Dịch "Chiều Mátxcơva"

[dangkiena3]

Geobic viết

Câu trên không sáng sủa, nhất là chữ "cả" có gì đó không ổn. Mong CN đầu tư thêm cho câu này chỉnh hơn. Còn về đại thể thì Geo thích bản dịch này.

Cháu xin mạn phép chuỷênr thành "Những buổi chiều hè xin em hãy đừng quên", có gì sai xin bác Tulip thứ lỗi ạ

[tuntin]

Tuntin xin phép các bác thành viên NNN góp thêm một "dị bản" nữa nhé.

CHIỀU NGOẠI THÀNH MAT–XCƠ-VA

Thơ: Mikhail Matusovskij

Vườn hoang cả tiếng rì rào gió thổi,
Trọn không gian ngừng đọng đợi ban mai.
Người có hay, tôi mãi nhớ thương hoài
Chiều ngoại thành Mat-xcơ-va thanh vắng.

Nơi suối nước cứ như trôi như lắng,
Tan hòa cùng ánh bạc của trăng đêm.
Nơi lời ca cứ như vọng như êm,
Xao động giữa vườn chiều nay yên tĩnh.

Em yêu dấu, sao thẹn thùng lảng tránh,
Nhẹ cúi đầu e ấp, chẳng ngước trông?
Anh ngập ngừng, biết thổ lộ hay không
Những chan chứa trong trái tim tha thiết.

Mà bình minh đã ửng màu tươi đẹp…
Vậy xin chúc em mọi việc tốt lành.
Em đừng quên mùa hạ ở bên anh,
Chiều ngoại thành Mat-xcơ-va thanh vắng!


Thân tặng U....
Tuntin tạm dịch.

[dangkiena3]

Bác dịch rất hay, nhưng theo "ngu kiến" của cháu thì câu "Vậy xin chúc em mọi việc tốt lành." chưa hay lắm ạ. Mong bác xem xét ý kiến của cháu. Cảm ơn bác

[phạm bá chiểu]

Xin đóng góp một bản dịch với dịch giả Đăng Kiên nhé.

CHIỀU NGOẠI THÀNH MAXCƠVA
Mikhail Matusovskij

Vườn không nghe dẫu một tiếng rì rào
Vạn vật nơi đây lặng yên tận sáng
Giá các bạn biết lòng tôi say đắm
Ngoại thành Matxcơva những buổi chiều buông

Dòng sông con như khi chảy, khi dừng
Trăng dát bạc tạc nên ngàn vạn vật
Bài ca lúc rõ lời, lúc lời như chìm khuất
Trong những chiều bao êm ả chốn đây

Hỡi em yêu, liếc ánh mắt nhìn ai
Nghiêng nghiêng cả mái đầu em lặng cúi
Khó nói nên lời, anh không thể nói
Tất bao điều trong giữa trái tim anh

Phương đông dần sáng tỏ ánh bình minh
Anh xin đấy, em vô vàn yêu quý
Em làm ơn, hãy đừng quên em nhé
Ngoại thành Matxcơva những buổi chiều hè

Bản dịch Phạm Bá Chiểu


ПОДМОСКОВНЫЕ ВЕЧЕРА
Михаил Матусовский

Не слышны в саду даже шорохи,
Все здесь замерло до утра,
Если б знали вы, как мне дороги
Подмосковные вечера.

Речка движется и не движется,
Вся из лунного серебра,
Песня слышится и не слышится
В эти тихие вечера.

Что ж ты милая, смотришь искоса,
Низко голову наклоня?
Трудно высказать и не высказать
Все, что на сердце у меня.

А рассвет уже все заметнее...
Так, пожалуйста, будь добра,
Не забудь и ты эти летние
Подмосковные вечера!

[Nina]

Bác Phạm Bá Chiểu ơi, theo ngu ý của em thì mấy chữ "dòng sông con" "em làm ơn" nghe hơi gượng, không phù hợp với âm điệu của toàn bài dịch vốn rất hay bác ạ

[phạm bá chiểu]

Cảm ơn Nina nhiều về chỗ vụng về mà vì muốn bám vào nguyên bản nên mình không thoat được. Chiểu cũng xin đưa ra một bản dịch cho bài hát với niềm mong là bản dịch sat nghĩa hơn, nhưng cũng đừng quá xa tính văn học. Nhưng để đạt được 3 Đ "Đúng, Đạt, Đẹp" thì còn quá xa vời.Như các bạn biết dịch thơ đã khó, dịch thơ cho bài hat khó gâp hai lần. Mong chủ nhà Đăng Kiên và các bạn góp ý sôi nổi nhé.


