Kỷ niệm 100 năm ngày mất của Lev Tolstoi 20/11/1910 - 20/11/2010.

[Xamova]

KỶ NIỆM 100 NĂM NGÀY MẤT LEV TOLSTOI (20/11/1910 - 20/11/2010)

I. Miêu tả chung:
Năm 2010, cả loài người văn minh sẽ kỷ niệm 100 năm ngày mất của Lev Tolstoi - nhà văn Nga, thiên tài, triết gia và nhà tư tưởng xã hội lỗi lạc, người đã cống hiến rất to lớn không chỉ cho văn học thế giới, mà còn cho sự nghiệp đấu tranh cho một tương lai tươi sáng của nhân loại, không có bạo lực và chiến tranh, không có áp bức bóc lột, cho sự lên ngôi bền vững của những giá trị tinh thần cao cả nhất của con người.

Năm 2010 rất nhiều nước sẽ xuất bản nhiều sách của Tolstoi và về Tolstoi, tổ chức nhiều hội thảo quốc gia, khu vực và quốc tế để nhận thức, đánh giá đầy đủ hơn công lao của Tolstoi đối với toàn nhân loại, sự có mặt đầy ý nghĩa của ông trong đời sống của thế giới ngày nay. Ở Việt Nam, Viện Văn học trực thuộc Viện Khoa học Xã hội sẽ phối hợp với các cơ quan, tổ chức khác trong nước và các Viện đại học trong khu vực tổ chức một hội thảo lớn dưới tiêu đề “Sự tiếp nhận di sản của Lev Tolstoi ở Việt Nam và Đông Nam Á”. Các nhà xuất bản cũng sẽ ấn hành một loạt tác phẩm của Tolstoi và công trình về Tolstoi.
Cho đến nay, các trước tác văn chương của Tolstoi đã được dịch khá đầy đủ ra tiếng Việt và được người Việt Nam ưa thích và mến mộ. Nhưng chưa có tác phẩm triết học, chính luận nào của ông, không kể thư từ, nhật ký…, được biết đến ở nước ta. Trong khi đó, đây lại là một phần hết sức quan trọng trong di sản của Tolstoi, được công luận quốc tế rất trân trọng và đã được dịch ra hàng chục thứ tiếng.

Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày mất của ông, NXB Tri thức cùng các đối tác là Sachxua.net và… cùng tổ chức sự kiện Lev Tolstoi – Nhà tư tưởng bao gồm tọa đàm giới thiệu sách, triển lãm sách, triển lãm ảnh, nhằm khắc họa chân dung Lev Tolstoi như một nhà tư tưởng vốn chưa được biết rõ ở Việt Nam.

II. Về LEV TOLSTOI:
Lev Tolstoi là một trong những danh nhân lớn nhất của nước Nga, kết hợp trong mình một con người đạo đức, một nghệ sĩ thiên tài, một nhà tư tưởng lớn, ngay khi còn sống đã đạt tới vinh quang trước đó chưa từng có đối với một nhà văn. Các tác phẩm của ông thuộc nhiều thể loại, được dịch và đọc say mê khắp nơi trên địa cầu và mang lại những tác động nghệ thuật, xã hội, tư tưởng rộng lớn trên hơn 100 năm qua.

II.1. Tiểu sử:
Nhà văn Nga vĩ đại Lev Nicolaevitr Tolstoi sinh ngày 28-8 (theo lịch cũ là 9-9) năm 1828 tại điền trang Iasnaia Poliana (Ясная Поляна - Bãi Sáng), tỉnh Tula, là con trai thứ tư trong một gia đình quý tộc vào loại lâu đời nhất nước Nga - ông tổ xa của dòng họ từng là người thân tín của Piotr Đại Đế và được nhà vua phong tặng tước hiệu Bá Tước.

