Họa sĩ Aivazovsky

[Old Tiger]

He he, hóa ra cô nàng luôn Anh hùng Núp ở đâu đó. Cần thì rút ná ra ngay .

Về việc giải thích ý đồ của tác giả bức tranh phải là "Đợt sóng thứ 9" hoàn toàn đúng và nhà em không có gì phản đối. Những ngưởi thủy thủ, những người học và tìm hiểu về lịch sử và về bức tranh này thì có thể hiểu được thế nào là "Đợt sóng thứ 9".

Tuy nhiên ở đây nà em đang nói đến vấn đề hiểu và dịch sang tiếng Việt:

Old Tiger viết

Theo ngu ý của em, nếu nói với người Việt: đợt sóng hay ngọn sóng thứ 9 thì sẽ không hiểu gì cả hoặc hiểu sai. Theo em được học thì Девятый вал sang tiếng Việt phải hiểu là Sóng cả (sóng lớn và dữ dội nhất).

Nghĩa là trong cách hiểu của người Việt không có khái niệm đánh số các cấp sóng (chỉ đánh số cấp gió). Vậy thì ta nói "Đợt sóng thứ 9" người Việt dễ hiểu lầm là có ít nhất 9 đợt sóng đánh. Thà nói Sóng cấp 9 còn có thể hiểu ngay được.

Vì vậy Девятый вал phải được hiểu và dịch là Sóng cả hoặc có thể một từ nào đó miêu tả sóng lớn, khủng khiếp, tàn ác và dữ dội nhất theo đúng cách hiểu của người Việt Nam.

Nhà em nói thêm một thí dụ về vụ dịch: khi nói về полный восторг, состояние наивысшего блаженства người Nga có khái niệm: На седьмом небе, còn người Việt Nam ta thì nói: Trên 9 tầng mây. Nếu khi dịch ta lại nói đúng như tiếng tiếng Nga là trên 7 tầng mây thì rõ ràng không truyền đạt hết được ý nghĩa của sự sung sướng tột cùng.

Túm lại ý nhà em muốn nói có những lúc chúng ta không thể dịch chính xác từng từ mà phải dùng khái niệm.

[Nina]

"Девятый вал" không phải là sóng cấp chín. Theo Đại từ điển bách khoa toàn thư Liên Xô (vâng, em mọt sách nên em trích sách).

Большая советская энциклопедия viết

Девятый вал

Девятый вал, распространённый в искусстве, публицистике и разговорной речи символ грозной опасности или наивысшего подъёма могучей, непреодолимой силы. В основе его лежит старинное народное поверье, будто Д. в. во время морской бури — самая сильная и опасная волна. У древних греков таким валом считался третий, у римлян — десятый. Символ Д. в. был весьма распространён в русской поэзии19 в., в революционной литературе начала 20 в.; он встречается и в советской литературе в поэме М. Алигер "Зоя", в романе И. Эренбурга "Девятый вал" и др. Пародийное использование Д. в. дано в "Золотом телёнке" И. Ильфа и Е. Петрова. И. К. Айвазовскому принадлежит картина "Девятый вал".

[micha53]

Old Tiger viết

Vì vậy Девятый вал phải được hiểu và dịch là Sóng cả hoặc có thể một từ nào đó miêu tả sóng lớn, khủng khiếp, tàn ác và dữ dội nhất theo đúng cách hiểu của người Việt Nam.

Chắc chắn sẽ không ai biết tác phẩm này của Ai.......?

[nthach]

Siren viết

Em chưa thấy bác nthach giới thiệu về bức "Đợt sóng thứ 9" nên up lên đây ạ.

