Huyền thoại Đại công trường Baikan-Amua БАМ

[hongducanh]

Công trường xây dựng Tuyến đường sắt Baican-Amua (БАМ-Байкало-Амурская магистраль) được coi là công trình thế kỷ của Liên xô. Topic này mở ra là để tìm hiểu các thông tin xung quanh đại công trường này.

Trước hết, xin các bạn hãy đến với hình ảnh của một số nhà ga và bến đỗ trên tuyến đường sắt lịch sử này.

Phần lịch sử của huyền thoại Baikan-Amuar sẽ được giới thiệu sau.

Вокзалы и станции-Các nhà ga


Станция Северобайкальск-Ga Severrobaikalsk
Trước sân ga có dựng tượng đài kỷ niệm những người thợ Leningrad đã có công xây dựng thành phố này.

Станция Ангоя-Ga Angoia





Станция Новый Уоян-Ga Novyi Uoian

[hongducanh]

Đường tránh Churo





Станция Кюхельбекерская-Ga Kiuhelbekerskaya





Разъезд Ангаракан-Đường tránh Angarakan
Отсюда начинается Северо-Муйский обход-Đây là điểm bắt đầu của đường vòng Severo-Muiskii





Разъезд Осыпной-Đường tránh Osypnoi





Разъезд Перевал-Đường tránh Pereval
Xây dựng gần đường vòng qua dãy Severo-Muiskii.Đây là đường tránh xây dựng tại điểm cao nhất trên tuyến vòng cung Severo-Muiskii.




Станция Казанкан-Ga Kazankan
Đây là điểm cuối của tuyến vòng cung Severo-Muiskii

[hongducanh]

Станция Куанда-Ga Kuanda
Trong ảnh phía bên phải nhà ga là tượng đài kỷ niệm sự kiện xây dựng "Mắt xích vàng"-điểm cuối nối các nhánh của BAM với con đường huyết mạch duy nhất.

Разъезд Кодар-Đường tránh Kodar

Станция Новая Чара-Ga Novaya Chara

Станция Икабья-Ga Ikabia

Станция Кувыкта-Ga Kuvykta

Станция Тында-Ga Tynda
Đây là nhà ga lớn nhất của Đại công trường BAM.

Станция ФевральсK-Ga Fevralsk

Станция Новый Ургал-Ga Novyi Urgal
Đây là ga đầu mối, khởi đầu nhánh đường sắt về phía Nam đến Ga Izvestkovaya của tuyến xuyên Siberi

[hungmgmi]

Chụp ảnh kỷ niệm trên tuyến đường mới mở của БАМ:

[hungmgmi]

Ca sĩ nổi tiếng người Mỹ Dean Reed đến hát tại BAM:

[micha53]

Cám ơn các bạn Hongducanh và Hungmgmi đã quyết tâm mở trang này.

[hungmgmi]

Vâng, chủ đề này mấy anh em mình mới bàn đến hôm thứ Sáu tuần rồi mà bác. Cảm ơn bác Hongducanh vẫn nhớ câu chuyện của chúng ta để mở topic này.
Đêm qua, em không ngủ được, lần mò vào các trang web của Nga, vào cả các 4rum của những người đã từng sống và lao động tại Đại công trường BAM. Công trình đã được ĐCSLX gọi là Công trường của thanh niên thật vĩ đại, lôi cuốn hàng chục vạn thanh niên trong quân đội, các nhà máy, công trường, trường đại học...Ngồi đọc lại những dòng hồi ức của họ, về những năm tháng vất vả và sôi động, xem những bức ảnh đen trắng với những khuôn mặt rạng ngời lý tưởng trong điều kiện khắc nghiệt của thiên nhiên...thấy xúc động lắm bác ạ.
Sau này bọn em sang thì khác rồi, nhưng em đọc thì biết vào cuối thập niên 80 có rất nhiều đội lao động sinh viên quốc tế (CCO) đã đến làm việc tại BAM, trong đó có cả sinh viên Việt Nam nữa. Giá như có bác nào từng lao động tại BAM kể cho chúng ta nghe về những ngày tháng đó thì hay biết bao.
Đêm qua, em có đọc hồi ức của một cựu sinh viên Nga trường Máy xây dựng Matxcơva về đội lao động sinh viên quốc tế tại BAM. Hôm nào rỗi rãi em dịch nó ra vậy. Xem ảnh có mấy chú giống Việt Nam ta, trông còm cõi nhưng bê vác hăng ra trò
Em cũng rất mong các bác có tư liệu, hình ảnh gì về BAM thì post vào đây nhé.

