Đặng Tiến Đông và Đô Đốc Long?

[Geobic]

Nhìn lên tấm biển tên phố này, dù bị che lấp một phần, nhưng chúng ta cũng không khó nhận ra đó là phố Đặng Tiến Đông, kề ngay bên gò Đống Đa, Hà Nội - Nơi từng xảy ra chiến công lẫy lừng của Đô Đốc Long trong triều Tây Sơn.

Chỉ xét về vị trí, cũng có thể nhận ra là Hà Nội muốn để tên Đô đốc Long tại vị trí gắn liền với chiến công của Người. Đó cũng là vị đô đốc đã lọt vào thành Thăng Long trước cả Quang Trung Nguyễn Huệ...

Nhưng, liệu Đô Đốc Long có phải Đặng Tiến Đông? Xin các bạn tham khảo một bài viết sau đây, và nếu có thể xin bổ sung tư liệu, đóng góp ý kiến để đi đến chân lý.

Hiện nay Hà Nội có trường Lê Văn Tám ở phường Bách Khoa, và chắc là nhiều nơi khác trên đất nước ta cũng có các đường phổ hay cơ quan manh danh người anh hùng nhỏ tuổi không có thật trong lịch sử đó

Đô đốc Long quê ở đâu ?


Trong trận Đống Đa Quang Trung đại phá quân Thanh vào mùa xuân Kỷ Dậu (1789), có một danh tướng cho đến nay còn nhiều tranh cãi. Tại Bảo tàng Quang Trung - Tây Sơn, có bản kê 17 danh tướng thời Tây Sơn, trong đó có "Đô Đốc Long (hay Mưu)", không ghi họ và quê quán như nhiều danh tướng khác.

Theo sách Hoàng Lê Nhất Thống Chí (HLNTC), trong lệnh xuất quân của vua Quang Trung ngày 30 tháng chạp Mậu Thân, ghi rõ: "Các viên tướng ở trung quân thuộc về doanh vua sai phái là đại tư mã Sở, nội hầu Lân đốc xuất tiền quân; Hám hổ hầu đốc xuất hậu quân làm đốc chiến; đại đô đốc Lộc, đô đốc Tuyết đốc xuất tả quân; đại đô đốc Bảo, đô đốc Long đốc xuất hữu quân" (1).

Đó là lệnh vua truyền, còn khi xung trận, sách HLNTC viết rõ: "Vua Quang Trung chỉ huy đánh Hạ Hồi, Ngọc Hồi, đô đốc Long đốc xuất hữu quân, đã đem quân đến đóng ở làng Nhân Mục, huyện Thanh Trì. Lúc vua Quang Trung đánh với quân Thanh ở Ngọc Hồi thì sáng hôm ấy Long đã đánh tên thái thú Điền Châu ở trại Khương Thượng thuộc huyện Quảng Đức (tức làng Khương Thượng, nay thuộc Hà Nội). Quân Thanh tan vỡ bỏ chạy, Long liền tiến trước vào thành" (2).

Còn sách Lịch sử Việt Nam, tập I, có bản đồ ghi rõ mũi tiến công của 5 đạo quân Tây Sơn vào Thăng Long. Hai đạo tả quân do đô đốc Long, đô đốc Bảo chỉ huy. Đạo trung quân do Quang Trung - Nguyễn Huệ chỉ huy. Hai đạo hữu quân do đô đốc Tuyết, đô đốc Lộc chỉ huy. (3)

"Đạo quân chủ lực do Quang Trung trực tiếp chỉ huy đánh thẳng vào hệ thống phòng ngự chủ yếu của địch ở phía nam Thăng Long. Đạo quân thứ hai do đô đốc Bảo chỉ huy, tiến ra làng Đại Áng (Thường Tín - Hà Tây) làm nhiệm vụ yểm hộ và phối hợp với đạo quân chủ lực. Đạo quân thứ ba do đô đốc Long chỉ huy, bất ngờ tiêu diệt đồn Khương Thượng rồi thọc sâu vào Thăng Long. Đạo quân thứ tư do đô đốc Tuyết chỉ huy, vượt biển đánh vào Hải Dương. Đạo quân thứ năm do đô đốc Lộc chỉ huy, vượt biển tiến lên chặng đường rút lui của quân Thanh." (4)

Đó là bày binh bố trận. Khi mô tả những trận chiến quyết định, sách Lịch sử Việt Nam, tập I, viết "vào mờ sáng 30-1-1789 (tức mồng 5 Tết Kỷ Dậu) đạo quân của đô đốc Long bất ngờ bao vây tiêu diệt đồn Khương Thượng (Đống Đa, Hà Nội) ở phía tây nam thành Thăng Long… Sầm Nghi Đống khiếp sợ phải thắt cổ tự tử. Tôn sĩ Nghị hoảng hốt chưa kịp đối phó thì đạo quân của đô đốc Long đã tràn vào thành Thăng Long và như một mũi dao nhọn, đang lao thẳng về phía đại bản doanh của hắn… sáng 30-1-1789, đạo quân của đô đốc Long tiến vào giải phóng thành Thăng Long." (5)

Như vậy, trong xung trận đại phá quân Thanh, sách HLNTC và sách Lịch sử Việt Nam - tập I, đều nhắc đến đô đốc Long ba lần; tuyệt nhiên không thấy nhắc đến đại đô đốc Đặng Tiến Đông ở đâu cả.

Nhưng đô đốc Long họ gì? Quê ở đâu? Thì nhiều tài liệu và sách sử viết không thống nhất.

Sách "Tây Sơn Nguyễn Huệ", trong mục "Tây Sơn lương tướng ngoại truyện" của Nguyễn Trọng Trì ghi: "Đô đốc Đặng Văn Long, tự Tử Vân, quê huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn" (6).

Sách "Nhà Tây Sơn" của Quách Tấn, Quách Giao, ghi "Đặng Văn Long, tự Tử Vân, người huyện Tuy Viễn (Tuy Phước), phủ Quy Nhơn" … "Đại đô đốc Đặng Văn Long tham gia đại phá quân Thanh 1789… có viên phó tướng là Đặng Tiến Đông quê ở Lương Xá, gần Thăng Long, làm quan thời chúa Trịnh, sau quy thuận nhà Tây Sơn, am hiểu tình hình vùng Thăng Long, nên làm nhiệm vụ dẫn quân đi đường tắt" (7).

Sách "Quang Trung Nguyễn Huệ - con người và sự nghiệp" của giáo sư sử học Phan Huy Lê, viết: "Mũi tiến công vu hồi bất ngờ do đô đốc Long (Đặng Tiến Đông?) chỉ huy đánh vào đồn Đống Đa, rồi thọc sâu vào bản doanh của Tôn Sĩ Nghị ở cung Tây Lương" (8). Ở đây giáo sư Phan Huy Lê đặt một dấu hỏi chấm về Đặng Tiến Đông, tức vẫn tồn nghi.