Aivazovsky một thiên tài lãng mạn


Bức tranh Đợt Sóng Thứ Chín của Aivazovsky

Khi Aivazovsky mới bắt đầu sự nghiệp của mình, nền mỹ thuật Nga vẫn còn thiên về trường phái lãng mạn, và phong cách lãng mạn đó là một khuynh hướng kết tinh trong thể loại tranh phong cảnh của nước Nga vào thời kỳ nửa cuối thế kỷ mười chín. Điều này cũng làm chúng ta không mấy ngạc nhiên khi nhận thấy những yếu tố lãng mạn trong cả những tác phẩm ban đầu và đa số những tác phẩm về sau này của Aivazovsky. Đó là một trong những tác phẩm thuộc trường phái này mà ông đã lựa chọn cho đề tài của mình, mà chúng ta lại được thấy ông mô tả về những vụ đắm tàu, vể những trận hải chiến và những cơn bão biển dữ dội.

Aivazovsky tiếp tục đi theo con đường truyền thống của các họa sĩ phong cảnh nổi tiếng của Nga từ đầu thế kỷ mười chín, nhưng không hề có sự nhái theo nào. Ông tự tạo ra cho mình một truyền thống riêng, một trường phái hội họa mới, do đó đã làm cho những bức tranh có đề tài về biển của Aivazovsky luôn mang một phong cách rất riêng của ông. Cho nên phong cách này đã trở thành mục tiêu của riêng ông và cả những thế hệ sau này luôn sáng tác những tác phẩm mô tả về biển.
Năm 1833, Aivazovsky theo học tại Học viện nghệ thuật St Petersburg
Những ngày tháng sinh viên của Aivazovsky tại St Petersburg cũng là những ngày tháng trong giai đoạn có rất nhiều mâu thuẫn nhất trong lịch sử nước Nga. Một mặt, đây là một giai đoạn độc tài khắc nghiệt và chính trị tù hãm dưới sự cai trị của Sa Hoàng Nicholas I. Mặt khác, lại chứng kiến được một thời kỳ văn hóa Nga nở hoa ngay từ những ngày đầu khi cuộc chiến tranh với Napoleon 1812 kết thúc. Đây là thời đại của Pushkin, Gogol, Lermontov, Belinsky, Glinka và Brulloff. Trong học viện thời bấy giờ, mọi người vẫn còn bị ảnh hưởng về những quy luật của chủ nghĩa kinh điển, nó được liên kết chặt chẽ với quan niệm trong trách nhiệm công dân và lòng yêu nước, nhưng cũng trong thời kỳ này, người ta còn thấy cả những cảm hứng về chủ nghĩa lãng mạn mới. Sự thành công vang dội của tác phẩm – Ngày Cuối Cùng Của Pompeii – của Karl Brulloff, đã làm cho Aivazovsky có ấn tương rất sâu sắc. Tóm lại, bức tranh đó là một chiến thắng vĩ đại của trường phái lãng mạn trong nền hội họa Nga. Cả bức tranh lẫn Brulloff đã đóng một phần rất quan trọng trong việc thúc đẩy sự sáng tạo của Aivazovsky,. Hơn nữa, Aivazovsky còn được M. Vorobyov, giáo viên chủ nhiệm khoa phong cảnh của học viện, luôn nuôi dưỡng cho ông một tâm hồn lãng mạn. Trong nền nghệ thuật chung của nước Nga vào nửa đầu thế kỷ 19, luôn có hai trường phái là chủ nghĩa lãng mạn và chủ nghĩa hiện thực cùng song hành, và cả hai nguyên tắc này đều được diễn cảm trong các tác phẩm của họa sĩ Aivazovsky. Điều này được thể hiện đặc biệt nhất là trong những tác phẩm phong cảnh, loại hình nghệ thuật cơ bản đó vẫn liên tiếp có tính năng hiện thực lãng mạn trong một thời gian dài trong các tác phẩm của ông. Aivazovsky đã đạt được cái nhìn lãng mạn trong những năm tháng sinh viên của mình, và ông duy trì nó một cách kỹ càng. Ông luôn là một môn đệ trung thành nhất của chủ nghĩa lãng mạn, tuy nhiên, nó cũng không làm cản bước ông trên con đường phát triển chủ nghĩa hiện thực của riêng mình.


