Các diễn viên sân khấu điện ảnh Nga Xô viết (mở đầu Viacheslav Vasilievich Tikhonov)

[Nina]

Nghệ sĩ nhân dân Liên Xô Vyacheslav Tikhonov sinh ngày 8/2/1928 ở thành phố Pavlovsky Posad vùng Moskva. Người cha của ông là một kỹ sư cơ khí ở nhà máy dệt, còn mẹ là người nuôi dạy trẻ tại vườn trẻ.

Tikhonov lớn lên trong môi trường công nhân, và làm tất cả những gì các cậu bé thời đó làm khi phần lớn thời gian ở ngoài phố. Năm 1941, khi một quân y viện đóng trong trường, nơi Tikhonov học, thì người cha nói: “Cần phải có nghề ngỗng, chứ không nên lêu lổng như thế!” và Tikhonov vào học trường nghề.

Cũng giống như cha mình, từ bé Tikhonov đã thích tự làm mọi thứ trong nhà. Vì vậy, công việc thợ tiện trong nhà máy quân sự là không hề nặng nhọc. Buổi chiều sau giờ làm, Tikhonov thường cùng bạn bè tới rạp chiếu bóng “Vulcan”, và tất cả say mê xem những bộ phim anh hùng. Các nhân vật yêu quý của họ là Chapaev do Boris Babochkin đóng, Aleksandr Nevsky do Nikolai Cherkasov đóng và tất nhiên là những thần tượng của thời bấy giờ - Mikhail Zharov và Petr Aleinikov. “Đó là những người đã lôi cuốn tôi, và kéo tôi vào nghệ thuật” – sau này Vyacheslav Tikhonov sẽ nói.

Anh thợ tiện trẻ tuổi bí mật mơ ước về điện ảnh. Bí mật – bởi vì người cha thì mong con trai trở thành kỹ sư cơ khí, còn người mẹ thì muốn con mình sẽ thành kỹ sư nông nghiệp. Năm 1944 Vyacheslav vào học Trường đại học Cơ khí ô tô. Nhưng gần năm 1945 thì anh ấp ủ ý định thử vận may ở VGIK (Trường Đại học nghệ thuật điện ảnh toàn Liên Xô). Ban đầu anh không được nhận vào trường. Nhưng một duyên may đã xảy ra – sau kỳ thi tuyển thì giáo sư B.V.Bibikov của VGIK đã ghi tên anh vào lớp của mình.

---
(còn tiếp)

[Nina]

Năm 1950 Vyacheslav Tikhonov tốt nghiệp xuất sắc VGIK. Trong những năm sinh viên, Tikhonov đã có mặt lần đầu trong bộ phim “Đội cận vệ thanh niên” của đạo diễn Sergei Gerasimov năm 1948 – anh đóng vai Volodia Osmukhin. Bộ phim này là một sự kiện đặc biệt của điện ảnh Xô-viết những năm 1940: giai đoạn chuẩn bị công phu và kỹ càng, sự nhập vai của các diễn viên (trong thời gian sống ở những nơi được A.A.Fadeev miêu tả trong tiểu thuyết), các tính cách đa dạng, sự hồi phục môi trường cụ thể và tin cậy. Bộ phim này đã tạo nên nguồn cảm hứng sáng tạo không chỉ cho V.Tikhonov, mà còn cả một thế hệ các diễn viên tài năng: Inna Makarova, Sergej Gurzo, Nonna Mordjukova, Viktor Hohrjakov, Klara Luchko, Sergej Bondarchuk, Evgenij Morgunov, Ljudmila Shagalova, Georgij Jumatov, Viktor Avdjushko, Tamara Nosova, Muza Krepkogorskaya. Hơn một nửa trong số các diễn viên trẻ này lần đầu tiên đóng phim. Vì vậy, bộ phim “Đội cận vệ thanh niên" có thể được gọi là sự ra mắt chói lọi của cả một thế hệ diễn viên Liên Xô sau chiến thanh. Dù cho sau này họ có đóng những vai nào đi nữa, thì điểm chung sáng tạo nội tâm của họ vẫn rất rõ nét

Mặc dù vậy, khác với phần lớn các diễn viên của “Đội cận vệ thanh niên”, sau năm 1948 thì có đến gần 10 năm Tikhonov không nhận được vai diễn nào quan trọng. Các đạo diễn chủ yếu là sử dụng hình thức của Tikhonov, không đặt mục đích phát triển tiềm năng diễn xuất. Tình hình này quả là nghịch lý còn vì diễn viên đã không trở thành ngôi sao, mặc dù có mọi điều kiện cần thiết.

