Đôi điều về Gulag

[danngoc]

Vào cuối thập niên 1940, khi các nhóm sắc tộc khác nhau thay thế trách nhiệm của bọn tội phạm để làm cảnh sát giữ trật tự trong trại, đôi lúc họ có đánh lẫn nhau để tranh giành quyền lực. Marlen Korallov nhớ lại rằng “bọn họ bắt đầu đánh nhau giành quyền lực, và có quyền lực nghĩa là rất có lợi: lấy ví dụ, ai làm chủ được nhà ăn sẽ rất sướng bởi đầu bếp phải làm việc trực tiếp vì ông chủ đó”. Theo Korallov, sự cân bằng giữa các nhóm tù lúc đó là hết sức mong manh, có thể dễ dàng bị đảo ngược vì một chuyến tàu vận chuyển mới tới. Lấy ví dụ, khi một nhóm người Chesnia tới lagpunkt của ông, họ tiến vào lán và “ném tất cả đồ đạc tầng giường dưới xuống sàn” trong trại đó tầng giường dưới là tầng của đám “quý tộc” – và thay vào bằng các vật dụng của riêng họ”. (Korallov, qua phỏng vấn với tác giả)

Leonid Sitko, một tù từng trải qua trại tù binh Quốc xã nhưng bị bắt lại ngay sau khi trở về Nga, đã chứng kiến một trận chiến khốc liệt hơn nhiều giữa người Chesnia, người Nga và người Ukraina vào cuối thập niên 1940. Chuyện cãi cọ bắt đầu bằng một tranh luận riêng tư giữa mấy tay đội trưởng và dần dần leo thang: “nó biến thành cuộc chiến tranh, chiến tranh toàn diện”. Đám Chesnia sắp xếp một cuộc tấn công vào lán người Nga, kết quả là nhiều người bị thương. Sau đó, tất cả những tay đầu sỏ đều bị tống vào khám phạt. Mặc dù các tranh luận chỉ có ảnh hưởng bên trong trại, chúng vốn bắt nguồn sâu xa từ vấn đề dân tộc, Sitko giải thích: “Người Baltic và Ukraina xem người Xôviết và Nga là một và cùng giống nhau. Mặc dù có rất nhiều người Nga trong trại, điều đó không cản họ cho rằng người Nga là bọn chiếm đóng và trộm cướp”.