Vào những năm 1850, những yếu tố lãng mạn trong các tác phẩm của Aivazovsky được biểu hiện rõ ràng hơn. Điều này được thấy rõ trên một trong những tác phẩm tốt nhất và nổi tiếng nhất của Aivazovsky, đó là tác phẩm – Đợt Sóng Thứ Chín. Bức tranh miêu tả về một nhóm các nạn nhân bị đắm tàu, họ sắp bị nhấn chìm bởi một đợt sóng khổng lồ. Một cú đánh tàn nhẫn của sức mạnh thiên nhiên là những lớp sóng cuồn cuộn, trào dâng lên dữ dội rồi đổ ụp xuống với sức mạnh khủng khiếp, để lộ ra một khoảnh khắc có vực sâu bên dưới. Sự chuyển động không ngừng của những đám mây và những đám bọt nước, càng làm tăng thêm ấn tượng về một cơn bão biển đang hoành hành. Mặc dù vậy, những người đang bám vào chiếc cột buồm bị gãy vẫn kiên quyết đầu tranh giành lại sự sống – mặt trời vừa ló rạng và những tia nắng đang xuyên qua những làn nước hỗn loạn, làm tăng thêm cho họ một chút cơ hội được sống sót. Tính cốt yếu của thảm kịch được mô tả trong bức tranh là ấn tượng về tính chất mạnh mẽ đầy sức sống của con người: người xem có thể nhận thấy được nỗi kinh hoàng của dông tố, nhưng vẫn cảm thấy bị thuyết phục bởi vẻ đẹp của nó. Nhị nguyên này là một nét điển hình của Aivazovsky, nhưng nó cũng đã được Brulloff miêu tả trong tác phẩm nổi tiếng của ông – Ngày Cuối Cùng Của Pompeii. Bức tranh – Ngày Cuối Cùng Của Pompeii – và Đợt Sóng Thứ Chín của Aivazovsky cách nhau mười bảy năm và khác nhau về thể loại cũng như vị trí trong lịch sử nghệ thuật Nga; nhưng nói về phong cách nghệ thuật thì chúng cùng chung một điểm, và chúng là những đại diện cho sự trỗi dậy của phong cách lãng mạn trong cả sự phát triển cá nhân của hai họa sĩ và trong nghệ thuật của nước Nga nói chung.

Nthach theo: http://www.tanais.info/art/en/aivazovsky14more.html

TB/ Theo tôi về tác phẩm - Đợt Sóng Thứ Chín - miêu tả về sự chiến đấu ngoan cường của con người đối với thiên nhiên hung dữ, của những người có hy vọng sống mãnh liệt. Trong tranh, những người bị nạn đang cố bám lấy chiếc cột buồm bị gãy khi con tàu đã bị đắm, họ đang cố giành giật lại sự sống mà những đợt sóng trước đã hòng cướp đi của họ, những đợt sóng quái ác đầu tiên đã đánh đắm con tàu của họ, rồi những đợt sóng tiếp theo lại làm cho họ phải lênh đênh giữa phong ba giông tố... Với Đợt Sóng Thứ Chín họ hy vọng đó sẽ là đợt sóng cuối cùng, vì ở phía trước đang có ánh mặt trời vẫy gọi...
Nói chung, để dịch được tên, hoặc đặt được tên cho một bức tranh hay một tác phẩm nghệ thuật cũng như tác phẩm văn học nào đó... thì cần phải hiểu rõ về chúng.

[Nina]

Em nghĩ rằng có lẽ hiểu thế này chăng - những người trên thuyền hy vọng sẽ vượt qua đợt sóng thứ chín - đợt sóng nguy hiểm cuối cùng...

Còn em hoàn toàn đồng ý với bác nthach - để đặt được tên cho tác phẩm nghệ thuật thì phải hiểu rõ về chúng. Mặc dù cũng có trường hợp - tác giả đặt tên khác, nhưng sau đó tác phẩm lại nổi tiếng dưới tên khác (ví dụ vở opera Nabucodonosor của Giuseppe Verdi thường được biết với tên gọi ngắn hơn - Nabucco).