Nhà sử học Bùi Thiết viết: "Theo sách HLNTC và Tây Sơn lương tướng ngoại truyện thì đô đốc Long chính là Đặng Văn Long, người tham gia đánh quân Thanh tại trận Đống Đa. Không thể có cách nhầm lẫn dù trong tên gọi và trong tự dạng ông Long thành ông Đông… Việc tìm hiểu nhân vật đô đốc Long chỉ mới bắt đầu. Là một kết luận khoa học, còn phải thảo luận thêm." (9)

Đến đây căn cứ vào các sách và tài liệu đã dẫn thì đô đốc Long tức Đặng Văn Long, quê ở Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (nay là Tuy Phước, Bình Định). Vậy tại sao trong bản kê danh tướng thời Tây Sơn tại Bảo tàng Quang Trung chỉ ghi "Long (hay Mưu)", không ghi rõ họ và quê quán?
Trong sách "Tư liệu về Tây Sơn Nguyễn Huệ trên đất Nghĩa Bình, tập 1", trang 275 ghi: "Có người cho biết đô đốc Đặng Văn Long, quê ở thôn Cảnh Vân, xã Phước Thành, huyện Tuy Phước. Tháng 4-1987 chúng tôi đã đến Cảnh Vân để điều tra. Nhưng kết quả cho thấy các họ lâu đời ở đây là họ Trần, họ Nguyễn, họ Lê, họ Phạm, chứ không có họ Đặng và cũng không một ai biết đô đốc Đặng Văn Long thời Tây Sơn" (10).

Thế thì đô đốc Long đánh đồn Khương Thượng mùa xuân 1789 có thể nào là Đặng Văn Long?

Trong khi sách sử về đô đốc Long khác nhau như vậy thì một số nhà nho cao tuổi Quảng Ngãi phát hiện ra đô đốc Nguyễn Tăng Long, người làng Đông Thành, nay thuộc xã Tịnh Thọ, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi, là người có công xây dựng căn cứ Tây Sơn tả đạo, góp phần thiết lập triều đại Tây Sơn, là một trong các đô đốc có công đánh đuổi quân Thanh giải phóng Thăng Long năm 1789. (11)

Cụ Nguyễn Thạnh, một trong những du kích Ba Tơ, đến năm 2001 thọ 94 tuổi, huy hiệu 70 năm tuổi Đảng, đã dành hàng chục năm đi tìm tổ tông dòng họ Nguyễn ở Đông Thành, phát hiện được nhiều hiện vật (thương, lọng, trống chiến tại nhà thờ tổ, ruộng vua ban cho Nguyễn Tăng Long…); nhiều câu chuyện kể về ông tổ Nguyễn Tăng Long. Từ đây cụ Nguyễn Thạnh tin rằng: Cụ Nguyễn Tăng Long là một trong những đô đốc nhà Tây Sơn có công trong chiến thắng Đống Đa mùa xuân 1789.

Theo một số cụ già ở xã Tịnh Thọ thì cụ Nguyễn Tăng Long có sắc phong của vua Cảnh Thịnh (nhà Tây Sơn) ban chức đô đốc, ở quê thường gọi là "Đô Miên". Nhà thờ, gia phả họ Nguyễn, cùng với dàn đồ thờ, sắc phong đã bị bom đạn Mỹ đốt cháy năm 1967. Giữa "Đô Miên" ở làng và "Đô đốc Long (hay Mưu)" ở Bảo tàng Quang Trung có sự nhầm lẫn gì đây chăng ?

Anh Nguyễn Trí Sơn, người Hà Tĩnh, cử nhân sử học, nguyên cán bộ Bảo tàng Quảng Ngãi (nay là Phó giám đốc Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh) có bài viết "Đô đốc Long thời Tây Sơn quê ở đâu?"; sau khi đưa một số tư liệu hiện vật, chuyện kể để chứng minh, anh kết luận "Đô đốc Long mà sử sách đã ghi chép về chiến công là ông Nguyễn Tăng Long, quê thôn Đông Thành, xã Tịnh Thọ, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi" (12).

Tóm lại, theo chính sử, có đô đốc Long (hay Mưu) tham gia đại phá quân Thanh năm 1789; theo "Tây Sơn lương tướng ngoại truyện" thì đó là Đặng Văn Long, người ở Tuy Viễn, Quy Nhơn. Nhưng các giáo sư sử học ở Trường đại học Tổng hợp Hà Nội đã bác bỏ điều này. Còn theo những tư liệu, sự kiện sưu tầm được ở Quảng Ngãi (xưa là phủ Quảng Nghĩa, căn cứ Tây Sơn tả đạo, đã có nhiều võ tướng, văn thần thời Tây Sơn) thì ông Nguyễn Tăng Long, người làng Đông Thành, nay thuộc xã Tịnh Thọ, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi rất có thể là đô đốc Long, người đã góp công lớn trong đại phá quân Thanh vào mùa xuân 1789.

(1), (2) - Hoàng Lê Nhất Thống Chí - Ngô gia văn phái - NXB Văn học, Hà Nội, 1984, tập II, trang 182, 184, 185.
(3), (4), (5) - Lịch sử Việt Nam, tập I, NXB KHXH Hà Nội, 1971, trang 354 đến 356.
(6) - Ty Văn hóa Thông tin Nghĩa Bình, 1978, trang 410.
(7) - Sở VHTT Nghĩa Bình, 1988, trang 152-159.
(8) - Sở VHTT Nghĩa Bình, 1988, trang 37.
(9) - Tài liệu lưu trữ tại Thư viện tỉnh Quảng Ngãi.
(10) - Sở VHTT Nghĩa Bình, 1988, trang 275.
(11) - Tạp chí Cẩm Thành số 1, Sở VHTT Quảng Ngãi, tháng 8-1994, trang 39, 40; số 10, 1997, trang 52-54.
(12) - Tập san Văn hóa và đời sống, Sở VHTT Quảng Ngãi, số Xuân Quý Dậu, 1993, trang 14-17.

Hồng Nhân (Nguồn: Báo Quảng Ngãi)

[Phanhoamay]

Tôi đã chôm bài của bác về v/đ bauxite mang về blog. Có ghi rõ nguồn. Hy vọng là No vấn đề?

[Geobic]

Phanhoamay viết

Tôi đã chôm bài của bác về v/đ bauxite mang về blog. Có ghi rõ nguồn. Hy vọng là No vấn đề?

Không sao đâu bác Phan à, toàn bài em sưu tầm ấy mà.