CHIỀU NGOẠI THÀNH MAXCƠVA


Vườn yên ắng chiều buông không còn tiếng rì rào
Ngàn vật nơi đây lắng suốt canh thâu
Hỡi anh, thấu chăng tình em lòng bao trìu mến
Những chiều tà ngoại thành Matxcơva

Dòng sông biếc triền miên khi lờ lững, khi dừng
Ngàn vật long lanh ánh dưới trăng ngân
Bài ca vút lưng trời, khi lời ca chìm lắng
Giữa chiều tà bao đằm thắm êm đềm

Kìa em ngước nhìn lên, ôi màu mắt yêu kiều
Đầu em nghiêng nghiêng cúi dáng tiên nga
Ôi khó nói nên lời âm thầm anh thầm giấu
Tât những gì trong giữa trái tim tình

Vầng đông ánh bình minh đang dần sáng huy hoàng
Làm ơn em yêu nhé, anh mong em
Đừng quên thiết tha tình hè về bao đằm thắm
Những chiều tà ngoại thành Maxcơva

Bản dịch Phạm Bá Chiểu

Nếu thấy được các bạn cùng hát lên cho vui nhé. Nếu chưa được cũng hat lên và gửi lời bình nhé.
Chúc sớm tìm ra bản dịch hay.
Cảm ơn cac bạn rât nhiều

[dangkiena3]

Cháu thấy thật sự...khó hát bác ạ. Nhất là câu cuối của mỗi khổ, hơi không hợp nhạc lắm.

[dangkiena3]

Nghe nói NNN có đĩa nhạc tổng hợp những bài nhạc Nga, không biết gồm những bài gì nhỉ. dangkiena3 rất thích nhưng chắc không có cơ hội sở hữu 1 đĩa này. Không biết có nhiều bài mà mình thích không nhỉ? Bác nào rảnh liệt kê dùm cháu được không ạ? Rồi cháu tự search trên mạng nghe tạm vậy. Cháu xin cảm ơn nhiều!

[Geobic]

dangkiena3 viết

Nghe nói NNN có đĩa nhạc tổng hợp những bài nhạc Nga, không biết gồm những bài gì nhỉ. dangkiena3 rất thích nhưng chắc không có cơ hội sở hữu 1 đĩa này. Không biết có nhiều bài mà mình thích không nhỉ? Bác nào rảnh liệt kê dùm cháu được không ạ? Rồi cháu tự search trên mạng nghe tạm vậy. Cháu xin cảm ơn nhiều!

Dangkiena3a ghé đây xem nhé. Liên hệ với phucanh hay hungmgmi, biết đâu còn mua được bộ đĩa đấy.

http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=1447

[Phanhoamay]

1. Tôi có đôi chút băn khoăn khi dịch câu:
Если б знали вы, как мне дороги
Подмосковные вечера
Nếu dịch là "Giá em biết lòng ta..." thì e rằng chưa đúng, vì "Em" ở khổ dưới:
Что ж ты милая, смотришь искоса,
động từ được chia ở ngôi thứ hai số ít mà ở câu trên thì lại là ngôi thứ hai số nhiều? ?
Một số bạn đã dịch câu trên là:
- Giá các bạn biết...
- Người có hay...
- ...
thì có vẻ đúng hơn?
Tuy vậy tôi vẫn chưa hết băn khoăn. Thiển nghĩ "вы" ở đây chính là "Подмосковные вечера". Tác giả đã nhân cách hoá "Những buổi chiều ngoại ô Matxcơva", đối thoại với "chúng"?

2. "ВЕЧЕР" trong ngữ cảnh này dịch là "chiều" liệu có thanh thoát chưa? "Chiều" trong tiếng Việt được hiểu là khoảng thời gian cho đến trước buổi tối, còn "chiều" trong tiếng Nga lại là "chiều tối".
Chiều gì mà có "dòng sông trăng dát bạc", "Phương đông dần sáng tỏ ánh bình minh"?