Bố mẹ L. Tolstoi mất sớm, ông ở với bà cô, có một thời thơ ấu gần gũi với nông dân, thủa nhỏ học ở nhà với gia sư, từ năm 16 tuổi theo học khoa ngôn ngữ Phương Đông (tiếng Arập, Thổ Nhĩ Kỳ...), sau chuyển sang khoa luật tại Đại học Kazan; nhưng hai năm sau, không thoả mãn với việc giảng dạy ở trường này, ông đã bỏ học để về quê quản lý trang trại, tìm cách cải thiện đời sống cho những người nông nô. Ở điền trang, ông tiếp tục tự học, say mê văn học và âm nhạc, chịu ảnh hưởng tư tưởng triết học của trào lưu “Ánh sáng” của Pháp, đặc biệt là J.J. Rousseau.

Năm 1848, Tolstoi lên sống ở Moscva; năm 1849 đi St. Peterburg, nghiên cứu âm nhạc. Năm 1851, ông tới vùng Kavkaz, nơi đang diễn ra cuộc chiến tranh giữa người Nga và người Chechnya, tham gia vào chiến dịch phòng thủ Sevastopol nổi tiếng chống lại liên quân xâm lược Anh - Pháp - Thổ Nhĩ Kì. Đây là thời kỳ để lại cho nhà văn tương lai nhiều ấn tượng đẹp và cũng là nơi L. Tolstoi bước vào sự nghiệp văn chương.

Truyện ngắn đầu tay Câu chuyện ngày hôm qua (История вчерашнего дня) được ông viết năm 1851, mô tả một ngày bình thường và những cảm xúc của bản thân; những năm đó sau L. Tolstoi viết bộ ba tự truyện Thời thơ ấu; Thời niên thiếu và Tuổi thanh niên và được dư luận đánh giá cao. Tại mặt trận Crưm, giữa những lúc ngừng tiếng súng, ngồi trong công sự, L. Tolstoi đã viết tập Truyện Sevastopol, tỏ lòng khâm phục lòng yêu nước và tinh thần dũng cảm của những người chiến binh Nga. Năm 1856, ông giải ngũ, về sống một thời gian ở St. Peterburg, rồi đi du lịch ở Pháp, Đức, Thuỵ Sĩ... Những chuyến du lịch đó đã tạo nên một chuyển biến quan trọng trong thế giới quan của Tolstoi.

Trở về quê nhà, L. Tolstoi ngừng sáng tác văn học, tập trung vào sự nghiệp giáo dục, dốc sức xây dựng trường học cho con em nông dân ở ấp mình và giảm nhẹ tô tức cho họ. Trên cơ sở những quan sát ở Phương Tây, ông cho rằng nền giáo dục của nước Nga đang có những sai lầm cơ bản, và ông muốn thực hiện những cải cách giáo dục để thay đổi xã hội, đặc biệt là thay đổi cuộc sống của tầng lớp nông dân. Từ 1862-1863, ông xuất bản tờ tạp chí trình bày và cổ vũ cho hệ thống giáo dục tự do, viết một số sách giáo khoa tiểu học; ông còn làm thẩm phán bênh vực quyền lợi cho những người nông dân vừa được giải phóng khỏi ách nô lệ của chế độ nông nô.

Mùa thu năm 1862, L. Tolstoi, lúc đó 34 tuổi, cưới vợ là một cô gái 18 tuổi con nhà quí tộc. 15 năm tiếp theo, ông đã có một cuộc sống gia đình hạnh phúc, sinh được 13 người con, sáng tạo nên hai kiệt tác nổi tiếng thế giới là Chiến tranh và hoà bình, thiên anh hùng ca miêu tả cuộc chiến tranh vệ quốc năm 1812 của nhân dân Nga chống quân đội xâm lược của Napoleon, một trong những bộ tiểu thuyết vĩ đại nhất của mọi thời đại; và Anna Karenina, cuốn tiểu thuyết đến ngày nay vẫn hết sức hấp dẫn với bạn đọc khắp nơi trên thế giới, nói về tình yêu và số phận người phụ nữ trong gia đình và xã hội thông qua sự phản ánh quá trình suy tàn của tầng lớp quý tộc Nga và con đường hãnh tiến của giai cấp tư sản đang nổi lên.