[TLV]

Бамовский вальс

Музыка: Серафим Туликов
Слова: Михаил Пляцковский

Парень взял аккордеон,
От души играет.
Так берет аккорды он -
Сердце замирает.

Припев:
Пусть плывет смолистый дым
Сквозь густые ветки -
Будет самым молодым
Этот вальс навеки!

Не беда, что сапоги
Выглядят немодно,
Но зато среди тайги
Танцевать в них можно!

Припев.

Искры пляшут на ветру,
Вьются над палаткой.
Танцплощадка поутру
Станет стройплощадкой.

Припев. (2 раза).

----

Điệu vanxơ về Bam. Tôi được nghe bài hát này những năm 197x, giờ đây nghe lại vẫn xúc động dạt dào.

Mọi người tải bài hát ở đây

Bài hát do ban nhạc Самоцветы trình diễn.

[hungmgmi]

Một số hình ảnh về Đội lao động sinh viên quốc tế của Trường chế tạo máy Matxcơva МИХМ năm 1974:

Sinh viên các nước cùng đi xây dựng BAM:



Cái chú ở rìa bên phải đang cố sức ôm cái cột em đoán là bác nào đó trong 4rum NNN cũng nên


Đúng là khí thế "Đi ta đi khai phá rừng hoang..."

[hongducanh]

Lược dịch theo

Легендарная Байкало-Амурская

История БАМ

Đầu máy P36-0098 được sắp đặt như một tượng đài tại nhà ga Severobaikalsk. .
Những đầu máy loạt này là đầu máy hơi nước hành khách cuối cùng, sản xuất tại Liên Xô

Lịch sử của tuyến đường sắt Baikal- Amuar được bắt đầu từ nhiều năm trước đó , con đường trở nên nổi tiếng và cả thế giới được biết. Lịch sử ở đây được mô tả ngắn gọn trong cuốn sách “Giao thông trên đất nước Xô viết ", Nhà xuất bản “Giao thông” đã xuất bản trong 1987 và có phụ trương.

Nửa cuối thế kỷ 19. đã có nhiều dự án xây dựng tuyến đường giao thông Baikal - miền duyên hải(Приамурья). Vào tháng mưòi hai 1888 tuyến đường sắt đầu tiên được xây dựng ở vùng Siberia , Những kỹ sư và kiến trúc sư trong số họ là M. Bestuzhev, G. Batenkov, D. Zavalishin... Đã tham gia.
Năm 1888 người Nga đã áp dụng kỹ thuật lát đường sắt xuyên qua Siberia từ Taysheta phía bắc Hồ Baikal.

Năm 1906 một lần nữa người Nga bàn luận ý tưởng của "Второго Транссиба".
Đầu thế kỷ 20. Kỹ sư trưởng V. Polovnikov ( 1907-1908), Và E. Mikhailovsky (1914). chỉ đạo sự thăm dò phía Bắc Baikal.

1924, Hội đồng Lao động và phòng tuyến của Liên Xô đã thông qua một kế hoạch trong tương lai cho việc xây dựng tuyến đường sắt "Второго Транссиба".

1924-1930. Những dự án Con đường đề xuất Taishet- Ayan và Đường sắt Bắc Thái Bình dương (Taishet- Okhotsk).

