CHUYỆN DỰ BỊ TỔNG HỢP KIEV 1971

[Hấp hao hoa]

(tiếp theo)

- Dấu tên kể :”Thời gian đầu học Dự bị Kiev, một số bạn hay lẫn lộn những chữ giông giống nhau, ví dụ như chữ “Universitet” nghĩa là Đại học Tổng hợp và chữ “Univermag” nghĩa là Cửa hàng Bách hoá…
Mỗi khi muốn tự giới thiệu mình là sinh viên của Đại học Tổng hợp Kiev, thì một bạn lại hãnh diện vỗ ngực nói to rằng :”Tôi là sinh viên của Cửa hàng Bách hoá Kiev !”


“Cửa hàng Bách hoá Trung tâm Kiev (TSUM)”

- Nguyễn Ngọc Chu viết :”Hồi đó mỗi học sinh Việt Nam mới sang được cấp mua quần áo mùa đông giá trị 300 rúp tại CCCP . Tôi nhỏ người nên chọn quần áo rất khó . Chị Irina phải dẫn đi hai lần mà mua không hết . Mọi người chọn mua đồ ở tầng 3 (nữ) và 4 (nam) dành cho người lớn, riêng tôi phải đi xuống tầng 2 là nơi bán quần áo trẻ con . Tôi phải mặc toàn đồ trẻ con .
Chọn áo khoác ấm panto và giầy cũng khó chẳng kém . Tôi chọn giầy mãi vẫn không được . Vào lần đi thứ hai, người chọn hàng đã đưa cho tôi một đôi giày rất vừa, đen bóng loáng, gót hơi cao . Tôi ngờ ngợ thế nào ấy, nhưng vì chọn mãi rồi nên cũng chấp nhận . Giá của đôi giày là 34 rúp, thấy cũng đắt nhưng đành chặc lưỡi . Tôi có cảm giác đôi giày của mình “ái nữ”, nên mỗi lần lên troleibus là thấy nóng cả bàn chân, vì dường như có mắt để ý !
Sau một thời gian, dẫu rất tiếc tiền nhưng tôi không dám đi đôi giày ấy nữa . Một điều an ủi tôi là mình chẳng đơn độc, vì bạn Công Tín cũng có đôi giày y hệt . Có điều dường như bạn Công Tín không cảm thấy vẻ “ái nữ” của đôi giày, nên tiếng đi lộp cộp rất oai phong, khác hẳn với vẻ đi rụt rè của tôi !”


“Nụ cười tươi, áo quần bảnh bao, nhưng đôi giày thì…”

- Khương Thanh Bình viết :” Tôi nhớ đến sáng sáng cùng các bạn nữ túm năm tụm ba đi học trong những bộ “đồng phục nông trang” . Chúng mình thường nói với nhau như thế, và còn nói chúng mình là những chị em sinh đôi… Mắc cười nhất là vào mùa đông, ai cũng mặc áo khoác panto màu đen, nhìn giống như những “chú gấu con” của gấu mẹ vĩ đại CCCP ngày ấy !”


“Chị em “nông trang viên” sinh ba !”

- Trương Hùng kể :”Trong thập niên 1970’, nhiều người từ CCCP gởi về cho thân nhân ở Hà Nội những chiếc áo khoác bluson của sĩ quan bộ binh xô-viết . Loại áo khoác này màu xanh lá cây, có vẻ đẹp gọn gàng khoẻ khoắn nên nhanh chóng trở thành “mốt”, và người Hà Nội đặt tên là “áo bay”…
Khi chúng tôi sang đến Kiev, một số bạn gốc Hà Nội vẫn hằng ước ao loại áo này, nên cố gắng hỏi han tìm bằng được cửa hàng bán trang phục quân đội để mua cho mình chiếc “áo bay” ! Có người còn mua thêm cái phù hiệu “mỏ neo” của hải quân, đính vào trang trí cho “áo bay” thêm đẹp . Hoặc mua thêm thắt lưng của sĩ quan thắt vào cho thêm oai…
Hầu hết các chàng trai trong lớp tôi đều đua đòi sắm cho mình chiếc “áo bay”, thích chí lắm ! Khi chúng tôi mặc đi học, bà giáo Nga văn ngạc nhiên hỏi :”Các em có phải là quân nhân đâu mà mặc loại áo này ? Áo này là của sĩ quan bộ binh, tại sao lại gắn thêm phù hiệu “mỏ neo” của hải quân ?”… Bà giáo già rồi, nên chỉ biết phân tích phần lý sự, chứ đâu để ý đến cái “tình yêu thời trang” của bọn trẻ chúng tôi !
Một lần chúng tôi mặc “áo bay” cùng nhau đi dạo chơi trên đường phố trung tâm Kiev, bất ngờ thấy một sĩ quan xô-viết giơ tay chào rất nghiêm chỉnh . Chúng tôi ngạc nhiên quá đỗi, một bạn còn tinh nghịch hãnh diện giơ tay chào đáp lễ nữa cơ ! Đến khi ngoảnh lại thì mới vỡ lẽ, đi ngay phía sau lưng chúng tôi là một sĩ quan xô-viết khác, họ nghiêm chỉnh chào nhau, chứ chẳng phải chào chúng tôi…”


“ Bạn Phước (bìa bên trái) là người đang mặc “áo bay”

- Khương Thanh Bình viết :” … Và mối tình đầu tiên cũng bắt đầu từ đó . Hôm vừa rồi, Việt Nhi mới ‘bật mí’ cho mình biết là hồi ấy, Việt Nhi, Anh Nhi cùng vài bạn nữa đã ‘theo dõi’ 2 đứa chúng mình rủ rỉ rù rì với nhau ở cuối hành lang, và cả những khi 2 đứa đứng với nhau trong nhà bếp nữa… Ôi, thế mà bây giờ các con của chúng tớ đã lớn hơn tuổi của chúng tớ hồi ấy đấy !

- Đặng Tuấn Phương viết :” Có phải bạn là người tìm hiểu ‘người ấy’ hồi đó không ? Nếu đúng thì tôi nhớ một chi tiết như thế này : bạn và ‘người ấy’ tán nhau rất khuya ở cầu thang . Đêm khuya tĩnh mịch, dù các bạn tán nhau rất ‘nhỏ’, nhưng rất ‘vang’… Một lần có người đã phải lên tiếng :” Đi ngủ đi cho người khác ngủ, sáng mai còn đi học !”.


“Tình yêu”

- Nguyễn Thị Lộc kể :” Tôi ở cùng phòng với Phạm Đắc Thắng, Châu Huệ Cẩm, và một nữ sinh viên người Nga .
Vừa mới chân ướt chân ráo học Dự bị Kiev được vài tháng, chúng tôi đã nghe thấy nhiều người kể chuyện phong thanh rằng các cô gái Nga là “ghê lắm” đấy, nhưng vẫn chưa biết thực sự họ “ghê” đến mức nào…
Một hôm, học bài khuya lắm rồi, nên mọi người tắt đèn đi ngủ . Đang thiu thiu, đột nhiên tôi nghe thấy tiếng nữ sinh viên Nga rón rén mở cửa phòng nhẹ nhàng, cho bạn trai của mình lẻn nhanh vào . Họ im thin thít, chẳng nói tiếng nào, lên giường nằm với nhau !!!
Tôi hết sức sửng sốt, đầu óc tỉnh táo hẳn lên, giác quan căng thẳng nhạy bén, nhưng cứ để yên xem sao ? Ban đầu là những nụ hôn chút chít . Tiếp theo, giường nệm lò xo đều đặn nhún nhảy kẽo kẹt . Rồi cô gái bắt đầu bật lên những tiếng kêu rên ú ớ khó hiểu, đầy cảm xúc…
Không biết Thắng và Cẩm đang thức hay ngủ, nhưng tôi cố gắng bịt tai nhắm mắt mà chẳng thế nào ngủ được, khó chịu quá đi mất ! Họ làm cái gì mà lâu thế nhỉ ? Để mãi thế này, kéo dài đến tận sáng mai thì làm sao thức dậy đúng giờ đi học ? Chờ đợi trằn trọc tới bao giờ đây ?... Tức quá, tôi nhắm mắt đánh liều hét lên thật to :”Khochu !”, ý muốn bảo anh chàng kia :”Hãy cút đi !”.
Sáng sớm hôm sau, tôi lập tức kể lại chuyện “khủng khiếp” đêm qua cho nhiều chị em gái cùng nghe . Họ hồi hộp nín thở, tò mò chăm chú theo dõi từng chi tiết, há hốc miệng ngạc nhiên, rồi rũ rượi cười lăn cười bò… Thì ra đáng lẽ phải nói :”Ukhađi !” mới đúng nghĩa “Hãy cút đi !”, tôi lại hét nhầm là :”Khochu !”, có nghĩa là “Tôi muốn !”.
Thực tình lúc ấy tôi xấu hổ quá… Cho đến tận bây giờ, nhiều năm tháng đã trôi qua, ngẫm nghĩ lại vẫn cứ buồn cười, nhưng tôi nhận thấy mình cũng chẳng có gì sai lắm !”.


“Tôi muốn !”

- Nguyễn Thanh Liêm viết :” Thời Dự bị Kiev, tôi cũng cố gắng thức khuya dậy sớm, chăm chỉ học hành như mọi người, vì hiểu rõ rằng thiếu tiếng Nga thì chẳng học hỏi được gì trên đất nước CCCP, và sợ học kém sẽ bị Sứ quán đuổi về nước ! Nhưng thật ra, tôi là một kẻ rất siêng ngủ, luôn luôn thèm ngủ . Chuyện dưới đây sẽ cho các bạn thấy rõ là ở Dự bị Kiev tôi đã thiếu ngủ như thế nào .
Rời Kiev tới học ở Odessa, tôi thường vui chơi thật khuya, rồi ngủ vùi suốt cho đến khi các bạn tan học về, lúc ấy mới chịu thức dậy đi ăn trưa ! Nguyễn Đỗ Dũng ở cùng phòng, quen dậy sớm, ăn sáng xong thì cũng đi học, nhưng chỉ được nửa buổi là bỏ đi xem phim… Sau khi ăn sáng, Dũng thường lấy dùm 2 lát bánh mì trét bơ, đặt trên tủ nhỏ đầu giường cho tôi . Có khi tôi thức giấc, dậy ăn bánh mì rồi ngủ tiếp, có khi ngủ li bì luôn tới chiều… Trốn học là nghề chuyên môn của tôi, tính trung bình, suốt 5 năm học Đại học, mỗi tuần lễ chưa chắc tôi đặt chân đến trường được một buổi .
Chi đoàn thanh niên của trường thường xuyên họp kiểm điểm Đỗ Dũng về việc trốn học đi chơi, gây gổ đánh nhau…, và kiểm điểm tôi về việc tự do vô kỷ luật, lười biếng bỏ học… Cuối năm thứ 3, suýt chút nữa ông Decan ngoại quốc người Nga khó tánh và Sứ quán Việt Nam đã quyết định đuổi cả hai đứa chúng tôi về nước ! Hiện bây giờ tôi vẫn rất siêng ngủ, thật đáng ngạc nhiên là các con của tôi cũng như vậy !”

- Lê Thị Kim Hoa viết :”Tôi cũng nhớ là cuối năm Dự bị chúng mình bị chuyển đến ký túc xá khác, đang sửa chữa nên rất thảm hại, rệp thì đúng là nhiều vô biên… Hình như đó là khu ngoại ô, ở đó xa lắm so với ob.6 của chúng ta, đi taxi hết khoảng 2 rúp, vì có lần tôi về lại… để thăm vườn táo mà !”

- Nguyễn Việt Thảo viết :” Khi còn ở Việt Nam, lúc tập trung tại trường Đại học Kinh tế, vì từ tỉnh lên Hà nội nên tôi sống nội trú trong ký túc xá trường này . Ôi trời ơi, bị rệp cắn ghê rợn . Khi lên lớp học chính trị tôi hay ngủ gục, bởi gần như suốt đêm phải đập chiếu, giết rệp… Nhưng không ai phong cho danh hiệu “dũng sĩ diệt rệp” cả, buồn ghê !
Tưởng sang Nga thoát nạn rệp, ai ngờ tới ob.6 lại được thưởng thức món này nữa . Khuya tôi phải thắp đèn cầy (nến), sợ làm chói mắt mọi người không ngủ được, để vừa học vừa truy lùng theo vết chân của những chú rệp dưới sàn nhà, trên bờ tường mà giết . Đôi khi tôi thức tới sáng luôn, cố làm xong bản vẽ chữ kỹ thuật để kịp nộp cho thầy giáo . Các bạn tin không, có bản vẽ còn dính cả huyết rệp nữa đấy, nhưng chắc chắn thầy giáo chẳng biết là bản vẽ dính thêm chất liệu gì đâu !”.


“Gần 60 tuổi rồi mà vẫn vui như trẻ con thế đấy !”

- Khương Thanh Bình viết :” Đúng là sau kỳ nghỉ hè cuối năm, chúng mình chuyển sang ở ký túc xá khác, tại hướng khác của Kiev, xa hẳn với ký túc xá cũ . Chỗ ở mới này rất tan hoang, xơ xác . Rận rệp nhiều không thể tưởng tượng nổi ! Tôi phải leo lên bàn nằm ngủ, mà vẫn bị bọn chúng tấn công . Nhìn thấy lũ rệp đi từng đàn, lúc nhúc mà rợn hết cả tóc gáy... Từ ký túc xá ấy, chúng mình được đưa đến các thành phố khác để học Đại học .”

- Khương Thanh Bình viết :”Sau khi về nước, nhiều bạn đã đến nhà tôi chơi . Con trai tôi tên là Thanh, khoảng hơn 1 tuổi vẫn chưa chịu nói . Có lần Việt Nhi với vẻ mặt đầy lo lắng, thảng thốt hỏi tôi :”Bình ơi, hay là… thằng con mày… không biết nói ?”. Bây giờ ngồi nhắc kể lại với nhau, chúng tôi cười chảy cả nước mắt !
Hồi ấy, Thanh Hương và một số bạn khác cùng làm việc với tôi tại Đại học Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh . Thanh Hương và Hà Châu dạy ở khoa Vật lý . Tôi và Lê Việt Tiến dạy ở khoa Hóa . Nguyễn Thị Lê dạy ở khoa Sinh vật .
Thanh Hương ở đường Nguyễn Trãi, giáp giữa quận 1 và quận 5 . Nhà tôi ở đường Nguyễn Huỳnh Đức, quận 5 . Hai đứa ở gần nhà và làm việc cùng trường, nên gặp nhau luôn… Một trong những nguyên nhân làm Ba Má của Hương buồn về chuyện Hương với anh Viên, là vì anh Viên không phải người Nam . Điểm này Hương cũng giống tôi, vì Ba Má tôi cũng đã âm thầm mong muốn một chàng rể người Nam !
Tôi nhớ sáng sớm chủ nhật hôm ấy, anh Viên chồng của Hương đi xe đạp đến nhà tôi, chẳng mấy ai có xe máy hồi ấy cả ! Anh bấm chuông, tôi ở trên lầu 3 lao xuống mở cửa . Vừa nhìn thấy tôi, anh òa lên khóc :” Hương mất rồi !”, thế là tôi cũng khóc theo…


“Siêu thoát”

Thanh Hương đã bị bệnh một thời gian lâu rồi . Anh Viên kể tối hôm trước Hương phải cấp cứu vào bệnh viện Nguyễn Trãi . Hương bị ói ra máu rất nhiều, nghẹt thở… Vào đến khoa Cấp cứu thì bất ngờ mất điện, máy hút không làm việc được, Hương bị chết vì ngợp thở !
Phạm Thị Thanh Hương mất khi tôi đang có bầu cháu Thanh . Cháu Thanh sanh tháng 2-1980 . Vậy Hương mất khoảng cuối 1979, đã 30 năm trôi qua, sao nhanh thế ? Khi Hương mất, con gái đầu lòng của Hương khoảng 3 tuổi, bây giờ cháu hơn 30 tuổi rồi .
Tôi đề nghị Hội Dự bị Kiev liên lạc mời con gái của Thanh Hương đến dự buổi họp mặt đầu Xuân 2010 . Để các thế hệ sau nhìn thấy và cảm nhận một sự thật, là thế hệ cha mẹ của chúng vẫn luôn giữ gìn tình bằng hữu, thân thiết gắn bó tới tận ngày nay, và cả mai sau, đến hết quãng đời còn lại…”

- Văn Thị Bông viết :” Chúng mình tới ký túc xá vào sáng rất sớm, trời còn tờ mờ tối, có một anh sinh viên da đen nhanh nhẩu dành xách hộ Khương Bình cái valy, làm bạn Bình sợ quá, khóc ầm ĩ lên, đúng không Khương Bình ?”.


“Nhớ nhau mãi mãi…”


Nàng đã qua đời để tối nay
Có chàng đi hứng gió heo may,
Bên hồ để mặc mưa rơi ướt,
Đếm mãi bâng quơ những dấu giày...
"Mới hay tự cổ bao người đẹp,
Chẳng hẹn trần gian đến bạc đầu".

( Thơ Nguyễn Bính )

(hết)

[nqbinhdi]

Cứ chờ mãi xem bác Hấp Hao Hoa có post lên ảnh trường Đỏ nào không mà không thấy. Trong số các nhân vật trong ảnh, chỉ biết mỗi Mr. Mai Hà.

Đành phải đi tìm lại ảnh chụp vệ tinh qua Google Earth.