Đầu những năm 80, ít lâu sau khi hoàn thành tiểu thuyết Anna Karenina và đang trên đỉnh cao của vinh quang và sức sáng tạo, L. Tolstoi rơi vào một thời kì khủng hoảng tư tưởng; những dằn vặt tinh thần, đạo đức thậm chí đã suýt dẫn ông tới việc tự tử. L. Tolstoi kịch liệt phê phán lối sống quý tộc và chuyển hẳn sang lập trường bảo vệ giai cấp nông dân, đi sâu kiếm tìm lối thoát trong tín ngưỡng tôn giáo, đề ra học thuyết không chống lại cái ác, sống tốt với tất cả mọi người. Những quan điểm đó được phản ánh đậm nét trong các tác phẩm chính luận thời kì này như Lời thú tội, Đâu là đức tin của tôi, Vậy chúng ta phải làm gì? Tolstoi còn viết nhiều truyện ngắn truyền bá học thuyết bất bạo động của mình, như Cái chết của Ivan Ilitr, Quỷ dữ, các vở kịch Quyền lực bóng tối, Thành quả giáo dục có giá trị nghệ thuật cao.

Con đường trăn trở đi tìm chân lí của mình đã được L. Tolstoi phản ánh rõ nét trong tiểu thuyết Phục sinh, tác phẩm được đánh giá như một đỉnh cao trong sự nghiệp văn chương và tư tưởng của nhà văn. Đồng thời, cuốn sách này cũng là một bản án kết tội chế độ nông nô và giáo hội Nga, vì thế, năm 1901 tác giả đã bị giáo hội Nga rút phép thông công.

Vào giai đoạn cuối đời, L. Tolstoi sống trong những mâu thuẫn nặng nề giữa thực tại và học thuyết lí tưởng, giữa cá nhân và gia đình, người thân. Nhà văn vĩ đại muốn có một cuộc sống giản dị, tự mình cày ruộng, khâu giày, lao động để kiếm sống, hoạt động từ thiện... Ông viết rất nhiều sách báo về các đề tài tôn giáo, chiến tranh, lòng yêu nước, về các vấn đề xã hội, kinh tế, văn hoá...

L. Tolstoi có rất nhiều người ủng hộ, họ lập ra các “Làng Tolstoi” để có thể cùng nhau sống theo đúng các học thuyết của ông, nhiều người từ khắp nơi trên thế giới hành hương đến Iasnaia Poliana để được nhìn thấy và nghe nhà thông thái thuyết giảng. Nhưng những quan điểm và lối sống của L. Tolstoi lại dẫn đến những bất hoà sâu sắc với vợ và hầu hết những người thân thích của ông. Mong kiếm tìm cho riêng mình một chốn trú thân yên lành, nửa đêm 28-10-1910, L. Tolstoi đã bí mật trốn khỏi nhà ra đi, và trên đường ông bị cảm lạnh rồi qua đời ngày 8-11-1910 tại một nhà ga đường sắt nhỏ Astapovo (ngày nay là ga Tolstoi). Thi hài của nhà văn vĩ đại được đưa về an táng tại ấp Iasnaia Polianna quê hương ông.

Khối lượng tác phẩm của L.Tolstoi rất lớn. Năm 1958 ở Liên Xô đã xuất bản Toàn tập tác phẩm L. Tolstoi gồm 90 tập, còn hiện nay, đầu thế kỉ XXI, Thư viện Quốc gia L. Tolstoi đang bắt tay vào thực hiện một dự án lớn: biên soạn Toàn tập hàn lâm các tác phẩm L. Tolstoi gồm 100 tập (120 quyển). Nhiều tác phẩm của L. Tolstoi đã được dịch và tái bản nhiều lần ở Việt Nam. Dưới đây, do không thể liệt kê hết, chúng tôi chỉ dẫn ra một số tác phẩm nổi tiếng và quen thuộc với bạn đọc.