Năm 1930 ủy ban BKP gửi công văn tới trung ương đảng và đề nghị Xô viết tối cao cho xây dựng tuyến đường sắt Siberi tới Bắc Thái Bình Dương . Đó là khởi đầu trong lịch sử lần đầu tiên có tên Baikal- Amuar (BAM).

Hình máy bay ANT-7 số ZH11 được đặt trên nhà ga Taksimo.
Đây là một trong những máy bay kỷ niệm 30 năm ngành nhiếp ảnh, anten hướng dẫn để xác định những vùng của tuyến đường đại lộ trong tương lai.




Tượng đài " Baykal và Angara.".
Tượng đài này làm theo đơn hàng cho nhà điêu khắc VR Pelshe được được đặt ở nhà ga Severobaikalsk.

Còn tiếp.

[nthach]

Cảm ơn các bác đã mở chủ đề này. Em cũng đang làm một bài nói về Hồ Baikal (Đất và người Hồ Baikal) nhưng hiện chưa dịch xong, mới đến trang thứ 5 (30 trang), tuy cùng địa danh nhưng nó không trùng với chủ đề với các bác đâu nhé. Hôm nào xong em mới Post luôn một thể, mong các bác đón đọc

[micha53]

Nếu tớ nhớ không lầm thì tuyến đường này bắt đầu được phóng tuyến, mở đường từ năm 1967-1968 ( sau Đại hội Đảng KPSS lần thứ mấy thì không nhớ ).
Các đội xây dựng sinh viên ( Студенческий Строительный Отряд ) bắt đầu được thành lập từ 1970-1971 với các tiêu chuẩn tuyển trọn và vào các năm sau thì ồ ạt hơn khi các cung đường đã phát triển.
Có 2 dạng CCO, 1 loại theo kiểu tuyên huấn, quy tụ SV nước ngoài, Đảng viên trẻ, cán bộ Đoàn v..v..thường đi 15 - 30 ngày với mục đích động viên, vui là chính - công việc thường là dọn dẹp, đắp đường.. ( còn lắp đặt đường ray đã cơ giới hóa rồi ). Còn 1 loại CCO đi theo kiểu khoán công trình không lớn lắm như ga xép, nhà trẻ,trường học..trên các cung đường đã thông tuyến( đường sắt càng đi xa, công trình nhỏ càng nhiều ) thời gian thường 1 - 2 tháng.
Định mức xây dựng được tính từ gấp đôi đến gấp 3.
Đồng phục là quần áo bảo hộ lao động dày, màu cỏ úa ( thời kì đầu, anh nào có bộ quần áo này thì vênh lắm )
Thông thường các trường miễn thực tập cho SV tham gia CCO.
Năm 1972 tớ có tham gia CCO 1 tháng xây trường học ở vùng Tiumen, rất tiếc là chẳng còn cái hình nào ( Để từ từ đi kiếm ở chỗ các chiến sĩ khác vậy ).
Nói chung đây là công trình do Đoàn Thanh niên Công sản Liên xô nhận trước KPSS, huy động toàn bộ lực lượng thanh niên ( mà trong đó có SV các trường Đại học ) tham gia.
Thời kỳ này cũng nở rộ các Ban nhạc mà nổi bật là Xamoxvetu với ca khúc thịnh hành nhất cho tới khi không còn CCCP: Địa chỉ của tôi - CCCP

Những năm 1980 tại Việt nam đồ BHLD màu cỏ úa tràn ngập, nghe nói là hàng còn dư của BAM được viện trợ cho VN.

[hungmgmi]

Đây là tấm bia gắn vào tượng đài ghi nhớ những người đầu tiên đã hy sinh tại BAM.Họ đã hy sinh trong một tai nạn máy bay vào năm 1940, gần ga Taksimo của BAM hiện nay:

[hungmgmi]

Qua tìm hiểu trên các trang web của Nga, Gà mờ được biết БАМ là tên sau này, còn tên gọi đầu tiên của Đại công trường này là БАГ-Байкало-Амурский газопровод-Đường ống dẫn khí đốt Baican Amua.
Xin trích dịch một tài liệu:

BAM hay BAG?