Trường Đỏ (Đại học quốc gia Kiev - KGU, nay là KNU: Kievski Natsionalnyi Universitet) từ trên nhìn xuống, tại góc Đại lộ Taras Shevtrenko và phố Vladimirskaia phía trước trường. Giữa cái vòng tròn trong công viên đối diện tòa nhà đỏ là tượng của Taras Shevtrenko, lối đi bên cạnh tượng dẫn ra Đại lộ Shevtrenko, qua đường là sang nhà Vàng (trên Google Earth có dấu chỉ dẫn: Viện ngữ văn).



Còn đây là ảnh gặp mặt giữa một số thày cũ và một số học trò người Ucraina, Việt và Hung (cô bạn Hung rất thân của gia đình chúng tôi gửi cho ảnh này) sau hơn 30 năm xa cách. Thấy cả trường Đỏ đằng sau - người trong ảnh quay mặt nhìn vào tượng Shevtrenko.

[Hấp hao hoa]

Chào baodung !

Phần kế tiếp của "Chuyện Dự bị Kiev" sẽ nói về trường học, và sẽ có đăng hình KGU .

Cám ơn bạn đã quan tâm, đã sốt ruột chờ đợi, và đã đăng hình giúp... Tôi rất vui khi được bạn cùng chia sẻ một cách tự nhiên vui vẻ như vậy !

Tiện đây tôi muốn nhắc các bạn rằng tháng này tôi vừa mới đăng thêm 2 phần (tiếp theo), một phần ở cuối trang 1 và một phần ở đầu trang 2 này .

[baodung]

Kính thưa bác Hấp hao hoa !
Nhà iem cũng có chút ít kỷ niệm với Dự bị KGU, khi mà ngày xưa mới chân ướt chân ráo sang Liên Xô đã được tháp tùng ông bạn lao xuống Kiev với người "mới ngỏ lời yêu mà chưa được ... hôn" (sau này 2 vị đó làm ở Bộ Ngoại giao), rồi gặp cả bạn học thời phổ thông Chu văn An ở dự bị trường KISI (Xây dựng Kiev). Tuy cũng "sốt ruột chờ đợi", nhưng baodung kém cỏi không dám tranh công của bác Dị trong việc đăng hình đâu ạ!
Cảm ơn bác về "Chuyện dự bị Kiev".

[Hấp hao hoa]

A ! Đúng là một sự nhầm lẫn ngô nghê !

Tôi có lời xin lỗi cả hai bạn ngbinhdi và baodung . Có lẽ các bạn thông cảm vì tôi không hề cố ý làm như vậy...

[Saomai]

SM có ghé Kiev, có đến KTX số 6 đường Ngôi sao đỏ thăm bạn bè ở đó, nhưng không nhớ được gì nhiều vì thời gian xa quá rồi. Nhưng có một chuyện nhớ mãi, đó là được đi dự một buổi ca nhac do Tây tổ chức ở Kiev, nhưng có sự tham gia của 2 ca sỹ VN là Kiều Hưng và Thanh Trì. Ngày ấy 2 anh chị này cũng đang tu nghiệp ở Kiev.

Mùa thu 2010 SM lại may mắn dự 1 buổi ca nhạc do công đồng người Việt ở Đức tổ chức. Ca sỹ Kiều Hưng được mời đến dự. Ông đã rất yếu, phải có 2 cháu dìu lên sân khấu để hát.

Xin chia sẻ với mọi người hình ảnh người ca sỹ được mến mộ một thời. Không biết Thanh Chì giờ này ra sao???

[Saomai]

Sau khi pót bài về ca sĩ Kiều Hưng, SM nóng lòng tìm hiểu thêm về ca sĩ Thanh Trì, thì được tin sau đây. Xin cùng chia sẻ với những ai quan tâm.



Vợ chồng nghệ sĩ Hồ Bông - Thanh Trì vào bệnh viện

Nhạc sĩ Hồ Bông (81 tuổi, nguyên là Trưởng đoàn Ca múa nhạc Bông Sen) và vợ là NSƯT Thanh Trì (76 tuổi, nguyên giảng viên thanh nhạc - Nhạc viện Hà Nội) sống neo đơn trong một căn hộ thuộc Nhà hát Bông Sen (TP.HCM).
Tuần rồi, cả hai đều có vấn đề về sức khỏe và vào cấp cứu tại Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM). Nguy kịch nhất là bệnh trạng của cụ bà, bị nhồi máu cơ tim, vỡ động mạch vành không bơm máu lên não được. Hiện cụ bà nằm ở lầu 3, phòng 424 trong tình trạng lúc tỉnh lúc mê… Còn cụ ông vốn bị suyễn mãn tính, bây giờ lại thêm bệnh về tiêu hóa, bị co thắt cơ ngực liên tục. Ông nằm ở lầu 5, phòng 639. Khi nào thấy hơi khỏe, lại lò dò chống gậy xuống thăm vợ. Tình trạng của hai ông bà thật đáng ái ngại. Xin thông tin với tất cả những ai quen biết với vợ chồng nghệ sĩ lão thành này để cùng chia sẻ.
H.Đ.N
http://www.baomoi.com/Vo-chong-nghe-...82/5301162.epi

[Hấp hao hoa]

HỒ BAIKAL

Từ thời xa xưa, những người thổ dân Buryat gọi hồ Baikal là “Baygal nuur”, nghĩa là “Hồ giàu có”. Trong các văn bản cổ xưa của Trung Quốc đã tìm thấy những bài viết về hồ Baikal, mô tả khá kỹ và gọi là “Biển Bắc”, bởi vì nó nằm trong địa phận tỉnh Xiongnu thuộc vùng Nội Mông .


“Bản đồ vùng hồ Baikal”

Trước khi nước Nga lấn chiếm vùng đất Siberia thuộc châu Á vào thế kỷ 17, người châu Âu vẫn chưa biết gì về hồ Baikal . Kurbat Afanasyevich Ivanov (?-1666) là một nông dân bình thường sinh sống tại Siberia, tuy chẳng được học hành nhiều, nhưng ông đã mê say việc du hành thám hiểm khắp Siberia . Chính Ivanov là người đầu tiên thiết lập nên những tấm bản đồ sơ khai của Siberia, bao gồm vùng hồ Baikal, vùng Chukotka, hai bờ eo biển Bering, vùng Alaska… Và Ivanov cũng là nhà thám hiểm châu Âu đầu tiên khám phá ra hồ Baikal .


“Hồ Baikal và rặng núi Sayan”

Tháng 6 năm 1643, Ivanov tổ chức một đoàn thám hiểm gồm 74 người đi dọc theo sông Lena, xuôi về hướng nam . Một hoàng tử của bộ lạc Tunguse cùng đi theo đoàn thám hiểm để giúp giao tiếp với thổ dân . Đoàn thám hiểm đi rất xa bằng thuyền . Khi đến rặng núi Primorsky, theo sự dẫn đường của thổ dân, họ chuyển sang đi bộ vượt qua núi . Sau đó đoàn thám hiểm tiếp tục đi bộ dọc theo sông Sarma, rồi bất ngờ khám phá ra hồ Baikal hùng vĩ ! Đoàn thám hiểm dừng lại tại đây khá lâu, Ivanov cho đóng thuyền mới để sang thám hiểm đảo Olkhon…


"Đảo Olkhon"

Trong quá khứ, người Nga vẫn gọi là “Biển Baikal”. Từ thế kỷ 17 đến 19, trên các bản đồ của Nga và thế giới đều ghi tên là “Biển Baikal”. Cho đến ngày nay, vùng eo nước giữa bờ hồ phía tây và đảo Olkhon vẫn được gọi là “Biển nhỏ”.


“Hồ Baikal tháng 12”

Hồ Baikan nằm ở miền cực nam Siberia của nước Nga, là hồ lớn thứ hai trên thế giới, chỉ đứng sau biển Caspian ở Trung Á mà thôi . Hồ Baikan có hình dạng trăng lưỡi liềm, dài 636 km, rộng 79 km, diện tích bề mặt là 31,722 km vuông, đáy sâu nhất là 1,642 mét, độ sâu trung bình là 745 mét, dung tích tổng cộng là 23,615 km khối .


“Hồ Baikal mùa thu”

Baikan là hồ nước ngọt lớn nhất thế giới, chứa khoảng 20 % lượng nước ngọt của toàn thể bề mặt trái đất . Dung tích hồ Baikal lớn hơn dung tích tổng cộng của Năm Hồ Lớn nằm giữa Mỹ và Canada . Baikal là hồ sâu nhất, và trong sạch nhất thế giới hiện nay . Baikal cũng là hồ có diện tích bề mặt rộng lớn nhất ở châu Á .


“Bờ phía đông hồ Baikal”

Hồ Baikal được hình thành bởi vết rạn nứt do một cơn động đất rất mạnh xảy ra vào khoảng 25 triệu năm trước đây, tạo nên một vùng trũng dài có hình dạng trăng lưỡi liềm . Với số tuổi 25 triệu năm, Baikal là hồ cổ xưa nhiều tuổi nhất trên thế giới . Mặt nước hồ Baikal cao hơn mực nước biển 452 mét, và đáy sâu nhất của hồ nằm thấp hơn mực nước biển 1,186 mét . Mặc dù sâu như vậy, nhưng toàn bộ dung tích nước của lòng hồ Baikal được trộn đều nhau, ở bất kỳ độ sâu nào cũng hàm chứa lượng oxy gần bằng nhau, tạo nên môi trường tương đối giống nhau cho tất cả các loài sinh vật sống dưới nước . Điều này chẳng giống với nhiều tầng lớp nước khác nhau trong lòng hồ Tanganyika và Biển Đen .


“Bãi đá đóng rêu xanh ven bờ hồ Baikal”

Tiếp tục sâu hơn nữa, nằm bên dưới khối lượng nước ngọt khổng lồ của hồ Baikal là một lớp trầm tích sỏi cát dày đến 7,000 mét . Bởi vậy, các nhà khoa học kết luận rằng đây là vết rạn nứt địa chấn sâu nhất thế giới . So với tuổi tác của trái đất thì vết rạn nứt địa chấn 25 triệu năm tuổi này vẫn còn rất trẻ, và đang hoạt động âm ỉ, mỗi năm nó rộng thêm khoảng 2 cm ! Tại vùng hồ Baikal thường xảy ra những cơn địa chấn khá mạnh, và có nhiều suối nước nóng chảy ra từ lòng đất…


“Núi cao chập chùng vây quanh hồ Baikal”

Hồ Baikal bị vây quanh bởi núi cao chập chùng, cao nhất là đỉnh Chersky (2572 mét) nằm ở bờ phía bắc . Cái tên “Chersky” được đặt theo tên của nhà thám hiểm Jan Czerski là người đầu tiên đã trèo đến đỉnh núi . Jan Stanislaw Franciszek Czerski (1845-1892) là nhà trí thức người Ba Lan, ông có kiến thức sâu rộng trong nhiều lĩnh vực như cổ sinh vật học, địa chất học, địa lý học… Năm 1863, Czerski tham gia “Cuộc khởi nghĩa tháng Giêng” chống lại sự xâm lược thống trị của Đế quốc Nga tại Ba Lan . Ông bị quân đội Nga Hoàng bắt và đày sang Siberia .


“Hồ Baikal buổi hoàng hôn mùa đông”

Czerski tiếp tục tự tìm tòi nghiên cứu và thám hiểm vùng Baikal và Siberia . Ông là người đầu tiên thiết lập nên bản đồ sơ khai của vùng hồ Baikal, tên của ông được đặt cho hai rặng núi lớn tại Siberia, cho nhiều đỉnh núi cao, và cho nhiều vùng đất mới… Czerski đã vinh dự nhận được 3 tấm huy chương vàng của Hội Địa lý Nga (Russian Geographical Society) . Czerski đã bị bệnh và từ trần khi đang thám hiểm vùng Kolyma với khí hậu vô cùng khắc nghiệt, nằm ở miền cực đông bắc của Siberia .


“Rừng taiga mùa đông quanh hồ Baikal”

Rừng ôn đới taiga bao phủ khắp vùng hồ Baikal, ôm ấp che chở cho sự sống của một quần thể động thực vật hết sức đa dạng . Nhiệt độ trung bình ở vùng này trong mùa đông là âm 17 độ C, trong mùa hè là dương 14 độ C . Hiện nay, vùng hồ Baikal trở thành vườn bảo tồn thiên nhiên quốc gia được bảo vệ rất nghiêm ngặt .


“Rừng mùa thu quanh hồ Baikal”

Vùng hồ Baikal được các nhà khoa học thế giới mệnh danh là “Galapagos của Nga”, bởi vì độ tuổi cổ xưa và sự cách ly cô lập của nó đã tạo nên một quần thể động thực vật vô cùng phong phú và khác lạ . Rất ít vùng hồ trên thế giới có thể sánh ngang với vùng hồ Baikal về tính đa dạng sinh học . Hiện nay, vùng hồ Baikal là môi trường sinh sống của 1,550 loài động vật và 1,085 loài thực vật . Thật đáng ngạc nhiên, khoảng hai phần ba tổng số động thực vật sinh sống tại vùng hồ Baikal, tức là hơn 1700 loài (bao gồm 80% loài động vật và 20% loài thực vật) là độc nhất vô nhị, không thể tìm thấy ở bất cứ nơi nào khác trên trái đất !


“Gấu tại vùng Baikal”

Phổ biến được nhiều người biết đến nhất là loài cá Omul, một giống cá salmon nhỏ chỉ tìm thấy ở hồ Baikal, mùi vị rất thơm ngon... Đặc biệt còn có 2 loài cá Dầu sống ở độ sâu từ 200 đến 500 mét, vây của chúng rất dài . Những loài cá này thường làm mồi ngon cho một loài hải cẩu nước ngọt có tên là Nerpa chỉ tìm thấy ở hồ Baikal, đó là loài động vật dưới nước lớn nhất tại đây . Trên thế giới hiện nay chỉ còn 3 loài hải cẩu nước ngọt mà thôi .


“Hải cẩu Nerpa tại hồ Baikal”

Bộ lạc thổ dân Buryat là những con người đã định cư tại vùng hồ Baikal từ thủa xa xưa, họ đánh cá, săn bắt thú rừng, trồng trọt, chăn nuôi dê, lạc đà, bò, cừu… Bộ lạc Buryat có xuất xứ từ Mông Cổ, nói tiếng Mông Cổ, sống theo tập tục của người Mông Cổ du mục… Hiện nay tại Siberia, Buryat là nhóm thổ dân đông nhất với khoảng 436 ngàn người, tập trung nhiều nhất ở quanh thành phố Ulan-Ude là thủ phủ của “Vùng tự trị Buryat” (gần hồ Baikal).


“Người Buryat trong y phục cổ truyền”

Hồ Baikal có 27 hòn đảo, lớn nhất là đảo Olkhon . Trong ngôn ngữ của thổ dân, Olkhon có nghĩa là “nắng, gió”. Giống như hồ Baikal, đảo Olkhon cũng có hình dạng tương tự trăng lưỡi liềm, dài 72 km, rộng 15 km, với diện tích 730 km vuông . Đây là hòn đảo hồ lớn thứ 3 trên thế giới . Trên đảo có nhiều khu vực sinh thái giống như một Siberia thu nhỏ, bao gồm núi cao, rừng taiga, thảo nguyên, sa mạc… Đỉnh núi cao nhất trên đảo Olkhon tên là Zhima, cao 818 mét . Động thực vật của đảo phong phú và lạ thường, có rất nhiều giống loài độc nhất vô nhị trên thế giới .


“ Phong cảnh đảo Olkhon”

Khoảng 1,500 thổ dân sinh sống trên đảo Olkhon, phần đông là người Buryat . Có năm bản làng trên đảo, lớn nhất là làng Khuzhir, được xem là thủ đô của đảo, với dân số khoảng 1,200 người . Tại làng Khuzhir có bảo tàng lịch sử và thiên nhiên của đảo Olkhon . Trước kia, hầu hết thổ dân đều sinh sống bằng đánh cá, trồng trọt và chăn nuôi… Hiện nay du khách từ khắp bốn phương tấp nập đổ về tham quan hồ Baikal, nên rất nhiều thổ dân chuyển sang sinh sống bằng nghề phục vụ du lịch .


“Bản làng thổ dân trên đảo Olkhon”

Thổ dân Buryat tin tưởng rằng đảo Olkhon là một địa điểm thiêng liêng, và mỏm đá Shaman (Pháp Sư) là nơi linh thiêng nhất . Mỏm đá Shaman nằm ở bờ phía tây đảo Olkhon, gần thủ đô Khuzhir . Thổ dân Buryat tin tưởng rằng vị thần “Burkhan” hiện nay vẫn đang ngự trị trong một cái hang bí mật, nằm sâu bên trong mỏm đá Shaman . Mỏm đá Shaman có hình dáng gây nhiều ấn tượng, và đứng từ vị trí ấy ngắm nhìn về mọi phía, người ta có thể thưởng thức những cảnh đẹp tuyệt trần, liêu trai tựa cảnh tiên…


“Mỏm đá Shaman”

(còn tiếp)

[Hấp hao hoa]

(tiếp theo)

Để khai thác Siberia rộng lớn, trong thế kỷ 17, ban đầu người ta xây dựng tuyến đường bộ xuyên Siberia, xuất phát từ Saint Petersburg, đi ngang qua Moskva, đến Irkutsk thì dừng lại . Tiếp theo, người ta thiết lập phương tiện giao thông tân tiến nhất tại vùng này là một chiếc tàu phà vận chuyển trên mặt hồ Baikal, chạy bằng động cơ hơi nước, do nước Anh chế tạo .