[hungmgmi]

Bài báo trên làm em nhớ lại nghi vấn hồi đọc bài trên tạp chí Xưa Nay cách đây vài năm bác Geo ạ, thậm chí người ta còn nói là chả có ông Đặng Tiến Đông nào cả kia.

[hungmgmi]

Hiện nhà em cũng đang có cuốn "Đối thoại sử học" xôn xao một thời, trong đó các nhà nghiên cứu đã xốc xới lại những vấn đề sử học lớn của nước ta (nghe đồn là dạo đầu thế kỷ 21 này nó bị coi là có...vấn đề). Nổi danh trong số này có bác Bùi Thiết với số lượng bài viết chiếm quá nửa( trong bài trên tác giả cũng trích một đoạn của Bùi Thiết). Vấn đề Đặng Tiến Đông cũng được nhắc đến trong cuốn này, nhưng không do bác Bùi Thiết viết, mà là công trình của nhóm nghiên cứu Đỗ Văn Ninh, Trần Văn Quý và Lê Trọng Khánh. Em ngại gõ lại quá, may tìm được trên mạng đoạn phỏng vấn bác Bùi Thiết về cuốn "Đối thoại lịch sử", trong đó có nhắc sơ qua đến bài viết về Đặng Tiến Đông. Xin trích nó ra đây:

Vấn đề thứ hai chúng tôi nói trong này là Đặng Tiến Đông. Hiện nay ở Hà Nội có một phố tên là Đặng Tiến Đông. Vốn ông này là Đặng Tiến Giản. Ông Đặng Tiến Giản này là quan của nhà Lê-Trịnh, bỏ Lê-Trịnh theo Tây Sơn, được Tây Sơn cử làm tướng đánh nhau với quân Trịnh năm 1788. Nhưng người ta không đọc ra là Giản mà lại đọc là Đông, và cái công đánh Trịnh trở thành cái công đánh Thanh. (Bởi vì năm 1788 quân Thanh chưa vào). Do đó chuyện ấy là chuyện sai. Hiện nay chúng tôi đã chứng minh rằng ông này là Đặng Tiến Giản và chỉ đánh nhau với quân Trịnh chứ không đánh nhau với quân Thanh. Chúng tôi đề nghị với các cơ quan quản lý nhà nước phải sửa lại phố Đặng Tiến Đông bằng phố Đô Đốc Long, chính cái công đánh trận Đống Đa mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789 là của Đô Đốc Long. Đô Đốc Long là ai thì hiện nay chúng tôi đang có nhiều giả thiết, chỉ biết ông là Đặng Văn Long, một trong những người theo Tây Sơn từ đầu, đấy là người ở Bình Định. Đó là vấn đề thứ hai mà chúng tôi nêu ra
Nguồn:
http://thuykhue.free.fr/tk99/dtsh1.html

[Geobic]

Thêm chút tư liệu cho thêm "rối bời canh hẹ":

- Đỗ Đức Hùng trong "Đô đốc Đặng Tiến Đông" viết về tiểu sử và sự nghiệp Đặng Tiến Đông thì cho rằng ông là một trong số các sĩ phu Bắc Hà sớm thấy sức mạnh mới ở phong trào Tây Sơn và đã đem lại hết tâm huyết để phục vụ vương triều mới này. Ông được Nguyễn Huệ phong làm đô đốc Đồng Tri, tước Đông lĩnh hầu, giữ chức trấn thủ xứ Thanh Hoá. Dưới sự tổ chức và lãnh đạo tuyệt vời của Quang Trung - Nguyễn Huệ đô đốc Đặng Tiến Đông đã chỉ huy quân Tây Sơn đánh thắng trận Đống Đa.

- Phan Huy Lê trong bài viết "Đô đốc Long và một số di vật thời Tây Sơn mới phát hiện" đã chứng minh rằng Đô đốc Long (1) hay Đô đốc Mưu (2) (3) chính là Đô đốc Đặng Tiến Đông người làng Dương Xá (Chương Mỹ, Hà Tây),một vị tướng tiên phong của Quang Trung, Nguyễn Huệ, có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Thanh vào cuối thế kỷ 18.

- Nguyễn Trọng Trì đã giới thiệu 14 vị tướng Tây Sơn trong sách "Tây Sơn lương tướng ngoại truyện" trong đó tác giả cho rằng Đô đốc Long chính là Đặng Văn Long, tự là Tử Vân, quê ở huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (Bình Định).

- Nguyễn Quang Thắng chứng minh trong "Quảng Nam đất nước và nhân vật" rằng Đô đốc Long chính là Lê Văn Long, người làng Phú Xuân Trung, huyện Lệ Dương, châu Thăng Hoa (nay thuộc thị xã Tam Kỳ, Quảng Nam).

- Đặng Xuân Vĩnh phản đối các tác giả cho rằng người có công đánh trận Đống Đa không phải là Đặng Tiến Đông mà là Đặng Tiến Giản . Bằng các cứ liệu lịch sử tác giả khẳng định Đặng Tiến Đông là người có công trong chiến thắng mùa xuân năm Kỷ Dậu và lý giải một vài khuyết điểm của ông.

- Ngô Thế Long trong "Một số tư liệu liên quan đến Đô đốc Đặng Tiến Đông đời Tây Sơn" trích dẫn 6 đoạn tư liệu từ các nguồn khác nhau liên quan đến Đô đốc Đặng Tiến Đông đời Tây Sơn chứng minh rằng Đặng Tiến Đông thờ tại nhà thờ họ Đặng là vị tường Tây Sơn đô đốc Long.
đoạn 1: tờ sắc phong cho đô đốc Đặng Tiến Đông.
Đoạn 2: Bia chùa Thuỷ Lâm.
Đoạn 3: chuông chùa Thuỷ Lâm và chuông chùa Trăm Gian.
Đoạn 4: Trích gia phả họ Đặng.
Đoạn 5: Về một số hoạt động khác của Đặng Tiến Đông.
Đoạn 6: Một số bài Ai Vãn (văn buồn) do Phan Huy ích làm giúp để điếu Đặng Đô Đốc ở Lương Xá.

- Đỗ Văn Ninh trong bài "Đô đốc Đặng Tiến Đông hay Đô đốc Đặng Tiến Giản" khẳng định đó là Đô đốc Đặng Tiến Giản với Đặng Tiến Đông là hai nhân vật khác nhau. Theo thứ tự tư liệu công bố trong bài viết của Phan Huy Lê về bản sắc phong nay còn giữ được tại nhà thờ họ Đặng, về tấm bia trước chùa Thuỷ Lâm thôn Lương Xá, về bức tượng của đô đốc Đông để xem xét và phân tích sự nhầm lẫn về đô đốc Đặng Tiến Đông, ông chính là Đặng Tiến Giản một vị cựu thần nhà Lê theo hàng Tây Sơn. Còn đô đốc Long mới chính là người có công lớn đã cầm đạo quân tiên phong của Tây Sơn đánh trận đống đa lẫy lừng....