Nhưng những năm tháng ấy không thể gọi là vô ích trong việc hình thành bản sắc diễn xuất cá nhân của Tikhonov: vai Gấu trong vở kịch “Điều kỳ diệu bình thường” do đạo diễn E.P.Garin dàn dựng đã giúp Tikhonov thông báo về năng khiếu diễn xuất của mình

Năm 1957 một biến chuyển mạnh mẽ được chờ đợi từ lâu rốt cuộc đã xảy ra trong sự nghiệp của Tikhonov: bộ phim “Câu chuyện xảy ra ở Penkovo” của đạo diễn S.I.Rostovtsky được công chiếu. Vai anh thợ lái máy kéo Matvei Morozov đã mang lại cho Tikhonov sự thừa nhận của khán giả, và cùng với đó – khán giả cần thấy một diễn viên cho nhân vật của mình những nét mới đối với điện ảnh những năm ấy: sự lãng mạn trầm lặng, khiêm tốn trong cuộc sống thường nhật bình thường, tưởng như vĩnh cửu, nhưng dù sao cũng trôi qua. Có vẻ như trên màn ảnh điều này dễ trở thành giả dối (nhất là vì vẻ ngoài của diễn viên có vẻ không phù hợp với vai thợ lái máy kéo) – nhưng khán giả đã thừa nhận Matvei Morozov. Dường như họ cảm thấy rằng, bi kịch đích thực của nhân vật không phải ở mối tình bi thảm của anh ta, mà là ở sự không tương thích nội tâm của nhân vật với những hoàn cảnh. Bởi vì xét cho cùng Matvei Morozov không phải là một nhân vật thường nhật, mà ở một khía cạnh nào đó, là một người mơ mộng lãng mạn. Điều này thậm chí còn được nhấn mạnh trong cảnh “mơ mộng” của nhân vật, khi anh ta mơ thấy những chiếc máy kéo viễn tưởng của tương lai. Nói cách khác, khán giả phát hiện rằng nhân vật của Tikhonov không phải như cái nhìn ban đầu: anh ta thú vị hơn, thông minh hơn, phức tạp hơn so với khuôn mẫu “con người Xô viết bình thường” trong nhiều bộ phim khác.

Và thế là Vyacheslav Tikhonov đã tìm được đề tài diễn xuất của mình, và đó cũng là khởi đầu của sự hợp tác nghệ thuật nhiều năm của Tikhonov với đạo diễn S.I.Rostovtsky.

---
(còn tiếp)

[Nina]

Trong bộ phim tiếp theo của mình - "Tình trạng khẩn cấp" (1958, đạo diễn Viktor Ivchenko), Tikhonov đóng vai Viktor Raisky, một thủy thủ Odessa vui vẻ, dường như vô tư lự, và đã trở thành một người anh hùng thật sự khi tàu bị cướp. Một lần nữa Tikhonov lại "đánh lừa" những khán giả không chờ đợi những chiến công ấy từ phía Raisky, và đánh lừa những kẻ địch tin vào sự ngờ nghệch của nhân vật. Và nếu như đối với kẻ thù, tính cách ấy của nhân vật tạo nên sự phá sản các kế hoạch của chúng (dù không phải sự phá sản hoàn toàn), thì đối với khán giả, người thủy thủ đáng tin cậy, nhận thức được sức mạng của mình trở thành "người của ta", người mà khán giả có thể tuyệt đối tin tưởng. Không có gì đáng ngạc nhiên khi bộ phim này đã đứng đầu danh sách các bộ phim đắt khách nhất Liên Xô năm 1959.

Sau các bộ phim "Câu chuyện xảy ra ở Penkovo” và "Tình trạng khẩn cấp" thì các đạo diễn bắt đầu tin tưởng Tikhonov. Và trong một thời gian ngắn, Tikhonov đã đóng sáu vai diễn lớn khác nhau trong các bộ phim "Những ngôi sao tháng năm" (1959) và "Theo bảy ngọn gió" (1962) của đạo diễn S.I.Rostovsky; "Cơn khát" (1959) của đạo diễn E.Tashkov; "Chuẩn úy hải quân Panin" (1960) của đạo diễn M.Shveitser; "Hai cuộc đời" (1961) của đạo diễn L. Lukov và «Bi kịch lạc quan» (1963) của đạo diễn S. Samsonov.

Hành động của ba bộ phim đầu diễn ra trong những năm tháng của cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại; và do đó, Tikhonov có khả năng thể hiện chủ nghĩa anh hùng, lãng mạn và cao thượng của các nhân vật của mình rõ nét hơn. Đặc biệt thành công là vai Bezborodko trong phim "Cơn khát", trong đó phần nào nghệ sĩ đã dự đoán trước vai Isaev – Stirlitz của mình. Hơn thế, chính vai diễn này đã cho thấy, rằng trong nền điện ảnh Liên Xô đã xuất hiện một diễn viên tài năng mới, người có khả năng chỉ qua cách mặc quân phục cũng thể hiện tính cách nhân vật. Và Tikhonov đã pahts triển thành công, đóng vai các nhân vật từ quá khứ xa hơn, từ những năm Cách mạng Tháng Mười và trước đó nữa.