“Tàu phà vận chuyển trên mặt hồ Baikal”

Từ năm 1896 đến 1902, tuyến đường sắt xuyên Siberia được xây dựng kề bên dọc theo tuyến đường bộ xuyên Siberia đến Irkutsk, rồi dần dần kéo dài đến tận Vladivostok nằm bên bờ Thái Bình Dương . Riêng đoạn chạy quanh phía tây nam hồ Baikal cần phải xây dựng tới 200 cây cầu và 33 đường hầm xuyên núi . Sau đó, người ta xây dựng thêm một tuyến đường sắt dành cho du khách đi tham quan quanh bờ hồ Baikal, đây là một trong những tuyến đường sắt có phong cảnh đẹp nhất trên thế giới !


“Đường sắt quanh hồ Baikal”

Đoạn đường sắt phía tây nam hồ Baikal được sử dụng chung cho tuyến xuyên Siberia và tuyến chạy quanh hồ Baikal, bởi vậy đoạn này có hai loại đường ray với chiều rộng khác nhau . Hiện nay, tuyến đường sắt quanh hồ Baikal có chiều dài tổng cộng là 226 km (bao gồm cả 137 km đoạn dùng chung), có tới 248 cây cầu và 38 đường hầm xuyên núi (độ dài xuyên núi tổng cộng là 9,063 mét). Từ khi các tuyến đường sắt này được hoàn thành cho đến ngày nay, những cây cầu và đường hầm xuyên núi vẫn bền vững, không cần phải sửa chữa, đây chính là một biểu tượng thành công rực rỡ của các kỹ sư xây dựng người Nga trong thời kỳ trước năm 1917 !


“Cầu đường sắt quanh hồ Baikal”

Sau khi tuyến đường sắt xuyên Siberia hoàn thành, một đoàn thám hiểm khoa học Nga do giáo sư F.K.Drizhenko dẫn đầu đã tiến hành khảo cứu, lập được bản đồ độ sâu đầu tiên của lòng hồ Baikal . Hiện nay, Trung tâm nghiên cứu Baikal đặt tại thành phố Irkutsk là một tổ chức độc lập, chuyên tiến hành các khảo cứu khoa học về vùng hồ Baikal . Nhiều tổ chức khoa học trên khắp thế giới cử các nhà khoa học đến đây để tham gia nghiên cứu vùng hồ Baikal .


“Đường hầm xuyên núi quanh hồ Baikal”

Năm 1987, công ty Rauma Repola của Phần Lan đã hoàn thành hợp đồng thiết kế và chế tạo cho nước Nga hai tàu lặn thuộc loại tân tiến nhất thế giới, đó là Mir-1 và Mir-2 . Loại tàu lặn Mir có thể lặn sâu đến 6,000 mét, bởi vì 98 % diện tích đại dương trên thế giới có độ sâu tối đa khoảng 6,000 mét ! Hiện nay, khắp thế giới chỉ có bảy chiếc tàu lặn có thể lặn sâu hơn 3,000 mét, bao gồm ba chiếc của Mỹ tên là Alvin, Sea Cliff, Deepstar, một chiếc của Nhật tên là Shinkai, một chiếc của Pháp tên là Nautile, hai chiếc của Nga là Mir-1 và Mir-2 . Tất cả bảy chiếc này đều thiết kế có thể chở được tối đa 3 người cùng lặn .


“Mỏm đá Shaman nhìn gần”

Tàu lặn Mir dài 7,8 mét, rộng 3,6 mét, cao 3 mét, nặng 18,600 kg . Khoang chứa người có đường kính 2,1 mét, với bức tường bằng hợp kim dày 5 cm . Có ba cửa quan sát, cửa chính phía trước với đường kính 20 cm, hai cửa phụ bên hông với đường kính 12 cm, tất cả các cửa này đều làm bằng vật liệu trong suốt với độ dày 18 cm . Tàu lặn Mir được trang bị những cánh tay robot hoạt động bên ngoài . Tàu lặn Mir chạy bằng một động cơ điện công suất 100 kwh, điều khiển 3 chân vịt cơ động có thể quay sang nhiều hướng khác nhau . Tàu lặn Mir có tốc độ tiến tới tối đa là 9 km/h, tốc độ lặn xuống tối đa là 2,4 km/h . Dự trữ trên tàu cho phép 3 người cùng lặn tối đa đến 3,5 ngày (khoảng 84 giờ) liên tục ở dưới nước .


“Tàu lặn Mir”

Tàu lặn Mir đã được sử dụng trong nhiều cuộc hành trình thám hiểm nổi tiếng thế giới . Năm 1989, tàu ngầm nguyên tử Kosomolets của Hải quân Nga bị chìm tại biển Barent, làm cho 47 quân nhân tử nạn . Hai tàu lặn Mir được sử dụng để thám hiểm nghiên cứu xác tàu Komsomolets nằm dưới độ sâu 1,600 mét .
Năm 1993, hai tàu lặn Mir được sử dụng để lắp đặt hệ thống nhiều kính viễn vọng điều khiển từ xa nằm dưới lòng hồ Baikal, cách xa bờ 3,600 mét và sâu 1,100 mét . Các kính viễn vọng này có khả năng chụp hình trong bóng tối, vì ánh sáng mặt trời không thể lọt xuống đến độ sâu 1,100 mét . Mỗi kính viễn vọng được nạp đầy đủ năng lượng để tự động chụp khoảng 320 triệu tấm ảnh trong 700 ngày đêm liên tục (gần 2 năm liền) . Hiện nay, hệ thống này bao gồm 192 kính viễn vọng nằm rải khắp lòng hồ Baikal .


“Hồ Baikal”

Giữa thập niên 1990’, nhà sản xuất điện ảnh người Mỹ tên là James Cameron đã thuê tàu lặn Mir để quay phim xác tàu Titanic nằm dưới độ sâu 3,821 mét, và bộ phim “Titanic” hoàn thành năm 1997 . Đầu thập niên 2000’, James Cameron lại thuê tàu lặn Mir để quay phim xác tàu Bismarck nằm dưới độ sâu 4,700 mét, và bộ phim “Expedition Bismarck” hoàn thành năm 2002 .
Năm 2000, tàu ngầm nguyên tử Kursk của Hải quân Nga bị đắm chìm tại biển Barent, làm cho 118 quân nhân tử nạn . Hai tàu lặn Mir được sử dụng để thám hiểm nghiên cứu xác tàu Kursk nằm dưới độ sâu vỏn vẹn 100 mét . Sau đó, tàu ngầm Kursk được trục vớt lên, đưa vào bờ, rồi tháo rã thành phế liệu…


“Mỏm đá Shaman nhìn từ xa”

Tháng 8 năm 2007, một đoàn du hành quốc tế bao gồm 4 người Nga, 1 người Úc và 1 người Thuỵ Điển, do Anatoly Sagalevich (người Nga) chỉ huy, đã sử dụng hai tàu lặn Mir trong cuộc thám hiểm đáy biển Bắc Cực . Lần đầu tiên con người chạm tới đáy đại dương ngay tại toạ độ Cực Bắc của quả địa cầu, nằm dưới độ sâu 4,261 mét . Tàu lặn Mir-1 đã cắm một cây cờ của nước Nga ở đây, và đặt một quả cầu thép bên cạnh, trong đó cũng chứa đựng một lá cờ nước Nga, và những thông điệp gởi đến thế hệ mai sau…
Từ tháng 7 năm 2008, hai tàu lặn Mir được sử dụng để thám hiểm đáy hồ Baikal, tất cả đã có 160 cuộc lặn . Trong cuộc lặn ngày 1 tháng 8 năm 2008, Thủ tướng Vladimir Putin đã tham gia hành trình thám hiểm thú vị này !


“Hồ Baikal đóng băng mùa đông”

Anatoly Mikhailovich Sagalevich sinh năm 1938 tại nước Nga, là tiến sĩ khoa học, là chuyên viên lặn sâu thám hiểm nổi tiếng trên thế giới . Từ năm 1965, Sagalevich làm việc tại Viện Hải dương học Shirshov, thuộc Viện Hàn lâm khoa học Nga . Sagalevich từng tham gia rất nhiều và chỉ huy hơn 300 cuộc lặn sâu, ông luôn là người chỉ huy trong những cuộc thám hiểm nổi tiếng khảo sát xác tàu Titanic, Bismarsk, Kosomolets, Kursk, thám hiểm đáy biển Bắc Cực và đáy hồ Baikal… Chính Sagalevich là người đưa thủ tướng Putin xuống thám hiểm đáy hồ Baikal ! Năm 1990, Sagalevich đã lặn xuống đáy hồ Baikal, đạt đến độ sâu 1,637 mét, lập nên kỷ lục thế giới về lặn sâu nhất trong nước ngọt cho đến tận ngày nay !


“Phong cảnh đảo Olkhon”

Năm 2007, chính phủ Nga tuyên bố vùng hồ Baikal trở thành “vùng kinh tế đặc biệt”. Điều này lập tức tạo điều kiện cho sự phát triển bùng nổ của các ngành kinh tế du lịch, thương mại, công nghiệp… Muốn đến du lịch tham quan hồ Baikal, người ta có thể nghỉ ngơi tại những khách sạn sang trọng ở ba thành phố gần nhất là Irkutsk, Severobaikalsk, Ulan-Ude . Mùa hè là thời gian tham quan lý tưởng nhất . Trong mùa đông mặt hồ đóng băng rất dày, du khách có thể đi bộ, chơi thể thao, chạy xe trượt trên mặt băng…


“Hồ Baikal nhiều màu sắc”

Hiện nay hồ Baikan được mệnh danh là “Hòn ngọc của Siberia”. Tháng 6 năm 2008, tại thủ đô Moskva, hồ Baikan chính thức được bình chọn là một trong 7 kỳ quan của nước Nga, đặc biệt chiếm vị trí kỳ quan số 1 ! Bất kỳ ai nhìn thấy hồ Baikal đều bị thôi miên mê say bởi vẻ đẹp hùng vĩ tráng lệ, và kỳ lạ bí ẩn của nó ! Mặt hồ lấp lánh xanh biếc, rộng lớn mênh mông, nước hồ trong suốt sâu thăm thẳm…
Quanh bờ hồ và trên một số hòn đảo có những bãi cát trắng mịn sạch đẹp, thoai thoải sâu dần, nhiệt độ nước ấm áp vào mùa hè, chào mời du khách bơi lội vui chơi... Năm 2009, hai nước Nga và Đức đã hợp tác xây dựng con đường mòn Frolikha dài 100 km dọc theo bờ hồ Baikal, đi ngang qua nhiều bãi tắm, nhiều khu vực cho phép săn bắn, và các địa điểm có thắng cảnh tuyệt đẹp…


“Bãi cát trắng quanh hồ Baikal”

Hồ Baikal được cung cấp nước bởi 330 con sông chảy vào, lớn nhất là các sông Selenga, Barguzin, Angara Thượng, Snezhnaya, Sarma… Duy nhất chỉ có một con sông Angara là bắt nguồn chảy ra từ hồ Baikal . Sông Angara dài 1780 km, từ hồ Baikal chảy về hướng Bắc, đi ngang qua các thành phố Irkutsk, Angarsk, Bratsk và Ust-Ilimsk…, sau đó uốn lượn chảy sang hướng Tây, đi ngang qua vùng Krasnoyarsk, cuối cùng đổ vào sông Yenisei .
Dọc theo sông Angara đã có đến 3 đập thủy điện xây dựng từ thập niên 1950’ . Hiện nay đập thủy điện thứ tư đang được tiếp tục xây dựng . Nhiều dải rừng taiga rộng lớn, nhiều làng mạc dân cư trù phú, nhiều đất đai canh tác phì nhiêu đã bị đắm chìm vào các hồ chứa nước nhân tạo mênh mông của các đập thủy điện…


“Đầu nguồn sông Angara tại hồ Baikal”

Năm 1966, người ta xây dựng một nhà máy sản xuất nguyên liệu giấy ngay kề bên bờ hồ Baikal, nó xả nước thải có chất độc hại chlorine thẳng xuống hồ, không qua hệ thống xử lý làm sạch nào cả ! Sau vài chục năm bị phản đối kịch liệt, nhà máy này phải đóng cửa vào tháng 11-2008, và tuyên bố không bao giờ được hoạt động nữa . Nhưng vừa rồi dư luận lại xôn xao rằng nhà máy này có thể sẽ hoạt động trở lại vào tháng 8-2009, chưa biết thật hư ra sao !


“Phong cảnh thần tiên”

Một công ty dầu khí của Nga là Transneft đã trúng thầu xây dựng đường ống dẫn dầu tại vùng Siberia . Để bớt tốn kém, họ dự định dẫn một đoạn đường ống đi gần sát bờ hồ Baikal, chỉ cách khoảng 800m . Việc này rất nguy hiểm, vì đây là vùng thường xuyên xảy ra những cơn động đất khá mạnh, đường ống dẫn dầu có thể bị hư hỏng nặng, làm dầu chảy tràn ra khắp vùng… Tổ chức Hòa bình xanh (Greenpeace) và dân chúng thành phố Irkutsk nhiều lần lên tiếng phản đối mạnh mẽ . Cuối cùng, Thủ tướng Nga Vladimir Putin đã ký lệnh bắt buộc công ty Transneft phải thay đổi thiết kế, dẫn đường ống đi cách xa bờ hồ Baikal ít nhất là 40 km, và không được đi ngang qua bất kỳ vùng bảo tồn thiên nhiên nào tại Siberia !


“Sông Angara Thượng”

Năm 2006, chính phủ Nga thông báo về dự án xây dựng nhà máy làm giàu Uranium tại vùng Angarsk, cách bờ hồ Baikal khoảng 95 km . Việc này làm cho dư luận thế giới và trong nước phản đối dữ dội, yêu cầu chính phủ Nga nên xem xét lại . Bởi vì sau khi làm giàu Uranium, chất thải rắn vẫn còn hàm chứa độ phóng xạ và độc hại rất cao . Loại chất thải rắn này hiện nay chưa có cách tiêu hủy, sẽ phải chôn cất bảo tồn ngay tại địa phương, nhất định chúng sẽ gây ra nhiều tổn hại lớn lao đến con người và thiên nhiên, đất đai, động thực vật, sông ngòi, hồ Baikal…


“Thành phố Angarsk”

Trong nhiều năm qua, thỉnh thoảng trên hồ Baikal lại nổi lên những mâm tròn bí ẩn với bán kính rộng hàng cây số (km) . Từ năm 1982, một số nhà khoa học đã miêu tả hiện tượng này là mâm tròn màu trắng phá vỡ lớp băng . Kèm theo hình tròn là những âm thanh lớn giống như một vụ nổ . Vòng tròn lớn nhất được phát hiện có đường kính dài đến 4,4 km !


“Hồ Baikal quyến rủ…”

Sau nhiều năm nghiên cứu, nhà khoa học Nichole Grenier thuộc viện nghiên cứu Irkutsk tin rằng hiện tượng này là kết quả của quá trình phun khí gas dưới lòng đất . Grenier và các đồng nghiệp quan sát thấy gờ của vòng tròn mỏng hơn trung tâm . Thêm vào đó, nhiệt độ nước và lưu lượng dòng chảy bất ổn cũng là nhân tố tạo thành hình tròn trên băng… Tuy nhiên, những giải thích ấy vẫn chỉ là giả thuyết !


“Vòng tròn bí ẩn giữa mùa đông”

Trong thế kỷ 19, nhà thám hiểm T.W.Atkinson đã đến hồ Baikal, ông là người đầu tiên viết về một huyền thoại kỳ lạ như sau :”Những người thổ dân sống quanh vùng hồ Baikal vô cùng tin tưởng và truyền tụng huyền thoại về việc Đức Chúa Giêsu đã đặt chân đến thăm vùng đất châu Á này . Ngài trèo lên đỉnh núi cao nhất, nhìn xuống xung quanh, sau đó ban phước lành cho khắp vùng này, rồi vẫy tay lớn tiếng tuyên bố :”Vượt ra khỏi đây sẽ không có gì hết !”.


“Đỉnh núi huyền ảo bên hồ Baikal”

Sau T.W.Atkinson, nhiều học giả đã tìm hiểu kiểm chứng, nhận thấy đến tận ngày nay những người thổ dân vẫn hết sức tin tưởng rằng sau này vùng hồ Baikal của họ sẽ tiếp tục tươi tốt trù phú, do đã được Đức Chúa Giêsu ban phước lành, nhưng các vùng đất rộng lớn xung quanh sẽ bị tàn phá trầm trọng, cằn cỗi hoang vu, đến nỗi “hạt ngô không thể nảy mầm” ! Phải chăng đây là lời tiên tri huyền bí về những nguy cơ khủng khiếp và số phận kỳ lạ của vùng hồ Baikal trong tương lai ?