(1) Hoàng Lê nhất thống chí - Ngô Gia Văn Phái.
(2) Đại nam chính biên liệt truyện - Quốc sử quán triều Nguyễn
(3) Tây Sơn thủy mạt khảo của Đào Nguyên Phổ

Nguồn: http://www.thuvien-ebook.com/forums/...?ta6033&page=4

[Geobic]

hungmgmi viết

Vấn đề thứ hai chúng tôi nói trong này là Đặng Tiến Đông. Hiện nay ở Hà Nội có một phố tên là Đặng Tiến Đông. Vốn ông này là Đặng Tiến Giản. Ông Đặng Tiến Giản này là quan của nhà Lê-Trịnh, bỏ Lê-Trịnh theo Tây Sơn, được Tây Sơn cử làm tướng đánh nhau với quân Trịnh năm 1788. Nhưng người ta không đọc ra là Giản mà lại đọc là Đông, và cái công đánh Trịnh trở thành cái công đánh Thanh. (Bởi vì năm 1788 quân Thanh chưa vào). Do đó chuyện ấy là chuyện sai. Hiện nay chúng tôi đã chứng minh rằng ông này là Đặng Tiến Giản và chỉ đánh nhau với quân Trịnh chứ không đánh nhau với quân Thanh. Chúng tôi đề nghị với các cơ quan quản lý nhà nước phải sửa lại phố Đặng Tiến Đông bằng phố Đô Đốc Long, chính cái công đánh trận Đống Đa mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789 là của Đô Đốc Long. Đô Đốc Long là ai thì hiện nay chúng tôi đang có nhiều giả thiết, chỉ biết ông là Đặng Văn Long, một trong những người theo Tây Sơn từ đầu, đấy là người ở Bình Định. Đó là vấn đề thứ hai mà chúng tôi nêu ra
Nguồn:
http://thuykhue.free.fr/tk99/dtsh1.html

Geo thấy vẫn còn rối lắm, nhưng riêng tên Đô Đốc Long thì chuẩn, không ai bàn cãi.

chuyện vui: Nhà thơ Trần Ninh Hồ có lần bảo Geo: Nhiều người cứ gọi tôi là bác Hồ , tôi đành phải nhắc rằng:

Bác Hồ không phải Chí Minh
Làm quen với bác chẳng vinh dự gi

[tuntin]

Geobic viết

Đô đốc Long quê ở đâu ?

Xin cảm ơn bác Geobic rất nhiều ạ.
Kính mong không chỉ bác Geobic, mà còn nhiều bác thành viên khác sẽ đưa lên những topic có giá trị như thế này nữa.
Nếu không thi NNN sắp giống một tờ "lá cải" mất rồi.

Kính chúc bác Geobic và các bác sức khỏe.
Tuntin.

[Geobic]

TP Hồ Chí Minh có đường Đô Đốc Long (quận Tân Phú), có đường Kỳ Đồng (quận 3).

Hà Nội có đường Đặng Tiến Đông. Còn đường Kỳ Đồng thì đã bị đổi thành đường Tống Duy Tân - rất khó hiểu về quyết định kỳ lạ này của lãnh đạo Thủ Đô

Geo nghiêng về nhận định của tài liệu sau đây, còn bạn?


Đô đốc Long

Đô đốc Long (1750-?) tên thật là Nguyễn Tăng Long, là tướng nhà Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam, quê thôn Đông Thanh xã Tịnh Thọ huyện Sơn Tịnh tỉnh Quảng Ngãi.

Theo những tài liệu mới nhất thì Đô Đốc Long chính là Đô đốc Nguyễn Tăng Long trong các tài liệu ghi chép lại là Đô Miên hay Đô Đốc Mưu.

Thân thế
Nguyễn Tăng Long sinh năm 1750, ông là con của ông Nguyễn Tấn Trực. Năm 16 tuổi ông tham gia và phục vụ trong quân đội của chúa Nguyễn.

Sự nghiệp
Tướng chúa Nguyễn

Năm 1768, ông gia nhập tổ chức Vu Sơn Học Xá và xây dựng lực lượng.
Ngày rằm tháng giêng năm Quý Tỵ - 1773 Nguyễn Tăng Long cầm một đội kỵ bịnh tràn xuống đánh chiếm huyện lỵ Bình Sơn rồi ngán ngữ ranh giới phủ Hòa Nghĩa (giữa Quảng Nam và Thừa Tuyên).

Cũng vào năm 1773 quân Tây Sơn đánh hạ được thành Quy Nhơn. Sau khi chiếm được thành Quy Nhơn quân Tây Sơn nhanh chóng kiểm sóat được các vùng đất từ Quảng Ngãi đến Bình Thuận.

Nguyễn Tăng Long gia nhập quân Tây Sơn.

Tướng Tây Sơn
Tháng 10 năm 1774 chúa Trịnh sai danh tướng Hoàng Ngũ Phúc mang 4 vạn quân tiến vào Nam, đánh thẳng vào Phú Xuân. Chúa Nguyễn nhanh chóng thất thế và suy yếu buộc lòng phải trói nộp quyền thần Trương Phúc Loan rồi bỏ chạy vào đất Quảng Nam nhưng lại đụng độ với quân Tây Sơn, buộc lòng phải theo đường biển chạy vào Gia Định.

Quân chúa Trịnh tiến sát Quảng Nam đụng độ với quân Tây Sơn, quân Tây Sơn Thua to.

Trước tình hình nằm trong thế gọng kìm chúa Trịnh và chúa Nguyễn. Nguyễn Nhạc buộc lòng giả vờ xin hàng quân Trịnh với danh nghĩa đầu quân nhà Lê và xin làm tiên phong tiến quân vào Nam.

Từ năm 1777 đến năm 1783 quân Tây Sơn liên tục tấn công Gia Định (do quân Tây Sơn mỗi lần thắng lại rút quân về chỉ để 1 lực lượng mỏng đóng giữ, các địa chủ các thế lực khác ủng hộ Nguyễn Phúc Ánh -Gia Long- nhanh chóng chiếm lại Gia Định.

Trong thời gian này Nguyễn Tăng Long lập nhiều chiến công nên được phong làm Đô đốc Kỵ binh.

Từ năm 1784 -1785 ông theo Long Nhương Tướng Quân Nguyễn Huệ lập chiến công hiển hách trận Rạch Gầm - Xoài Mút.

