Hỏi đáp về văn học Liên Xô và Nga

[USY]

Bây giờ trên một số báo lớn như ND, QĐND vẫn quy định tên nước ngoài viết theo phiên âm đấy, thí dụ:
"Bàn cân lợi ích
Dù rất cố gắng nhưng Tổng thống Mỹ Bu-sơ đã không thể thuyết phục được các thành viên NATO chấp nhận việc sớm kết nạp U-crai-na và Gru-di-a vào liên minh quân sự này. Sự thờ ơ của các đồng minh châu Âu với sáng kiến của Mỹ đã tạo nên bất ngờ lớn tại hội nghị thượng đỉnh NATO đang diễn ra ở Ru-ma-ni.

Trong vai trò là người cầm trịch kế hoạch “Đông tiến” của NATO, khỏi phải nói ông Bu-sơ chuẩn bị kỹ càng thế nào cho chuyến công du lần này sang châu Âu. Thành công tại hội nghị có thể giúp ông đánh bóng “bảng thành tích” nhiệm kỳ vốn đang bị bóng đen của cuộc chiến I-rắc che phủ. Biết vậy nên trước khi rời Oa-sinh-tơn, ông Bu-sơ đã hối thúc mạnh mẽ các đồng minh châu Âu: “Quan điểm của chúng tôi là rõ ràng - NATO nên hoan nghênh U-crai-na và Gru-di-a tham gia Kế hoạch hành động của NATO (MAP)”. Ông cũng không quên trấn an Nga, nước kiên quyết phản đối việc tiếp tục mở rộng NATO, bằng lời giải thích khéo léo: “Chiến tranh lạnh đã qua. Nga không phải là kẻ thù của chúng ta. Chúng ta trông đợi một mối quan hệ mới về an ninh với Nga”.

Nhưng những diễn biến trên bàn hội nghị đã không diễn ra theo tính toán của ông Bu-sơ. Là những đồng minh chiến lược của Mỹ trong NATO, thế nhưng Pháp, Đức đều không mấy mặn mà với đề nghị của Mỹ. Phản ứng trước sự hối thúc của ông Bu-sơ, Tổng thống Pháp cho rằng việc NATO quá hấp tấp “Đông tiến” sẽ gây lo ngại cho Nga. Thủ tướng Đức cũng có quan điểm tương tự khi cho rằng cánh cửa của liên minh này vẫn mở nhưng đây không phải là thời điểm để gây căng thẳng với Nga. Sự thận trọng của Pa-ri và Béc-lin có thể giải thích phần nào ở tính toán lợi ích mà các nước châu Âu này phải đặt lên bàn cân khi “phân xử” cuộc đối đầu Nga - Mỹ xung quanh kế hoạch “Đông tiến” của NATO.

Lâu nay, nước Nga luôn nghi ngờ và phản ứng gay gắt trước mỗi quyết định mở rộng của NATO sang không gian thuộc Liên Xô và Đông Âu trước đây. Mối lo ngại của Nga không phải không có cơ sở. Hãy xem lại những tuyên bố hùng hồn của phương Tây sau khi khối quân sự Vác-sa-va giải thể. Trong bài phát biểu tại đại bản doanh của NATO ở Brúc-xen ngày 17-5-1990, Tổng thư ký NATO lúc đó Véc-nơ khẳng định: “Bản thân việc chúng tôi không sẵn sàng bố trí quân đội NATO ở ngoài biên giới lãnh thổ CHLB Đức đã đem lại cho Liên Xô những bảo đảm vững chắc về an ninh”.

Những viên đá, những tấm bê tông của bức tường Béc-lin từ lâu đã trở thành món đồ lưu niệm nhưng những bảo đảm của phương Tây thì chẳng khác nào “lời hứa gió bay”. Giờ đây, những căn cứ tiền tiêu hạng nhẹ của Mỹ và NATO với hàng nghìn quân đã áp sát biên giới phía tây – nam nước Nga. Điều gì sẽ xảy ra khi NATO lại tiếp tục “Đông tiến”, mở rộng sang cả U-crai-na và Gru-di-a như tính toán của Mỹ? Lúc đó, nước Nga sẽ gần như nằm lọt trong lòng NATO: phía Bắc là các nước Ban-tích, phía Tây - Nam là U-crai-na và phía Nam là Gru-di-a.