“Vùng đất được ban phước lành…”

(hết)

[Hấp hao hoa]

TRƯỜNG ĐỜI VÀ TRƯỜNG HỌC


Đã qua đi rất nhiều năm tháng
Cây thay lá, hoa nở biết bao lần…
Tôi ước gì, dẫu biết rằng không thể
Về lại trường xưa, nhớ bạn, ngắm hoa

(Thơ Phan Chí Thắng)

Chúng tôi đi học ở xa Việt Nam, khi đồng bào, gia đình, cha mẹ, anh chị em, bạn bè của mình đang trực tiếp chiến đấu, hoặc đóng góp công sức cho cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc . Biết bao thế hệ thanh niên như Nguyễn Văn Thạc, Đặng Thùy Trâm… đã phải ngưng học hành, anh dũng chiến đấu, hy sinh xương máu ! Họ dư khả năng học giỏi, họ biết cách sống cao đẹp, họ cống hiến tuổi 20 cho đất nước…


“Liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc”

Điều may mắn nhất cho những sinh viên Việt Nam đi học tại CCCP hoặc Đông Âu thời đó là được sống và học tập trong môi trường hòa bình lành mạnh, chẳng bị chiến tranh đe dọa . Chúng tôi hiểu rất rõ nhiệm vụ của chính mình tại đất nước bạn, cần rèn luyện nhân cách, học hỏi kiến thức rộng rãi khắp nơi trên trường đời, và siêng năng thu thập học thức trong trường học, sau này trở về phục vụ kiến thiết quê hương .


“Ông Nguyễn Văn Yểu, sinh viên lớn tuổi nhất thời Dự bị Kiev 71”

Các thành phố lớn của CCCP đều mang nhiều vẻ đẹp riêng, pha trộn giữa kiến trúc phương Tây và Slave , giữa cổ kính và hiện đại . Mỗi thành phố đều có nhiều trường đại học, viện bảo tàng, nhà hát, nhiều nhà thờ cổ kính, tượng đài kỷ niệm, công viên, nhiều rạp chiếu phim, rạp xiếc, sân trượt băng... Đặc biệt thành phố nào cũng nhiều cây xanh và vùng phủ xanh . Các công viên lớn trên lãnh thổ CCCP được thiết trí thơ mộng và khoa học, cảnh trí đẹp đẽ hài hòa, đem lại thư giãn sảng khoái... Tại những thành phố nằm ven biển hoặc kề sông lớn, du ngoạn trên tàu cánh ngầm tốc độ cao là một thú vui đặc sắc .


“Sông Dnepr xanh”

Thời kỳ đó, trình độ khoa học kỹ thuật cơ bản của CCCP tiến bộ chẳng hề thua kém bất kỳ quốc gia phương Tây nào trên toàn thế giới . Tại CCCP, khoa học kỹ thuật được áp dụng vào cuộc sống thực tế theo cơ chế nhà nước độc quyền kiểm soát, trong mọi lãnh vực sản xuất, sử dụng, phân phối... Còn ở phương Tây, khoa học kỹ thuật được áp dụng vào cuộc sống thực tế theo cơ chế kinh tế tự do cạnh tranh, trong mọi lãnh vực sản xuất, sử dụng, phân phối…
Vì thiếu tính chất tự do cạnh tranh nên hầu hết hàng hóa tiêu dùng dân dụng của CCCP thua kém phương Tây về đa dạng, số lượng, chất lượng, hình thức… Điều này dễ dẫn đến sự đánh giá sai lầm, cho rằng trình độ khoa học kỹ thuật cơ bản của CCCP không tiến bộ bằng các quốc gia phương Tây !


“Đại học Tổng hợp Kiev KGU, mang tên Taras Shevchenko”

Nền giáo dục của CCCP cũng chẳng hề thua kém bất kỳ quốc gia phương Tây nào trên toàn thế giới . Sản phẩm của một nền giáo dục chính là mặt bằng trình độ dân trí trong toàn xã hội, và tiêu biểu là tầng lớp trí thức của đất nước đó . Tại CCCP, nhà nước độc quyền trong việc phân công bổ nhiệm và trả lương cho tầng lớp trí thức, với quan niệm phải cào bằng mọi thứ trong toàn xã hội thì mới đạt sự bình đẳng tuyệt đối . Còn ở phương Tây, tầng lớp trí thức được hoàn toàn tự do chọn lựa vị trí làm việc và thương lượng mức lương, với quan niệm giỏi hưởng lương cao, dở hưởng lương thấp, đó chính là sự bình đẳng cạnh tranh .
Vì thiếu môi trường bình đẳng cạnh tranh, nên phần đông tầng lớp trí thức CCCP không phát huy hết năng lực sáng tạo của mình . Điều này cũng dễ dẫn đến sự đánh giá sai lầm, cho rằng nền giáo dục của CCCP không tiến bộ và hiệu quả bằng các quốc gia phương Tây !
Nền giáo dục của CCCP không chỉ truyền đạt các kiến thức khoa học kỹ thuật, mà còn giúp sinh viên tư duy một mẫu đạo đức xã hội cao đẹp về tinh thần, và tạo điều kiện giải trí lành mạnh . Nền giáo dục của CCCP hoàn toàn miễn phí đối với công dân của mình, và chính phủ CCCP còn trợ giúp giáo dục cho sinh viên từ nhiều quốc gia khác, trong đó có Việt Nam .


“Bảo tàng lịch sử Kiev”

Các trường Đại học đều có thư viện, phòng đọc sách, sân vận động ngoài trời, phòng thể thao trong nhà, hồ bơi, dàn nhạc cụ âm thanh... Tùy sở thích và khả năng của từng người, sinh viên có thể ghi danh học những khóa huấn luyện nghiệp dư tại trường mình hoặc trường khác . Họ tổ chức dạy các môn thể thao và nghệ thuật như : bơi lội, chơi bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, bóng bàn, cầu lông, cờ vua..., dạy hát nhạc tân thời hoặc hát opera cổ điển, dạy biểu diễn kịch câm...
Thời gian ấy, ngoài số ít cán bộ chính trị và ngoại giao của nhà nước, hầu hết người Việt Nam đến CCCP toàn là sinh viên và nghiên cứu sinh, họ chỉ chuyên học tập nghiên cứu, không làm bất cứ việc gì khác . Nói chung, lúc đó người dân CCCP đối xử với người Việt Nam rất tốt . Trước hết vì lập trường chính trị của nhà nước CCCP, đồng thời vì tính cách hiền hòa chất phác, đầm ấm hiếu khách của các dân tộc thuộc hệ Slave . Hơn nữa, người dân CCCP hiểu rất rõ chiến tranh là gì, chiến tranh gây đau khổ cho con người đến mức nào, nên thật tâm họ muốn giúp đỡ Việt Nam vượt qua khỏi chiến tranh ! Sự thông cảm ấy thể hiện rất rõ ràng bằng thái độ đầy thiện chí của giáo viên CCCP đối xử với sinh viên Việt Nam .


“Cả lớp cùng cô giáo Nga Văn”

Tại Dự bị Kiev 71, thỉnh thoảng ai đó cũng mê mải vui chơi, nhưng tất cả chúng tôi đều cố gắng thức khuya dậy sớm, siêng năng học hành, vì hiểu rõ rằng thiếu tiếng Nga thì chẳng học hỏi được gì trên đất nước CCCP . Ở trường, chủ yếu chúng tôi tập trung học tiếng Nga, đồng thời học thêm các môn khoa học tự nhiên và xã hội như toán, vật lý, hóa học, vẽ kỹ thuật, lịch sử, địa lý… để biết các thuật ngữ chuyên môn, phục vụ cho việc học tập ngành nghề sau này .
Thường xuyên nhà trường tổ chức cho chúng tôi đi tham quan các viện bảo tàng, các công trình nghệ thuật, đến nhà hát xem múa ba-lê… Mỗi kỳ nghỉ đông hoặc nghỉ hè, nhà trường còn đài thọ cho đi du lịch tham quan các thành phố khác, hoặc nghỉ ngơi tại các nhà an dưỡng ở vùng ngoại ô, vui chơi giữa thiên nhiên hoang dã…


“Kiev cổ kính”

Kiến trúc, điêu khắc, hội họa cổ điển của Nga đạt trình độ nghệ thuật cao, bởi vì trước kia vua chúa và quý tộc Nga rất giàu có, mỗi khi muốn xây dựng hoặc sáng tạo công trình nghệ thuật nào, nếu cần thiết thì họ chẳng tiếc tiền mời bằng được các bậc thầy nổi tiếng toàn châu Âu sang thực hiện . Nghệ thuật múa ba-lê xuất phát từ Pháp, nhưng người Nga đã sáng tạo nhiều vở diễn nổi danh, đào tạo nên nhiều thế hệ vũ công xuất sắc, làm cho ba-lê Nga được toàn thế giới thật sự hâm mộ !


“Nhà hát Opera Kiev”

Các thầy cô giáo đều tận tình giảng dạy cho chúng tôi tại trường học, đồng thời quan tâm chỉ dẫn thêm nhiều điều trong cuộc sống qua các chuyến đi tham quan, du lịch… Đặc biệt, nhân dịp kỷ niệm Cách mạng tháng 10, mỗi giáo viên Nga văn chủ nhiệm đều mời tất cả sinh viên trong lớp về nhà họ, dự bữa ăn thân mật, chuyện trò vui vẻ với toàn thể gia đình .


“Liên hoan chia tay với cô giáo Nga văn”

Tình cảm của sinh viên Việt Nam đối với thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực, người dân, thầy cô giáo tại CCCP… dần dần trở nên thật sự đằm thắm sâu nặng, được trân trọng gìn giữ cẩn thận nơi tâm trí, chẳng hề nhạt phai qua bao xa cách bởi thời gian và không gian, bất kể mọi biến cố lịch sử ! Nhiều người đã từng học ở CCCP thời đó, bây giờ cho con đi học ở Nga, nhưng khó hiểu tại sao con mình lại cảm nhận nước Nga chẳng thân thiện lắm, và không yêu đất nước Nga như cha mẹ chúng ? Nguyên nhân nằm ở cả hai phía, đất nước Nga thay đổi mãnh liệt, và người Việt Nam đến Nga với nhiều mục đích khác trước, tạo nên nhiều loại quan hệ phức tạp… Chẳng ai tắm được hai lần trong cùng một thứ nước giống hệt nhau của dòng sông đang cuồn cuộn chảy .


“Thân thiện với em bé Nga”

Thời thanh niên của bất kỳ thế hệ nào cũng tràn đầy sinh lực và tánh hiếu kỳ, luôn sẵn sàng dấn thân vào thử lửa với mọi thú vui, mọi trò chơi ! Chúng tôi cũng vậy, nhất là được sống tại đất nước khác, trên châu lục khác, nên càng biết thêm nhiều thứ để vui chơi ! Chơi để học, học mà chơi, những kiến thức của trường đời vô cùng phong phú, ở khắp mọi nơi…


“Đi biểu diễn thời trang”

Chúng tôi thích thể thao nhất, thường xuyên chơi bóng đá, bóng chuyền, bóng bàn... Một số người đi tập trượt băng, cảm giác thật tuyệt vời, nhưng té ngã lia lịa, mình mẩy đau ê ẩm, mệt nhừ, lạnh cóng ! Chuyện học võ rất phổ biến . Trước nhất, phải tìm mọi cách nài nỉ sư phụ chịu thâu nhận làm đệ tử, rồi thi lễ bái tổ đàng hoàng, sau đó mới được truyền dạy . Thường là đêm khuya, trốn vào phòng rửa mặt để chỉ dẫn nhau tập tành huỳnh huỵch, đá ngang đánh dọc, điểm huyệt lung tung . Nhiều sinh viên Nga vì quá ham mê võ nghệ nên đã thành tâm sùng bái, tôn sinh viên Việt Nam lên hàng sư phụ... Thật đáng ngạc nhiên, sau này, một vài người trong anh em chúng tôi đã sinh sống tại Nga với nghề dạy võ !


“Vui chơi thể thao”

Chúng tôi thường xuyên đi xem phim, phim xã hội chủ nghĩa lẫn phim tư bản đều xem tuốt tuột . Có những bộ phim thật hay thì xem đến ba bốn lần vẫn chưa chán... Cuối tuần rủ nhau đi chơi, dạo các công viên hoặc ra bờ sông Dnepr ngắm cảnh, chụp hình kỷ niệm... Kiev là một trong những thành phố xanh nhất của châu Âu !


“Sông Dnepr”

Sách và băng đĩa nhạc ở CCCP được bán với giá khá rẻ để phục vụ đa số dân chúng . Trên vô tuyến truyền hình thường xuyên quay các buổi biểu diễn opera, ba-lê, hòa tấu nhạc cổ điển, ca múa nhạc dân tộc, thể thao... Lần đầu tiên chúng tôi được xem các giải Vô địch bóng đá châu Âu Euro 1972, 1976, và giải Vô địch bóng đá thế giới World Cup 1974 . Khúc côn cầu và trượt băng nghệ thuật cũng là những môn thể thao vượt trội của CCCP .


“Tây Đức đoạt ngôi Vô địch World Cup 1974”

Đầu năm 1972, cuộc chiến tranh tại Việt Nam ngày càng trở nên ác liệt . Tháng 5-1972, tổng thống Nixon lên đường sang thăm CCCP, vì Mỹ muốn thăm dò thái độ của CCCP trước khi quyết định “đưa Hà nội trở về thời kỳ đồ đá”, bằng những đợt ném bom dữ dội suốt 12 ngày đêm cuối năm 1972 . Theo chương trình công du thì tổng thống Nixon đến thủ đô Moskva, rồi ghé thăm một số thành phố khác của CCCP, trong đó có Kiev .


“Năm 1972 tại Moxkva, Tổng thống Nixon và Chủ tịch Bregiơnev”

Các cơ quan tình báo Mỹ và CCCP cộng tác nhau chặt chẽ trong việc bảo vệ an ninh cho chuyến công du của tổng thống Nixon . Họ biết chúng tôi là những sinh viên có quê hương ở miền Nam Việt Nam, nơi đang chìm trong khói lửa chiến tranh ác liệt . Ký túc xá của chúng tôi lại nằm ngay trên tuyến đường nối sân bay và trung tâm thành phố Kiev . Người ta lo lắng vì lòng căm thù Mỹ mà chúng tôi có thể manh động biểu tình, giăng biểu ngữ, hoặc làm gì đó để phản đối tổng thống Nixon . Sứ quán miền Nam cũng cử chú Lệ đến Kiev, họp tất cả chúng tôi lại để trấn an, dặn dò đừng làm điều gì ảnh hưởng xấu đến tình hữu nghị Xô-Việt, như Bác Hồ đã nói :“ Không nên ném chuột làm vỡ bình hoa !”…
Người ta chọn một giải pháp an toàn tuyệt đối và êm đẹp, là cô lập chúng tôi, đẩy tất cả những sinh viên đang học ở Kiev mà có quê ở miền Nam Việt Nam lên tàu thủy, lênh đênh du lịch một chuyến dọc theo sông Dnepr suốt 3 ngày đêm . Ngày cuối cùng, trên đường trở về chúng tôi được ghé thăm thị trấn Kanev, quê hương của nhà thơ Taras Sepchenko nổi tiếng khắp Ukraina…


“Chuyến tàu thuỷ du lịch tránh Nixon”

(còn tiếp)

[Hấp hao hoa]

(tiếp theo)

Mỗi dịp lễ lớn, đơn vị chúng tôi thường tổ chức tập dợt văn nghệ để trình diễn . Một vài anh em hiểu biết khá nhiều về âm nhạc và sân khấu, nhiệt tình trổ tài dàn dựng các vở múa, màn kịch, hợp ca… để các bạn nam nữ cùng vui vẻ tham gia . Những sự kiện ấy đều trở nên kỷ niệm khó quên !


“Biểu diễn văn nghệ Mùa Xuân tại Dự bị Kiev 71”

Hứng thú thì chúng tôi tập chơi cờ vua, đánh đôminô, đánh bài... Nhưng chỉ chơi vui chứ không bao giờ ăn thua bằng tiền bạc . Có lẽ những tật xấu mà một số người mắc phải chỉ là hút thuốc và uống rượu ! Có người đã biết hút thuốc từ hồi còn ở Việt Nam, có người mới tập tành bập thử... Đầu tháng vừa lãnh lương, đôi khi góp tiền với nhau mua rượu về uống, hoặc tổ chức sinh nhật, ngày lễ... Thỉnh thoảng cũng say sưa, nhưng chẳng ai nghiện rượu cả, và hầu như chẳng bao giờ đủ tiền để mua rượu uống tới say bét nhè, gây gổ đập phá ! Tuyệt đối chúng tôi không hề va chạm với ma túy, mại dâm đĩ điếm, cờ bạc bằng tiền, trộm cướp đâm chém... Hầu như chúng tôi không có điều kiện tham gia vào các thú vui đồi trụy, các trò chơi nguy hiểm . Thực ra, có ít tiền mà biết cách sống thì cuộc đời vẫn tươi đẹp đầy ý nghĩa, đôi khi còn tốt hơn là có nhiều tiền mà chẳng biết cách sống !
“Đi một ngày đàng, học một sàng khôn !”, từ ngày rời xa quê hương, chúng tôi đã dần dần thu thập được rất nhiều kiến thức trên trường đời, và học thức trong trường học tại CCCP . Chúng tôi đã cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình trên đất nước bạn, từng bước từng bước trưởng thành, tràn đầy nhiệt tâm quay về phục vụ kiến thiết tổ quốc Việt Nam !