Năm 1786 ông cùng Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc lần thứ 1 tiêu diệt quân chúa Trịnh. Sau đó ông được thăng chức làm Đại Đô Đốc trấn thủ Nghệ An.

Năm Kỷ Dậu 1789 ông lại cùng vua Quang Trung - Nguyễn Huệ ra Bắc lần thứ 3 đánh tan 29 vạn quân nhà Thanh.

Theo sử sách, ông là người chỉ huy một trong những cánh quân tham gia tiến ra Bắc đánh 29 vạn quân Thanh của Tổng Đốc Tôn Sĩ Nghị. Nhưng có một số tài liệu và nhà sử học cho rằng đó là cánh quân không phải do Đô Đốc Long chỉ huy mà là do Đô đốc Đặng Tiến Đông.

Có công lớn ông được phong tước Nghĩa Đức hầu.

Khi vua Quang Toản bị bắt và bị giết ông tiếp tục cùng một số các tướng lĩnh khác lập căn cứ chống lại quân nhà Nguyễn.

Ông chiến đấu cho đến ngày lâm bệnh qua dời, quân lính và gia tướng của ông đã lập "mộ gió" tại gò Quỹnh thôn Đông Thành, xã Tịnh Thọ - Sơn Tịnh Quảng Ngãi (là một mộ không quan tài để tránh Nguyễn Ánh quật mồ trả thù).

Nguồn: http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%...E1%BB%91c_Long

[hungmgmi]

Geobic viết

Hiện nay Hà Nội có trường Lê Văn Tám ở phường Bách Khoa, và chắc là nhiều nơi khác trên đất nước ta cũng có các đường phổ hay cơ quan manh danh người anh hùng nhỏ tuổi không có thật trong lịch sử đó

Có một bài mới về Lê Văn Tám trên phongdiep.net, mời bác Geo và các bác đọc chơi:
Lê Văn Tám có thật hay là nhân vật hư cấu?

Lê Văn Tám! Anh là ai?

Nguyễn Văn Thịnh

Dư luận từ râm ran đến ngày càng rộ lên về chuyện tấm gương hy sinh anh hùng của một thiếu niên ở Sài gòn trong những ngày đầu Nam bộ kháng chiến mà trong tâm trí của nhiều thế hệ người Việt Nam, hơn nửa thế kỷ qua vẫn coi như ngọn đuốc sống sáng ngời tinh thần yêu nước.

Người ta càng lưu tâm nhiều hơn vì tin ấy chính thức tung ra từ mấy người trong giới sử đã có thương hiệu qúa quen thuộc với nhiều người. Trước hết là ông Phan Huy Lê nói tại cuộc gặp mặt các nhà làm phim ở Hà Nội đầu năm 2005, lại có tạp chí Xưa và nay của ông Dương Trung Quốc đăng hồi ký của nhà hoạt động cách mạng lão thành ở miền Nam là ông Dương Quang Đông xác nhận điều đó. Sự kết hợp nhịp nhàng giữa báo nói, báo viết về một sự kiện thiếu tính chân xác của lịch sử đang thành một chấn động dây truyền trong lòng người lẽ ra không đáng có!

Theo ông Lê, đấy là điều ông cần phải nói ra, trước hết là trách nhiệm của người làm sử có lương tâm, sau là trả món nợ với anh Trần Huy Liệu – bậc thầy của ông đồng thời là nhà cách mạng lão thành kiêm sử gia đáng kính.
Dựa vào tin thu trên mạng, tóm lược như sau: Lúc đang làm Bộ trưởng Thông tin tuyên truyền (thời điểm 1946-1948?), ông Trần Huy Liệu đã viết về một nhân vật thiếu nhi Lê Văn Tám tự tẩm xăng vào người và chạy vào đốt kho xăng của giặc Pháp ở Thị Nghè. Ông Lê nói: Lúc sáng tác ra câu chuyện Lê Văn Tám, anh Liệu có nói với tôi rằng: Bây giờ vì nhiệm vụ tuyên truyền nên tôi viết tài liệu này, sau này khi đất nước yên ổn, các anh là nhà sử học nên nói lại giùm tôi, lỡ khi đó tôi không còn nữa. Lúc đó ông Trần Huy Liệu đã là một nhà hoạt động xã hội lớn thì sao có thể thổ lộ gan vàng với cậu bé Lê mươi mười lăm tuổi?!
Nhà văn Phan Vũ thì kể rằng ông không biết chuyện đốt kho xăng có thật không nhưng theo yêu cầu của công tác tuyên truyền, ông dựng phim truyền hình (?) vào dịp Cách mạng tháng Tám nên lấy tên Tám đặt cho nhân vật là hợp với tập quán của người Nam bộ. Tình tiết này không hợp lý vì mãi tới năm 1973, Hà Nội mới có truyền hình, tuy nhiên cho tới nay chưa từng dựng một phim nào về Lê Văn Tám.

Được biết thời điểm ông Phan Vũ viết vở kịch Lửa cháy lên rồi với nhân vật trung tâm là thiếu nhi Lê Văn Tám vào khoảng 1953-1954 ở chiến khu Nam bộ và đã diễn cho bà con vùng kháng chiến xem trước khi tập kết ra Bắc. Suốt mấy năm sau, vở kịch được công diễn trên nhiều sân khấu các thành phố lớn và học đường ở miền Bắc mới giải phóng, góp phần nhen lên trong lòng lớp thiếu niên lúc ấy ngọn lửa của lòng yêu nước. Sau đó không thấy vở kịch công diễn nữa, vì sao thì không rõ nhưng hình ảnh ngọn đuốc sống đã in đậm trong lòng nhiều người, nhất là khi cuộc chiến đấu chống Mỹ xâm lược càng vào những thời điểm gay go quyết liệt, tấm gương của những dũng sỹ diệt Mỹ ở miền Nam sáng lên cùng với hình ảnh của ngọn đuốc sống Lê Văn Tám như một dòng chảy tự nhiên từ cậu bé Gióng sọ dừa đến Trần Quốc Toản Phá cường địch báo hoàng ân…

Nhiều người lớn tuổi kể rằng trong kháng chiến chống Pháp, ở vùng tự do phía Bắc, có viết chuyện nhiều thiếu niên nêu những tấm gương hy sinh dũng cảm, trong đó có chú bé đốt kho xăng ở Sài Gòn. Chuyện do ai viết ra thì không nhớ và cái tên Lê Văn Tám xuất hiện từ lúc nào, do ai khởi xướng cũng không không mấy ai để ý. Vậy có tư liệu lưu trữ lại không?