---
(còn tiếp)

[Nina]

Cả chuẩn úy hải quân Panin (trong phim của Shveitser) và công tước Sergei Naschokin (trong "Hai cuộc đời"), và Aleksei (trong "Bi kịch lạc quan" đều có một điểm chung – cả ba nhân vật đều gắn liền một cách hữu cơ với bản chất nghệ sĩ của Tikhonov, đều cùng phát triển chủ đề nội tâm của diễn viên. Chuẩn úy hải quân Panin đã thực hiện thành công rực rỡ nhiệm vụ giải thoát tù nhân khỏi pháo đài Kronshtadt rồi sau đó – đánh lừa những kẻ địch của mình ở nước Nga. Còn công tước Naschokin thì ngược lại, không đánh lừa ai cả, ngoại trừ chính mình, và vì thế trở thành người thua cuộc… Cuối cùng, Aleksei đã cắt đứt với những người theo chủ nghĩa vô chính phủ vì anh thông minh hơn và sâu sắc hơn bọn họ, và anh đã cho thấy, rằng anh không trở thành nhân vật chính diện nhờ chiếc đũa thần nào, mà ngay từ đầu anh đã là một nhân vật như vậy.

Trong nửa sau những năm 1960 Tikhonov đi thêm một bước tiến lớn tới đỉnh cao của sự nghiệp diễn xuất: vai Andrei Bolkonsky trong bộ phim sử thi "Chiến tranh và hòa bình" (1965–1967) của đạo diễn Sergei Bondarchuk. Vai diễn này đã đòi hỏi diễn viên phải diễn với toàn bộ khả năng của mình, và Tikhonov cũng như tất cả các thành viên của bộ phim đã làm việc hết sức căng thẳng. Mặc dù vậy, vai diễn này không được lòng các nhà phê bình lắm (dù khán giả nghĩ khác), và bản thân đạo diễn dường như cũng không hài lòng lắm với vai diễn này. Tuy nhiên thời gian sau khi bộ phim được công chiếu đã cho thấy sự đúng đắn rõ ràng của diễn viên. Người ta nhận thấy rằng vai Bolkonsky của Tikhonov đã không những vượt quá thời đại của mình, mà còn … tụt hậu khỏi thời đại ấy, vì trong sâu thẳm tâm hồn mình, Bolkonsky là một người lý tưởng hóa không lay chuyển được. Có lẽ, Bolkonsky không chỉ thuộc về thời đại mà Tolstoi mô tả, anh thuộc về tất cả mọi thời. Và chính vì vậy, nếu không đòi hỏi diễn viên điều không thể, thì cần phải thừa nhận rằng cách thể hiện ấy là thuyết phục.

Sau vai diễn phức tạp và rút hết sức lực nhường ấy, Vyacheslav Tikhonov đã vào vai thầy giáo Melnikov hết sức thành công trong bộ phim "Gắng sống đến thứ hai" (“Доживем до понедельника” -1969) của đạo diễn S.Rostotsky. Melnikov trở thành một nhân vật lý tưởng (với cách hiểu tốt đẹp nhất của từ này), và thậm chí – mẫu mực để bắt chước. Vai diễn này đã mang lại cho nghệ sĩ Giải thưởng quốc gia Liên Xô năm 1970.
--------
(còn nữa)

[Nina]

Các vai diễn trong phim của đạo diễn Sergei Soloviev đã bổ sung thêm vào bảng màu diễn xuất của Tikhonov một vài màu sắc bất ngờ mới (ví dụ, sự tự mỉa mai) – phim “Hạnh phúc gia đình (Семейное счастье – dựa theo tác phẩm “Nhàn cư” "От нечего делать”, 1969) và “Egor Bulychev và những người khác (Егор Булычев и другие, 1971). Vyacheslav Tikhonov bước vào giai đoạn phát triển tài năng rực rỡ nhất. Và trong bộ phim truyền hình "Mười bảy khoảnh khắc mùa xuân” (Семнадцать мгновений весны, 1973) của đạo diễn Tatiana Lioznova, Tikhonov đã đóng vai diễn “ngôi sao" nhất của mình – Isaev-Stirlitz. Thành công của vai diễn này đã đem lại cho Tikhonov sự nổi tiếng chưa từng có (và năm 1976 thì cả Giải thưởng Quốc gia CH LB XHCN Nga): đó là thắng lợi huy hoàng thực sự.

Vyacheslav Tikhonov đã tạo ra một tính cách phức tạp, nhưng đó là tính cách sống, nhân vật Stirlitz của ông thu hút sự chú ý của khán giả trong từng phút tồn tại trên màn ảnh. Trong vai diễn này Tikhonov đã vận dụng toàn bộ các phương tiện diễn xuất của mình: khả năng “giữ” các cận cảnh, khắc họa cuộc sống nội tâm đầy ắp của nhân vật, sự chính xác và cô đọng của từng cử chỉ, điệu mặt, tâm lý tinh tế, và diễn xuất trên những ngụ ý, những sự thay đổi tinh tế của trạng thái, sự hiểu biết sâu sắc đặc điểm công việc của diễn viên trong điện ảnh. Chủ đề nội tâm của nghệ sĩ trong vai diễn này đã nhận được sự thể hiện trọn vẹn, bởi vì nhân vật đã thể hiện được “sự hai mặt”, các tính chất ẩn giấu của tính cách không chỉ một lần như trong các phim trước, mà là thường xuyên. Nhưng đó chưa phải là thành công lớn nhất trong diễn xuất của Tikhonov. Nếu như thời gian điện ảnh và không gian tổ quốc của đại tá Isaev đã hoàn toàn loại trừ khả năng tồn tại trọn vẹn đầy sự sống của Isaev, thì Standartenführer SS Stirlitz lại là một nhân vật khẳng định sự tồn tại , bởi vì trong vai diễn này đại tá Isaev đã sống cuộc sống không phải của mình, một cuộc sống khác gần như bị cấm. Có thể nói rằng Tikhonov và Lioznova đã dường như “kéo dài” nội dung của các bộ phim cuối những năm 1940 như “Đội cận vệ thanh niên” và “Chiến công người lính trinh sát”, họ đã đem lại cho chủ đề cuộc đấu tranh bí mật (bất hợp pháp hoặc tình báo) với bọn phát xít sự kết thúc đầy đủ của thể loại.