[hungmgmi]

Trên NNN, chúng ta đã từng dẫn nguyên một bài viết rất thú vị của Mr.Dâu, một chàng trai Canada viết tiếng Việt về chuyện dịch tên các tiêu đề phim nước ngoài ra tiếng Việt và ngược lại.
Ừ thì coi như điều đó có thể "thể tất", vì người ta cần kéo khách đến rạp.
Nhưng hungmgmi nghĩ rằng, tiêu đề các tác phẩm văn học nghệ thuật (bản nhạc, tranh...) cần phải dịch nguyên xi theo bản gốc. Nếu khó hiểu, người yêu thích nghệ thuật có thể tìm hiểu và tra cứu thêm. Vì nhiều khi, tiêu đề cũng đã là một dụng công của tác giả khi đặt tên cho đứa con tinh thần của mình.
Như bác Dũng (hồi thập niên 80 bác đã nổi, dạo này bác đâm nổi hơn vì vụ kiện chống bán phá giá...cá da trơn) đã dịch Quo Vadis và giữ nguyên tên, và như chúng ta thấy, tác phẩm này vẫn có giá trị riêng của nó trong lòng những người yêu văn học VN. Trong khi đó, ngày xưa cho chí ngày nay, dám hỏi 10 người thì đến 9 người rưỡi không hiểu Quo Vadis là gì? Xin nhờ cụ Gúc mách nó như sau:

Quo Vadis là một cụm từ tiếng Latinh có nghĩa là "Thầy đi đâu?". Cụm từ này dùng để chỉ một câu chuyện được lưu truyền trong Kitô giáo, liên quan đến hành động của Thánh Phêrô. Đang khi chạy trốn để tránh khỏi việc bị kết án đóng đinh ở Rôma, Phêrô đã gặp Chúa Giêsu, ông hỏi Chúa: "Quo vadis, Domine?" ("Lạy Chúa, Chúa đang đi đâu?"), Chúa Giêsu trả lời: "Eo Romam crucifigi iterum" ("Thầy vào thành Rôma để chịu đóng đinh một lần nữa"), ngụ ý nhắc nhở Phêrô phải can đảm tiếp tục sứ vụ của mình. Cuối cùng, ông đã quay trở thành Rôma để chịu kết án.

Cũng như trong hội họa vậy, theo hungmgmi các họa sĩ đặt sao thì ta cứ nên dịch y vậy. Như Vereshagin có "Tụng ca chiến tranh" chẳng hạn, chiến tranh ghê quá đi chứ, nhưng xem tranh thì thấy núi sọ người trần xì ghê tởm như thời Polpot vậy, chẳng thấy ca ngợi gì sất.
Nghệ sĩ, họa sĩ, nhạc sĩ Nga Edmund Sklyarskii có một câu rất đúng và hay, khi quan niệm về tên gọi của tác phẩm:"Мне кажется название картин, песен, фильмов не менее важно чем имя для человека(благодаря названию можно заинтересовать или наоборот отвратить от знакомства с произведением)-Tôi quan niệm rằng tên gọi của các bức tranh, bài hát, bộ phim không hề kém quan trọng hơn tên của mỗi người (vì cái tên mà ta quan tâm hay ngược lại, cảm thấy hững hờ khi tiếp xúc với tác phẩm).
Theo quan điểm cá nhân của hungmgmi, chúng ta hãy gọi (hay dịch) tác phẩm với tên gọi mà người cha tinh thần của chúng đã đặt tên thôi.

[Dmitri Tran]

Old Tiger viết

Tuy nhiên ở đây nà em đang nói đến vấn đề hiểu và dịch sang tiếng Việt:
Vì vậy Девятый вал phải được hiểu và dịch là Sóng cả hoặc có thể một từ nào đó miêu tả sóng lớn, khủng khiếp, tàn ác và dữ dội nhất theo đúng cách hiểu của người Việt Nam.