Có một vài suy nghĩ như trên, mong các bạn giúp tôi sáng rõ vấn đề.
Trân trọng cảm ơn!

[dangkiena3]

Thế thì phải dịch là "tối Matxcova" chăng? Theo dangkiena3 thì cứ dịch là "chiều" cũng ổn mà.

Sau một hồi đọc các bản dịch dangkiena3 mạo muội cắt gọt mỗi bản 1 tý để thành bản này:

Khi vườn chiều chẳng có tiếng rì rào
Như chìm trong im lặng dưới trăng sao
Người có hay Mạc Tư Khoa những chiều yên ả
Lắng đọng tim tôi biết bao điều

Sông đang trôi hay không đấy nhỉ?
Hay sông dát từ ánh bạc mặt trăng?
Có câu hát đâu đây nghe văng vẳng
Trong những buổi chiều yên lặng, bâng khuâng

Em nhìn ai mà ánh mắt nghiêng nghiêng?
Mái đầu vì sao cúi như e lệ?
Không nói cũng khó mà nói ra sao đặng
Tất cả những điều chan chứa trong tim

Phía chân trời đã ửng sáng bình minh
Em yêu quý, xin nghe tôi em nhé
Đừng quên đi những buổi chiều yên ả đó
Những buổi chiều ngoại ô Mátxcơva

[dangkiena3]

Thêm 1 bản dịch hay của Thái Bá Tân: (ở đây dịch giả dịch là "đêm")

Không nghe cả tiếng xạc xào rất khẽ,
Vườn cây khuya đang đứng ngủ hiền hoà...
Giá bạn biết tôi yêu, yêu đến thế
Những đêm hè thanh vắng Mátxcơva

Dòng sông chảy mà như không hề chảy,
Được ánh trăng phớt nhẹ một lớp vàng
Hình như nghe mà không nghe đâu đấy
Có người nào đang hát, giọng trầm vang.

Sao em thế, em yêu, buồn, mệt mỏi,
Dáng nghiêng nghiêng, đầu cúi, đứng im lìm?
Hay muốn nói mà em không thể nói
Hết những điều đang xao xuyến trong tim?

Kìa, trời sáng, mặt trời lên rực rỡ
Sau một đêm rất yên tĩnh, hiền hoà,
Và cả em, em yêu, xin hãy nhớ
Những đêm hè thanh vắng Mátxcơva.

[matador]

Xem loạt bản dịch trên tôi xin có ý kiến nhỏ thế này :

- Có lẽ đa số chúng ta từ trước nay đều bị nghe là bài " Chiều Ngoại ô Mátxcova " nên cứ dịch lai lái theo nó .

- Khi đọc kỹ toàn bộ nội dung bài hát thì thấy chả có từ nào liên quan đến CHIỀU cả !

- Bản cuối của bác TBT thì thấy bị Việt hóa nhiều quá .

- Thực ra đây là 1 bài hát nên nếu dịch thành thơ thì cũng hơi khó , vả lại ta cứ quen là CHIỀU rồi nên sẽ khó dịch hay được .

Mong được đọc những bản dịch khách quan hơn và hay hơn của các bác !

[dangkiena3]

Vậy có khi ta chuyển qua dịch lại bài hát cho chuẩn nghĩa hơn chăng?

Xin kể với các bác chuyện này: bài dịch này có ý nghĩa rất lớn với dangkiena3. Khi đang ở trong lớp học an toàn lao động, giờ ra chơi dangkiena3 có mang bản dịch của mình ra đọc lại. Đang đọc thì 1 cô bạn cùng lớp thấy thế liền tới gần hỏi "thơ à, tớ cũng thích thơ lắm". Thế là từ đó, 2 dangkiena3 và cô ấy trở nên thân thiết (trong khi trước đó gần 2 năm ko nói chuyện với nhau câu nào). Cho đến bây giờ, đã hơn cả thân thiết rùi. Hì. Thế nên bài này có môt vị trí khá quan trọng trong lòng dangkiena3. Vì vậy luôn muốn dịch nó thật hay, hay và chuẩn hơn nữa

[hungmgmi]

Ma ơi, M.Matusovski viết thơ đó chứ, sau đó S.Sedoi mới phổ nhạc. Bản gốc là một bài thơ có vần vè hăn hoi mà. Vậy nên nếu dịch thơ sang thơ thì cũng chả có điều gì phải băn khoăn cả.