Trong sự nghiệp hoạt động nghệ thuật của mình, Tikhonov còn quay trở lại với chủ đề Chiến tranh giữ nước vĩ đại không chỉ một lần: trong bộ ba phim “Mặt trận không có tả hữu dực” (1974), “Mặt trận sau đường chiến tuyến” (1971), “Mặt trận trong hậu phương kẻ thù” (1981) (Фронт без флангов», «Фронт за линией фронта», «Фронт в тылу врага» của đạo diễn I.A.Gostev; trong các bộ phim “Họ chiến đấu vì tổ quốc” (Они сражались за Родину, 1975) của đạo diễn S.F.Bondarchuk).

Năm 1977 Tikhonov thay đổi một chút hướng tìm tòi sáng tạo chính của mình, khi đóng vai chính trong bộ phim “Bim trắng Tai đen” của đạo diễn S. Rostotsky. Ivan Ivanovich được thể hiện như một nhân vật nguyên vẹn đến nỗi ông đã không cần thiết phải chứng minh điều gì nữa. Vai diễn này đã đem lại giải thưởng Lenin cho nghệ sĩ vào năm 1980, và có lẽ vai diễn này đã trở thành một chiếc âm thoa đặc trưng trong mối quan hệ của Tikhonov với các nhân vật mà sau này ông đóng vai trong các phim “TASS được quyền tuyên bố (ТАСС уполномочен заявить..., 1984) của đạo diễn V.P.Fokin, “Câu chuyện châu Âu” (Европейская история, 1984) của đạo diễn I.A.Gostev, “Giết rồng” (Убить дракона, 1988) của đạo diễn M.A.Zakharov, “Những con quỷ” (Бесы, 1992) của đạo diễn I.V. Talankin, D.I. Talankin, “Bị mệt mỏi bởi mặt trời” (Утомленные солнцем, 1994) của đạo diễn N.S.Mikhalkov và các phim khác.

------
(còn tiếp)

[Nina]

Ngoài các phim trên, V.V.Tikhonov còn đóng nhiều vai lớn nhỏ trong điện ảnh và truyền hình như “Trong những ngày thanh bình” (В мирные дни, 1950), “Maksimka” (Максимка, 1952), “Trái tim lại đập” (Сердце бьется вновь, 1956), “Vòng quay ngựa gỗ” (Карусель, 1970), “Người từ phía khác" (Человек с другой стороны, 1971), “Chuyện về trái tim con người” (Повесть о человеческом сердце, 1975), “…Và những gương mặt chính thống khác” (... И другие официальные лица, 1976), “Nghỉ phép bằng tiền riêng” (Отпуск за свой счет, 1981), “Những ai chỉ yêu một người” (Однолюбы, 1982), “Kháng cáo” (Апелляция, 1987), “Tình yêu với những ưu tiên” (Любовь с привилегиями, 1989), “Những bóng ma của căn phòng xanh” (Призраки зеленой комнаты, 1991), “Luật mất danh dự” (Кодекс бесчестия, 1993), “Không thể sánh bằng” (Несравненная, 1993), “Buổi benefice tỉnh lẻ” (Провинциальный бенефис, 1993), “Mối tình đường phố” (Бульварный роман, 1994), “Mạo hiểm” (Авантюра, 1995), “Phòng đợi” (Зал ожидания, phim truyền hình nhiều tập, 1995), “Bạn yêu mến của những năm tháng đã quên…” (Милый друг давно забытых лет..., 1996), “Bài luận cho Ngày Chiến thắng” (Сочинение ко Дню Победы, 1997).
------
(còn tiếp)

[Nina]

Vyacheslav Tikhonov được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân Liên Xô (1974), Anh hùng lao động Xã hội chủ nghĩa (1982), ông cũng được nhận Giải thưởng Quốc gia Lenin, Giải thưởng Quốc gia CH XHCN LB Nga. Ông được tặng huân chương Lenin, huân chương Cách mạng tháng Mười, “Huân chương Danh dự”, “Vì các đóng góp cho Tổ quốc” hạng III. Năm 1993 tại Liên hoan phim quốc tế các dân tộc Slavơ và Chính thống giáo “Dũng sĩ vàng” ông được tặng giải thưởng vì đóng góp cho điện ảnh Sla-vơ.