Vào tháng 2 năm 1970, một Ban tham mưu đặc biệt đã được thành lập, quy tụ những chuyên gia Xô viết hàng đầu. Ban này có nhiệm vụ giải quyết những vấn đề tối quan trọng như: Thiết kế và xây dựng hầm mỏ sâu nhất thế giới mang tên «Молодая гвардия»-Cận vệ thanh niên, tổ chức Cuộc thi thể thao quốc tế «Добрая воля»-Thiện chí với tầm cỡ ngang Thế vận hội Olimpic...và cuối cùng là thông qua đề án của kỹ sư Samylin-Xây dựng đường ống dẫn khí đốt Baikal Amua
Quyết định xây dựng đường ống dẫn khí đốt đã được đặt ra tại kỳ họp của Ban tham mưu đặc biệt diễn ra vào đêm 6 rạng mùng 7/3/1970 tại Phòng Khánh tiết Câu lạc bộ Công đoàn Liên xô. Đây là cuộc họp tối mật, và mãi tận 25 năm sau, vào năm 1995, các tài liệu về cuộc họp này mới được giải mật.
Sau khi "rã băng" ghi âm, chúng ta được biết và cuộc họp diễn ra thâu đêm suốt sáng. Đến 5h, vẫn còn 2 đại biểu chờ đến lượt phát biểu. Đó là kỹ sư Samylin và Fabritsius. Đến lúc đó, chủ tọa Aleksandrov có việc phải đi, và Golovskoi tiếp tục điều hành phiên họp. Kỹ sư Samylin được mời phát biểu. Chúng ta cùng nghe băng ghi âm:

Samylin:
...Kiến nghị của tôi là sẽ xây dựng giữa Baikan và Amua một tuyến dẫn khí đốt, bằng cách đó chúng ta sẽ thống nhất hai tuyến đường thủy lớn nhất làm một.
Golovskoi:
-Tại sao lại phải là đường dẫn khí đốt? Đồng chí có thể nói rõ hơn được không?
Samylin:
-Vâng, thưa đồng chí Lev Stepanovich, các tính toán đều cho thấy việc bơm lượng nước ngọt khổng lồ (hàng triệu, hàng triệu khối nước)từ Baikal đến Amua và ngược lại sẽ dẫn đến việc giảm đột ngột (dù là tạm thời) mực nước sông Amua và dẫn đến việc tiêu diệt quần thể nai alset và cá dày, đó là chưa nói đến các loại cá nước ngọt khác. Tôi xin dẫn một ví dụ cụ thể: Trước mặt tôi đây là một cái thùng và mọt cái chậu.Cả hai đều đổ đầy nước. Tôi lấy cái xô, vục vào trong chậu và đổ lượng nước đó vào thùng. Chúng ta thấy rằng mực nước trong chậu đã giảm nhiều đến mức có thể thò tay dễ dàng xuống tận đáy(Có tiếng xì xào của cử tọa).
Golovskoi:
-Tôi cho rằng đề án của kỹ sư Samylin đã thu hút được sự chú ý. Tôi hình dung rằng việc xây dựng Đường ống dẫn khí Baikal Amua hoàn toàn đáp ứng được các yêu cầu được đặt ra. Động viên quần chúng, thúc đẩy họ bằng tư tưởng và đưa họ đến công trường xây dựng BAG-đó là mục đích chiến lược trước mắt của chúng ta (Vỗ tay)
Vào đầu tháng 7, ban nhạc «Самоцветы» đến biểu diễn phục vụ Ban tham mưu đặc biệt. Bài hát của họ với giai điệu đẹp, ca từ hừng hực sức nóng " Hãy vui lên các bạn, kẻ thù không biết rằng, chúng ta xây dựng đường ống dẫn ga, nói ngắn gọn là БАГ" ít lâu sau đã trở thành "công trường ca" của BAG.
Tuy nhiên, đến tháng Tám, F.A.Malygin tại cuộc họp của Ban tham mưu đã đọc cho tất cả nghe ý kiến của Ban tư tưởng Đảng CSLX. Theo đó, đề án này vẫn còn có những yếu tố tồn tại và trong một thời gian sớm nhất, yêu cầu Ban tham mưu xây dựng một đề án tương tự.