II. 2. Tác phẩm:

Câu chuyện ngày hôm qua (История вчерашнего дня, 1851), truyện ngắn đầu tay
Đột kích (Набег, 1852), truyện ngắn
Thời thơ ấu (Детство, 1852), truyện vừa
Thời niên thiếu (Отрочество, 1852-1854), truyện vừa
Tuổi thanh niên (Юность, 1855-1857), truyện vừa
Đốn gỗ (Рубка леса, 1853-1855), truyện ngắn
Truyện Sevastopol (Севастопольские рассказы, 1855), tập truyện ngắn
Bão tuyết ( Метель , 1856), truyện ngắn
Hai kị binh ( Два гусара , 1856), truyện vừa
Luzern (Люцерн, 1857); truyện ngắn
Ba cái chết (Три смерти, 1858), truyện ngắn
Albert (Альберт , 1858), truyện vừa
Hạnh phúc gia đình ( Семейное счастье , 1859), tiểu thuyết
Polikuska ( Поликушка , 1863), truyện vừa
Những người Kazac ( Казаки , 1863), truyện vừa
Chiến tranh và hoà bình (Война и мир, 1863-1869), tiểu thuyết
Anna Karenina (Анна Каренина, 1873-1877), tiểu thuyết
Lời thú tội (Исповедь, 1879-1880), tiểu luận
Đâu là đức tin của tôi (В чем моя вера, 1882-1884), tiểu luận
Vậy chúng ta phải làm gì? (Так что же нам делать?, 1882-1886), tiểu luận
Cái chết của Ivan Ilitr (Смерть Ивана Ильича, 1886), truyện vừa
Quyền lực bóng tối (Власть тьмы, 1886), kịch
Bản sonat Kreutzer (Крейцерова соната, 1887-1889); truyện vừa
Ác quỉ (Дьявол, 1889-1890), truyện vừa
Thành quả giáo dục (Плоды просвещения, 1890), kịch
Đức cha Sergi (Отец Сергий, 1890-1898), truyện vừa
Phục sinh (Воскресение, 1889-1899), tiểu thuyết
Thây sống (Живой труп, 1900-1902), kịch
Sau vũ hội (После бала, 1903), truyện ngắn
Khadgi Murat (Хаджи Мурат, 1896-1904), truyện vừa
Tôi không thể im lặng (Не могу молчать, 1906)

II. 3. Tác phẩm đã dịch ra tiếng Việt:

An Na Kha Lệ Ninh (Nguyên tác :Анна Каренина), Vũ Ngọc Phan dịch, Nxb Đời Nay, 1943-1944
Tình nghĩa vợ chồng, Bảo Sơn dịch, Nxb Phượng Giang, 1953
Chiến tranh và hoà bình, tiểu thuyết, Nguyễn Hải Hà lược dịch, Nxb Giáo dục, 1967
Sống lại, Phùng Uông, Nguyễn Nam, Ngọc Ân, .... dịch, Nxb Văn học, 1971
Vùng đất hoang vu, Mặc Đỗ dịch, Nxb Đất sống, 1973
Tình trong chiến hào, Hoàng Hải Thuỷ dịch, Nxb Đất mới, 1974
Xêvaxtôpôn, truyện chọn lọc, hai tập, Nguyễn Hải Hà dịch và giới thiệu, Nxb Văn học, 1984
Truyện cho trẻ em, Đinh Lê Thủ dịch, Nxb Măng non, TP Hồ Chí Minh, 1984
Truyện kể cho trẻ em, Nguyễn Nghĩa Nguyên dịch, Nxb Nghệ Tĩnh, 1985
Người ta sống bằng gì, tập truyện chọn lọc, Đình Vũ dịch, Sở Văn hoá và thông tin Nghĩa Bình, 1986
Ba con gấu, Trần Quỳnh Hoa dịch, Nxb Kim Đồng, 1987
Người tù binh Capcadơ, Duy Từ, Mai Trang dịch, Nxb Thuận Hoá, 1994
Người nông dân và thuỷ thần, truyện ngụ ngôn, cổ tích, Cao Đức Tiến dịch, Nxb Kim Đồng, 1997
Bản Sonate Kreutzer, Tiểu thuyết, Trần Phương Phương dịch, Nxb. Trẻ, 2000
Thời thơ ấu, truyện vừa, Nguyễn Thuỵ Ứng dịch Nxb Văn học, 2001
Sau đêm vũ hội, Tập truyện, Nguyễn Hải Hà, Thuý Toàn...dịch, Nxb Kim Đồng, 2004
Truyện chọn lọc, Nguyễn Hải Hà, Thuý Toàn...dịch, Nxb Văn học, 2005
Chiến tranh và hoà bình, tiểu thuyết, Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, Hoàng Thiếu Sơn, Trường Xuyên... dịch, Nxb Văn học, tái bản nhiều lần ở nhiều Nxb khác nhau
Chiến tranh và hoà bình, tiểu thuyết, Nguyễn Hiến Lê dịch, tái bản nhiều lần ở nhiều Nxb khác nhau
Anna Kêrênina, tiểu thuyết, Nhị Ca, Dương Tường... dịch, Nxb Văn học, 1963, tái bản nhiều lần ở nhiều Nxb khác nhau
Phục sinh, tiểu thuyết, Vũ Đình Phòng, Phùng Uông... dịch, tái bản nhiều lần ở nhiều Nxb khác nhau
Kiến và chim bồ câu, truyện ngụ ngôn, Thuý Toàn dịch, tái bản nhiều lần ở nhiều Nxb khác nhau
Lev Tolstoi – Nhà tư tưởng, tuyển tập tiểu luận, Phạm Vĩnh Cư chủ biên dịch, NXB Tri thức, 2010
(Nguồn thông tin: © Trung tâm Ngôn ngữ Văn hóa Đông Tây)