Năm 2003 Tikhonov được tặng giải thưởng “Đỉnh Olympos dân tộc Nga” trong mục đề cử “Huyền thoại”.

Bộ phim tài liệu của đạo diễn S.Rostotsky “Nghề nghiệp – diễn viên điện ảnh” là bộ phim nói về Tikhonov.

Nhân dịp Tikhonov tròn 75 tuổi, bộ phim tài liệu “17 khoảnh khắc vinh quang” (17 мгновений Славы – chơi chữ, Слава vừa là tên than mật của Tikhonov, vừa có nghĩa là vinh quang). Nhà sản xuất bộ phim là Anna Tikhonova, con gái của ông.

Vyacheslav Tikhonov qua đời ngày 04/12/2009 thọ 82 tuổi. Cả Moskva đã đưa tiễn ông đến nơi an nghỉ cuối cùng tại nghĩa trang Novodevichi trong nền nhạc của "Mười bảy khoảnh khắc mùa xuân"

[Andre Plentinov]

Xin lỗi mọi người! Mấy hôm nay A.P bận thi học kỳ quá nên không có thời gian lên diễn đàn được!
Mọi người có thể cho cháu biết chút thông tin về diễn viên Vladimia Ivasov trong bộ phim "Bài ca người lính" được không? Mấy hôm trước cháu có xem phóng sự về ông ấy nhưng toàn tiếng Nga chẳng hiểu gì cả!

[micha53]

Ngày 30/3-2011, nữ nghệ sĩ, ca sỹ Людмила Марковна Гурченко đã từ trần, hưởng thọ 76 tuổi.

Легенда советского кино Людмила Гурченко скончалась на 76-м году жизни.

http://www.rian.ru/spravka/20110330/359408424.html

[micha53]

Л. Гурченко - Живем мы что-то без азарта ( Из кф “Вокзал для двоих”)

[Mien trung]

Những năm 59-60 của thế kỷ trước, khi mà phim “Sông Đông êm đềm” lần đầu tiên được trình chiếu ở miền Bắc Việt Nam lúc đó thì có đoàn đại biểu Điện ảnh Liên Xô cũng sang thăm để giới thiêụ phim và giao lưu trao đổi với khán giả VN. Đoàn đại biểu này đã từng xuống Hải phòng, trong đoàn có nữ diễn viên xinh đẹp Zinaida Kirienko ( đóng vai Natalia vợ của Grigori trong phim SĐÊĐ) . Ngày ấy tôi là chú bé con 8-9 tuổi song vẫn nhớ là đoàn đã đến tận bãi chiếu bóng Nhân Dân tại khu công nhân lao động Lạc Viên để giao lưu, và cũng đã thấy họ tuy rằng ở khoảng cách rất xa. Sau thời gian đó trong các quán sách ở HP đã có bán những bức ảnh nhỏ chụp nữ diễn viên LX Zinaida Kirienko mặc áo dài VN tay cầm chiếc nón lá vô cùng duyên dáng…


Zinaida Kirienko

Một bài báo mới đây viết về người nữ diễn viên nổi tiếng này:


Son sắt và mặn mà
Đăng Bảy


Trong nghệ thuật và cả đời thực, tình yêu son sắt đã vượt lên mọi thăng trầm để bảo toàn một nhan sắc mặn mà và tình cảm trân trọng nơi đồng nghiệp cũng như khán giả. Zinaida Kirienko thuộc số nghệ sĩ như thế...

Xuất xứ một cái tên

Vào đầu thế kỷ XX, một gia đình khá giả sinh hạ được một cậu con trai, nuôi lớn rồi gửi vào học trường võ bị Tbilisi, tại khoa quân nhạc. Năm 1919, chàng cùng những thiếu sinh quân khác lên tàu thủy đến nước Anh, mất tám năm phiêu bạt không kiếm được chỗ dung thân ở xứ sở sương mù, đành quay về cố quốc… Lập nghiệp ở Dagestan, chàng gặp một cô gái kém mình chín tuổi, làm tại xí nghiệp cá hộp, nhan sắc xinh đẹp nhưng tính tình cương quyết, phi ngựa như bay và là thủ lĩnh câu lạc bộ bắn súng. Chính cặp vợ chồng này đã sinh hạ được nữ Nghệ sĩ Nhân dân Liên bang Nga Zinaida Kirienko.



Áp phích phim Số phận một con người

Khi còn mang thai, người mẹ rất mê sự tích nàng Aida – thiên truyện của nhà văn Pháp Auguste Mariette (1821 - 1881) được nhạc sĩ Italy, Giuseppe Verdi (1813 - 1901) soạn thành vở opera bất hủ – kể về bi kịch mãnh liệt khi nàng công chúa của quốc vương Ethiopia đi yêu kẻ cầm đầu đạo quân Ai Cập xâm chiếm nước mình. Thai phụ tin chắc đứa trẻ ra đời sẽ là gái và sẽ lấy tên nàng đặt cho con. Ngày 9.7.1933, dự đoán về giới tính đã trúng 100%, nhưng sau đó ít hôm, người mẹ bỗng dưng bị ốm, người cha đi làm thủ tục thay và đã thay đổi ý vợ, khai sinh cho con là Zinaida. Khi “sự đã rồi”, người mẹ rất bực, nhưng người cha cự lại: “Aida nghe không thuần Nga, nên anh ghép hai tên Zina và Ida lại để đặt cho con, việc gì em phải cáu”.