Thử hỏi trong vòng kiềm tỏa đó, nước Nga sẽ có thể tự do hành động mà không chịu sức ép của người khác? Phải chăng “Đông tiến” là nhu cầu cấp thiết với an ninh châu Âu sau khi chiến tranh lạnh chấm dứt? Thực tế ngày càng cho thấy rõ một điều, đây chẳng qua là tham vọng tái hiện đường ranh giới ở châu Âu của Mỹ và phương Tây với xu hướng ngày càng tiến xa về phía Đông, lấn dần những khu vực an ninh truyền thống của Nga.

Tất nhiên là nước Nga không thể ngồi yên khi an ninh của mình bị đe dọa. Mát-xcơ-va đã nhiều lần tuyên bố công khai sẽ “trả đũa” nếu như NATO tiếp tục kết nạp thêm U-crai-na và Gru-di-a. Tuyên bố trước Đu-ma quốc gia (Hạ viện), Ngoại trưởng Nga khẳng định: “Chuyện gì rồi cũng có câu trả lời, tôi đảm bảo như thế. Nhưng chúng ta sẽ phản ứng một cách thích hợp nhất, chứ không phải là kiểu một cậu học sinh sau khi bị bạn đánh thì chạy khắp lớp kêu khóc”.

Nước Nga không thiếu công cụ để trả đũa. Chưa cần đến sức mạnh răn đe của kho vũ khí hạt nhân hay biện pháp cứng rắn như chĩa tên lửa vào các mục tiêu mà NATO sẽ triển khai ở các nước thành viên mới, nước Nga với con bài “khí đốt” cũng đủ sức để buộc châu Âu phải thận trọng trong việc xem xét đề nghị của Mỹ. Trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động chóng mặt, “rốn dầu” Trung Đông thì bất ổn triền miên, nước Nga với những mỏ “vàng đen” khổng lồ đang trở nên một quyền lực không thể xem thường. Đang phụ thuộc tới 40% nhu cầu khí đốt do Nga cung cấp, làm sao châu Âu có thể vượt qua cái giá lạnh của mùa Đông mà thiếu nguồn nhiên liệu thiết yếu này? Trong quá khứ, không ít lần con bài nặng ký này đã buộc các đối thủ của Nga phải nản lòng trong những toan tính sau lưng nước Nga.

Thêm vào đó, chưa có cuộc tranh cãi với Nga thì NATO cũng đã có quá nhiều thách thức đang phải đối mặt, trước hết là cuộc chiến ở Áp-ga-ni-xtan mà liên minh quân sự này đang tiến hành trong vai trò thử nghiệm “can dự toàn cầu”. Trong 6 năm qua, hàng trăm tỷ USD đã được đổ vào Áp-ga-ni-xtan nhưng những tin tức bay về từ chiến trường Nam Á xa xôi này cho thấy NATO dường như đang bất lực trước sự trỗi dậy của tàn quân Ta-li-ban, Áp-ga-ni-xtan thì vẫn nằm trong nhóm 5 nước nghèo nhất thế giới. “NATO phải nghĩ đến uy tín của mình hơn là mở rộng” là điều mà nhiều thành viên của tổ chức này đặt ra tại hội nghị ở Ru-ma-ni.

Với tuyên bố của Thủ tướng Đức A.Mơ-ken rằng còn quá sớm để U-crai-na và Gru-di-a tham gia vào Kế hoạch hành động của NATO, mục tiêu của Mỹ đẩy nhanh việc kết nạp hai nước này vào NATO đã bị đẩy lùi vô thời hạn. Sự ràng buộc của châu Âu bên bàn cân lợi ích đã làm hỏng nỗ lực của ông Bu-sơ đánh bóng lại hình ảnh của mình khi mà thời điểm kết thúc nhiệm kỳ đang đến gần.
MẠNH TƯỜNG - Báo QĐND, ngày 8/4/2008"
http://www.qdnd.vn/qdnd/baongay.quoc...cte.32438.qdnd