Trên báo Cựu chiến binh TP.HCM số 269 ngày 20/10/2008, có nêu ý kiến trao đổi của Đại tá, hội viên Hội Cựu chiến binh quận X Võ Thanh Khiết như sau:

Kho xăng dầu Thị Nghè thực ra là một trạm trung chuyển của hãng dầu Shell để xuất hàng cho các khách hàng mua sỉ không lớn lắm, thường đến nhận hàng bằng xe tải hay ghe thuyền. Nó nằm trên bờ tây rạch Văn Thánh, ngay sát đầu cầu trên đường Ngô Tất Tố ngày nay, cách chợ Thị Nghè vài trăm thước, nên thường được gọi là Kho xăng dầu Thị Nghè. Thực hiện chủ trương tiêu thổ kháng chiến, ngày 17/10/1945, Lê Văn Tám được giao nhiệm vụ đột nhập vào kho này, dùng chai xăng đốt phá, bị xăng bắt cháy vào người thành ngọn đuốc sống và anh dũng hy sinh. Gương anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ của Tám đã động viên chúng tôi rất nhiều trong chiến đấu lúc bấy giờ. Đó là chuyện có thật 100%, không phải hư cấu như người ta nói.

Còn Kho đạn Sở thú, thường gọi như vậy do nó nằm trên đường Docteur Angier (nay là đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, ngang với Bảo tàng lịch sử thành phố trong khuôn viên Thảo cầm viên) là một kho đạn quy mô không lớn, nghe nói nó thuộc Trung đoàn thuộc địa số 11 (11è Ric) trước kia, nó cách Kho xăng dầu Thị Nghè hơn 500 mét, bị một đơn vị vũ trang của ta đánh nổ đêm 8/4/1946 nhằm triệt phá tiềm lực chiến tranh của giặc.
Cả hai sự kiện lịch sử trên diễn ra cách nhau về thời gian, không gian và khác biệt nhau cả về tính chất hồi đầu Nam bộ kháng chiến, được báo chí kháng chiến và báo chí nội thành Sài Gòn lúc ấy phản ánh khá đầy đủ, có thể sưu tra để phản ảnh lịch sử đúng sự thật vốn có của nó.

Vậy là sự kiện mà ông Dương Quang Đông nêu ra mới chỉ đúng nửa phần sự thật vì đó là trận đánh Kho đạn Thị Nghè với sự hy sinh của các chiến sỹ Kakim, Kỷ và Ny, coi như là có thật. Còn đánh cháy Kho xăng Thị Nghè lại là một sự thật khác nhưng người chiến sỹ cảm tử ấy là ai?

Vậy ngọn đuốc sống là hoàn toàn không có thật hay chỉ cái tên là không thật? Đặt cho cùng một nhân vật cái tên Tám – Lê Văn Tám có là sự trùng hợp ngẫu nhiên giữa nhà sử học, nhà văn và dư luận ở những thời gian và không gian khác nhau không? Ai có thể làm rõ ra chuyện này?

Chúng tôi trực tiếp gặp Đại tá Võ Thanh Khiết vào dịp Quốc khánh năm nay (2009) và lược nhanh vài nét trong buổi chuyện trò thân tình vui vẻ.
- Người viết: Xin ông cho biết sơ luợc trích ngang về qúa trình tham gia kháng chiến.
- Đại tá VTK: Tôi sinh năm 1929, quê ở xã Tân Bửu, Trung Huyện, tỉnh Chợ Lớn (nay thuộc địa bàn huyện Bình Chánh và Bến Lức). Năm 1940 tôi lên học ở Sài Gòn. Sau ngày Nhật đảo chánh Pháp 9/3/1046, tôi về quê, tham gia Thanh niên tiền phong. Ngày 24/8/1945, tham gia cướp chính quyền ở tòa Bố tỉnh Chợ Lớn. Sau đó làm liên lạc cho báo Kèn gọi lính của ta. Sau ngày 23/9, Ủy ban kháng chiến Sài gòn rút ra đóng tại xã tôi thì tôi làm liên lạc cho Ủy ban, thường xuyên ra vào thành phố lấy tin tức. Lúc đó vùng Thị Nghè còn là ngoại đô, là nơi tranh giành quyết liệt giữa ta và địch, có cả lính Vệ quốc đoàn Nam tiến cùng chiến đấu với các lực lượng võ trang của địa phương. Khoảng cuối tháng 10 năm đó, khi quân của Le Clerk tăng viện cho mặt trận Sài gòn thì quân ta rút khỏi Thị Nghè. Năm 1947, tôi vào du kích Hạ Trung Huyện, rồi lên tiểu đoàn 308 Nguyễn An Ninh do anh Huỳnh Văn Một chỉ huy, liên tục chiến đấu ở vùng Chợ Lớn cho đến năm 1950…
- Người viết: Lúc đó ông có biết chuyện cháy Kho xăng Thị Nghè không?
- Đại tá VTK: Thời gian đó cơ quan Ủy ban còn đóng sát nách Sài Gòn, tôi ra vào nội đô thường xuyên sao không biết. Tôi nói rõ để anh biết. Khi tôi là học sinh trường Pétrus Ký, điểm chính hiện nay thì quân Nhật biến thành trại lính của nó rồi. Trường tôi chuyển về học tại trường Trưng Vương ngày nay, sát ngay Sở thú, kế bên là Thị Nghè. Đám học sinh nội trú chúng tôi thường ra đó chơi, đá banh rồi nhảy xuống tắm ở cái hồ kế đó, nước trong và mát lắm. Bởi thế vùng này tôi rành lắm.
- Người viết: Vậy Kho xăng Thị Nghè và Kho đạn Sở Thú là hai căn cứ khác nhau?
- Đại tá VTK: Đúng! Khác nhau về địa điểm và cả về tầm cỡ. Thực ra gọi là Trạm xăng Thị Nghè thì đúng hơn vì nó chỉ là một Đại lý bán sỷ xăng dầu của tư nhân thì làm chi có lính bố phòng. Nó nằm kề bên bờ con rạch gần chợ, thuyền ghe hoặc xe ô tô đều ra vô được. Tôi còn nhớ rõ đó là một căn nhà thấp, nền đất, không rộng lắm, mái tôn xập xệ, vách là những tấm gỗ mảnh đóng thưa, trong nhà chứa nhiều thùng phuy, tới nơi sặc hơi dầu. Chung quanh có một lớp rào kẽm gai sơ sài, có ai đột nhập vào cũng không khó khăn gì. Còn Kho đạn Sở Thú là một doanh trại, toàn lính lê dương canh gác, lại gần Tổng hành dinh của tướng Le Clerk nên được bố phòng cẩn mật.
- Người viết: Cả hai trận đánh ông đều biết?
- Đại tá VTK: Đạn nổ điếc tai, lửa khói ngất trời thì cả thành phố ai mà không biết. Hôm sau đồn rầm lên những tin truyền khẩu rồi mới là trên báo chí. Do đơn vị nào đánh thì không biết nhưng thiệt hại của nó và tâm lý địch, ta thì biết. Dù không chính xác nhưng báo chí của nó đã nêu lên một phần sự thật.
- Người viết: Lúc đó ông đã biết người đánh trạm xăng là ai? tên gì và do đơn vị nào tổ chức chưa?
- Đại tá VTK: Theo tôi thì trận đánh Kho đạn ngày 18/4/1946 phải có tổ chức chu đáo và có nhiều người phối hợp mới tiến hành được. Các anh chịu khó tìm xem. Trong hồi ký Những năm tháng không thể nào quên của Đại tướng Võ Nguyên Giáp do nhà văn Hữu Mai chấp bút có nói đến trận đánh này. Còn cháy Trạm xăng Thị Nghè tháng 10 năm trước thì dù tổ chức hay cá nhân nào có ý đồ đều dễ thực hiện, nhất là lúc đó phong trào tiêu thổ kháng chiến đang cao. Dù chỉ là một trạm chứa nhưng vài chục tới trăm phuy xăng dầu 200 lít cùng cháy rần rần thì cả thành phố đều biết, gây sự phấn chấn trong lòng người lúc đó đang căm thù quân xâm lược. Trận nào báo chí nó cũng chỉ nói là bị Việt Minh đánh. Nhưng vụ cháy trạm xăng, qua tin tức nội bộ nói là do một em bé tên Tám đốt. Em Tám chứ không nêu đủ họ danh Lê Văn Tám như sau này đâu.
- Người viết: Ông có nghe những thông tin trái chiều về ngọn đuốc sống hay không?
- Đại tá VTK: Tôi có nghe và cảm thấy buồn. Ông Trần Huy Liệu là một sỹ phu tâm huyết, người mà trước sau tôi vẫn rất kính trọng. Tôi chỉ nói được rằng vụ cháy trạm xăng Thị Nghè là có thật, tôi là một chứng nhân! Còn tiến hành thế nào thì làm sao biết được. Vùng này lúc đó phức tạp, cả ta và tây đều không làm chủ được, tập trung rất nhiều trẻ em lang thang cơ nhỡ và có tinh thần đánh tây hăng lắm. Mà vũ khí chỉ cần một que diêm hay cái hộp quẹt thôi. Khi lửa phật lên, xăng phụt ra bắt cháy, ai cũng phải có phản xạ vọt chạy thoát ra. Gọi là ngọn đuốc sống cũng không có gì là qúa. Có thể nào ông Trần Huy Liệu hư cấu ra một chuyện trùng với sự thật đã xảy ra trước đó cả năm trời, ở cách xa ông hàng ngàn kilômét?! Còn cái tên Tám xuất hiện từ đâu, muốn làm rõ ra cũng không là điều dễ. Hãy coi như một cái tên lịch sử.