Cặp vợ chồng ấy hóa ra là hai con người tính tình xung khắc, nên họ phải ly dị nhau khi con chưa đầy ba tuổi. Sau đó, năm 1939, người cha bị bắt rồi biệt vô âm tín…
Lên sáu, nhà đón một người dì là nghệ sĩ xiếc, Zinaida háo hức nghe chuyện của dì, và sau đó, được xem phim Người cầm súng (1938, đạo diễn Sergei Yutkevich, kịch bản: Nilolai Pogodin) - cả một thế giới mới lạ mở ra trước mắt. Đến tuổi tới trường thì chiến tranh bùng nổ, các giáo viên nam phải tức tốc ra trận, nên Zinaida đi học muộn mất một năm… Lúc này, người mẹ đã được điều về công tác tại Stavropol, quen thân rồi kết hôn với một thương binh - người này đã thực sự thay cha đẻ dưỡng dục đứa con riêng của vợ và cho hưởng đầy đủ tư cách pháp lý như con đẻ của mình với tên gọi chính thức: Zinaida Mikhailovna Kirienko.

Đường vào nghệ thuật

Học hết lớp bảy, Zinaida đến Moskva thi đỗ vào trường trung cấp kinh tế - kế hoạch đường sắt. Đối với một cô gái tỉnh lẻ, tưởng như thế đã là thành công, nhưng học ở thủ đô chỉ được nửa năm, cô trở về làng xin vào học tiếp ở trường trung cấp kỹ thuật nông nghiệp. Năm sau, cô lại đến Moskva để thực hiện giấc mơ nghệ sĩ. Thoạt đầu, cô được trường điện ảnh VGIK thu nạp theo kiểu học thử - không học bổng, không chỗ ở trong ký túc xá, nếu chứng minh được tài năng của mình thì trường mới nhận vào hệ chính quy.

Ở góc độ nào đó, Zinaida đã gặp may, lọt vào mắt của nhà sư phạm uy tín Tamara Makarova với lời khuyên: “Sang năm, cứ đến! Em biết không, thầy Gerasimov sẽ mở lớp đấy”. Theo hẹn, cô đã thành công ở tất cả các vòng thi. Gần hết năm thứ nhất thì Liên Hiệp Quốc triển khai một dự án lớn mang tên Phong vũ biểu, tập hợp các phim được quay từ nhiều nước cổ súy phong trào phụ nữ đấu tranh cho hòa bình. Đạo diễn Xô Viết Gerasimov được giao làm một phim và đã tin tưởng giao cho cô học trò Kirienko vào vai chính trong tác phẩm Niềm hy vọng kể chuyện cô Nadezhda rủ người yêu bỏ lại tất cả để cùng đi làm việc ở vùng đất khẩn hoang ở Stalingrad. Trong quá trình làm phim này, vị đạo diễn càng có cơ sở để tin chắc: sẽ chọn Kirienko vào vai Natalia Melekhova cho bộ phim ông nung nấu Sông Đông êm đềm - chuyển thể tiểu thuyết nổi tiếng của nhà văn Mikhail Sholokhov.



Zinaida Kirienko trong phim Sông Đông êm đềm


Thăng hoa trên màn bạc

Tính hồn nhiên chất phác, cảm xúc mạnh mẽ và đức dâng hiến hết mình của nữ diễn viên trẻ đẹp đã giúp Kirienko tạo được một hình tượng ngời sáng. Nữ nghệ sĩ đã truyền cho nàng Natalia một cảm xúc đầy ắp, một ngọn lửa ngùn ngụt bốc lên đến cao trào kịch tính của người đàn bà quyết không chịu khoan nhượng với thói ngạo mạn và phản bội. Hình như chỉ có ở diễn viên trẻ Kirienko thì nữ nhân vật Natalia của Sholokhov mới có được sức sống dồi dào như thế. Trong muôn tiếng trầm trồ dành cho mình, nữ nghệ sĩ thổ lộ: “Công lớn thuộc về đạo diễn Gerasimov, đó là người thầy đầu tiên, người đỡ đầu sáng tạo chủ chốt của tôi. Thầy đúng là một nghệ sĩ lớn, có cảm giác tinh tế và cách thức mềm mại hun đúc cho chúng tôi những cái gì là “cần phải”, là “có thể”, những cái gì là “không được” để diễn viên trau dồi trong tìm tòi sáng tạo của mình. Thầy dạy cách suy nghĩ tập trung, chính trực, không bị tác động bởi những tâng bốc”.

