Lịch sử nền khoa học công nghệ Tin học Xô Viết

[Thao vietnam]

(tiếp theo)
Vào cuối những năm 40, bị hấp dẫn bởi những tài liệu công bố ở nước ngoài về máy tính điện tử kỹ thuật số, Bruk tích cực tham gia hội thảo khoa học về tự động hoá quá trình tính toán (được tổ chức bên cạnh Đoàn chủ tịch Viện hàn lâm khoa học Liên Xô theo sáng kiến của viện sỹ N.G Brukevits). Năm 1947 trong hội thảo người ta đặt ra vấn đề thành lập Viện kỹ thuật tính toán. Được sự ủng hộ tích cực của chủ tịch Viện hàn lâm khoa học Liên Xô viện sỹ S.Y. Vavilov, tháng 7 năm 1948 Viện kỹ thuật tính toán và cơ khí chính xác đã được thành lập. Bruevits được bổ nhiệm làm giám đốc. Dường như Bruk và phòng thí nghiệm của mìnhgiống như đội viên tiên phong của kỹ thuật máy tính sẽ nằm trong thành phần của Viện mới thành lập này. Thời gian này ông và Rumev đang thực hiện dự án Máy tính điện tử kỹ thuật số, cũng chính họ triển khai "Dự án tổ chức các phòng thí nghiệm trực thuộc Viện kỹ thuật tính toán và cơ khí chính xác để nghiên cứu chế tạo máy tính điện tử kỹ thuật số". Nhưng ngày nay không thể xác định được tại sao chuyện đó đã không đựơc thực hiện. Có thể có vài lý do; thứ nhất là lúc đầu ngoài tên gọi thì Viện đó chẳng có gì - không nhà, không trang thiết bị. Thứ hai, người lãnh đạo Viện mới là viện sỹ N.G Bruevits không ủng hộ phát triển máy tính điện tử kỹ thuật số vì chính ông ta là nhà cơ khí và đặt nhiều hy vọng vào phát triển máy tính cơ học. Không loại trừ lý do thứ ba là Bruk đã không đánh giá đầy đủ tính chất phức tạp của việc chế tạo máy tính điện tử, Ông cho rằng thiết kế của mình và Ramev rất xuất sắc và thậm chí là bước quan trọng để chế tạo máy tính điện tử, và có lẽ ông tin phòng thí nghiệm của mình đủ sức chế tạo ra máy tính điện tử. Và ông đã nhầm to.
Năm 1949 Ramev được gọi vào quân đội, Bruk còn lại đơn độc. Dự án máy tính đện tử kỹ thuật số không còn đủ tầm đã bị xếp xó. Tuy nhiên Bruk đã không cho tính hiếu thắng của mình ngủ yên. Bản tính dễ xúc động của ông đã bị khuấy động bởi nhưng thông tin Viện cơ khí chính xác đã bắt đầu chế tạo máy tính điện tử có sự tham gia của M.A Lavrechev và S.A. Lebedev.
Tháng Giêng năm 1950 Bruk đề nghị phòng Tổ chức Viện năng lượng Matxcova tuyển cho ông những kỹ sư trẻ có năng lực mới tốt nghiệp khoa Vô tuyến điện. Thời đó những kỹ sư như vậy rất "đắt khách", chủ yếu được đưa vào làm việc trong các cơ quan bí mật thực hiện các nhiệm vụ quan trọng cho chính phủ. Vì vậy Bruk chỉ có thể tuyển được những người bị các cơ quan đó từ chối do có "tì vết" trong lý lịch (nhưng tuyệt nhiên không phải do không đủ tài).
Và ông đã có được một người như vậy, tháng 3 năm 1950 phòng cán bộ Viện năng lượng Matxcova phái đến phòng thí nghiệm của ông một “đứa con của kẻ thù”, đó là kỹ sư Nicolai Yakoleevits Matiukhin vừa tốt nghiệp bằng đỏ vì thành tích học tập và tham gia nghiên cứu khoa học trong sinh viên nhưng không qua được hội đông xét duyệt để làm nghiên cứu sinh. Cũng có thể nói việc bổ sungmột người duy nhất như vậy là may mắn bởi chỉ 2 tháng sau Bruk đã trình lên Đoàn chủ tịch Viện hàn lâm khoa học Liên Xô việc chế tạo máy tính điện tử kỹ thuật số, sau này được đặt tên là M-1
Ban đầu chàng chuyên gia trẻ trong lĩnh vực kỹ thuật vô tuyến điện không thể hình dung được máy tính điện tử là thế nào. Anh ta không thể hiểu ngay nhiệm vụ đầu tiên của người phụ trách là thiết kế bộ giải mã, một bộ phận quan trọng của máy tính mà lại không dùng đèn điện tử. Bruk thu thập những tài liệu cần thiết, trao đổi bàn bạc nhiều lần với người học trò mà ông yêu mến, giải thích cặn kẽ về nguyên lý hoạt động của máy tính điện tử, về hệ đếm nhị phân và các phương pháp tính toán. Ông đã gợi lên cho anh ta một ý tưởng rất quan trọng để chế tạo các thành phần lôgic sử dụng bộ chỉnh lưu ôxit đồng của Đức thay cho bóng điện tử. Bây giờ, ngoài Bruk và người học trò yêu của ôg thì liệu ai có thể kể lại là bằng cách nào họ đã xây dựng cấu trúc của máy tính điện tử M-1. Chỉ có thể khẳng định theo lời những người trong cuộc rằng N.Y Matiukhin thực tế là kiến trúc sư chính của máy M-1 còn Bruk giữ vai trò của người hướng dẫn.