Matador viết:
- Khi đọc kỹ toàn bộ nội dung bài hát thì thấy chả có từ nào liên quan đến CHIỀU cả !

Trong bài mấy lần tác giả có nhắc đến Chiều đấy, ví dụ mấy chữ tô đậm sau:
Не слышны в саду даже шорохи,
Все здесь замерло до утра,
Если б знали вы, как мне дороги
Подмосковные вечера.

Речка движется и не движется,
Вся из лунного серебра,
Песня слышится и не слышится
В эти тихие вечера.

Что ж ты милая, смотришь искоса,
Низко голову наклоня?
Трудно высказать и не высказать
Все, что на сердце у меня.

А рассвет уже все заметнее...
Так, пожалуйста, будь добра,
Не забудь и ты эти летние
Подмосковные вечера!

Trong tiếng Nga, trái hẳn với tiếng Việt, từ вечер vừa có nghĩa là Buổi chiều (ранний), lại vừa có nghĩa là buổi tối nữa (поздний).
Người Nga định nghĩa Вечер như sau:

Ве́чер — время суток, следующее за днём и предшествующее ночи. Иногда его начало связывают с достижением солнцем горизонта и началом сумерков, однако в зависимости от времени года это случается в разное время. Более чёткое определение продолжительности вечера — от 18:00 до 23:00 или полуночи.

Vậy nên có thể hiểu Ве́чер là chiều, hay là tối cũng được, mà trong trường hợp này thì thiên về buổi tối mùa hè hơn, với những hình ảnh như bác Phan đã nói ở trên.
Nhưng sẽ là một thách thức cho người dịch, nếu như chuyển toàn bộ bài thành buổi tối, buổi đêm, có bác nào thử sức xem sao.

[FORYTCHIA]

hungmgmi viết

Trong tiếng Nga, trái hẳn với tiếng Việt, từ вечер vừa có nghĩa là Buổi chiều (ранний), lại vừa có nghĩa là buổi tối nữa (поздний).
Người Nga định nghĩa Вечер như sau:

Ве́чер — время суток, следующее за днём и предшествующее ночи. Иногда его начало связывают с достижением солнцем горизонта и началом сумерков, однако в зависимости от времени года это случается в разное время. Более чёткое определение продолжительности вечера — от 18:00 до 23:00 или полуночи.

Vậy nên có thể hiểu Ве́чер là chiều, hay là tối cũng được, mà trong trường hợp này thì thiên về buổi tối mùa hè hơn, với những hình ảnh như bác Phan đã nói ở trên.
Nhưng sẽ là một thách thức cho người dịch, nếu như chuyển toàn bộ bài thành buổi tối, buổi đêm, có bác nào thử sức xem sao.

For đã nghĩ đến phương án Веч́ер chính xác là buổi tối mùa hè trong bài thơ vì mùa hè ở bên Nga đến 9 h tối vẫn còn chơi thể thao được mà không cần bật đèn, hơn 10 giờ tối trời thì vẫn mờ mờ sáng như khoảng hơn 6 giờ chiều của ta cho nên khi thấy Hùng gợi ý đáp án là For cũng đồng ý ngay.
Rất cổ vũ cho bạn nào dịch Buổi tối ngoại ô Matxcova

[matador]

Tiếp tục ý kiến trên như các bác PHM , For , HGM đã phân tích khái niệm giờ giấc chiều của Nga và VN nó có khác nhau khá xa về thời gian .

Nhân trong bài Подмосковные вечера , như tôi nói ở bài trước , ở đây theo tôi phải là KHUYA mới chuẩn .

Lý do : ở Nga ta biết rằng mùa hè Mát 9 -10h tối trời vẫn sáng đọc sách , đá bóng được ko cần đèn , mà trong bài hát lúc này cỏ cây hoa lá trong vườn đã lặng im và gần như thế đến sáng , trăng đã tràn đầy ..thì đích thực là cảnh khuya rồi ( khuya là khuya với ta vì đang dịch bài hát ra TV mà ) ! ( chí ít là sau 11h đêm ) .

