều ví dụ tương tự như trên (hỏi cụ Gúc).

Phải chăng “Rúng động” cũng đang thay đổi theo quy luật này!?

Hôm nay Chủ nhật, lại vừa vắng mặt mấy ngày, nên hơi dài dòng. Mong các bác xá cho!

[Na_sharu]

По-моему, "rung chuyển" - это потрясение какой-то физической или социальной системы, а "chấn động" не только такое же потрясение, но и духовное потрясение каждого человека из-за чувства удара в сердце.