“Trưởng thành”


**


Sau đây là những kỷ niệm liên quan đến chuyện học hành và vui chơi, do chính các sinh viên Dự bị Tổng hợp Kiev 71 tự kể và viết :

- Hà Minh Chính viết :”Có một chi tiết rất thú vị là trên chuyến tàu đêm 27-7-1971 đưa chúng ta đến CCCP còn có nhiều người không học Dự bị Kiev . Trong tác phẩm “Hạnh phúc là gì ?”, Nguyễn Khắc Phê viết :”Tối 26-7-1971 là lần gặp nhau cuối cùng của đôi bạn . Sau nụ hôn đầu tiên và duy nhất, họ chia tay nhau ở con đường nhỏ bên Văn Miếu, gốc cây thứ ba . Phạm Như Anh lên tàu đi Liên Xô đêm 27-7-1971 . Thạc đi tiễn, tìm bạn trong biển người, nhưng họ đã không gặp được nhau…”.


“Bia Tiến sĩ ở Văn Miếu”

Điều đó chứng minh rằng trên chuyến tàu đêm 27-7-1971 không chỉ có sinh viên Dự bị Kiev chúng ta, mà còn nhiều sinh viên đi học ở các thành phố khác của CCCP và Đông Âu, trong đó có một nhóm nghệ sĩ đi học các môn nghệ thuật múa, kịch, đạo diễn sân khấu, biểu diễn nhạc…Trên chuyến tàu hồi hương năm 1977 từ Moskva trở về Hà Nội, tôi đã gặp Nghệ sĩ nhân dân đạo diễn Phạm Thị Thành, và nhạc công violon Bùi Công Thành . Lúc hỏi chuyện chị Thành, chị đã nói là cũng rời Việt Nam trên chuyến tàu đêm 27-7-1971 .
Tôi nhớ như in đêm 27-7-1971, khi đoàn tàu chạy trên cầu Long Biên, tôi đứng bên ô cửa sổ nhìn xuống sông Hồng, thấy đoạn đường Hàm Tử Quan . Lúc ấy nghe thoang thoảng tiếng loa phát thanh, Đài tiếng nói Việt Nam đang truyền đi tiết mục đọc truyện đêm khuya, câu chuyện nói về một anh thương binh… Vì nhà tôi ở ngoài bãi sông, cứ tháng 7 thì phải chạy lụt vào trong phố . Sau này tôi mới biết trận lụt tháng 7-1971 là trận lụt lịch sử, mà tôi không có nhà để giúp đỡ Má tôi kê đồ đạc và dọn dẹp nhà cửa sau cơn lũ lụt...”.


“Sông Hồng”

Con biết mẹ vẫn mỏi mòn chờ đợi
Những đêm con chưa về
Bồn chồn
Run cả đất
Chao cả sao
Hao ngọn đèn dầu
Mỏng vành trăng khuyết

(Thơ Nguyễn Ngọc Chu)

- Phan Hồng Tâm viết :” Rời Việt Nam đi học tại CCCP, tôi nuôi ước mơ sẽ được học ngành dược . Đến Irkutsk, khi biết mình được phân công học ngành Kinh tế thương mại, tôi ngẩn tò te chả hiểu đó là cái ngành gì, nên cứ phân vân tìm hỏi các bạn xung quanh… Một bạn nam nói :”Con gái học ngành đó là hợp rồi !”. Tôi lại càng ngạc nhiên hơn, tự hỏi :” Ồ, sao họ biết cái ngành này mà mình lại không biết nhỉ ?”. Tôi buồn lắm, viết thư về nhà kêu chán, làm Ba Mẹ cứ phải động viên mãi…
Tôi nghe lời Ba Mẹ cố gắng học tập, nhưng nhồi nhét mãi mà tiếng Nga khó quá, học không vào nổi . Thế là tôi bị xếp vào danh sách phải có người kèm cặp thêm để học tiếng Nga . Một anh sinh viên ở trường Hàng Không Kiev đã đến giúp chúng tôi học tập . Tôi vừa xấu hổ, vừa mắc bệnh sĩ diện, nên càng học không vào . May sao cũng tốt nghiệp được năm Dự bị, nhưng vẫn chẳng thông, chẳng thích học cái ngành Kinh tế thương mại ! Sau khi về nước, làm việc một thời gian, rồi tôi tiếp tục được làm nghiên cứu sinh tại Việt Nam . Có điều kiện nghiên cứu kỹ hơn nên tôi mới thấy cái hay của nghành Kinh tế thương mại . Bây giờ thì tôi cảm ơn nhà nước đã cho tôi đi học cái ngành này, các bạn thấy tôi có “ngu lâu” không ?
Bài hát “Người đồng chí” làm mình nhớ Kiev quá, nhất là câu “ một nửa cho bạn và một nửa cho tôi” luôn vang lên trong đầu… Thú thật, nhiều từ tiếng Nga lúc đó và cả bây giờ mình cũng chưa hiểu hết, nhưng riêng câu “một nửa cho bạn và một nửa cho tôi” thì hiểu rõ, và rất thích lép nhép hát câu hát đó .


“Tượng đài kỷ niệm Chiến tranh Vệ quốc tại Kiev”

Nhớ lại buổi đi học đầu tiên tại Dự bị Kiev, đến giờ ra chơi, chuông reo, cả lớp đã đứng lên chuẩn bị ra chơi, nhưng cô giáo muốn chúng mình tập nghe, nên nói thêm để giải thích :” Giờ giải lao, xin mời hãy nghỉ ngơi !”. Vì hoàn toàn chưa biết một chữ tiếng Nga bẻ đôi nào, cả lớp cứ ngơ ngác không hiểu cô giáo nói gì, tưởng cô vẫn tiếp tục giảng bài, nên… lại ngồi xuống để cố gắng học . Hành động này làm cô giáo buồn cười quá, cô lại nói và lấy tay ra hiệu :”Hãy nghỉ ngơi, hãy nghỉ ngơi…”. Chỉ có bạn Việt Chí nghe và đoán được ý, nên À lên một tiếng, phiên dịch lại là cô giáo bảo ra chơi đấy, lúc đó cả lớp mới đứng lên đi ra… Sao mình lại nhớ buổi học đầu tiên ấy thế, có lẽ vì nó tức cười, và đến bây giờ vẫn làm cho mình cười mỗi khi nhớ lại nó !
Bây giờ mình mới biết hóa ra bạn nào cũng được thày cô giáo mời về nhà, trước kia mình nghĩ chỉ có lớp mình thôi . Hôm đó, cảm động nhất là Cô đã mua một nải chuối để đãi chúng mình, vì Cô biết chúng mình rất nhớ Việt Nam, nhớ chuối… Chắc mọi người đều biết lúc ấy chuối tại CCCP bán với giá đắt lắm . Nhắc lại chuyện này mình thấy nhớ thương Cô vô cùng, Cô đã rất tâm lý và thương yêu chúng mình . Tú và Hồ Ngọc Phương còn nhớ không ? Cô đã chọn có một mình mình vào bếp giúp Cô chuẩn bị bữa ăn . Đúng là không thể quên được !

- Trần Thị Liên Hoa viết :”Riêng lớp Nga văn bọn mình lại được thày giáo làm chủ nhiệm, thày rất hiền, và coi bọn mình như những đứa con . Đến giờ mình vẫn còn nhớ nụ cười hiền hậu của thày .


“Cả lớp cùng thày giáo”

Các bạn có nhớ ngoài môn tiếng Nga thuần túy, bọn mình còn phải học một môn toàn về nội dung các bài báo nhỏ . Dạy môn này cho bọn mình là một cô giáo rất đẹp và vui tính, nhưng cũng rất nghiêm . Thày giáo dạy Hóa trông thật to lớn, hay mắng nhưng cũng tốt bụng . Đến giờ học Hóa là bọn mình lo sợ vì phải làm thí nghiệm, mà hồi ở Việt Nam có được làm thí nghiệm đâu, nên ai cũng lớ ngớ, thế là thày lại quát . Thày giáo dạy Toán là người Do Thái nên rất giỏi, nghiêm và ai cũng sợ . Các bạn có nhớ mỗi khi thày chuẩn bị viết lên bảng là lại nhổ nước bọt vào tay rồi mới viết...”

- Nguyễn Việt Thảo viết :” Đến bây giờ tôi vẫn suy nghĩ là mình đã học kém nhất Dự bị Kiev 71 ! Bởi tôi thường xuyên chơi với các chị em rất giỏi tiếng Nga như Nhật Sinh, Hồng Vân, Thái Bình, Thanh Mai…, nên lúc nào cũng cảm thấy mình học kém vô cùng .
Thực tế là trong lớp tôi hay bị cô giáo chủ nhiệm Tachiana la mắng hoài . Đến mùa thi cử, tôi thường thức đêm học bài, hoặc vẽ kỹ thuật cho kịp… Sau này tôi tự hào vì đã cố gắng hết sức để không phải thi lại môn nào hết, chỉ có điểm hơi kém tí thôi . Khi lên Đại học, tôi cũng cố gắng vô cùng để không bị là sinh viên trung bình, và suýt nữa thì được bằng đỏ đấy ! Bạn Cảnh học cùng với mình ở Đại học chắc vẫn nhớ sự cố gắng của chúng mình nhỉ ?


“Ngày lễ”

A, Kim Hoa có nhớ khi mình quay lại Odessa năm 1987 để thực tập, đã gặp Hoa và dắt bạn tới nhà bà giáo dạy tiếng Nga thời Đại học của mình không ? Nhớ ra chưa thế, tiến sĩ ơi ?”


“Thành phố Odessa”

- Khương Thanh Bình viết :” Phải công nhận là hồi ấy Khương Bình, Cảnh, Việt Thảo học tiếng Nga rất chật vật, vì không được học tiếng Nga ở cấp 3 . Tôi nhớ có một lần bà giáo Tachiana bắt đặt câu với từ Kuđa ? (ở đâu ?), mình không tìm ra từ, cứ nhắc đi nhắc lại Kuđa… Kuđa… , thế là bà giáo nổi khùng lên nói là toilet ! Tôi tủi thân quá, sau giờ học chẳng muốn về ký túc xá nữa, cứ đi bộ lang thang một mình… Đến khi giật mình thì thấy đã đi thật xa rồi, bèn dừng lại . Lúc ấy mới phát hiện ra có một bạn nam đi theo từ lúc nào không biết…, và mối tình đầu tiên hình như cũng bắt đầu từ đó !

Mới gặp là ta yêu nhau ngay
Để mà thao thức suốt đêm nay
Để mà thao thức qua đêm khác
Và để xem chừng, để đắm say…

(Thơ Nguyễn Bính)

Cả thảy 8 người trong lớp Nga văn chúng tôi cũng được bà giáo Tachiana mời về nhà chơi . Căn hộ của bà ở trong một tòa nhà gần sông Dnepr . Tôi vẫn còn nhớ từ cửa sổ căn hộ của bà nhìn thấy một cây cầu bắc ngang sông Dnepr, phong cảnh tuyệt đẹp . Bà ở với con trai, tôi đoán cậu ấy cũng ngoài 20 tuổi . Bà là một giáo viên đã đứng tuổi, rất nghiêm khắc và tận tâm . Bà dạy tiếng Nga cho chúng mình bằng cả mồm, mắt, tay và chân . Tôi vẫn còn nhớ cái ánh mắt của bà…nhớ những lúc bà cắn cắn ngón tay…chờ đợi câu trả lời . Nhớ những lúc bà phóng nhanh ra cửa và chạy bổ trở lại vào trong lớp để minh họa cho các động từ đi vào / đi ra .
Bây giờ cô có còn sống ở đó không ? Cô có khỏe không ? Chẳng biết cô vẫn còn sống hay đã mất rồi…”


“Cầu bắc ngang sông Dnepr”

(Còn tiếp)

[Hấp hao hoa]

TRƯỜNG ĐỜI VÀ TRƯỜNG HỌC

(Tiếp theo)

- Nguyễn Ngọc Chu viết :” Lòng tôi đầy thổn thức . Tôi đã vượt qua hơn 10.000km để trở lại Kiev, và cô giáo chỉ ở đâu đây trong vòng 100m mà tôi đành bó tay chịu . Cô giáo ơi, giờ này cô ở đâu ?
Cô giáo Liudmila Ivanovna của chúng tôi là người khá diện, nói theo từ bây giờ là fashion . Cô có đủ các bộ cánh để thay đổi trong cả tuần, kèm theo là đồ trang sức và khăn choàng . Cô hút thuốc . Tôi không thích những phụ nữ hút thuốc, nhưng riêng với cô giáo, tôi không hề mất cảm tình . Giờ giải lao, cô thường ra cuối hành lang để hút thuốc . Trong mọi dáng điệu của cô đều phảng phất sự đài các, tạo dáng .


“Cô giáo Liudmila Ivanovna và cả lớp”

Hồi đó tôi phát âm không tốt, nhất là đối với những âm khó, chỉ có chữ l và n mà cô phải chữa mãi . Sau này tôi mới hiểu tại sao mình nói tiếng Nga không được hay . Người có năng khiếu thanh nhạc dễ bắt chước cách phát âm hơn, nhất là sau tuổi trưởng thành . Tôi hoàn toàn không biết hát .
Trí nhớ gợi lại ngày cô giáo mời chúng tôi đến nhà nhân dịp kỷ niệm Cách mạng tháng 10 . Đó là lần đầu tiên tôi được ăn xa lát Nga đến no bụng . Tách trà có chanh chuyển sang màu đỏ vàng óng ánh . Lát bánh Tort Kiev ngọt quánh nơi đầu lưỡi… Cô cho chúng tôi xem bức ảnh của cô chụp năm 1951, khi mới tốt nghiệp Đại học ở Lvov . Như vậy có thể dự đoán cô sinh trong khoảng 1927-1931 . Trong ảnh cô trẻ và thật đẹp . Tôi có cảm giác cô đẹp hơn con gái Irina của cô lúc đó vừa mới lấy chồng . Chị Irina có chiếc mũi to giống bố . Người ta bảo con cái thường đẹp hơn bố mẹ . Tôi thấy tiêng tiếc cho chị Irina .
Buổi tối chúng tôi thường dùng đồng 2 kopec gọi từ điện thoại tự động treo trước cửa ký túc xá cho cô giáo . Gọi chỉ để là gọi, chẳng có lý do gì cần thiết cả . Cái ao ước được nói chuyện bằng tiếng Nga với cô giáo thật là ngây thơ .
Ngày ấy, ngoài cô giáo Nga văn làm chủ nhiệm lớp, chúng tôi còn được học với nhiều thày cô giáo khác qua các môn địa lý, lịch sử, toán, vật lý, hóa học, vẽ kỹ thuật…


“Cô giáo dạy Hoá dẫn đi chơi”

Cô giáo dạy Hóa có khuôn mặt thuần Slave, ở vùng Darnhitxa bên kia bờ sông Dnepr . Cô cũng mời chúng tôi đến nhà, còn đưa chúng tôi đến trường con cô học . Các cháu học sinh quàng khăn đỏ cùng với thày cô giáo nhà trường đón chúng tôi một cách nồng ấm, tràn đầy tình thân .
Cô giáo dạy Sử nhỏ nhắn, thoáng nét của người lai Á Âu, đã có lần đến ký túc xá thăm chúng tôi . Tôi còn nhớ mình và bạn Lê Thế Giới đã rót cốc nước chè mang “màu thuốc Bắc” mời cô uống . Chè đen Grudin hay Ấn Độ nếu pha để nguội lâu sẽ chuyển sang gần giống “màu thuốc Bắc” . Bây giờ nghĩ lại tôi vẫn cảm thấy ái ngại…
Hiện nay nếu còn sống (cầu trời), cô Liudmila Ivanovna chừng 80 tuổi . Dường như bóng dáng hoa mỹ của cô thấp thoáng đâu đây, theo bước chân tôi trên con đường ngày xưa cô từng đưa chúng tôi về nhà . Tôi thấy ánh mắt cô sau cặp kính nhòa tan trong ánh đèn đêm . Một làn gió mát lạnh tràn về từ sông Dnepr, mang theo hơi thở mênh mang của thảo nguyên Ukraina, làm tôi bừng tỉnh .”


“Nàng tiên cá của sông Dnepr”


“Sông Dnepr dịu mát”

- Hà Minh Chính viết :” … tiếp theo một rẽ trái nữa thì đến rạp chiếu phim, chếch một tý có quầy bán kem nhỏ . Hồi đó tôi cũng vượt rào xem phim tư bản như các bạn thôi . Tôi còn nhớ rõ những phim đầu tiên được xem ở đó : Romeo và Juliet, Ba chàng ngự lâm pháo thủ, Fantomat, Những kẻ báo thù không thể bị bắt, Dì ghẻ (của Nga)…”


“Romeo và Juliet”

- Trương Hùng kể :”Năm 1975, cùng với tất cả nhân dân xô –viết, chúng tôi vô cùng sung sướng được tận mắt chứng kiến đội Dynamo Kiev chiến thắng đội Ferencvarosi (Hunggary) với tỷ số 3-0, đoạt ngôi Vô địch UEFA Cup Winner’s Cup ! Với sự dẫn dắt của huấn luyện viên Valerii Lobanovskii, Dynamo Kiev đã trở thành câu lạc bộ đầu tiên trong lịch sử của bóng đá nước Nga đoạt được ngôi Vô địch trên đấu trường châu Âu .
Tiếp theo, chúng tôi lại được tận mắt chứng kiến 2 trận đấu của UEFA Super Cup, giữa đội Vô địch UEFA Cup Winner’s Cup và đội Vô địch UEFA European Cup (tiền thân của Champions League) . Trong trận đấu thứ nhất tại Munich (Tây Đức), Dynamo Kiev chiến thắng Bayern Munich với tỷ số 1-0 . Khoảng một tháng sau, trong trận đấu thứ hai tại thủ đô Kiev, Dynamo Kiev lại chiến thắng Bayern Munich với tỷ số 2-0 . Toàn thể đất nước CCCP bùng nổ vui mừng khi Dynamo Kiev trở thành câu lạc bộ đầu tiên trong lịch sử của bóng đá nước Nga đoạt được ngôi Vô địch UEFA Super Cup 1975 !