(Còn đang dịch tiếp)

[hungmgmi]

Tiếp các bác nhé:
Đến nay, không ai rõ vì sao trong Ban tham mưu lại xuất hiện V.N.Voronets. Một số người nói rằng Voronets xuất hiện chỉ một ngày sau khi bức thư được đọc tại Ban. Voronets đã nhiều năm nghiên cứu mạng lưới giao thông Liên xô trên cơ sở các phân tích toán học. Theo ông, giao thông Liên xô đang có nhiều vấn đề cần phải khắc phục. Là cư dân gốc của Urengoi, ông nhận thấy ba điểm dân cư Urengoi, Pomary và Uzhgorod hầu như bị tách ra khỏi mạn lưới giao thông quốc gia. Theo Voronets, cần phải xây dựng một tuyến đường cao tốc nối liền 3 thành phố này. Tuyến đường sẽ giúp vùng này phát triển kinh tế và sẽ là một minh chứng cho sự tiến bộ của Liên xô trong việc cạnh tranh của hai hệ thống, hai ý thức hệ. Ý kiến của Voronets đã nhận được sự ủng hộ của các thành viên Ban Tham mưu. Mùa thu năm đó, hầu như cùng lúc khởi công xây dựng БАГ và МУПУ (Магистраль Уренгой – Помары – Ужгород-Tuyến Urengoi-Pomary-Uzhgorod). Trên thực tế, đến cuối giai đoạn chuẩn bị xây dựng, theo chỉ đạo trên các phương tiện thông tin đại chúng hầu như không đưa thông tin gì về việc này. Và điều bất ngờ đã xảy ra, tiến độ xây dựng BAG đã phải dừng lại ngay khi vừa mới bắt đầu. Nguyên do là thời tiết quá khắc nghiệt, mùa đông đến sớm, bão tuyết hoành hành…Còn trên công truờng МУПУ thì mọi việc có vẻ khả quan hơn.
Tại cuộc họp của Ban tham mưu diễn ra tại thủ đô bất ngờ xuất hiện một con người từ trước đến nay vẫn “trong bóng tối”-giáo sư Ia.Ia.Lepeshinski. Mười phút phát biểu của giáo sư thật sự là một tiếng bom dội giữa cuộc họp. Theo giáo sư:
Thứ nhất, Cái gọi là “vùng trắng” giữa 3 diểm dân cư U-P-U như Voronets nói trên thực tế là không có, không thể có. Ông đưa ra cuộc họp bản đồ tuyến giao thông giữa 3 thành phố xa xôi này do ông lập ra.
Thứ hai: Là dân Urengoi, Voronets có anh em họ hàng thân thích tại 3 thành phố kể trên nên có thể đề xuất của ông này nặng về quyền lợi cá nhân cục bộ.
Thứ ba: Nếu như xây dựng tuyến đường như vậy, có thể đi từ thành phố này sang thành phố khác nhanh hơn một ít, nhưng nếu xây dựng, thì có nghĩa là chúng ta đã nghe Voronets nói những điều nhảm nhí.
Các ý kiến của giáo sư Lépeshinski là một bài học cho các nhà khoa học vốn dễ tin, nhưng lại đẩy tất cả vào một ngõ cụt: Phải làm gì tiếp tục với МУПУ? Tiếp tục xây dựng đồng nghĩa với việc tán thành với những nhận định của Voronets, còn dừng thi công thì bao nhiêu của cải, công sức đều đổ ra sông, ra bể?
Kỹ sư nổi tiếng Samylin là người đầu tiên nghĩ ra lối thoát khỏi tình trạng bế tắc. Theo ông, trên tuyến U-P-U sẽ xây dựng đường ống dẫn khí tương tự như BAG. Như vậy, vô hình trung sẽ tồn tại 2 đường ống dẫn khí đốt nằm cách xa nhau, hoàn toàn biệt lập, điêu này hoàn toàn không có lợi. Giáo sư Lepeshinski nói:” Tại sao chúng ta ngay trên công trường BAG, nơi chưa làm được gì cả, không xây dựng một tuyến đưòng sắt?”.
Phát biểu của vị giáo sư đã đặt dấu chấm lên chữ I. Tuyến đường ống dẫn khí đốt BAG đã đổi tên thành BAM và chờ đợi những người thợ xây dựng đầu tiên.
Sự chờ đợi đó không lâu: Sau đại hội Đoàn TNCS Lenin, theo lời kêu gọi của Trung ương Đoàn, nhiều đội lao động sinh viên đã lên đường đến với Siberi và Viễn đông. Sự nhiệt huyết của tuổi trẻ trên công trường Thanh niên đã được báo chí tuyên truyền kịp thời. Cả nước hướng về BAM, các đoàn nghệ thuật, các ca sĩ lên đường phục vụ công trường thế kỷ. Bài hát hôm nào của «Самоцветы» được biên tập lại và trở nên phổ biến rộng rãi hơn xưa (Có lẽ đây là bài Địa chỉ của tôi-LBCHXHCN Xô viết như bác Micha53 viết trên đây-hungmgmi).
BAM đã ra đời như thế đó.