Trong cuộc sống, nhất là trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, nhiều sự kiện bi hùng khó được minh xác cả về hành tung và nhân vật. Khắp thế giới này ở đâu cũng thế, nó thường bị phủ lên màu huyễn hoặc tùy thuộc sự kiện ấy lớn hay là nhỏ cùng với bối cảnh xảy ra. Nhất là khi nó được diễn tả bằng những hình tượng văn học thì tùy theo tư duy trừu tượng của người nghệ sỹ sáng tạo nên những nhân vật hoặc phi lý thì chết yểu, hoặc hợp với yêu cầu chính đáng của lịch sử nhân vật sẽ thành thần tượng bất tử trong sinh hoạt tinh thần của một cộng đồng. Tại sao người Việt tin Phù Đổng Thiên Vương là có thật dù ai cũng hiểu nó pha nhiều huyền thoại? Tại sao người Trung Hoa tin ông Quan Vân Trường đức độ, tài ba, uy vũ cả lúc sống đến khi đã chết? Tại sao ở thế kỳ XV, khi nước Pháp không còn được là cái bóng của chính mình, người ta lại tin cô thôn nữ thất học Jeanne d’Arc, lúc 12 tuổi đã nhận được thiên khải của Chúa truyền cho sứ mệnh thống lãnh quân đội Pháp đánh bại quân xâm chiếm Anh? Tại sao người nữ chiến binh dũng cảm ấy lúc 18 tuổi cầm quân đã qua mặt bao nhiêu thống lĩnh, được coi như người làm nên chiến thắng cho nước Pháp trong cuộc chiến tranh 100 năm với người Anh? Năm 19 tuổi, cô bị bắt. Từ bị coi như kẻ dị giáo, bị thiêu trên giàn hỏa, rồi lại được giải oan, coi như một tín đồ tử vì đạo, được ban phúc lành, rồi được Giáo hoàng phong thánh, là niềm tự hào của nước Pháp và được các văn nhân nghệ sỹ tài danh như Shakespeare, Voltaire, Schiller, Verdi, Tchaikovsky, Twain, Shaw… lấy làm hình tượng sáng tác tôn vinh.

Thực tế suốt mấy mươi năm chiến đấu kiên cường giải phóng non sông, đồng bào và chiến sỹ ta đã nêu những tấm gương hy sinh chịu đựng để giữ lòng sắt son trung kiên với nước không bút mực nào tả hết, những tấm gương anh hùng dũng cảm không tiếc thân mình cho thắng lợi cuối cùng cũng không sao kể hết ra. Hạnh phúc thay cho nhà văn có nhân vật của mình được hóa thân thành con người thật giữa đời và sống mãi trong lòng nhân dân. Chú bé nào được mang danh Lê Văn Tám tượng trưng cho tuổi trẻ Việt Nam anh hùng chẳng khác gì chú bé Gavơrốt của kinh thành Paris mà hôm nay tới đó, người ta vẫn tưởng như có bóng chú thấp thoáng trên những ngã phố, quảng trường. Những con người như thế đã làm đẹp cho lịch sử dù không làm nên lịch sử nhưng họ xứng đáng bước vào trang sách những em thơ.

