@lão hâm - tập truyện ngắn của Phan Chí Thắng

[Phanhoamay]

Căn nhà mười bếp ba mươi chuồng chồ

Khoảng trước Tết nửa năm, một ông cán bộ ngoại tỉnh mua 50 mét đất trong ngõ nhà lão Hâm. Dân trong ngõ bàn tán chắc đây là loại cán bộ tầm trung nên chỉ mua nổi 50 mét, lại tít trong ngõ. Chứ không thì ông ấy đã mua biệt thự hoặc căn hộ cao cấp vài trăm mét vuông? Có người lại bảo ông này không bé đâu, nhưng chắc liêm khiết nên chỉ đủ tiền mua bấy nhiêu thôi.
Dân bàn tán chỉ để mà bàn tán, thói đời vẫn thế. Chả ảnh hưởng gì tới ông cán bộ nọ.

Mua đất xong, ông làm nhà. Thực ra ông ấy nhờ người chạy thủ tục xây dựng, trông coi suốt 5 tháng thi công công trình. Tự mình thì ông không xuất hiện.
Suốt thời gian đó, ngõ nhà lão Hâm luôn vương vãi cát, xi măng, đá sỏi và mảnh gạch vụn. Ai làm nhà thì cũng dây bẩn ra ngõ, dân không phản đối. Cái sự xây nhà và sửa nhà ai tránh được đâu. Sinh ra cái ngõ là để mà bẩn. Người ta coi đó như là một phần của cuộc sống, chấp nhận hay không thì nó cứ xảy ra.
Mà cũng có thể coi đó là một nét đẹp trong đời sống người Việt, những người đã quen nhường nhịn, tương thân tương ái tự ngàn xưa.

Sát Tết, ông cán bộ làm lễ khai trương nhà mới. Ông tổ trưởng dân phố và mấy gia đình ở gần được mời dùng bữa cơm thân mật. Ông cán bộ bận công tác không về được, chỉ có bà vợ và cô con gái út tiếp khách. Cô út năm tới về Hà Nội học đại học. Mẹ sẽ về ở chăm con ăn học.

Lão Hâm cũng được mời. Lão ngắm căn nhà 3 tầng xinh xắn. Mỗi tầng có một phòng vệ sinh bài trí gọn gàng sạch sẽ.
Người mẹ ăn nói có duyên, cô con gái ngoan ngoãn hiền lành.
Lão Hâm cảm thấy hài lòng vì có hàng xóm tốt.

Hàng xóm mừng nhau chỉ có cái tình thôi, chả ai đi phong bao phong bì gì. Suốt mấy tháng chịu đựng ồn ào bẩn thỉu chả quý hơn cái phong bì cỏn con?
Nhưng những vị khách phương xa thì không thế. Trong vòng hai giờ đồng hồ ăn cỗ khai trương nhà mới, bà chủ nhà phải không dưới dăm chục lần đứng lên tiếp các đoàn đại biểu mang hoa đến. Phong bì cài trên lẵng hoa, trông giống như cái thiếp chúc tết.
Đoàn nào cũng ngắm nghía khen căn nhà đẹp. Nói chung đó là một buổi tối vui vẻ.

Riêng lão Hâm, cái lão hâm hết chỗ nói ấy thì lại để ý một chi tiết khá thú vị.
Lão nghe thấy bà chủ nhà tươi cười cảm ơn khách:
- Cái bếp này là anh (chị, cô, chú…) tài trợ đấy, đẹp không?
Hoặc:
- Cái toilet này là anh (chị, cô, chú…) tài trợ đấy, xinh nhỉ?
- Cái tủ này là …v.v.

Lão Hâm đếm được tổng cộng có mười nhà tài trợ làm bếp, ba mươi nhà tài trợ bài thiết toilet, rất nhiều người tài trợ tủ bếp, máy lạnh, máy giặt, máy thu hình…
Số tiền tài trợ đủ xây mười căn nhà như thế!
Từ đó lão Hâm gọi căn nhà cùng ngõ là “Căn nhà mười bếp ba mươi chuồng chồ”