Nhà em nói thêm một thí dụ về vụ dịch: khi nói về полный восторг, состояние наивысшего блаженства người Nga có khái niệm: На седьмом небе, còn người Việt Nam ta thì nói: Trên 9 tầng mây. Nếu khi dịch ta lại nói đúng như tiếng tiếng Nga là trên 7 tầng mây thì rõ ràng không truyền đạt hết được ý nghĩa của sự sung sướng tột cùng.

Túm lại ý nhà em muốn nói có những lúc chúng ta không thể dịch chính xác từng từ mà phải dùng khái niệm.

Bác nói và viện dẫn, theo tôi, là đúng với nguyên tắc cơ bản trong dịch thuật, đại ý: Hiểu đúng hình tượng trong nguyên bản bằng tiếng gốc, dùng tiếng cần dịch diễn tả đúng hình tượng đó theo ngôn ngữ của nó.

Nhưng ở đây là tên riêng của bức tranh, ta phải tuân theo 1 nguyên tắc nữa là: Gọi đúng tên của nó để mọi người có thể biết được dù ở bất kỳ ngôn ngữ nào.
Vì vậy, theo tôi dịch "Đợt sóng thứ chín" không có vấn đề gì, chỉ "khó chịu" vì từ "Đợt" không thoát được nghĩa từ "вал" trong tiếng Nga và ý của họa sĩ khi đặt tên cho tác phẩm.

Gửi bác hungmgmi
"Theo quan điểm cá nhân của hungmgmi, chúng ta hãy gọi (hay dịch) tác phẩm với tên gọi mà người cha tinh thần của chúng đã đặt tên thôi."
Tôi thấy bác không hiểu ý bàn ở đây. Không ai đổi tên của nó do tác giả đặt ra cả. Tên của tác phẩm là "вал" chứ không phải là "Đợt" như một số người hiểu và đã gọi (Chú ý: đây là tên họ gọi như vậy chứ không phải là tên của tác phẩm). Vì vậy ta trao đổi để chuyển sang tiếng Việt cho đúng.

[Мужик]

Dịch như thế nào cũng khó ra phết!
Em đồng tình dịch bức tranh "Девятый вал" sang tiếng Việt là "Đợt (Cơn) sóng thứ 9". Nhưng giả sử có bức tranh có tên "На седьмом небе" thì ta dịch như thế nào nhỉ? "Trên 9 tầng mây" (như bác OT đã giải thích) hay "Trên tầng trời thứ 7"?
Trường hợp này em theo bác OT.

[hungmgmi]

Dmitri Tran viết

Bác nói và viện dẫn, theo tôi, là đúng với nguyên tắc cơ bản trong dịch thuật, đại ý: Hiểu đúng hình tượng trong nguyên bản bằng tiếng gốc, dùng tiếng cần dịch diễn tả đúng hình tượng đó theo ngôn ngữ của nó.

Nhưng ở đây là tên riêng của bức tranh, ta phải tuân theo 1 nguyên tắc nữa là: Gọi đúng tên của nó để mọi người có thể biết được dù ở bất kỳ ngôn ngữ nào.
Vì vậy, theo tôi dịch "Đợt sóng thứ chín" không có vấn đề gì, chỉ "khó chịu" vì từ "Đợt" không thoát được nghĩa từ "вал" trong tiếng Nga và ý của họa sĩ khi đặt tên cho tác phẩm.

Gửi bác hungmgmi
"Theo quan điểm cá nhân của hungmgmi, chúng ta hãy gọi (hay dịch) tác phẩm với tên gọi mà người cha tinh thần của chúng đã đặt tên thôi."
Tôi thấy bác không hiểu ý bàn ở đây. Không ai đổi tên của nó do tác giả đặt ra cả. Tên của tác phẩm là "вал" chứ không phải là "Đợt" như một số người hiểu và đã gọi (Chú ý: đây là tên họ gọi như vậy chứ không phải là tên của tác phẩm). Vì vậy ta trao đổi để chuyển sang tiếng Việt cho đúng.

Tôi thấy bác mới không hiểu ý bàn ở đây bác Tran ạ. Tôi đã nói nó là Cơn sóng hay là Đợt sóng thứ 9, chứ không phải là Sóng cả như bác OT đã nói thôi.