Ngọn đuốc sống là hìmh tương nghệ thuật mà sự rung cảm xuất thần của nhà văn đã dựng nên và cũng không ngờ nó còn sáng mãi. Sự việc chỉ có một người hành động mà đã không còn. Ai biết được chú bé ấy có một mái nhà ở đâu đó hay chú là đứa trẻ lang thang lấy góc chợ, lề đường làm nhà, lúc đánh giày, lúc bán lạc rang? Người mẹ kia có thể là má Tư, dì Tám thương tình đứa trẻ bơ vơ và chú ngả vào lòng? Đời người lính chiến có khi sống chết ngoài quy luật. Đã không là bản báo công thành tích để tuyên dương công trạng thì sao lại đòi phải có thân nhân hay đơn vị đứng ra xác nhận và cần biết chú đúng 10, 12, 15 hay 17 tuổi làm chi? Có ai vô cảm vô tâm tới mức đi đo đếm quãng đường bé em chạy khi trên mình đầy lửa chính xác là bao nhiêu mét? Ai đã từng được nhìn tấm hình nổi tiếng bé gái Phúc trần truồng vì phỏng lửa bom của giặc Mỹ vào năm 1972, chỉ có thể nhạt nhòa nước mắt thương tâm chớ ai còn lòng nào hỏi con đường em đã chạy được bao xa? Mà vị sử gia hàng đầu của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam còn đủ lòng bình thản đi tìm bác sỹ tham vấn xem khi lửa xăng đang bốc cháy trên người một chú bé 10 tuổi, liệu khả năng sẽ chạy được bao xa?! Để làm gì?! Tôi rất cảm phục ý kiến của một cư dân mạng luhanhhoangviet: Thật ra thì trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ của nhân dân ta, những hành động anh hùng nhiều lắm, có điều là họ hy sinh vì đất nước nhưng tên tuổi thì không được ai biết đến. Có thể trong số họ không có ai tên là Lê Văn Tám nhưng những việc họ đã làm cũng không kém đâu. Dù Lê Văn Tám là một nhân vật tưởng tượng thì tôn vinh anh cũng là thể hiện lòng nhớ ơn tới những người đã hy sinh vì đất nước, chẳng có gì là sai cả!

Trong cuộc trả lời phỏng vấn qua điện thoại sau đó của nhật báo Người Việt, phóng viên hỏi : Ông Trần Huy Liệu nói ra với ông (PHL) điều đó vào lúc nào? Ông Lê trả lời: Ông Trần Huy Liệu nói với tôi rất nhiều lần câu chuyện này vào những năm cùa thập kỷ 1960, vài năm trước khi ông Liệu mất, có cả mấy người cùng biết hiện nay đang còn sống. Khác như ông nói ở phần trên! Lúc này ông Lê mới tốt nghiệp Đại học – Khoa Sử, được giữ lại làm cán bộ giảng tại Trường Đại học, ông Trần Huy Liệu làm Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam. Thầy trò lúc phiếm có thể nói với nhau những chuyện trái của nghề viết lách mà trò coi như di ngôn, cần phải thanh minh cho người thầy tiết tháo. Trái lại, những tư tưởng chính kiến sáng rỡ của thầy lưu rành rành trong sách, được nhiều người trân trọng coi như di huấn thì trò lại xé toạc đi! Ông làm đầu trò kích xúi người ta dựng dậy thây ma của những kẻ bán nước hại dân trong khi ông thâm trầm khôn khéo xô đổ những tượng đài yêu nước! Hẳn ông biết giữa triều, vua Lê Thánh Tông từng mắng nhiếc mấy sử quan ăn ở hai lòng:… Các ngươi bảo nước ta là hàng phiên bang đời xưa, thế là người theo đạo chết, mang lòng không vua. Các ngươi nay thờ chủ này mai thờ chủ khác chỉ vì lợi lộc, sao trong lòng không tự xấu hổ mà chết ư?
Muốn trung thực phải trung thành trước đã.

Nói hết ra sự thật để làm xao xuyến lòng người, chưa hẳn là người có lương tâm.




Thành phố Hồ Chí Minh ngày 5 tháng 9 năm 2009

[TLV]

Tôi xin gõ một đoạn trong cuốn “Lịch sử Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định kháng chiến (1945 - 1975) của Nhà xuất bản thành phố Hồ Chí Minh năm 1994, trang 63:

…Ngày 17-10-1945, tại mặt trận phía Bắc, quân ta phục kích ở cầu Tham Lương đánh lui đoàn xe của địch gồm 8 chiếc chở lính có xe thiết giáp yểm trợ, hành quân lên Hóc Môn, ta phá hủy 5 xe và diệt một số tên. 10 giờ, kho đạn Thị Nghè nổ dữ dội. Đây là kho chứa bom đạn từ bến tàu bốc lên, đặt tại khu đường Docteur Angier (nay là đường Nguyễn Bỉnh Khiêm) cạnh vườn thú, được bố trí hệ thống phòng thủ nghiêm ngặt. Xung quanh kho có hào sâu, tường cao 2 mét, chăng kẽm gai và hệ thống tháp canh, có đèn quét ban đêm. Một đại đội Âu Phi thường xuyên tuần tra canh gác.

Đội viên cảm tử Lê Văn Tám mới 13 tuổi, được giao nhiệm vụ giả câu cá, cắt cỏ ở bến sông để quan sát. Đêm 17-10 (1945) Tám tự quyết định một mình đánh kho đạn, lừa bọn lính gác, lọt vào ẩn nấp bên trong với chai xăng và bao diêm. Buổi sáng, chờ lúc sơ hở, em tưới xăng vào khu vực chứa đạn và châm lửa. Lửa cháy loang, một tiếng nổ long trời, kéo theo hàng loạt tiếng nổ liên tiếp, làm rung chuyển cả thành phố. Lê Văn Tám bị dính xăng bắt lửa, tự biến mình thành cây đuốc sống, đã hy sinh anh dũng. Kho bị phá hủy hoàn toàn. Đài phát thanh phía bên kia đường bị sập một phần lớn. Đại đội Âu Phi bảo vệ bị tiêu diệt.

Gương hy sinh của em bé “đuốc sống” trở thành một hình tượng tiêu biểu cho tinh thần yêu nước, chiến đấu quên mình của thiếu niên nhi đồng trong những ngày đầu chống Pháp…

[Мужик]

Geobic viết

Nhưng, liệu Đô Đốc Long có phải Đặng Tiến Đông?

Nhờ việc tranh luận về Zoia mà em được xem topic này.
Trong gia phả họ nhà em có nói đến cụ Đặng Tiến Đông là người của dòng họ. Cụ cũng là Đô đốc Long. Tại sao Đô đốc Long? Đơn giản thế này thôi:
- Đô đốc: Cái này khá rõ. Tướng của Quang Trung đều được gọi (phong) là Đô đốc (mặc dù nhiều người chẳng liên quan gì đến thủy quân).
- Long: Chính là Đông. Do quân Tàu phát âm âm "đ" thành "l". "Đông" thành "Lôong", rồi thành "Long".

Gia phả là vậy. Độ chính xác đến đâu thì em không dám bàn. Các nhà sử học có điều kiện, phương tiện nghiên cứu kỹ hơn mình. Nhưng thật thú vị khi biết thêm những thông tin về một người có tên trong gia phả họ mình.