Đôi điều về Gulag

[danngoc]

Những nhóm chính trị cơ bản nhất, và sau cùng là mạnh mẽ nhất, là các nhóm được hình thành dựa trên quốc tịch hay vì cùng nơi sinh. Những nhóm này trở nên quan trọng hơn trong và sau Thế Chiến thứ II, khi số lượng tù người nước ngoài tăng đột ngột. Sự hình thành của nó rất tự nhiên. Một tù mới đến sẽ lập tức đi tìm trong lán ở của mình đồng hương người Estonia, đồng hương người Ukraina hay, trong một số ít trường hợp, đồng hương người Mỹ. Walter Warwick, một trong những người “Mỹ gốc Phần Lan” xuất hiện trong trại cuối thập niên 1930, đã mô tả trong một bản chép tay ông viết cho gia đình về việc những người nói tiếng Phần Lan trong trại ông đã kết nhóm lại với nhau đặc biệt để tự bảo vệ chống lại lũ trộm cướp băng đảng của bọn tội phạm chuyên nghiệp: “Chúng tôi đi đến kết luận rằng nếu muốn dễ thở hơn một chút đối với chúng, chúng tôi phải có một băng nhóm. Vậy là chúng tôi lập băng nhóm riêng để giúp đỡ lẫn nhau. Tất cả chúng tôi có sáu người: hai người Mỹ gốc Phần… hai người Phần Lan nói tiếng Phần … và hai người tỉnh Leningrad nói tiếng Phần…” (Warwick, hồi ký chưa xuất bản)

Không phải nhóm dân tộc nào cũng có chung nhau đặc tính. Lấy ví dụ, ý kiến mọi người khác nhau về việc tù Do Thái có nên có mạng lưới của riêng mình không, hay họ nên nhập vào cộng đồng chung người Nga (hay, trong trường hợp số lượng lớn người Ba Lan gốc Do Thái, nhập vào cộng đồng chung người Ba Lan). Trong những thời điểm khác nhau, dường như câu trả lời là khác nhau, và tùy thuộc rất nhiều vào quan điểm từng cá nhân. Nhiều người Do Thái bị bắt vào cuối thập niên 1930, trong thời kỳ tầng lớp ưu tú cấp cao và giới chức quân đội bị đàn áp, có vẻ đã tự xem mình trước hết là những người cộng sản, kế đến mới là Do Thái. Như một tù có nêu, trong hệ thống trại “Mọi người đều trở thành người Nga – người Kavkaz, Tartar, Do Thái”. (Frid, tr. 235)