“Thế hệ vàng của Dynamo Kiev năm 1975 . Huấn luyện viên V. Lobanovskii đứng ở bìa trái . Oleg Blokhin đứng thứ 3 từ bên phải .”

Tiền đạo Oleg Blokhin của Dynamo Kiev đã ghi được 1 bàn thắng trong trận đấu với Ferencvarosi, và cả 3 bàn thắng trong hai trận đấu với Bayern Munich ! Năm 1975, Oleg Blokhin trở thành người Nga thứ hai được bình chọn là “Cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu”, và đoạt giải thưởng “Quả bóng vàng 1975”…


”Oleg Blokhin là người Nga thứ hai đoạt “Quả bóng vàng 1975”

- Lê Thị Ninh Giang viết :” Các bạn có nhớ hôm quá nửa đêm chúng mình cùng chui vào phòng tắm hay phòng rửa mặt gì đó ở tầng 2, ngồi nghe đĩa nhạc Việt Nam không ? Bài “Xa khơi” và nhiều bài khác, chảy cả nước mắt vì nhớ nhà… Hôm đó hình như cuối tháng, Nguyệt còn chiêu đãi cả hội món vermisen nấu với… cà chua hộp thôi, vậy mà đứa nào cũng ăn ngon lành .
Nhớ Tết đầu tiên xa nhà, nghe đĩa “Tiếng hát quê hương”, tụi nữ chúng mình khóc mùi mẫn luôn . Nhớ những ngày ở Kiev thật đấy !”


“Nhớ hồ Gươm Hà Nội…”

- Lê Thị Kim Hoa viết :” Có lẽ trong Hội diễn mùa Xuân chúng mình đã hát bài “Tiếng chày trên sóc Bom bo” do Kiều Hưng dàn dựng, và Đàm Quốc Cường là người bắt nhịp chỉ huy đồng ca .
Ái Dân còn tấm ảnh nào chụp chúng mình múa bài “Suối La La” không ? Mình không thể nào quên được kỷ niệm về điệu múa này . Hồi ấy khi may váy, chúng mình để một đường rạch cạnh sườn để dễ chui vào, sau khi mặc rồi mới may lại . Lần biểu diễn ở Hội trường Kixi, váy của mình chắc bị khâu chỉ đơn, nên sau một hồi uốn éo thì… tuột chỉ ! Thật kinh hoàng, nhưng mình cố múa cho xong bài rồi mới chạy ùa vào .
Mấy hôm sau đó là chuỗi ngày ê ẩm vì xấu hổ, gặp ai mình cũng tưởng tượng rằng họ (nhất là các bạn trai) đang nhìn mình, và kể về sự cố ấy . Vậy mà… không một lời xì xào . Đến hôm nay Kim Hoa xin cám ơn sự tế nhị của các bạn ! Hi hi, bây giờ già rồi, các bạn có thể bật mí cho Kim Hoa biết những ai đã mục kích không, nhất là các bạn nam ?”


“Và bây giờ vẫn vui thích hát…”

- Khương Thanh Bình viết :” Có một lần nhân dịp kỷ niệm CMT10, Đàm Cường, Việt Tiến, Khương Bình, Ái Dân, Thanh Huyền gặp nhau, mua cá chép về nấu ăn ở phòng của tôi tại ký túc xá Đại học Tổng hợp Tashkent . Tôi nói là 5 năm, 10 năm nữa, mỗi lần kỷ niệm CMT10 thì Khương Bình sẽ vẫn nhớ đến chúng mình ! Lúc đó Đàm Cường có vẻ hoài nghi và hỏi có nhớ thật không ? Rồi chúng mình còn tranh cãi với nhau…
Bây giờ Đàm Cường ở đâu rồi ? Tôi rất muốn gặp để nói với bạn rằng :”Cường ơi, Bình vẫn nhớ kỷ niệm CMT10 và các bạn, mặc dù thời gian đã cách xa 35 năm rồi !”


“Thành phố Tashkent”

Hồi đó, Khương Bình mê văn nghệ hát múa lắm, các bạn Liên Hoa, Ái Dân, Thanh Huyền cũng thế . Bạn Đàm Quốc Cường thì được mệnh danh là nhạc sĩ . Phạm Minh Nghĩa tuy bé tí hạt tiêu mà chơi piano và organ giỏi, cũng thường đệm đàn cho mọi người ca hát .
Đàm Cường là người đã làm bao nhiêu nhạc cho chúng mình múa và hát . Khương Bình rất mê Ái Dân hát bài “Người ơi người ở đừng về”, Đàm Cường đệm đàn ghi-ta… Hồi học ở Đại học Tổng hợp Tashkent, Khương Bình có tham gia một vở kịch, đóng vai con gái của một bà má Việt cộng, còn bạn Phan Minh Tân hình như thủ vai lính ngụy… ”

- Mai Hà viết :” Tôi nhớ rồi, chúng ta bị đẩy lên tàu thủy lênh đênh suốt 3 ngày đêm, để giữ yên ổn cho Bạn đón tiếp Nixon . Có ghé thành phố Kanev, vào tháng 5-1972 . Những thông tin này là chính xác, vì tôi lưu giữ được cả ảnh .”


“Trên tàu thuỷ đi Kanev”

- Nguyễn Thanh Liêm sưu tầm :”Ngọn đồi Taras nằm kề bên bờ sông Dnepr, gần thị trấn Kanev (Kaniv) của Ukraina, cách thủ đô Kiev khoảng 125 cây số về hướng đông nam . Trước kia, nơi này được gọi là “Ngọn đồi Thầy Tu” (Monks Hill), vì nó thuộc sở hữu của nhà thờ Cơ đốc giáo Kaniv, và là nơi chôn cất nhiều nhân vật nổi tiếng của Ukraina…
Nhà thơ Taras Shevchenko từ trần năm 1861, đã được chôn cất tại nghĩa trang Smolensk của thành phố Saint Petersburg . Sau này, hài cốt của Shevchenko được chuyển về ngọn đồi Taras . Hiện nay, “Công viên quốc gia Shevchenko” bao gồm ngọn đồi Taras và vùng phụ cận, trở thành một địa điểm du lịch quan trọng của Ukraina, được nhiều du khách trong và ngoài nước viếng thăm .


“Nhà thơ Taras Shevchenko”

- Lê Thị Kim Hoa viết :”Tôi không nhớ tên của thị trấn chúng ta đã cặp bờ, nhưng tôi lại nhớ hình như đó là quê hương của nhà thơ Shevchenko, có vào thăm bảo tàng nữa . Trong tôi vẫn đọng lại bài thơ của ông đã dịch ra tiếng Việt, tuy hơi đứt đoạn :

Hãy chôn tôi nhé khi tôi chết…
Giữa đám thảo nguyên bát ngát xanh
Ukraina yêu quý của lòng tôi
Chốn ấy cho tôi nhìn thấy được
Cánh đồng vô tận trải bao la
Nhìn sông Dnepr đôi bờ dốc
Và được nghe sông giận thét gào “



“Nhà tưởng niệm Taras Shevchenko tại Kanev”

(còn tiếp)

[Hấp hao hoa]

(tiếp theo)

- Phan Hồng Tâm viết :” Tôi còn nhớ lúc đó gần thi, tuy ôn thi nhưng chúng ta vẫn phải “bất đắc dĩ” lên tàu thủy để đi chơi… Khi tàu cập bến, chúng tôi lên bờ, đi dạo một đoạn thì đến vườn hoa, có tượng nhà thơ Shevchenko trong vườn hoa . Tôi thấy các thiếu nữ mặc váy dân tộc, đầu đội vòng hoa, ngồi trên ghế đá hát dân ca rất say sưa, thật là tuyệt diệu . Tôi không biết có phải họ sắp xếp để đón tiếp chúng ta, hay truyền thống của họ là thường ngồi hát dân ca bên bờ sông… Những hình ảnh đó rất đẹp, tôi không thể nào quên được !”


“Hát dân ca Nga”



“Tượng đài Taras Shevchenko tại công viên Kaniev”

- Đặng Tuấn Phương viết :” Tàu cập bến thị trấn nhỏ Kanev để thay đổi không khí . Theo cảm nhận của tôi, chiều hôm đó Kanev có vẻ như sôi động một cách dễ thương, vì có những người khách nước ngoài đặt chân đến thăm . Chúng ta tò mò tìm hiểu địa danh, còn người bản xứ tò mò quan sát chúng ta… Tôi không nhớ đã đi chơi cùng ai, nhưng tôi nhớ mình đã làm quen với một vài thiếu nữ, lúc đó vốn tiếng Nga chưa nhiều nên nói chuyện mà mỏi cả tay ! Một số nhóm khác cũng làm quen tương tự như vậy . Từ bến tàu đi thẳng lên khoảng 1 km gặp một rạp chiếu phim, phía trước rạp có sân rộng rãi, nhiều thanh niên nam nữ địa phương ngồi chơi ở những bậc tam cấp… Hình như vài bạn còn kịp vào rạp xem bộ phim gì đó .
Cho đến hôm nay tôi vẫn chưa hiểu Kanev có nghĩa là gì . Nhưng thị trấn ấy cũng như những thành phố của Nga mà tôi có dịp đến, đã để lại trong tôi nhiều ấn tượng không thể nào quên : hiền hòa bình yên, người dân chất phác, cởi mở mến khách… Rất “Đất vỡ hoang”, rất “Sông Đông êm đềm”, rất “Thép đã tôi thế đấy”, rất “Ivan Ivanovich”, rất NGA !”


“Sông Don và thành phố Rostov na Donu”

- Nguyễn Thanh Liêm viết :” Hình như trên chuyến du lịch bằng tàu thủy đó không phải chỉ có riêng Dự bị Kiev, mà còn có các sinh viên quê ở miền Nam Việt Nam đang học tại các trường khác ở Kiev nữa .
Tôi nhớ rõ mình đã ngồi tán chuyện trên boong tàu với anh Lê Việt Dũng, học tại trường Hàng không dân dụng Kiev, hiện thời là chồng của chị Châu Nhật Sinh . Hay là anh Dũng đã trốn học để đi chơi với chúng ta nhân dịp đó ?”

- Mai Hà viết :” Đã tìm được tung tích của bạn Lê Văn Thành (có ảnh chụp), hiện đang sinh sống tại Kiev, dạy võ, là Đại võ sư phái Đại Bàng của Việt Võ Đạo .”


“Luật sư tìm tung tích võ sư”

- Nguyễn Thanh Liêm viết :”Khoảng năm 2000, Lê Quyết Thắng ghé Bình Châu thăm Liêm, rồi rủ nhau về tắm biển Long Hải . Trên bãi biển, thấy Thắng thỉnh thoảng cứ vòng tay ra phía sau tự đấm vào lưng bình bịch, Liêm tò mò hỏi :”Ông làm thày giáo lâu năm, phải ngồi nhiều nên bị đau lưng à ?” . Thắng đáp :”Đâu phải, nếu bệnh nghề nghiệp thì nói làm gì ! Hồi Dự bị Kiev, tôi nghe Nguyễn Đình Thiết có môn võ rừng hay lắm, bèn năn nỉ hắn dạy . Thiết khen tôi tiến bộ nhanh, thường bảo tôi cùng tập với thày, làm mẫu cho học trò khác xem . Một hôm, Thiết điểm huyệt tôi để giảng cho học trò, cái lưng bị đau từ lúc ấy đến mãi tận bây giờ, cứ thay đổi thời tiết là nhức !” . Liêm ngẩn người ra, hỏi dò :”Thế Thiết không giải huyệt ấy được à ?” . Thắng đưa mắt nhìn ra biển khơi xa xăm, như tìm kiếm mông lung, giọng buồn rầu đáp :”Hắn cố giải mấy lần mà chẳng được, sau đó mỗi thằng đi một phương, mãi tới nay vẫn chưa gặp lại... Thiết ơi là Thiết !”

- Đặng Tuấn Phương viết :”Tôi đăng ký đi nghỉ ở nhà nghỉ Vinhitxa thì phải… Chúng tôi đã đá một trận bóng với nhóm sinh viên Việt Nam từ Odessa đến nghỉ ở đó . Tỷ số bao nhiêu không nhớ rõ, nhưng tôi nhớ mình đã ghi được 1 bàn từ cánh phải cầu môn . Sau kỳ nghỉ, chúng tôi đi hái táo ở một nông trường nào đó quên mất rồi… “


“Phong cảnh thiên nhiên ở trại hè”

- Mai Hà viết :”Tôi nghĩ mãi, thấy có mục này hay hay, thử chia sẻ cùng các bạn . Lý do đơn giản là vì những thói quen này theo chúng ta gần như cho đến suốt đời, là một phần văn hóa của chúng ta . Thử xem có bao nhiêu thói quen nhé :
1. Thói quen rửa mặt bằng nước và xà phòng .
2. Thói quen ăn cá kinki và vermisen, tôi thấy rất ngon, và thỉnh thoảng rất thèm, trong khi đó vợ con tôi lắc đầu vì quá tanh !
3. Thói quen đi nhanh, nói nhanh .
4. Thói quen tắt đèn, điện khi ra khỏi phòng (kể cả đó là ‘điện chùa’).
5. Thói quen ngồi một phút trước lúc đi xa, để kiểm tra xem có quên điều gì không .
6. Thói quen đúng giờ .
7. Thói quen không vứt rác bừa bãi .
8. Thói quen dập tàn thuốc, và bỏ tàn thuốc vào cái gạt tàn chứ không vất xuống đất .
9. Thói quen lịch sự và nhường phụ nữ .
10. Thói quen nói Cám ơn – Xin lỗi .
11. Thói quen kể chuyện tiếu lâm kiểu CCCP .
12. Thói quen ngậm miệng khi ăn, và không nhai ‘chóp chép’.
13. Thói quen không cười nói to ở nơi công cộng .
14. Thói quen tôn trọng luật lệ . Nhiều khi đường vắng ngắt, nhưng tôi vẫn kiên quyết dừng lại khi đèn đỏ, mặc dù thấy những người khác cứ vượt đại . Đã từ lâu tôi lái xe ô-tô luôn đeo dây bảo hiểm, khi đó Luật Việt Nam vẫn chưa bắt buộc .
15. Thói quen biết nhận thức khách quan và tôn trọng khách quan .
16. Thói quen xếp trải giường sạch gọn theo kiểu sinh viên .
17. Thói quen không thích để người lạ (không thân thích) ngồi lên giường của mình . Và cũng không muốn ngồi lên giường của người lạ !
18. Thói quen khi hỏi xin thuốc lá, nếu thấy đó là điếu cuối cùng thì không bao giờ lấy . Ai không biết hút thuốc sẽ thấy thói quen này khá kỳ quặc, nhưng ai là người nghiện thuốc lá sẽ biết thói quen này rất lịch sự !
19. Thói quen gõ cửa, chờ trả lời rồi mới mở cửa vào phòng .
20. Thói quen nhường chỗ ngồi cho người già, phụ nữ, người tàn tật… trên các phương tiện giao thông công cộng .


“Toà nhà Quốc hội Ukraina tại Kiev”

- Dấu tên kể :”Sang đến Kiev chúng tôi phải học hỏi thêm rất nhiều điều trong cuộc sống mới lạ . Vài bạn vẫn chưa quen với cách thức gõ cửa xin phép, mà cứ sồng sộc thẳng tiến bước vào phòng của người khác, việc này gây khó chịu cho nhiều sinh viên Nga sống chung phòng với chúng tôi…
Có lần, một chàng sinh viên Việt Nam quên không gõ cửa mà bước thẳng vào phòng người khác, liền bị một sinh viên Nga khó tính yêu cầu bạn ấy phải quay ngược trở ra, tập gõ cửa xin phép cái đã ! Chàng sinh viên Việt Nam đành quay trở ra, gõ cửa rồi bước vào . Nhưng sinh viên Nga vẫn tỏ ra bực bội :”Bạn gõ cửa mà chẳng chịu chờ xem tôi có trả lời “Vâng” hay không, thế là chưa được đâu . Hãy chịu khó làm lại đi !”
Đôi khi chẳng dễ chịu chút nào, nhưng cuộc sống là như vậy, có trải qua rèn luyện khó khăn mới trưởng thành được…Có lẽ chúng ta chẳng nên trách sự khó tính, mà cần cám ơn người sinh viên Nga ấy .”

- Thái Quỳnh Phong kể :”Tôi học cùng lớp với T . Hồi ấy, T là một sinh viên học rất giỏi nhưng mê chơi thức khuya, nên thỉnh thoảng đi học muộn… Bởi vậy, T đã có một cái đồng hồ chuông reo báo thức khá to !
Một hôm, T tất tả chạy vào lớp, trên tay đang cầm khư khư chiếc đồng hồ chuông báo thức . Bà giáo nghiêm nét mặt hỏi :”Đồng hồ báo thức to thế mà vẫn đi học trễ à ?”. T luống cuống trả lời, nhưng đáng lẽ phải nói “Xin chào !” (Dđrastvuiche), thì lại thốt lên “Tạm biệt !” (Đơsviđanhie) . Bà giáo sững sờ và buồn cười quá, kéo T đẩy vào chỗ ngồi . Cả lớp cười ồ lên vui vẻ…
Tôn trọng giờ giấc là một thói quen rất quý giá mà chúng tôi đã được rèn luyện tại CCCP .”

