Gặp một nhà văn-lính thủy Liên xô 42 năm quay lại Việt Nam

[hungmgmi]

Câu chuyện bên vỉa hè Hà Nội

Chiều tối qua, sau buổi tiếp nhà văn Skrabov Vladimir Pavlovich tại trụ sở Hội hữu nghị Việt-Nga, tôi nháy ông: Ta đi uống một chút chứ. Người đàn ông cao lớn có cặp mắt màu xám này hồ hởi, đi chứ, đi chứ, nhưng không ngồi lâu được đâu nhé, tối nay tôi lên tàu đi Sài Gòn rồi. Để cho tiện, chúng tôi “hạ trại” ở một quán bia gần đó, trên phố Nguyễn Biểu, ngay gần nhà thờ Cửa Bắc.
Skrabov có duyên nợ với Việt Nam. Người đàn ông vậm vạp ăn sóng nói gió này từng là thủy thủ, theo những con tàu chở hàng viện trợ của nhân dân Liên xô cho nhân dân Việt Nam vào những năm giữa thập niên 60. Ông đã từng ở Hải Phòng, Cẩm Phả, Hòn Gai.., đã từng chứng kiến cái chết của những thủy thủ Liên xô dưới làn bom đạn Mỹ khi chữa cháy tàu vận tải Aleksandr Grin tại cảng Hải Phòng. Ông rời Hà Nội năm 1969. Về nước, ông học Trường Đảng cao cấp AON tại Moskva, sau đó làm phóng viên báo Lao Động-TRUD, tờ báo từng chiếm kỷ lục thế giới về tia-ra 18 triệu bản. Rồi ông làm phóng viên tờ Cờ Đỏ cho đến lúc về hưu. Ông Skrabov đã in 4 tiểu thuyết, hiện là Tổng giám đốc Nhà xuất bản Sừng Vàng -Zolotoi Rog ở Vladivostok.
-42 năm mới quay lại Việt Nam, xin được biết cảm giác của ông?
-Tôi rất bất ngờ và khâm phục các bạn. Những ngày qua, tôi đã về lại Hải Phòng, Cẩm Phả và những nơi tôi đã từng đặt chân đến hơn 40 năm trước. Tất cả đều đã thay đổi, hầu như không còn một vết tích hoang tàn nào của chiến tranh. Tôi cũng đã đến thăm lại Bệnh viện mà 43 năm trước, anh bạn thủy thủ người Tadzhikistan Iury Vasylevich Terekhov đã hy sinh khi chữa cháy tàu Aleksandr Grin. Tôi đã thấy bạt ngàn những nhà máy, khu công nghiệp, những cây cầu mới hiện đại, những khu nhà cao tầng…Tôi rất mừng vì Việt Nam của tôi đã tốt lên nhiều, người dân được hưởng hòa bình, hạnh phúc.
Trong câu chuyện rôm rả bên đường phố đang sẫm dần, bên chai rượu Putinka phủ tuyết, dù đã hàng chục năm là nhà báo, nhà văn, nhưng nhiều lần liền Skrabov vẫn hãnh diện gọi mình là Moryak-lính thủy. Tôi nghe Skrabov kể về chủ đề biển trong các tiểu thuyết của ông, về tiểu thuyết mới nhất Nhà chờ, kể về số phận những người lính hải quân bị quăng quật lên bờ ra sao, kể về những năm 90-91” đáng nguyền rủa”, về cuộc gặp mới nhất, rất thú vị của ông với một người cựu binh Việt Nam đã từng tham gia Đoàn tàu không số của đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại. “Chúng tôi là lính thủy-nên gặp nhau là nhận ngay ra là anh em”-Ông hồ hởi nói.
-Kỷ niệm đáng nhớ nhất khi ông ở Việt Nam hơn 40 năm trước?
-Tất nhiên đó là lần chúng tôi được nhìn thấy chủ tịch Hồ Chí Minh. Lần đó chúng tôi về Hà Nội có việc, khi đi qua khu vực Bắc bộ phủ thì nhìn thấy Bác Hồ (nguyên văn Dyadya Ho) đang tiễn khách quốc tế. Chúng tôi vui mừng quá, biết là khó nhưng vẫn cử một người đến nói với đồng chí chỉ huy bảo vệ gần đó, là các thủy thủ Liên Xô muốn chào Hồ Chủ Tịch. Đồng chí chỉ huy vào báo cáo, và khi nghe xong, Người liền quay mặt về phía chúng tôi, đưa tay vẫy chào. Chúng tôi biết là Chủ tịch rất bận, nhưng chỉ chừng đó cũng khiến chúng tôi vô cùng sung sướng. Người không cao lắm đâu, mặc bộ quần áo cũng rất giản dị…
-Còn kỷ niệm lần này?
-Vừa rồi tôi mới vào thăm lại Bảo tàng Hải Phòng. Có nhiều hiện vật không hiểu sao đã biến mất đi, như bộ quần áo bay của phi công Mỹ chẳng hạn. Ngày xưa chúng tôi đã nhìn thấy mà. Tôi thích nhất là ở ngay lối ra Bảo tàng có treo một bức tranh lớn, có đề dòng chữ” Qùa tặng của nhân dân Vladivostok gửi tặng nhân dân Hải Phòng anh em”. Thành phố quê hương của tôi đấy.