Danh tiếng do vai Natalia mang lại càng được củng cố ở những vai sau. Tốt nghiệp năm 1958, Kirienko đã có một hành trang kha khá: vai Katerina trong bộ phim về những người xây dựng nhà máy thủy điện Bài ca biển cả (1958, Yulia Soltsev), nữ nghệ sĩ tài năng Aneta trong Chim ác là – kẻ cắp (1958, Naum Trakhtenberg chuyển thể thiên truyện cùng tên của nhà văn, nhà tư tưởng Nga Alexandr Herzen, 1767 - 1846). Nữ nghệ sĩ diễn cho Nhà hát Kịch Moskva rồi chuyển sang Đoàn Kịch Điện ảnh, đồng thời lựa chọn kịch bản để có thể bộc lộ sức sống say mê và bừng khởi trên màn ảnh. Những bộ phim có Kirienko lần lượt ra đời: Số phận một con người (1959, tác phẩm đầu tay của đạo diễn Sergei Bondarchuk, chuyển thể thiên truyện của M. Sholokhov) – vai Irina; Những năm rực lửa (1960, Yulia Soltsev) – vai Maria, Những người Kazak (1961, Vasily Pronin chuyển thể thiên truyện cùng tên của Lev Tolstoy) – vai Mariana… Đến giữa thập niên 1960, Kirienko là nữ diễn viên trẻ nổi tiếng hàng đầu, được hàng triệu người yêu mến, nhưng đột nhiên biến mất…

Sau này, nữ nghệ sĩ cay đắng thổ lộ: “Thật cay đắng và nặng nhọc nhắc lại chuyện đó, đơn giản vì tôi không muốn đi ngược bản chất của chính mình, không thể đổi tình lấy vai diễn”.

Tấc lòng son sắt

Trên trường quay Những người Kazak ở Grozny, khi quay cảnh đông người, có rất nhiều vận động viên thể thao tham gia, Kirienko đã gặp người chồng tương lai Valery Tarasevsky và bị chinh phục bởi thân hình vạm vỡ, khuôn mặt sáng sủa và đôi mắt mở to linh lợi, ấm áp. Vừa hay, khi họ làm lễ cưới và trở về thủ đô thì cô dâu cũng được cơ quan phân cho một căn phòng. Người chồng là chỗ dựa vững chắc để vợ an tâm cống hiến cho nghệ thuật: đảm trách mọi việc trong nhà, yêu vợ hết mực và chăm con hết ý. Họ có với nhau hai người con trai: Timur học ngoại ngữ, phục vụ trong quân đội rồi ra làm kinh doanh, có một trai một gái. Còn Maxim theo nghề kiểm toán, có hai trai một gái. Đến khi được đạo diễn giao cho vai bà công tố viên trong phim Yêu theo kiểu Nga – 2 (1996, Evgeny Matviev), Kirienko tha thiết đề nghị và được chấp nhận đặt tên cho nhân vật mình đóng là Zinaida Georgievna Shyrokova – đó chính là họ tên thật của nữ nghệ sĩ. Đứa con hiếu hạnh đã thực hiện được nguyện vọng, để danh tính người cha đẻ đã mất tích ít ra cũng được một lần vang lên từ màn bạc.



Zinaida Kirienko trong phim Sông Đông êm đềm

Những biên độ nghệ thuật

Cho đến 1974, đã có tám năm Kirienko vắng bóng trên màn ảnh, chỉ xuất hiện trên sân khấu, và đạo diễn Matviev đã dỡ bỏ lệnh cấm ban ra bởi vị quan chức không chiếm đoạt nổi Kirienko. Ông mời Kirienko vào vai chính Efrosinia Deriugina cho phim Tình yêu trần thế – chuyển thể tiểu thuyết Số phận của nhà văn Pyotr Proskurin. Tình yêu nồng nhiệt với bí thư huyện ủy của cô em gái một ông chủ tịch nông trang muộn vợ nhưng rồi cũng gặp duyên hồi những năm 1930 được Kirienko diễn đạt rất cảm động. Vai diễn đó đã giúp nữ nghệ sĩ thoát khỏi bế tắc và nhắc công chúng nhớ lại những vai diễn trước đó của mình, đồng thời vẫy gọi nhiều đạo diễn điện ảnh khác. Và ba năm sau, 1977, nữ nghệ sĩ tái hiện trong bộ phim tiếp theo Tình yêu trần thế, phim này lấy lại nhan đề của nguyên bản văn học: Số phận. Chính nhờ vai diễn này mà năm 1979 Kirienko được nhận niềm vui kép: giải thưởng Nhà nước Liên Xô và danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân Liên bang Nga.