[Siren]

Các bác bàn luận rôm rả nhỉ?! Em thì chỉ quan tâm đến bức tranh thôi. Theo em, cái quan trọng của bức tranh là bố cục và mầu sắc để thể hiện nội dung hay chủ đề mà họa sĩ muốn nói, sau đó mới đến cái tên. Đôi khi, nhiều bức tranh còn không có tên cũng như thơ "Không đề" hay văn "Tản mạn"...
Cái tên gọi có ý nghĩa nhưng đôi khi cũng trở nên vô nghĩa khi bản chất mới là cái quyết định. Nhưng cũng có khi cái tên trở nên rất quan trọng nếu nó gắn với lịch sử ra đời của mỗi tác phẩm nên bức tranh này em thấy dịch là "Đợt sóng thứ Chín" là hoàn toàn hợp lý. Nếu muốn mở rộng về cách dịch tên các tác phẩm văn học hay hội họa xin các bác trao đổi thảo luận thêm ở topic Dịch em thấy rất thú vị ạ.
Cho em rang lạc tý nhé: Cái tên có quan trọng không nhỉ? Chỉ là tiểu tiết để phân biệt thôi mà! Ví dụ các bác có gọi em Si Rén, Si rèn, Còi Báo cháy hay Cá Bò ... em cũng thưa hết: Dạ, có cái thân em đây ạ!!!

[micha53]

hungmgmi viết

Theo quan điểm cá nhân của hungmgmi, chúng ta hãy gọi (hay dịch) tác phẩm với tên gọi mà người cha tinh thần của chúng đã đặt tên thôi.

Мужик viết

Dịch như thế nào cũng khó ra phết!

Một vấn đề nữa là do gọi quen rồi thành chết tên ( do uy tín của người dịch đầu tiên, do nhiều người gọi như thế, do thuận tai….)

“Подмосковсные вечера” quen được biết là “Chiều…” , nếu giờ đổi cho đúng, e sẽ ít người biết.

[Thao vietnam]

Theo tôi dịch Девятый вал là đợt sóng hay ngọn sóng thứ 9 là một sự nhầm lẫn. Tôi tra Từ điển bách khoa xô viết xuất bản năm 1983 thì thấy họ viết thế này:

Девятый вал, символ грозной опасности или наивысшего подъёма непреодолимой силы. В основе его лежит старинное нар. поверье, будто Д. в. во время морской бури — самая сильная и опасная волна.

Như vậy cụm từ này có ý nghĩa khác hẳn với từng từ thành phần, tựa như một thành ngữ, số từ thứ tự ở đây không có ý nghĩa gì và rât có thể cụm từ ấy đã tồn tại trước khi Aivazovsky vẽ bức tranh kia. Với lại đếm sóng biển thì khác gì đếm cát biển, nhất là trong lúc bão tố rầm rầm thì liệu có ai đếm cơn sóng không.
Cụm từ này được đưa vào từ điển chứng tỏ nó khó, nói zdậy mà không phải zdậy, không phải người Nga nào cũng hiểu được, giống như người Việt trẻ bây giờ chưa chắc đã hiểu được nghĩa đen của câu: "ăn cơm trước kẻng" bởi họ không biết cái keng la cai gi. Bác nào ăn cơm trước kẻng lên tiếng đê ê ê.....

Như vậy cũng khó dịch một cách ngắn gọn, bác OT dịch là Sóng cả khá hay nhưng vẫn còn "hiền" quá.

[Мужик]

Thao vietnam viết

Như vậy cũng khó dịch một cách ngắn gọn, bác OT dịch là Sóng cả khá hay nhưng vẫn còn "hiền" quá.

Vâng! Các phương án dài hơn và "ghê" của em đây ạ:
- "Trong cơn sóng dữ"
- "Vật lộn với sóng dữ"

Tuy nhiên, trong trường hợp này cụ thể này, em vẫn ủng hộ phương án: "Đợt/Cơn sóng thứ 9". Lý do: Vì nàng Siren và vì câu nói bất hủ nhất của nàng trong topic này "nhiều bức tranh còn không có tên cũng như thơ "Không đề"" vẫn nổi tiếng cơ mà.