Câu chuyện cứ nối dài mãi. Hóa ra chúng tôi có một số hiểu biết chung nho nhỏ về Moskva. Tỷ như chuyện về bến tàu điện ngầm Novoslobodskaya tuyệt đẹp với những bức tranh kính màu, nơi chúng tôi thường chui lên chui xuống để về ký túc xá. Thời đó, đây là bến duy nhất trên tuyến vòng tròn không có đường nhánh.Về cái quán Penmenhi ở lối đi ngầm, về cái bến xe buýt chính ở ngay cạnh metro lúc nào cũng tấp nập, về cái cửa hàng bán rượu ngay gần đó, về tòa soạn báo Pravda ngay gần ga xe lửa Savelevsky cách một con phố, về phố Butyrskaya, về trục đường Dmitrovskoe shoshe chạy tuốt ra ngoại ô. Về thành phố ngoại ô Khimky cạnh kênh đào Moskva, nơi ông đã có một câu chuyện tình nho nhỏ. Và một bất ngờ thú vị khi cả hai cùng nói về một quán bar ngầm danh bất hư truyền ở ngay Trung tâm Moskva-Quán Yama (mà tôi đã có lần viết một bài nhỏ về nó “Xuống “hố” uống bia” trong topic Tạp chí Liên xô ngày xưa):
http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?p=60425
Skrabov hơi sững sờ một chút khi thấy anh bạn Việt Nam ngồi đối ẩm đã từng lọ mọ xuống “Hố” uống bia. Và ông cũng ngạc nhiên khi được tôi thông báo rằng cái phố Pushkinskaya đã được đổi tên, nhưng cái ngõ Stoletnikov vẫn vậy nhưng quán bar thì không được như trước nữa. “Tôi lạc hậu lắm- Skrabov ngượng nghịu thú nhận-Tôi không biết sử dụng máy vi tính, vào mạng nên không biết nhiều thông tin mới. Tôi quen viết bằng tay rồi”. Tôi bụng bảo dạ, thì bác Lê Hoàng bên ta trẻ đến vậy, viết khỏe đến vậy mà còn là kẻ thù của máy vi tính kia mà. Cũng chả có gì mà đáng ngượng nghịu cả.
-Tôi cũng không sử dụng điện thoại trong những ngày ở Việt Nam. Tôi muốn được thư giãn hoàn toàn, tách biệt khỏi cuộc sống.
-Như Robinson.
-Đúng vậy. Tôi không gọi điện về nhà, có nghĩa là mọi việc đều ổn.
Đúng là phong cách của một người lính thủy, vốn quen với những chuyến đi xa!
“Đến giờ tôi phải về khách sạn lấy đồ lên chuyến tàu đêm rồi. Tôi sợ là ngồi một lúc nữa, chúng ta lại tìm ra được thêm nhiều điểm chung nữa thì muộn mất giờ tàu.”-Skrabov bỗng tuyên bố. Và ông nói thêm”Tôi sẽ còn quay trở lại Việt Nam, với một cuốn sách mới về Việt Nam. Chỉ khi đó, tôi mới quay trở lại. Từ giờ đến cuối đời, tôi có kế hoạch sẽ viết 3 cuốn nữa, trong đó có 1 cuốn về Việt Nam”.
Có điều gì tôi chưa kể về nhà văn-lính thủy Skrabov chưa nhỉ? À, chưa kể về sự ngạc nhiên của nhà văn già khi những ngày ở Việt Nam, đi đâu ông cũng gặp những người yêu mến sẵn sàng giúp đỡ ông. Đó là một người ngồi cạnh ông trên chuyến máy bay TP.HCM-HN trong vòng gần 2 tiếng đã trở thành tâm giao. Để rồi ra HN, ông này “điều” hẳn một đứa cháu từng sống ở Nga 10 năm lẽo đẽo đi theo nhà văn già suốt ngày để phiên dịch, đưa đi khắp đó đây, xuống tận Hải Phòng, Quảng Ninh. Đó là một người không quen đã cảnh báo ông bằng tiếng Nga “kẻo bị lừa” khi ông bị cánh taxi “bao vây” ở Tân Sơn Nhất. Đó là những người trong Hội Việt Nga Trung ương và Hải Phòng đã dành thời gian tiếp và giúp đỡ ông. Tôi nói với Skrabov là tôi không thấy lạ lắm những chuyện này. Vì đây là trường hợp thứ mấy rồi tôi biết, khi những người Việt mới quen luôn có cảm tình, sẵn lòng giúp những cựu binh Liên xô thăm lại chiến trường Việt Nam, như trường hợp của cụ Viktor Bolyarskii mới đây là một ví dụ.
Sẽ quay lại nhé, Skrabov thân mến.
Với một cuốn sách mới về Việt Nam. Và cả một chiếc áo lính thủy Nga mà ông đã hứa dành cho tôi đấy nhé!