CHƯƠNG TRÌNH

1 Triển lãm sách: Lev Tolsoi ở Việt Nam
Nội dung: Triển lãm các tác phẩm của Lev Tolstoi đã được dịch ra tiếng Việt, với tất cả các ấn bản còn được lưu trữ
Thời gian: 3~10/12/2010, kéo dài trong 1 tuần, khai mạc vào ngày tổ chức tọa đàm
Địa điểm: Hà Nội (Cụ thể thông báo sau)

2 Triển lãm ảnh: Lev Tolstoi
Nội dung: Triển lãm các panel hình ảnh Lev Tolstoi và giới thiệu về thân thế, sự nghiệp và các tác phẩm của ông
Thời gian: 3~10/12/2010, kéo dài trong 1 tuần, khai mạc vào ngày tổ chức tọa đàm
Địa điểm: Hà Nội (Cụ thể thông báo sau)

3 Tọa đàm: Lev Tolstoi – Nhà tư tưởng
Nội dung: Tọa đàm giới thiệu về Lev Tolstoi và tác phẩm mới nhất của ông Lev Tolstoi – Nhà tư tưởng, do NXB Tri thức xuất bản. Buổi tọa đàm có sự tham gia của các dịch giả, nhà nghiên cứu Phạm Vĩnh Cư, Vũ Thế Khôi, Thúy Toàn… và đại diện của Khoa tiếng Nga, Đại học Hà Nội
Thời gian: 7 tháng 11 năm 2010, trong thời lượng 2 – 2,5h
Địa điểm: Hà Nội (Cụ thể thông báo sau)
...

Nguồn: SXN.

[Xamova]

Sau một thời gian trao đổi đã có thống nhất các điểm sau:

1. Tổ chức chương trình kỉ niệm 100 năm ngày mất Lev Tolstoi bao gồm các hoạt động:

a. Tọa đàm giới thiệu sách Lev Tolstoi nhà tư tưởng, 14h - 16h ngày 8/12/2010, với sự tham gia của các dịch giả, nhà nghiên cứu Việt Nam là Phạm Vĩnh Cư, Vũ Thế Khôi, (Thúy Toàn???), và chắt nội của Lev Tolstoi, và đại diện Khoa Nga - nếu được.

b. Triển lãm sách của Lev Tolstoi đã được dịch ra tiếng Việt: công tác này đã được các thành viên Sachxua.net triển khai, thu thập các bản dịch cũ; Triển lãm sẽ bắt đầu ngày 6 tới 10/ 12/ 2010.

c. Triển lãm ảnh, 12 panel cùng thời gian với triển lãm sách.

2. Địa điểm:

a. Tọa đàm được tổ chức tại: Hội trường Đại học Hà Nội, sức chứa 500 người

b. Triển lãm ảnh và sách: Phòng đọc tầng 1 của Thư viện Đại học Hà Nội.