Tiện thể em cũng muốn thắc mắc. Theo các bác, "Mùa thu vàng" (Золотая осень) của I. Lê-vi-tan thì "vàng" đấy là "vàng" gì ạ?

(Nếu post lạc đề, kính đề nghị mod chuyển vào tiopic phù hợp)

[hungmgmi]

Bác Thao Vietnam đưa ra dẫn chứng trên, đọc xong em cho rằng là thêm căn cứ để khẳng định dịch "Девятый вал" là Đợt sóng thứ 9 là đúng mới phải chứ.
Nguyên mục nó như sau Trong Đại Bách khoa toàn thư Liên xô-Большая советская энциклопедия-chú ý phần tô đậm:

Девятый вал


Девятый вал, распространённый в искусстве, публицистике и разговорной речи символ грозной опасности или наивысшего подъёма могучей, непреодолимой силы. В основе его лежит старинное народное поверье, будто Д. в. во время морской бури — самая сильная и опасная волна. У древних греков таким валом считался третий, у римлян — десятый. Символ Д. в. был весьма распространён в русской поэзии19 в., в революционной литературе начала 20 в.; он встречается и в советской литературе в поэме М. Алигер "Зоя", в романе И. Эренбурга "Девятый вал" и др. Пародийное использование Д. в. дано в "Золотом телёнке" И. Ильфа и Е. Петрова. И. К. Айвазовскому принадлежит картина "Девятый вал".

"Đợt sóng thứ 9" trong nghệ thuật là hình ảnh mang tính biểu tượng về sự nguy cấp, và căn nguyên của nó là do trong dân gian từ lâu người ta đã cho rằng những cơn bão biển, mạnh mẽ và nguy hiểm nhất là đợt sóng thứ 9.
Đợt sóng thứ 9 về sau được dùng như một "điển tích" trong một số tác phẩm văn học này nọ, nhưng trong trường hợp cụ thể này của Aivazovski vẽ về một con thuyền trong cơn bão biển khủng khiếp, trong cơn thịnh nộ của thiên nhiên, nó tất nhiên, nó phải là đợt sóng thứ 9-đợt sóng nguy hiểm và ghê gớm nhất trong bão biển.

[Thao vietnam]

Мужик viết

Tiện thể em cũng muốn thắc mắc. Theo các bác, "Mùa thu vàng" (Золотая осень) của I. Lê-vi-tan thì "vàng" đấy là "vàng" gì ạ?

(Nếu post lạc đề, kính đề nghị mod chuyển vào tiopic phù hợp)

Có lẽ đó là vàng SJC thôi , không lẽ lại là vàng tặc.

Đọc ý kiến các bác trao đổi tôi thấy hiểu thêm nhiều, tôi đề nghị một phương án khác:
Sóng cấp chín.

[hungmgmi]

Em thì hoàn toàn đồng ý với ý kiến của Nina trong bài số 22 của topic này khi khẳng định:

"Девятый вал" không phải là sóng cấp chín

Dân gian ngày trước (La Mã, Hy Lạp, Nga...)họ chưa có khái niệm đo sóng để biết cấp nào, mà họ chỉ đơn thuần "mặc định" nó là đợt sóng thứ mấy thôi, bác ạ. Ngay tên tiếng Nga của nó cũng đã ghi rõ là số thứ tự rồi.
Đợt sóng thứ 9 chỉ là một trường hợp đặc biệt. Vì rằng dường như trong hội họa Nga và thế giới, chưa có một bức tranh nào có cùng tên.
Riêng trường hợp em kể dưới đây là khác hẳn.
Còn nhớ hồi em học năm thứ 2, lò mò vào bảo tàng Ermitazh, tay nhăm nhăm cuốn sổ con con màu nâu xem tranh rồi tỉ mẩn chép vào sổ tên bức tranh, tên họa sĩ để về còn nhớ xem mình đã coi cái gì rồi(hihi, hiện em vẫn còn giữ cuốn sổ này). Về mới ngạc nhiên hết cỡ khi thấy mình xem quá nhiều các bức tranh có cùng 1 tên giống hệt nhau luôn. Đó là các tác phẩm của các họa sĩ Nga và phương Tây, với 1 tên gọi trùng nhau khi thể hiện một điển tích trong Kinh thánh:Cнятие с креста- Hạ xác Chúa Giê su xuống khỏi Thánh giá. Theo phỏng đoán của em, phải có hàng chục bức cùng tên này, có lẽ đây là trường hợp hy hữu ở Ermitazh và có lẽ ở nhiều Bảo tàng tranh khác nữa. Khi dịch, có lẽ ta cũng nên dịch chính xác, chỉ "chua" thêm là của họa sĩ nào thôi.