[nqbinhdi]

Người Hải Phòng vẫn hát:

Cảng của tôi bao năm qua bất khuất hiên ngang trước kẻ thù
Chẳng hề quên qua bao phen lửa khói mịt mù
Bên người công nhân nơi đây, có nhiều bạn phương xa
Vai kề vai trong gian nguy, hòa chung lời ca
Cất tiếng hát át tiếng bom tàn phá
Pháo đài kiên trung - Cảng của ta
Bão tố vẫn lướt sóng mang hàng tới
Cho dù biết bao bom mìn kẻ thù chặn khắp nơi
...

Biển trời hôm nay xanh trong, khi bóng xâm lăng đã lùi rồi
Còi tàu hân hoan vang lên, hòa tiếng hát cười
Anh về đây thăm nơi xưa, đã cùng nhau chiến đấu
Trên cảng thân yêu ta ca bài ca dựng xây
...

(Thấy chăng anh Cảng của chúng tôi - Phạm Tuyên)

và vẫn nhớ những thủy thủ Liên xô năm nào vượt trùng dương, vượt đạn bom chở hàng tiếp viện cho Việt Nam chiến đấu và chiến thắng.

Tiếc quá, không có dịp được gặp những người như bác nhà văn này. Biết đâu ngày trước ông lại đã chả từng đá bóng gôn tôm với lớp chúng tôi ngay bãi để hàng ngoài cửa Cảng? Ngày ấy, bọn học sinh chúng tôi rất hay mò ra cái bãi đó để đá bóng và gần như lần nào cũng có mấy anh thủy thủ nước ngoài, nhất là thủy thủ Nga (bọn tôi mà vớ được mấy bác ấy là xúm vào thực tập tiếng Nga và gạ đá bóng ngay) chơi cùng.

[phuongnn]

nqbinhdi viết

Biển trời hôm nay xanh trong, khi bóng xâm lăng đã lùi rồi
Còi tàu hân hoan vang lên, hòa tiếng hát cười
Anh về đây thăm nơi xưa, đã cùng nhau chiến đấu
Trên cảng thân yêu ta ca bài ca dựng xây
...[/I]

nqbinhdi viết

Tiếc quá, không có dịp được gặp những người như bác nhà văn này...

Lần sau thày Hùng alô anh em với nhé

nqbinhdi viết

Biết đâu ngày trước ông lại đã chả từng đá bóng gôn tôm với lớp chúng tôi ngay bãi để hàng ngoài cửa Cảng?...

[hungmgmi]

Hôm qua em cũng bị bắt cóc đi tiếp bác nhà văn này, do chị Tổng thư ký Hội Việt Nga bận quá nên nhờ tiếp hộ. Mở đầu là bác ấy nói, không dứt như mạch cảm xúc bị vỡ nên trào dâng. Sau rốt, gần 5 h chiều bác ý mới ký tặng xong sách cho Hội thì em mới rón rén rủ đi nhậu. Cũng nghĩ không ngồi được lâu nên chẳng dám gọi ai vào tầm tắc đường này.
Bữa qua em có hỏi: Thế ông có còn là người cộng sản không?
Ông Skrabov lắc đầu:-Không, tôi không phải là Kommunist. Tôi là Bolshevich và là Leninist (người theo chủ nghĩa Lênin). Tôi rất kính trọng Lênin.
Chà, nếu mà em hé với ông ấy 1 điều là em sưu tập huy hiệu Lênin từ thời còn là sinh viên bên đó thì có lẽ câu chuyện sẽ còn bị kéo dài, kéo dài nữa
Giờ này thì chắc bác ấy đang trên tàu hỏa, và sẽ ở lại SG 1 tuần để 1/12 bay về Vladivostok.
À, chiều nay có một cuộc mà em bị bỏ lỡ do bận việc nhà, tiếc quá. Đó là tiếp đồng chí MC người Nga nói tiếng Việt khá siêu của cầu truyền hình Bài ca chiến thắng.