- Trương Hùng viết :” Hoan hô các bạn ở phía Bắc sẽ tổ chức họp mặt tại Hà nội vào dịp 7 tháng 11 . Việc tổ chức vào ngày đó rất có ý nghĩa đối với anh chị em hội ta, vì bất kỳ ai trong chúng ta đều đã từng ít nhất 1 lần tham gia và có nhiều kỷ niệm với lễ hội này (đi diễu hành, xem ca nhạc, xem phim…) . Sau khi CCCP không còn nữa, nước Nga đã thay lễ hội này bằng một lễ hội khác, nhưng không thể thay đổi được ký ức của người Nga ! Và năm nay 2009, vâng, năm nay các bạn ạ, nước Nga sẽ tổ chức lại lễ hội này sau nhiều năm gián đoạn . Đó là một tin vui cho những người yêu nước Nga, niềm vui nhân lên gấp bội đối với chúng ta, những người đã từng học tập tại CCCP .


“Cách mạng tháng 10 Nga”

Mình cảm giác là báo chí Việt Nam ngày nay có ít bài viết về Nước Nga hiện tại, nếu có thì thường là tin tụi đầu trọc tấn công người nước ngoài hoặc người Việt Nam . Điều này làm ít nhiều người Việt Nam trong đó có cả các bạn Hội ta nghĩ là không nên đến nước Nga, vì không an toàn, hoặc nước Nga đã chối bỏ hết quá khứ của mình…
Mình có thể dẫn chứng như sau, khi thành phố Leningrad đổi tên là Saint Petersburg, ai cũng nghĩ là không bao giờ nghe lại tên này nữa . Nhầm to, tên tỉnh Leningrad vẫn được dùng bình thường, nhà ga Leningrad cũng vậy, và nhiều nơi khác... Năm 2003, nhân dịp kỷ niệm 300 năm ngày thành lập thành phố Saint Petersburg, mình có dịp quay lại thăm trường Kỹ thuật điện mang tên Ulianov (Lenin) . Tất cả, vâng, tất cả từ tên trường đến các huân chương Lenin, hoặc các huân chương do nhà nước CCCP tặng nhà trường vẫn còn nguyên , từ tấm bảng ghi tên trường đến tiêu đề nội san của trường...


“Thành phố Saint Petersburg”

Tất nhiên nước Nga cũng có thay đổi, như Việt nam thôi, có cái tốt hơn, có cái tệ hơn, nhưng khi có dịp tiếp xúc nói chuyện với người Nga, tôi vẫn cảm thấy tính đôn hậu, chất phác, tốt bụng..., đơn giản là dobrưi (tâm tốt) . Khi nào các bạn quay lại, tôi tin là sẽ gặp, cảm nhận được điều đó, và rất ấm lòng . Các bạn nhớ nhé, nước Nga vẫn đang sử dụng quốc ca Liên xô, nhạc nền là của nhạc sĩ A.V.Alexandrov, lời của nhà thơ Sergei Mikhalkov .


“Nhạc sĩ A.V. Alexandrov, tác giả nhạc quốc ca CCCP”

Khi Liên xô tan rã, quốc ca này bị loại bỏ, thay bằng bài nhạc của nhạc sĩ Nga Glinka ở thế kỷ 19 . Nhưng đến năm 2000, nhà nước Liên bang Nga đã chọn lại bài quốc ca này . S. V. Mikhalkov đã 3 lần viết lại lời cho bài quốc ca này . Ông mất ngày 27-8-2009.”


“Nhà thơ S.V. Mikhailov, tác giả lời quốc ca CCCP”

(hết)
///

[Hấp hao hoa]

CHÚ LỆ DẶN :” YÊU TRÁNH HẬU QUẢ !”

Chú Lệ là ai vậy ? Chú tên là Đỗ Văn Lệ, hiện giờ (2010) khoảng 83 tuổi . Quê của chú ở huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre . Xuất thân từ một gia đình chẳng giàu có, nhưng trong thời điểm chàng thanh niên Lệ đi lên Sài Gòn học trường Tây, thì toàn huyện Ba Tri chỉ có hai người được may mắn như vậy mà thôi . Nhờ vậy chú giỏi tiếng Pháp . Một thời gian sau, vì gia đình không đủ tiền chu cấp nên chú phải chuyển sang học ở trường Hoa, lại biết thêm tiếng Hoa .


“Sài Gòn thời xưa, đường Catinat (Tự Do)”

Sau Cách mạng tháng 8, chú Lệ tham gia kháng chiến . Năm 1954, chú đi tập kết từ cửa sông Ông Đốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau . Chú đi chuyến cuối cùng bằng tàu thủy Karinsky của Ba lan, chở ra đến cảng Hải Phòng .


“Người Nam tập kết ra Bắc năm 1954” (ảnh tại Thanh Hoá)

Ở Hải Phòng, chú Lệ đã từng học tại trường Hàng hải thuộc Bộ Giao thông vận tải . Năm 1964, chú Lệ viết đơn tình nguyện xin đi B, để trở về miền Nam trực tiếp chiến đấu . Trong bản lý lịch, chú viết rằng biết tiếng Pháp và Hoa . Nhờ ưu thế ngoại ngữ nên chú được giữ lại, chuyển về làm việc tại Ủy ban Thống nhất Trung ương, trụ sở nằm gần Văn Miếu, Hà nội . Đó chính là khoảng thời gian chuẩn bị cho việc thành lập Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam .


“Người Bắc di cư vào Nam năm 1954” (ảnh chụp tại cảng Sài Gòn)

Chú Lệ được cử sang CCCP học ở Moskva . Thời ấy, sinh viên Việt Nam phải học tiếng Nga do giáo viên giảng dạy thông qua tiếng Pháp, bởi vì chưa có từ điển Nga-Việt . Chú đã từng gặp ông Vũ Khoan cũng đang học ở Moskva, được ông này khuyên nên tìm nói chuyện với trẻ con để học tiếng Nga mau lẹ hơn…


“Thủ đô Moskva”

Khi học xong, chú Lệ được cử sang làm việc trong Sứ quán Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam tại Moskva . Năm 1969, chú bắt đầu đưa các đoàn sinh viên miền Nam sang CCCP . Hồi đó, vì quan hệ ngoại giao căng thẳng nên Trung Quốc không cho người Việt Nam đi ngang bằng tàu hỏa . Các đoàn sinh viên phải đi bằng tàu thủy của CCCP, từ cảng Hải phòng đến cảng Vladivostok . Sau đó đoàn chia thành 2 nhóm, một nhóm đi tàu hỏa về Tashkent để học Dự bị tiếng Nga, rồi học tại CCCP . Một nhóm đi tàu hỏa về Moskva, rồi đi tiếp qua học ở Đông Âu .


“Thành phố cảng Vladivostok”

Năm 1971, chú đưa đoàn chúng tôi gồm khoảng 150 người đến Kiev bằng tàu hỏa, đó chính là đoàn sinh viên miền Nam cuối cùng .


“Thành phố Kiev”

Chú Lệ làm việc tại Sứ quán Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam ở Moskva cho đến năm 1975 . Chú từng giữ chức vụ cao nhất là Bí thư thứ 2 ở đây, chuyên phụ trách giải quyết các vấn đề về sinh viên miền Nam .
Năm 1975, hai miền Nam Bắc Việt Nam được thống nhất, Sứ quán Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam tại Moskva đóng cửa, vì đã hoàn thành sứ mạng của mình . Trong bữa tiệc chiêu đãi chia tay có mời phái đoàn Palestin đến dự, họ đã đề nghị phía Việt Nam nhường lại địa điểm này để làm Sứ quán Palestin, rất có thể là họ vẫn còn giữ địa điểm này cho đến ngày nay .
Năm 1976, chú Lệ trở về Việt Nam, làm việc tại Ban Đối ngoại thuộc Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh . Năm 1986, chú chuyển sang làm Chủ tịch Công đoàn Sở Giao thông vận tải .
Năm 1991 chú Lệ về hưu . Hiện nay chú đang sống tại đường Hồng Đào, Sài Gòn . Cuộc sống của gia đình chú khá vững vàng . Vừa rồi, chú Lệ nhận được huy hiệu 65 năm tuổi Đảng .


“Sài Gòn”

Như vậy, chúng ta có thể kết luận rằng chú Lệ từng là một nhà ngoại giao hào hoa phong nhã, tánh tình điềm đạm, xử sự lịch lãm… Chắc chắn phụ nữ chẳng bao giờ chịu để cho chú cô đơn . Chưa biết bao nhiêu phụ nữ đã đi ngang qua cuộc đời của chú Lệ, nhưng ở đây chúng ta chỉ nhắc đến những người thực sự “có chức, có quyền” .
Trước khi đi tập kết ra Bắc, chú Lệ đã có bà vợ thứ nhất sống tại huyện Ba Tri . Hai người có một con trai, từng tốt nghiệp Đại học Luật tại Sài gòn trước 1975, hiện nay làm việc tại Sở Kế hoạch đầu tư tỉnh Bến Tre .


“Dừa Bến Tre”

Sau này, chú Lệ lập gia đình với bà vợ thứ hai, sống chung cho đến ngày nay tại Sài Gòn . Bà từng là một Việt kiều tại Cămpuchia . Hai người cũng có một con trai, trước đi bộ đội, nay đã phục viên . Khi Trương Hùng điện thoại hẹn gặp, nghe văng vẳng tiếng bà nói với chú Lệ :”Trương Hùng ở Vietnam-Ukraina muốn gặp…“, như vậy có nghĩa là bà thường vào website này để cùng đọc cho chú nghe ! Bà là người có thái độ xử sự ân cần, lịch sự . Bà thích nấu nướng, hiện nay đang ăn chay, và hay đến tham dự các lớp Hội thảo dinh dưỡng do Kim Hưng tổ chức . Bà thường tự nấu rồi đem tới chia sẻ với mọi người một món ăn chay nào đấy…


“Chú Lệ thường xuyên họp mặt Dự bị Tổng hợp Kiev 71 hằng năm”

Trong thời gian chúng tôi học Dự bị, chú Lệ thường xuyên từ Moskva đến Kiev để giải quyết nhiều công việc . Mỗi lần đến, chú Lệ đều họp tất cả lại, luôn nhắc nhở các nhiệm vụ cần phải siêng năng học tập, đừng lười biếng bỏ học, đừng gây gổ đánh nhau với thanh niên CCCP, đừng xem phim tư bản, đừng mặc quần ống loe, đừng để tóc dài…, và nếu yêu đương thì luôn luôn cần phải chú ý tránh hậu quả !


“Nụ hôn đầu đời”


“Chú Lệ vẫn quen tiếp tục chỉ đạo Hội trưởng Trương Hùng cần nhắc nhở các điều cấm kỵ !!!”

Mỗi khi nhắc đến chuyện yêu đương, chúng tôi nhận thấy ánh mắt của chú Lệ chuyển sang nhìn thẳng vào các bạn nữ . Với nhiều kinh nghiệm từng trải trên tình trường, chú Lệ nhận thấy rõ cần phải căn dặn ai về vấn đề này ! Bọn con trai tánh tình quen hùng hục ẩu tả, có biết sợ cái gì đâu mà căn dặn ngừa với tránh ?


“Họ đã biết hôn”


“Bây giờ chẳng ai chịu “tránh hậu quả” nữa, chú Lệ ơi !”

Sứ quán miền Nam đành phải chấp nhận một sự thật hiển nhiên, là không thể thiếu vắng tình yêu nam nữ trong cuộc sống của sinh viên Dự bị Kiev, ngược lại, chúng tự do nở rộ như hoa mùa xuân ! Gia đình, cha mẹ, người thân đâu có mặt kề bên để khuyên bảo can ngăn, giờ đây các anh các chị cứ việc tự do chọn lựa nhau tùy thích…


“Tay trong tay”


“Lén lút giữa vòng rào sắt những điều cấm kỵ”

(còn tiếp)

[Hấp hao hoa]

(tiếp theo)

Ở lứa tuổi cập kê, thiếu nữ nào lại chẳng suy nghĩ vẩn vơ, nhìn trước ngắm sau, lấy thước mà đo lòng người, âm thầm thêu dệt những giấc mộng tình đẹp tuyệt vời giống truyện cổ tích… Nhưng nam giới thường vô tâm vô tánh, ít chịu để ý, chẳng thèm hiểu ai, hễ ăn chưa no thì lo chưa tới, ngốc ngếch còn hơn bầy ngỗng đực !


“Vui”


“Buồn cười quá !”

Các nhà tâm lý học đã kết luận, muốn tiến tới chiếm lĩnh trái tim của nam giới, con đường ngắn nhất và dễ dàng nhất là đi thẳng vào dạ dày của họ . Nam giới coi vậy chứ đơn giản lắm, cứ no dạ dày thì tim rung động, bởi vậy ông bà ta đã đúc kết bằng câu châm ngôn :”No cơm, ấm cật” . Nữ giới biết rõ và giữ vững sách lược này, hễ nhắm nhía chọn lựa được ai, lập tức các cô nàng tỏ ra đảm đang, kín đáo tìm cách tiếp cận, rồi làm như vô tình mà chăm sóc cho cái dạ dày rỗng tuếch của các chàng trai .


“Đi dạo”


“Em yêu anh !”

Bước kế tiếp là õng ẹo từ chối, làm ra vẻ “em chẳng dám đâu”, nhưng nếu được nài ép thêm chút xíu nữa thôi, thì lập tức hớn hở vất bỏ mọi thứ để lao theo cùng đi chơi, đi xem phim, dạo phố vắng, vào công viên, vào vườn táo gần ký túc xá…


“Cảnh đẹp”


“Anh yêu em…”

Vườn táo thơ mộng kín đáo ấy đã đồng lõa che chở ôm ấp cho biết bao mối tình nồng nàn thắm thiết . Tất nhiên, sự việc dần dà phải tiến đến những lời hứa hẹn chung thủy lâu dài khoảng 100 năm !


“Sóng tình”


“Hữu xạ tự nhiên hương…”

Hữu xạ tự nhiên hương, tiếng tăm duyên dáng, đảm đang của chị em gái Dự bị Kiev nổi lên như cồn . Các sinh viên đàn anh học tại Kiev kéo tới làm quen hằng ngày, hằng tuần, có khi ăn ngủ luôn tại ký túc xá ob.6… Họ còn thông báo cho bạn bè khắp bốn phương từ Moskva, Odessa, Leningrad, Kharcov… về chơi nườm nượp trong các kỳ nghỉ lễ và hè !


“Hùng vĩ”


“Khó chịu ghê !”

Nhiều nam nữ sinh viên Dự bị đã bị sa ngã vào vòng tay quyến rũ của nhau ngay tại chiến trường Kiev thời 71-72 . Sau đó, mọi người tản ra đi học ở các thành phố khác, và một số nam Dự bị Kiev vẫn tiếp tục lác đác rơi vào lưới tình ma lanh quỷ quyệt của nữ quái Dự bị Kiev !


“Hoàng hôn”


“Thích quá !”

Tính đến ngày nay, tất cả tình yêu của sinh viên Dự bị Kiev đều chưa kéo dài đủ 100 năm như đã hứa hẹn . Phần lớn đều chia loan rẽ phượng . Chỉ một số rất ít thành đôi thành lứa, nên vợ nên chồng .


“Chiều xuống”


“Tớ chụp nhé…”

Mọi người thường nhắc đến cặp Nguyễn Thị Kim Hưng và Trương Hùng, cả hai đều là sinh viên Dự bị Kiev, nhưng họ lại không bắt đầu yêu nhau trong thời gian 71-72, mà đến Leningrad mới để ý dòm ngó, tò te tú tí với nhau . Về Việt Nam họ đã tiến tới hôn nhân, hiện nay sống tại Sài Gòn, có một con trai và một con gái .


“Đẹp”


“Đạp chân”

Mọi người cũng hay nhắc đến cặp Châu Nhật Sinh và Lê Việt Dũng, họ bắt đầu yêu nhau tại Kiev trong thời gian 71-72, nhưng anh Dũng lại không phải là sinh viên Dự bị Kiev, mà học tại trường Hàng không dân dụng Kiev . Về Việt Nam họ đã tiến tới hôn nhân, hiện nay sống tại Sài Gòn, có một con trai và một con gái .


“Trữ tình”


“Nhón gót”

Ít ai nhớ đến cặp Nguyễn Thanh Hương và Nguyễn Đỗ Dũng . Nhưng đây mới đích thực là tình yêu tiêu biểu của Dự bị Kiev 71, vì cả hai đều là sinh viên Dự bị, và bắt đầu yêu nhau ngay tại Kiev trong thời gian 71-72 ! Về Việt Nam họ đã tiến tới hôn nhân, hiện nay sống tại Sài Gòn, có 2 con trai .