3. Thư viện Đại học Hà Nội làm đầu mối trong quan hệ với trường, Khoa Nga, Phòng Nghiên cứu Khoa học của ĐH Hà Nội, lo các công tác hậu cần, tổ chức. Đề nghị Thư viện phối hợp sớm với Khoa Nga, đề xuất họ cử cán bộ hoặc sinh viên phối hợp về hậu cần, phiên dịch cho các khách mời từ Nga.

4. Sachxua.net lo công tác thu thập và trưng bày sách (phối hợp với Thư viện và NXB)

5. NXB Tri thức lo công tác đối ngoại, nội dung chương trình kỉ niệm, tọa đàm, nội dung triển lãm, và truyền thông cho chương trình.

6.Tác gia Phạm Vĩnh Cư là chủ biên cuốn sách Lev Tolstoi - Nhà tư tưởng là diễn giả, đồng thời là đầu mối trong việc mời các khách mời từ Nga.

...

[Vania]

[Vania]

Các bác làm ơn dịch giúp cháu bài tham luận này với ! Hic...

Đáng tiếc là không kịp chụp lại bài tham luận "Vũ điệu nàng Natasha Rostova" của thầy Phạm Gia Lâm, mí cạ bài phát biểu về Lev Tolstoy của chắt nội nhà văn, đấy là ông Vladimir Ilyich .!.

[Мужик]

Vania viết

Các bác làm ơn dịch giúp cháu bài tham luận này với ! Hic...

Ý bác Vania là dịch nội dung ảnh các slides phải không? Đúng vậy thì 2 ngày nghỉ cuối tuần này em sẽ giúp (nếu không có ai giúp bác sớm hơn).

[Vania]

Dà, cháu cảm ơn bác trước ạ !

Tại vì bài viết khá ấn tượng, với lại, cháu cũng sắp thi cuối kỳ, nếu có thêm chút tài liệu thì tốt quá.

Được vậy, cháu sẽ gởi tặng bác một bộ phim !!

[Мужик]

Để tiết kiệm tài nguyên cho Diễn đàn, em không trích lại ảnh các slides mà đánh số, bác Vania nhé.

Slide 1:
Tolstoi - Độc giả
Tolstoi – Tác giả
(theo truyện kể “Tù binh Cáp-ca-giơ”)
Trần Thị Phương Phương
Đại học Khoa học xã hội và nhân văn TP Hồ Chí Minh

Slide 2: Dẫn luận (Mở đầu)

+ Truyện kể “Tù binh Cáp-ca-giơ” là một trong số ít các tác phẩm của Tolstoi mà được chính ông cho là “nghệ thuật thực sự”, khi ông loại trừ các tiểu thuyết vĩ đại “Chiến tranh và hoà bình” và “Anna Karenina”.

Truyện được in vào năm 1872 trong tạp chí “Bình minh”, sau đó được đưa vào quyển 4 của “Những tập sách Nga để đọc” phát hành cùng “Sách học vần” phục vụ hoạt động giáo dục của Tolstoi tại “Iasnaia Poliana” trong thập kỷ 70.

+ Tác giả coi tác phẩm này thuộc thể loại “Chuyện có thật”-kể về sự kiện, vụ việc có thật trong thực tế.

Slide 3: Cơ sở thực tế
“Chút nữa thì mình thành tù binh, nhưng xử sự tốt, mặc dù rất lo lắng (run)” (L.N. Tolstoi. Nhật ký ngày 23/6/1853)

+ Bối cảnh lịch sử của truyện là chiến tranh Cáp-ca-giơ giữa quân đội Nga với các dân tộc thiểu số Cáp-ca-giơ mà Tolstoi tham chiến từ năm 1851 đến 1853.

+ Thực tế đời sống vùng Cáp-ca-giơ và những trải nghiệm chiến tranh riêng của Tolstoi trở thành tư liệu cho truyện.

Slide 4: Tù binh Cáp-ca-giơ trong văn học Nga trước Tolstoi

+ Trường ca “Tù binh Cáp-ca-giơ” của Pushkin (1821)

+ Hai trường ca: “Tù binh Cáp-ca-giơ” (1832) và “Msưri” (1839) của Lermontov.

+ Truyện kể “Tù binh Cáp-ca-giơ” của nhà văn không rõ tên với bút danh M.N. được in trong tạp chí “Thư viện dành để đọc” số 31 năm 1838.