[Cartograph]

hungmgmi viết

Bữa qua em có hỏi: Thế ông có còn là người cộng sản không?
Ông Skrabov lắc đầu:-Không, tôi không phải là Kommunist. Tôi là Bolshevich và là Leninist (người theo chủ nghĩa Lênin). Tôi rất kính trọng Lênin.
............

Khà khà....! Sao giống Trung đoàn trưởng của tụi mình thời trên đất CPC thế! Hôm rồi gặp gỡ các cựu binh(19/11/2011) , cụ phát biểu, nói rất to, nhưng không nghe được(tai đã hỏng hẳn); Năm nay 82 tuổi. Cụ bảo: " Tôi là đảng viên Đảng Lao động Việt Nam, Đảng của Bác Hồ!..." . Nghe mà thấy mũi cay cay.....

[nqbinhdi]

hungmgmi viết

Bữa qua em có hỏi: Thế ông có còn là người cộng sản không?
Ông Skrabov lắc đầu:-Không, tôi không phải là Kommunist. Tôi là Bolshevich và là Leninist (người theo chủ nghĩa Lênin). Tôi rất kính trọng Lênin.

Hô hô,

Giá mà ông ấy biết câu chuyện về tượng Lenin của tôi (bây giờ là của 3N - vẫn nhớ là mợ RIA giữ đấy nhé, hổng có quên đâu) thì chắc là ông ấy sẽ rất thích thú.


Câu trả lời của ông Skrabov thật đáng suy nghĩ: Không phải cộng sản, chỉ là Bolsevich và Leninist.

Một là, ông ấy không phải là đảng viên của Đảng cộng sản Nga bây giờ, bởi theo ông ấy đó không phải là cộng sản thứ thiệt.

Hai là, dòng máu cộng sản Nga của những người Leninist vẫn chảy trong huyết quản ông ấy, với lý tưởng trong sáng từ những ngày đầu của CM tháng Mười không chịu phai nhạt. Từ trước đến tận bây giờ: Sẵn sàng lao vào lửa đạn chiến tranh vì tinh thần quốc tế không vụ lợi, và nay vẫn cháy trong lòng tình yêu đất nước-con người Việt nam bè bạn, vui mừng với những đổi thay không thể chối cãi của đất nước xưa kia đã tan hoang vì đạn bom - một con người thủy chung.

[phuongnn]

Còn em thì tự nhận mình là người có tâm hồn, tư tưởng cộng sản, nhưng không phải là... theo cái chủ nghĩa hiện nay như vậy, chắc là cũng giống cụ Lính thủy.

nqbinhdi viết

...ông ấy không phải là đảng viên của Đảng cộng sản Nga bây giờ, bởi theo ông ấy đó không phải là cộng sản thứ thiệt.

dòng máu cộng sản Nga của những người Leninist vẫn chảy trong huyết quản ông ấy...

[hungmgmi]

Bài viết nhỏ trên đã được Tiền Phong Chủ Nhật đăng vào ngày hôm qua, các bác xem chơi:
http://www.tienphong.vn/van-hoa/5593...a-noi-tpp.html

[nguyentien]

hungmgmi viết

Bài viết nhỏ trên đã được Tiền Phong Chủ Nhật đăng vào ngày hôm qua, các bác xem chơi:
http://www.tienphong.vn/van-hoa/5593...a-noi-tpp.html

Bài này em đọc thật chứ hông chơi đâu anh ơi

[Nhật Minh]

nqbinhdi viết

Tiếc quá, không có dịp được gặp những người như bác nhà văn này. Biết đâu ngày trước ông lại đã chả từng đá bóng gôn tôm với lớp chúng tôi ngay bãi để hàng ngoài cửa Cảng? Ngày ấy, bọn học sinh chúng tôi rất hay mò ra cái bãi đó để đá bóng và gần như lần nào cũng có mấy anh thủy thủ nước ngoài, nhất là thủy thủ Nga (bọn tôi mà vớ được mấy bác ấy là xúm vào thực tập tiếng Nga và gạ đá bóng ngay) chơi cùng.

Chúng em gọi bãi này là "Bãi cảng", phân biệt với bãi Bonal, cách bãi cảng một cái vườn hoa "Con Cóc" và vườn hoa "Nhà Kèn, về phía nhà hát lớn, trung tâm thành phố. Không biết các bác, lứa đàn anh của chúng em gọi là bãi gì? Bác cứ nói đến những gì về Khaifon là em lại cảm động muốn khóc bác ạ. Em luôn muốn phớt đời, nhưng không thể dửng dưng được mỗi khi nhớ về thời thơ ấu.
Lý do là vì ở chỗ em rất ít người đã từng sống ở Hải Phòng, ngược lại với thành phố Đà Nẵng láng giềng có rất nhiều người đã uống nước, ăn cơm Hải Phòng mòn răng.