[hungmgmi]

Họa sĩ K.Aksenov đã vẽ 2 bức tranh cổ động BAG và BAM:

Đầu tiên trên mũ có chữ BAG:


Một thời gian sau thì sửa thành BAM:

[hungmgmi]

Trên kia đã có bức ảnh ca sĩ Mỹ DEAN REED hát tại BAM năm 1979, nay mới kiếm thêm được cái nữa:

[hungmgmi]

Thêm một số bức ảnh về BAM. Xin lưu ý các bức ảnh đều có dán chú thích phía dưới, nhiều khả năng đây là ảnh chụp lại từ các phòng triển lãm lưu động tại Liên xô ngày trước:

Đặt đường ray:




Một cuộc họp Đoàn trên công trường:

[hungmgmi]

Đại công trường gì mà có nhõn mấy anh em khênh tà vẹt thế này? Các bác khác đâu có tư liệu hay hình ảnh gì cho anh em xem cái nhỉ?

Đây là các huy hiệu kỷ niệm về BAM:

[micha53]

hungmgmi viết

Đại công trường gì mà có nhõn mấy anh em khênh tà vẹt thế này? Các bác khác đâu có tư liệu hay hình ảnh gì cho anh em xem cái nhỉ?

1- Thời tiết rất khắc nghiệt, tớ nhớ hình như có 4 tháng đất đóng băng, không thể làm đường.
2- Công tác làm đường và rải đường ray được cơ giới hóa, nói là "Đại công trường" cũng đúng vì cả nước ưu tiên làm các đơn hàng của BAM như: Lương thực, thực phẩm, quần áo, tàvẹt ( bêtông), ray, thiết bị máy móc làm đường và phụ kiện thay thế...Công trường của CCCP không đông người như Bắc Hưng Hải đâu.
3- Lực lượng sinh viên, tân binh, công nhân xung phong...chỉ làm việc chủ yếu vào 3 tháng hè và công việc chủ yếu chỉ là dọn dẹp các tuyến cũ, khai hoang các tuyến mới...
Tuy nhiên trên các tuyến đường đó thiếu thốn nhiều thứ lắm, không có cửa hàng bách hoá, nhu yếu phẩm, rạp hát..nên nhiều khi có tiền mà không có gì mua ( nhất là rượi ). Chỉ có ăn uống là đầy đủ thôi ( được bao cấp bánh mỳ, thịt, sản phẩm sữa ...).