Tất cả các tác phẩm thuộc dòng lãng mạn này ra đời khi mà văn học Nga còn chưa biết đến các tiểu thuyết có dung lượng đồ sộ (tiểu thuyết-sông) như “Chiến tranh và hoà bình”.

Slide 5: Tolstoi và truyền thống “Tù binh Cáp-ca-giơ” của Nga.

+ Tolstoi mượn tên gọi, cốt truyện, mô tả đời sống thường nhật và văn hoá của Pushkin. Cả 2 ông đều có cái nhìn lạc quan (sáng sủa) về thế giới.

+ Tolstoi đặc biệt chú ý khám phá nội tâm, những cảm xúc đạo đức và tín ngưỡng (tôn giáo) của con người trong các trường ca của Lermontov.

+ Tìm thấy 28 chi tiết giống nhau trong tác phẩm của Tolstoi và bút danh M.N

Còn tiếp

[Мужик]

Slide 6: Tolstoi và sử thi cổ điển

+ “Tù binh Cáp-ca-giơ” có thể được xem như là “Ô-đi-xê thu nhỏ” (B.M. Eikhenbaum)

+ Mô-típ “tù binh” thường gặp trong các huyền thoại về Si-sê, Ka-líp, Pô-li-phơ trong Ô-đi-xê. (xin lỗi, nếu tên các nhân vật em phiên âm chưa đúng vì em cũng không biết trong tiếng Việt có gọi như vậy không?)

+ Mô-típ “sự giúp đỡ của con gái kẻ thù” gặp trong các huyền thoại về A-ri-at, Tê-se trong I-li-at.

Tolstoi đã đến với các pho sử thi cổ điển để tìm những hình thức phù hợp nhằm thể hiện sâu và rộng nội dung của “Tư tưởng nhân dân” mà ông đã khai thác trong “Chiến tranh và hoà bình”.

Slide 7: Tư tưởng nhân dân

+ Chủ đề truyện của Tolstoi là chiến tranh và hoà bình (với ý nghĩa xã hội, tổng hoà các dân tộc và nhân dân);

+ Chiến tranh có thể trở thành liều thuốc thử những giá trị của các dân tộc và nhân dân, nhưng lúc nào cũng “là cái gì đó thú vật, độc ác và khủng khiếp”. Những ý tưởng chống chiến tranh được Tolstoi thể hiện rất rõ rệt trong “Tù binh Cáp-ca-giơ”;

+ Chiến tranh đã tác động rất mạnh lên số phận thường dân, có nghĩa là những người từ nhân dân, nhưng cũng chính họ, bằng hành động và đức tin đã thoát ra khỏi các hoàn cảnh bi đát.

+ Bức tranh về cuộc sống bình yên, giản dị của người dân vùng Cáp-ca-giơ, người mu-xlim (một tôn giáo, hình như là một nhánh của Hồi giáo?) và sự đối xử thân thiện của họ với chàng thanh niên người Nga Cơ đốc giáo đã giúp khẳng định rằng: Không phải sự khác biệt về dân tộc hay tôn giáo, mà chính sự ngạo mạn vô hạn của con người là nguyên nhân gây nên các xung đột và chiến tranh.

Slide 8: Hình tượng cứu nhân

+ Suốt đời Tolstoi theo Cơ đốc giáo, nhưng ông quan tâm sâu sắc tới Hồi giáo như là một tôn giáo “truyền giảng và làm điều thiện”;

+ Hình tượng cứu nhân là một cô bé có tên “Dina” (có nghĩa là “Đức tin” trong tiếng Ả-rập). Theo Tolstoi, điều thiện và đức tin trong sáng nhất có trong trẻ thơ (So sánh: “Các bé gái thông minh hơn các cụ già” (1885) và Sức mạnh tuổi thơ(1908))”;

+ Chính điều thiện và đức tin, cái không phải là sở hữu của một dân tộc hay một tôn giáo, mà là thành quả chung của tất cả các dân tộc, có khả năng xoá bỏ hận thù, xung đột và mang lại cuộc sống cho mọi người.