Những năm tiếp đó, Kirienko đóng phim tuy không dồn dập nhưng khá thường xuyên: bà mẹ của Shania trong bộ phim phiêu lưu Thuyền trưởng và đại úy (1975, Evgeny Karelov chuyển thể tiểu thuyết cùng tên của Veniamin Kaverin), vai Ramazarova trong bộ phim viễn tưởng ly kỳ Thuốc chữa sợ hãi (1978, Albert Mkrtchian chuyển thể thiên truyện cùng tên của anh em Rainer) và hàng loạt phim khác, thì làn sóng cải tổ cuối thập niên 1980 ào đến…

Đó là giai đoạn làm cho điện ảnh Liên Xô hầu như tan vỡ, phần lớn những nghệ sĩ xuất sắc trở thành người thừa trên đất nước mình, và Kirienko ở ngoài lề điện ảnh. Phải đến năm 1996, lại là đạo diễn Matviev mới kéo lại được Kirienko vào bộ phim tình cảm Yêu theo kiểu Nga – 2, kể về cuộc đấu tranh với mafia Nga. Về già, họa hoằn mới đóng phim, nhưng Zinaida Kirienko vẫn muốn mở rộng biên độ nghệ thuật cho mình. Gần đây nhất, bà vào một vai lạ thường, dẫu là phản diện, nhưng được làm việc với một đạo diễn giỏi, bà vẫn thấy thú vị: trong Thư gửi Elza (2002, Igor Maslennikov). Đó là một nhân vật nữ tham lam ôm đồm vơ vét sống bên một ông chồng đã nghèo kiết xác lại nát rượu – hoàn toàn trái ngược với tính cách của bà trong đời thực.

Nên khi ở tuổi làm bà, nữ nghệ sĩ Zinaida Kirienko vẫn giữ được nhan sắc mặn mà...

[Mien trung]

Các nữ diễn viên màn ảnh được yêu thích thời Xô viết
(phần nhiều xuất hiện trong những phim những năm 60-70).


Ở đây có những diễn viên đẹp nổi tiếng như Verchinskaia (trong phim Người cá), và các nữ diễn viên khác trong phim : Đàn sếu bay qua, Sông Đông êm đềm, Đêm giao thừa, Sân ga dành cho 2 người, Số phận trớ trêu...

Trong clip này diễn viên Zinaida Kiriencô đóng vai Natalia vợ Grigôri trong phim Sông Đông êm đềm lại không thấy ở đây, nữ diễn viên Yelina Bưstriskaya đóng vai Ắcxinhia (bồ của Grigôri) lại thấy có mặt.

Các bác phát hiện thêm ai trong phim nào thì cho biết. Ở đây có những khuôn mặt diễn viên nhìn thấy quen quen song không nhớ đã gặp trong phim nào.

À , đã tìm thấy danh mục tên các diễn viên trong video clip này:

Любовь Орлова, Марина Ладынина, Валентина Серова, Валентина Серова, Лидия Смирнова, Тамара Макарова, Инна Макарова, Майя Менглет, Елена Добронравова, Алла Ларионова, Изольда Извицкая, Людмила Гурченко, Людмила Касаткина, Клара Лучко, Анастасия Вертинская, Светлана Светличная, Светлана Светличная, Татьяна Лаврова, Надежда Румянцева, Люсьена Овчинникова, Светлана Дружинина, Элина Быстрицкая, Татьяна Самойлова, Людмила Чурсина, Наталья Кустинская, Наталия Фатеева, Наталия Фатеева, Ирина Мирошниченко, Евгения Симонова, Людмила Зайцева, Ирина Алфёрова, Ирина Алфёрова, Елена Коренева, Наталья Селезнёва, Нонна Мордюкова, Елена Соловей, Наталья Гундарева, Ирина Муравьёва, Лариса Удовиченко, Маргарита Терехова, Лариса Гузеева, Любовь Соколова, Барбара Брыльска, Елена Яковлева, Любовь Полищук, Анна Самохина, Инна Чурикова, Нина Сазонова, Фаина Раневская.


Còn đây là hình ảnh các nam diễn viên điện ảnh Xô viết nổi tiếng:

http://www.youtube.com/watch?v=y9t3Juqccl4

[quynhchi]

CHào các bạn,
Tôi được biết bà Tachiana Xamoilova mới qua đời trong tháng 5 này tại Matxcơva, thọ 80 tuổi. Do hiểu biết hạn hẹp, tôi cũng chỉ biết bà đã đóng phim Đàn sếu bay qua và Anna Karenina. Có bạn nào biêt thông tin thêm về bà xin chỉ dấn.
Nhân đây, tôi cũng xin hỏi có phải bà Kirienko đã đóng vai Monique trong phim "Ở xa Tổ quôc" ( Nam tuoc Phôn Gôn-rinh) không?
Xin chân thành cảm ơn.

[Мужик]

Nếu bác quynhchi thông thạo tiếng Anh thì vào đây:http://en.wikipedia.org/wiki/Tatiana_Samoilova
tiếng Pháp thì vào đây:http://fr.wikipedia.org/wiki/Tatiana_Samo%C3%AFlova
Nếu cả 2 link này không giúp được gì cho bác thì bác cứ bảo, em sẽ tranh thủ lúc rảnh dịch từ tiếng Nga. Hiện tại em bận quá!
Diễn viên Zinaida Kirienko đúng là có đóng phim "Xa Tổ quốc"(Вдали от Родины).

[quynhchi]

Cảm ơn bạn Music, về cả hai thông tin liên quan đến Samoilova và Kirienko. Tôi sẽ đọc thông tin về bà Samolova theo link bạn dẫn.
Chúc bạn một ngày mới tốt lành, Chào bạn.