“Say…”


“Kín đáo”

Chuyện tình yêu bao giờ cũng hấp dẫn mọi người, nhưng chẳng ai muốn bày tỏ tình yêu thầm kín của mình cho người khác nghe . Đặc biệt, người ta thường ngần ngại nhắc tới những “tình yêu thủa ấy”, đó là những mối tình ngây thơ đầu đời, những mối tình tan vỡ trong quá khứ, những mối tình đơn phương lặng lẽ thầm kín…


“Hai đường song song”

Mặc dù vậy, tất cả những “tình yêu thủa ấy” đều rất nồng nàn đằm thắm, đầy ắp hương vị ngọt ngào, tràn đầy ấn tượng khó quên ! Trên khắp thế gian này, hằng ngày biết bao nhiêu hoa đua nhau nở rộ dưới ánh nắng mặt trời ? Trong số ấy, bao nhiêu hoa kết trái, và bao nhiêu hoa dang dở lụi tàn ? Nhưng bất kể tồn tại lâu dài hoặc ngắn ngủi, có bông hoa nào lại chẳng khoe màu sắc thắm lộng lẫy, có bông hoa nào lại chẳng đẹp đẽ mê hồn ?


“Gặp nhau”

Người ta thường né tránh đề tài “tình yêu thủa ấy”, vì nghĩ rằng đó chính là thái độ đúng đắn để giữ gìn hạnh phúc của gia đình hiện tại, làm cho người bạn đời hiện nay an tâm vui vẻ…


“Xa nhau”

(còn tiếp)

[Hấp hao hoa]

CHÚ LỆ DẶN :”YÊU TRÁNH HẬU QUẢ !”

(tiếp theo)

Nhưng có mấy ai thực sự chôn vùi, xóa bỏ được “tình yêu thủa ấy” ? Câu trả lời chân thật nhất là chẳng một ai quên được “tình yêu thủa ấy” trong suốt cả cuộc đời mình, ngược lại, đôi khi vẫn nhớ nhung day dứt đến quay quắt !


“Chạm nhau để… TƯƠNG TƯ ”


Anh nhớ tiếng . Anh nhớ hình . Anh nhớ ảnh .
Anh nhớ em, anh nhớ lắm ! Em ơi !
Anh nhớ em của ngày tháng xa khơi,
Nhớ đôi môi đang cười ở phương trời,
Nhớ đôi mắt đang nhìn anh đăm đắm .
Em ! Xích lại ! Và đưa tay anh nắm !
Gió bao lần, từng trận nhớ thương đi,
Mà kỷ niệm ôi, còn gọi ta chi..

(Thơ Xuân Diệu)


“Hạnh phúc”

Một sinh viên Dự bị Kiev (dấu tên) đã thổ lộ :”Thực sự thì tình yêu thủa ấy vẫn quanh quẩn trong đầu tôi, lúc ẩn lúc hiện, theo suốt “dọc đường” của tôi . Có khi chúng là những êm dịu ngọt ngào, có khi chúng là những âm u đau khổ… Dù sao thì tôi vẫn muốn cất giữ chúng, như cất giữ một vật gì đó, không cần thiết nữa, nhưng chẳng muốn vất bỏ đi !”. Lời tâm sự này hết sức chân thành, có lẽ đó chính là nỗi niềm tâm sự chung, ẩn sâu trong trái tim tất cả mọi người chúng ta…


“Tiếng Thu”

Em không nghe mùa thu
Dưới trăng mờ thổn thức ?

Em không nghe rạo rực
Hình ảnh kẻ chinh phu
Trong lòng người cô phụ ?

Em không nghe rừng thu
Lá thu kêu xào xạc
Con nai vàng ngơ ngác
Đạp lên lá vàng khô ?

(Thơ Lưu Trọng Lư)

Cũng nên tranh luận để làm sáng tỏ thêm, phải chăng “tình yêu thủa ấy” hoàn toàn không còn cần thiết nữa cho tâm hồn chúng ta hiện nay ?


“Đường xa…”

Các nhà tâm lý học đã kết luận rằng con người thường rất dễ dàng xóa bỏ, quên đi những gì thật sự chẳng cần thiết cho cuộc sống của họ nữa… Nhưng thực tế là chúng ta không thể nào quên “tình yêu thủa ấy”, điều này chứng tỏ chắc chắn rằng những tình yêu đó vẫn cần thiết cho tâm hồn chúng ta hiện nay ! Lý do ư ? Đơn giản chỉ vì “tình yêu thủa ấy” là một phần tuyệt đẹp trong cuộc đời của mỗi con người, dù đôi khi chúng âm u đau khổ, nhưng chúng vẫn êm dịu ngọt ngào…


“Đi đâu ?”

“Tình yêu thủa ấy” là những kỷ niệm rất riêng tư . Tại sao chúng ta chỉ muốn nhắc nhở về những kỷ niệm vui chung, mà lại né tránh nhớ nhung về những kỷ niệm tình cảm riêng tư, đôi khi nhớ đến lại buồn vu vơ ? Có nên đem chôn vùi vất bỏ những “tình yêu thủa ấy”, hay là nên trân trọng cất giữ chúng trong một góc sâu kín nhất của tâm hồn ?


“Có nhau”

Rất khó khẳng định thái độ rạch ròi về chuyện tình cảm riêng tư của mỗi con người, nhưng từ xưa đến nay, phần đông nhân loại đều chẳng bao giờ muốn xóa bỏ những gì đẹp đẽ trên trái đất này, kể cả những “tình yêu thủa ấy” nồng nàn thơ mộng . Ngược lại, nhân loại luôn luôn nâng niu gìn giữ những câu chuyện tình bất hủ, lưu truyền rộng khắp cho hậu thế qua các thiên tình sử, tình ca, truyền thuyết dân gian…


“Còn nhớ chăng ?”

Vì em là một bài thơ
Vì em là một giấc mơ khôn cùng
Tôi xin ôm lấy vào lòng
Tôi xin giữ lấy trọn vòng thời gian

Bắt tôi sống giữa phồn hoa
Giữa nơi cát bụi nhưng mà than ôi !
Ngẩn ngơ đứng giữa chợ đời
Tôi tìm đâu thấy mảnh trời thần tiên ?

(Thơ Nguyễn Bính -1941)


“Cô đơn giữa dòng đời”

Nếu ai đó vẫn một mực chung thủy với người bạn đời hiện nay, hết lòng yêu thương, chăm sóc cho hạnh phúc gia đình hiện tại… Nhưng thỉnh thoảng lại thả hồn nhớ nhung tình yêu đẹp đẽ thời son trẻ, đôi khi vẫn còn giữ gìn quan hệ trong sáng tốt đẹp cùng “người yêu thủa ấy”… Điều này có đáng trách hay không ? Câu trả lời còn lệ thuộc vào quan niệm của từng người về lòng tin tưởng lẫn nhau, về sự tôn trọng cái đẹp tinh thần, về cách xét đoán lỗi lầm ngoại tình, về tình nhân ái vị tha…

Mùa thu hoa cúc lại tàn
Thuyền ai buộc mãi bên làn cây cong ?

(Thơ Nguyễn Bính)


“Hồi ấy chúng mình…”

Trong Kinh Thánh có kể một câu chuyện chứa đựng nhiều ý nghĩa, đáng suy gẫm . Đức Chúa Giêsu dẫn các đệ tử đi truyền đạo, một hôm giữa đường gặp đám đông đang xúm lại ném đá muốn giết chết một phụ nữ trẻ đã phạm tội ngoại tình . Đức Chúa Giêsu bèn lên tiếng kêu gọi :”Tất cả hãy ngừng tay ! Ai tự cho rằng bản thân mình chưa từng phạm bất kỳ tội lỗi nào, thì mới có quyền trừng phạt người khác như vậy !”. Lời nói sáng suốt thánh thiện ấy thức tỉnh đám đông, lần hồi họ bỏ đi hết, và người phụ nữ trẻ được cứu sống .


“Gừng già càng cay…”

(còn tiếp)

[Hấp hao hoa]

(tiếp theo)

**

Sau đây là những kỷ niệm liên quan đến chuyện yêu đương, do chính sinh viên Dự bị Kiev 71 tự kể và viết :

- Mai Hà sưu tầm :”Ông Nguyễn Năng Sơn là một thanh niên đẹp trai tinh tế, từng là một cầu thủ bóng chuyền nổi tiếng, và chơi đàn guitar rất hay . Sau khi tốt nghiệp Đại học Thể dục thể thao Kiev, trở về Việt Nam ông cũng chỉ phục vụ bộ môn bóng chuyền, không bon chen chức vụ .
Trong một chuyến đi công tác sang CCCP sau hơn 10 năm xa Kiev, khi đoàn đã hoàn tất công việc, ông Sơn bỏ ở lại đi tìm vợ con . Cô gái Kiev thủa nào nay đã có chồng khác, ông Sơn buồn bã quay về nộp mình cho Sứ quán Việt Nam tại Moskva, xin chịu mọi hình thức kỷ luật .


“Ngày ấy bên nhau”

Ông Hoàng Vĩnh Giang là con trai của cụ Hoàng Minh Giám, người từng làm Bộ trưởng Văn hóa thời Chính Phủ Hồ Chí Minh . Ông Giang là một thanh niên tài hoa, từng vô địch nhảy cao Viêt nam, đá bóng hay, giỏi võ, hát cũng rất tuyệt, đã học Đại học Thể dục thể thao Kiev cùng với ông Sơn .
Khi ông Giang về làm Giám đốc Sở Thể dục thể thao Hà nội, thì ông Sơn đang lang lang với cây đàn guitar, tối tối hát ở một vài quán cafe quen biết... Lạ một điều là ông Sơn chỉ ôm trọn mối tình với cô gái Ukraina kia, không lấy vợ ! Ông Giang bèn kéo ông Sơn về Sở, giao cho phụ trách Nhà thi đấu Trịnh Hoài Đức, nơi nhiều lần diễn ra các cuộc gặp mặt những người đã từng học tập công tác ở CCCP .


“Nhớ cuộc tình ấm áp ở trời Âu…”

Hai ông Sơn và Giang có rất nhiều đóng góp cho Hội Hữu nghị Việt nam-Ukraina . Tuy nhiên độ 5 năm nay, ông Sơn bị xuất huyết não, nên liệt nửa người, phải nằm một chỗ . Năm nào Ban chấp hành Hội Hữu nghị Việt nam-Ukraina cũng đến thăm ông Sơn, tặng quà và chúc Tết bằng những lời chúc tốt đẹp nhất…”

- Hà Minh Chính viết :”Có một chi tiết rất thú vị là trên chuyến tàu đêm 27-7-1971 đưa chúng ta đến CCCP còn có nhiều người không học Dự bị Kiev . Trong tác phẩm “Hạnh phúc là gì ?”, Nguyễn Khắc Phê viết :”Tối 26-7-1971 là lần gặp nhau cuối cùng của đôi bạn . Sau nụ hôn đầu tiên và duy nhất, họ chia tay nhau ở con đường nhỏ bên Văn Miếu, gốc cây thứ ba . Phạm Như Anh lên tàu đi Liên Xô đêm 27-7-1971 . Thạc đi tiễn, tìm bạn trong biển người, nhưng họ đã không gặp được nhau…”.


“Đêm đó…”

- Khương Thanh Bình viết :” Phải công nhận là hồi ấy Khương Bình, Cảnh, Việt Thảo học tiếng Nga rất chật vật, vì không được học tiếng Nga ở cấp 3 . Tôi nhớ có một lần bà giáo Tachiana bắt đặt câu với từ Kuđa ? (ở đâu ?), mình không tìm ra từ, cứ nhắc đi nhắc lại Kuđa… Kuđa… , thế là bà giáo nổi khùng lên nói là toilet ! Tôi tủi thân quá, sau giờ học chẳng muốn về ký túc xá nữa, cứ đi bộ lang thang một mình… Đến khi giật mình thì thấy đã đi thật xa rồi, bèn dừng lại . Lúc ấy mới phát hiện ra có một bạn nam đi theo từ lúc nào không biết…, và mối tình đầu tiên hình như cũng bắt đầu từ đó !


“Ánh trăng”

Hôm vừa rồi, Việt Nhi mới ‘bật mí’ cho mình biết là hồi ấy, Việt Nhi, Anh Nhi cùng vài bạn nữa đã ‘theo dõi’ 2 đứa chúng mình rủ rỉ rù rì với nhau ở cuối hành lang, và cả những khi 2 đứa đứng với nhau trong nhà bếp nữa… Ôi, thế mà bây giờ các con của chúng tớ đã lớn hơn tuổi của chúng tớ hồi ấy đấy !”.


“Ngây ngất”

- Đặng Tuấn Phương viết :” Có phải bạn là người tìm hiểu ‘người ấy’ hồi đó không ? Nếu đúng thì tôi nhớ một chi tiết như thế này : bạn và ‘người ấy’ tán nhau rất khuya ở cầu thang . Đêm khuya tĩnh mịch, dù các bạn tán nhau rất ‘nhỏ’, nhưng rất ‘vang’… Một lần có người đã phải lên tiếng :” Đi ngủ đi cho người khác ngủ, sáng mai còn đi học !”.


“Bầu trời đêm tĩnh mịch”

- Lê Thị Kim Hoa viết :”Buổi họp mặt Dự bị Kiev ngày 7-11-2009 tại Hà nội diễn ra thật vui vẻ và sôi nổi . Lúc đầu chưa ai nhận ra ai, nên ban tổ chức đành phát phiếu bé ngoan để ghi tên từng người gài lên áo . Sau đó thì từ từ nhận ra nhau . Có những đôi cứ tiếc mãi…, tự thú nhận “giá hồi ấy tớ mạnh dạn như bây giờ…”, rồi rủ nhau “giờ thì còn sợ gì nữa, tranh thủ chụp với bạn một kiểu ảnh… ôm eo !”.


“Ước gì hồi ấy tớ bạo hơn…”

Các bạn thấy đấy, hồi trước Khánh có hát bao giờ đâu, thế mà hôm nay nhảy lên song ca với Hòa Bình, giọng chất trầm ấm hay tuyệt nhé ! Bật mí một chút, bạn Khánh vừa xuống máy bay từ nước ngoài về cơ đấy, vậy mà lao ngay ra du thuyền bằng…canô, vì lúc ấy tàu đã chạy ra giữa Hồ Tây rồi . Về đến nhà, vợ Khánh mà không nổi cơn điên lên thì mới là chuyện lạ !
Tóm lại, đi du thuyền Hồ Tây mà chả ai biết Hồ Tây ra sao, vì mê mải ngắm nhau thôi . Thậm chí, tàu nhổ neo lúc nào cũng không biết, tàu cặp bờ hồi nào cũng chẳng hay . Có ai để ý gì đâu mà…ngắm cảnh ???”.


“Hồ Tây”

- Phan Chí Thắng viết :

Chỉ thiếu nửa bước chân
Tình yêu xa vời vợi
Vượt chiều dài nửa bước
Ta cùng đắp mộng đời…


“Chỉ thiếu nửa bước chân”


“Vượt chiều dài nửa bước”


“Phải cách nhau nửa bước đấy !”

- Nguyễn Thị Lộc kể :” Tôi ở cùng phòng với Phạm Đắc Thắng, Châu Huệ Cẩm, và một nữ sinh viên người Nga .
Vừa mới chân ướt chân ráo học Dự bị Kiev được vài tháng, chúng tôi đã nghe thấy nhiều người kể chuyện phong thanh rằng các cô gái Nga là “ghê lắm” đấy, nhưng vẫn chưa biết thực sự họ “ghê” đến mức nào…
Một hôm, học bài khuya lắm rồi, nên mọi người tắt đèn đi ngủ . Đang thiu thiu, đột nhiên tôi nghe thấy tiếng nữ sinh viên Nga rón rén mở cửa phòng nhẹ nhàng, cho bạn trai của mình lẻn nhanh vào . Họ im thin thít, chẳng nói tiếng nào, lên giường nằm với nhau !!!


“Mùa xuân” (tượng của Auguste Rodin)

Tôi hết sức sửng sốt, đầu óc tỉnh táo hẳn lên, giác quan căng thẳng nhạy bén, nhưng cứ để yên xem sao ? Ban đầu là những nụ hôn chút chít . Tiếp theo, giường nệm lò xo đều đặn nhún nhảy kẽo kẹt . Rồi cô gái bắt đầu bật lên những tiếng kêu rên ú ớ khó hiểu, đầy cảm xúc…
Không biết Thắng và Cẩm đang thức hay ngủ, nhưng tôi cố gắng bịt tai nhắm mắt mà chẳng thế nào ngủ được, khó chịu quá đi mất ! Họ làm cái gì mà lâu thế nhỉ ? Để mãi thế này, đến sáng mai làm sao thức dậy đúng giờ đi học ? Chờ đợi trằn trọc tới bao giờ đây ?... Tức quá, tôi nhắm mắt đánh liều hét lên thật to :”Khochu !”, ý muốn bảo anh chàng kia :”Hãy cút đi !”.


“Nghệ thuật”

Sáng sớm hôm sau, tôi lập tức kể lại chuyện “khủng khiếp” đêm qua cho nhiều chị em gái cùng nghe . Họ hồi hộp nín thở, tò mò chăm chú theo dõi từng chi tiết, há hốc miệng ngạc nhiên, rồi rũ rượi cười lăn cười bò… Thì ra đáng lẽ phải nói :”Ukhađi !” mới đúng nghĩa “Hãy cút đi !”, tôi lại hét nhầm là :”Khochu !”, có nghĩa là “Tôi muốn !”.
Thực tình lúc ấy tôi xấu hổ quá… Cho đến tận bây giờ, nhiều năm tháng đã trôi qua, ngẫm nghĩ lại vẫn cứ buồn cười, nhưng tôi nhận thấy mình cũng chẳng có gì sai lắm !”.


“Tôi muốn”

(hết)
///