[Dmitri Tran]

Thao vietnam viết

Có lẽ đó là vàng SJC thôi , không lẽ lại là vàng tặc.
Đọc ý kiến các bác trao đổi tôi thấy hiểu thêm nhiều, tôi đề nghị một phương án khác:
Sóng cấp chín.

Đọc phân tích của bạn trong topic trước tôi cảm thấy được hiểu thêm. Đến kết luận" xanh rờn này "Sóng cấp chín" thì đâm ra nghi ngờ những gì đã đọc!

Theo tôi biết, người Nga từ xưa đã quan niệm, khi phong ba bão táp, ngọn/cơn sóng thứ 9 là nguy hiểm nhất. Nếu trải qua nó thì sống sót được. Ý nghĩa ác liệt của thiên nhiên, sự sống còn của con người là ở chổ đó.
Còn cấp 9 của bác không liên quan gì ở đây, cho dù khái niệm cấp gió này đã có từ trước khi bức tranh được vẽ đi nữa!
Sao không đặt luôn "Sóng cấp 12" cho có cơ sở khoa học!

[micha53]

Các bác lại làm nhà iem nhớ tới những năm 70 với các đĩa than “ Dance non stop” - “Танцы без перерыва”

Các phương án dịch tên đĩa:
1 - Nhảy không ngừng ( dừng ).
2 - Nhảy như điên.
3 – Vũ khúc triền mien.

Rõ ràng: chính xác thì bớt hay, hay thì thiếu chính xác.

[Nina]

Một điểm đáng lưu ý - bức tranh "Девятый вал" nói trên của Aivazovsky khi nhắc tới trong báo chí tiếng Anh thì được gọi là "The Tenth Wave".

http://www.famous-painters.org/Aivaz...enth-Wave.shtm
http://www.museum-online.ru/en/Roman...vsky/Preview/1
http://www.abcgallery.com/A/aivazovs...azovsky17.html
http://www.artsunlight.com/artist-NA...enth-wave.html

[USY]

Trong báo chí, sách về bảo tàng... v.v, bức tranh này có cả tên "thứ 9 - The ninth Wave" lẫn "thứ 10 - the Tenth Wave" như Nina dẫn ở trên. Tôi cũng không hiểu sao lại là "Tenth", nếu nói về cấp thì cấp 12 mới là đỉnh (theo thang tính cấp bão quốc tế), còn nói về "Đợt sóng" trong dân gian thì tôi không rõ ở các nước nói tiếng Anh đợt sóng thứ 10 có phải là "sóng dữ" như "đợt sóng thứ 9" trong quan niệm dân gian Nga không, xin các bác cho ý kiến.

Còn về tên gọi tác phẩm thì tôi nhất trí với bác Micha và SR: đã "chết tên" rồi thì nên tôn trọng để không nhầm lẫn. Còn việc giải thích thêm về nguồn gốc tên gọi đó sẽ rất cần thiết khi giới thiệu về bức tranh nói trên. Nếu trong bài phân tích, giới thiệu mà chỉ miêu tả không, mà thiếu phần giải thích vì sao lại có tên "Đợt sóng thứ 9": thì hoàn toàn không đủ.