“Điều đó không được phép xảy ra lần nữa” Khẩu hiệu như vậy đã xuất hiện sau Ngày Chiến thắng, đã trở thành một quy tắc quan trọng trong chính sách đối nội và ngọai giao của Liên Xô. Khi chiến thắng, sát vai các đồng minh của mình, trong cuộc chiến tranh đẫm máu nhất lịch sử loài người, đất nước đã phải gánh chịu những tổn thất hết sức to lớn. Gần 27 triệu người chết (khoảng 15% dân số thời bình). Hàng triệu đồng bào tôi hy sinh trong chiến đấu, bỏ mạng trong trại tập trung của Đức, chết đói chết rét trong vòng vây Leningrad hay trên đường đi sơ tán. Chính sách “vườn không nhà trống”, vốn được cả hai đội quân sử dụng trong khi rút lui, làm hủy diệt những vùng đất mà trước chiến tranh nuôi sống 88 triệu người và sản suất tới 40% GDP. Hàng triệu người mất nhà cửa và buộc phải sống trong những điều kiện không thể chịu đựng nổi. Nỗi sợ hãi rằng một thảm họa như vậy có thể lặp lại ám ảnh cả đất nước. Đó là một trong những lí do khiến các nhà lãnh đạo đất nước thông qua những ngân sách quốc phòng khổng lồ, trở thành gánh nặng đáng sợ cho nền kinh tế. Do chính nỗi sợ hãi thực tế đó, những người dân thường thường tích trữ trong nhà một lượng đáng kể những “hàng hóa chiến lược” – muối, diêm, đường, thực phẩm đóng hộp… Tôi còn nhớ khi mình còn bé bà tôi – người đã trải qua nạn đói trong chiến tranh – lúc nào cũng cố gắng ép tôi ăn thứ gì đó, và bà rất không vui khi tôi từ chối! Đám trẻ con chúng tôi, ra đời khoảng ba mươi năm sau chiến tranh, tiếp tục chơi đánh trận giả trên đường phố Cuộc Chiến tranh Vệ quốc. Chúng tôi chia ra “phe ta” và “quân Đức” và từ tiếng Đức đầu tiên chúng tôi học được là “Hände hoch”, “Nicht schiessen” và “Hitler Kaputt”. Hầu như mỗi ngôi nhà ta đều có thể tìm thấy một vài người còn nhớ về chiến tranh. Tôi vẫn giữ những huy huân chương của bố tôi và một cái thùng đựng mặt nạ phòng độc của Đức nằm trong góc hành lang căn hộ tôi – một thứ đồ tốt để ngồi lên khi ta phải buộc dây giày!
Một mong ước quên đi những ám ảnh về chiến tranh càng nhanh càng tốt, để chữa lành vết thương – cũng như hàn gắn những sai lầm của ban lãnh đạo và chỉ huy quân sự của đất nước – dẫn tới một chiến dịch tuyên truyền dựa trên hình ảnh một người lính Xô viết vô danh, “gánh trên vai mình tòan bộ sức nặng của cuộc chiến chống lại phát xít Đức”, trong khi ca ngợi “chủ nghĩa anh hùng của nhân dân Liên Xô”. Thái độ này có ý nghĩa tuyên truyền một lối hiểu giản đơn, về những gì thực sự đã xảy ra. Kết quả là, những hồi ức xuất bản thời Xô viết bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi cả kiểm duyệt bên ngoài lẫn bên trong. Chỉ tới cuối thập niên 80 thì sự thật về chiến tranh mới xuất hiện.
Đó là thập kỷ mà cuốn sách của Mansur Abdulin được xuất bản. Năm ngoái, khi tôi nhìn thấy nó lần đầu tiên, tôi nhận ra rằng tôi đang cầm một hồi ức của “nhân dân Liên Xô anh hùng”, được viết bởi chính người thực về việc thực. Điều khiến những hồi ức này trở nên rất độc đáo chính là Abdulin đã tham gia các họat động ngoài tiền tuyến trong suốt một năm trời, trong khi thống kê cho ta biết trung bình một lính bộ binh Hồng quân chỉ sống sót trên chiến trừơng trong khoảng hai tuần, sau đó anh ta sẽ bị giết hoặc bị thương. Thời kỳ này cho phép Mansur thu nhặt những kinh nghiệm phong phú, mà ông có đề cập trong cuốn sách này. Là một người kể chuyện có tài, Abdulin, bằng lối khách quan và thẳng thắn, mô tả cuộc sống của mình trong chiến hào. Ông ý thức rõ rằng cuộc giao chiến mà ông phải tham gia, không cho ông cơ hội sống sót nào. Mục đích chủ yếu của ông là dâng hiến cuộc đời mình càng hữu ích càng tốt, tức giết chết những kẻ khác, tiêu diệt càng nhiều kẻ thù càng tốt. Chiến tranh ở Mặt trận phía Đông được đánh dấu bởi mức độ căm thù và khốc liệt đáng sợ, liên quan sâu sắc tới chính sách của Đức muốn tiêu diệt hòan tòan Liên Xô và bắt công dân của nó làm nô lệ. Các độc giả Phương Tây đã có cơ hội tìm hiểu về các kinh nghiệm từ phía Đức, nhờ đọc sách của các cựu chiến binh như Guy Sajer hay Gunter K. Koschorrek, trong khi hồi ức của các binh lính Xô viết hầu như không thể tiếp cận được. Đó là tại sao tôi luôn cảm thấy rất nhiệt tình để cho ra đời bản dịch tiếng Anh này.
Nhưng làm sao tôi có thể tìm thấy tác giả? Cuốn sách được xuất bản 13 năm trước và Abdulin giờ hẳn không ít hơn 80. Ông còn sống hay không? Làm sao tôi gặp được ông? Trong cuốn sách có ghi rằng ông sống ở Novotroitsk, tại vùng Orenburg. Tôi gọi cho phòng thông tin của thị trấn nhỏ này nằm ở vùng Nam Ural. Co gái đầu bên kia điện thọai ban đầu nghe nhầm họ tên, và trả lời rằng cô không có người tên như vậy trong danh sách. Tim tôi như chìm xuống! “Anh nói tên ông ấy là gì?” “Abdulin”. “Ôi xin lỗi, tôi lại đang tìm Abdullin”. Chờ một lát… Vâng, chúng tôi có một Abdulin M. G.”. Tôi lập tức gọi cho Mansur và tự giới thiệu: “Ông thấy thế nào về việc soạn một bản dịch tiếng Anh cho sách của mình?” “Tại sao không? Cứ thử xem nào… “
Artyom Drabkin,
Moskva - 2004
http://www.mediafire.com/?x72w424j3aost3b
Diễn đàn NuocNga.net
04-04-2011, 00:23
Chặng đường đỏ từ Stalingrad : Hồi ức của một người lính Tatar Xô viết
Linear Mode