Cảnh vật đã vậy con người cũng chứng tỏ rằng đã quá khuya : cô gái hơi gục đầu ( buồn ngủ chăng ???) , nhân vật chính cũng mơ màng ...lơ mơ rồi : tiếng hát nghe câu được câu ko ... , sông trôi hay ko ....vv.. và rồi 1 chút nữa khổ cuối bài hát là bình minh đến ...

Vậy thì theo tôi bài Подмосковные вечера là tả cảnh KHUYA là hợp lý hơn cả !

Nó hợp cả về cảnh về tình , văn hóa Nga . Một đêm khuya tĩnh lặng yên bình ở ngoại ô ...khi người lữ hành dừng lại nghỉ ...không những đã cảm nhận được mà còn hòa mình vào sự yên bình như ngưng đọng cả không thời gian nơi đây .... Đó cũng chính là cái ý mà tác giả muốn ......Если б знали вы, как мне дороги Подмосковные вечера !

Thật là đáng giá phải không quý vị ???

[hungmgmi]

He he, Ma ơi, nếu là khuya thì tác giả đã dùng béng ночь cho nó...xong việc. Và tên bài hát lúc đó sẽ là Подмосковные ночи!
Như định nghĩa đã "bốt" ở trên, thời gian поздний вечер được cho là nằm trong khoảng 18h đến 23h hoặc lúc nửa đêm.
Tiếng Việt ta thì có nhiều từ để chỉ khoảng thời gian này lắm: Buổi tối, buổi đêm, đêm khuya...các bác tha hồ chọn.
Cái mà tớ đang chờ là bản dịch của bác nào đó mà không dùng đến từ chiều.

[matador]

hungmgmi viết

He he, Ma ơi, nếu là khuya thì tác giả đã dùng béng ночь cho nó...xong việc. Và tên bài hát lúc đó sẽ là Подмосковные ночи!
Như định nghĩa đã "bốt" ở trên, thời gian поздний вечер được cho là nằm trong khoảng 18h đến 23h hoặc lúc nửa đêm.
Tiếng Việt ta thì có nhiều từ để chỉ khoảng thời gian này lắm: Buổi tối, buổi đêm, đêm khuya...các bác tha hồ chọn.
Cái mà tớ đang chờ là bản dịch của bác nào đó mà không dùng đến từ chiều.

Ok , nhất trí cách gọi như vậy ! Nhưng bây giờ ai cũng đang thích CHIỀU mà bác lại cấm ko cho CHIỀU thì e rằng làm khó cho các thi sỹ 3N quá !

Mong chờ các bản dịch mới của các bác !

[USY]

Em xin bắt chước bác tuntin phóng đại theo thể lục bát nhé!

ПОДМОСКОВНЫЕ ВЕЧЕРА Михаил Матусовский Не слышны в саду даже шорохи, Все здесь замерло до утра, Если б знали вы, как мне дороги Подмосковные вечера. Речка движется и не движется, Вся из лунного серебра, Песня слышится и не слышится В эти тихие вечера. Что ж ты милая, смотришь искоса, Низко голову наклоня? Трудно высказать и не высказать Все, что на сердце у меня. А рассвет уже все заметнее... Так, пожалуйста, будь добра, Не забудь и ты эти летние Подмосковные вечера!

ĐÊM NGOẠI Ô MÁT-XCƠ-VA Mikhail Matusovsky Vườn im, lặng tiếng xạc xào, Mọi điều ngưng đọng đợi chào sớm mai, Bạn ơi có biết, với tôi Biết bao thân quý đêm rày Mátxcơva Suối trôi mà ngỡ không trôi, Nước tràn ánh bạc trăng ngời ngời đêm, Khúc ca lúc vẳng lúc yên Trong khuya tĩnh lặng như miền xa xăm. Em thương, e thẹn ánh nhìn, Mái đầu cúi thấp nghiêng nghiêng ngượng ngùng? Những gì tôi giữ trong lòng, Nói ra – khó quá, lặng thinh – dễ gì… Bình minh dần rạng ánh hồng, Em ơi, xin hãy rộng lòng em nghe, Đừng quên, em hãy khắc ghi, Ngoại ô thành Mát, đêm hè thân thương…