Slide 9: Nghệ thuật của Tolstoi

+ “Tù binh Cáp-ca-giơ”, theo lời của chính Tolstoi, “là bức hoạ bằng bút chì không có bóng”, là “sự mẫu mực của các thủ pháp và ngôn ngữ” mà ông sẽ dùng để “viết cho người lớn”.

+ Sự ngắn gọn, đơn giản, tính thực, sự tràn trề các tư tưởng nhân văn sâu sắc và các cảm xúc đạo đức trong sáng – đây là những đặc tính cần thiết không chỉ để giáo dục trẻ em mà còn dành cho nghệ thuật đích thực. Đó là quan điểm của Tolstoi về nghệ thuật được thể hiện trong “Tù binh cáp-ca-giơ”.

Slide 10

Tolstoi không bao giờ già. Ông nằm trong số bậc thiên tài mà những lời của họ là nước thần. Nguồn không bao giờ cạn. Chúng ta cứ lần nữa, rồi lại lần nữa cúi xuống ghé miệng vào nguồn và cảm thấy rằng, trong đời, chúng ta chưa bao giờ được uống dòng nước trong lành, tinh khiết, mát mẻ như thế này. (K. Phê-đin)

[Vania]

Hôm qua bác Thúy Toàn cũng cho biết là, sớm nhất trong tháng này, công viên Hòa bình (Hà Nội) sẽ là nơi đặt bức tượng đồng Pushkin do các nhà văn Nga tặng !

[htienkenzo]

Một bài nghiên cứu, theo tôi, khá công phu và chuyên sâu. Mời các bác theo dõi (nếu quan tâm)!


Hành trình tư tưởng của Tolstoi nhìn từ hôm nay

Phạm Vĩnh Cư
Đường Sống: Văn thư nghị luận chọn lọc

Một trăm năm về trước, khi nhà văn Nga Lev Nikolaevich Tolstoi (1828-1910) qua đời trong niềm thương tiếc của nhiều triệu con người trên khắp mọi châu lục, công luận thế giới, đánh giá sự nghiệp của ông, chúng khẩu đồng từ đặt tên tuổi ông lên cạnh không chỉ Homère, Shakespeare, Goethe mà còn Phật Đà, Kitô, Lüther. Một trong những nghệ sĩ ngôn từ lớn nhất của loài người và đồng thời một nhà cải cách tôn giáo đã sáng lập một học thuyết tôn giáo mới cũng dành cho toàn thể loài người, không phân biệt dân tộc, quốc gia, đẳng cấp xã hội như đạo Phật và đạo Kitô. Những định danh như thế, tưởng chừng xốc nổi và hời hợt, chỉ dựa trên trực giác và liên tưởng và còn xa mới bao quát được hết các mặt phức tạp và các đặc điểm hệ trọng trong cái hiện tượng vô tiền khoáng hậu mang tên Lev Tolstoi, xem ra lại thâu tóm được bản chất, tầm vóc và ý nghĩa của hiện tượng ấy tốt hơn rất nhiều khảo luận, chuyên luận, luận văn về Tolstoi mà ngày nay đã không thể nào thống kê được. Chúng cũng tiên lượng được khá chính xác cái số phận bất an, ba chìm bảy nổi và chưa biết hồi kết mà di sản của Tolstoi, với học thuyết tôn giáo - đạo đức của ông, phải chịu đựng trong thế giới ngày nay.

...

Mời các bác xem chi tiết ở đây:

Link: http://www.chungta.com/Desktop.aspx/...in_tu_hom_nay/

[USY]

htienkenzo viết

Link: http://www.chungta.com/Desktop.aspx/...in_tu_hom_nay/

Tôi không bàn về bài viết trên, chỉ muốn có đôi dòng nhận xét về trang web đăng bài đó.
Hôm trước, khi bạn htienkenzo giới thiệu về Olga Beggoltz, tôi có vào trang đó và đọc 1 số bài, về bài Olga bạn Hoa Pion đã có nhận xét bên topic khác rồi, không muốn bàn thêm cho rườm ra. Nhưng ngay từ hôm ấy tôi vẫn bức xúc về 1 bài đăng trên trang đó, chính là bài bàn về bản dịch thơ "Đợi anh về" của nhà thơ Tố Hữu. bài comment đó của ông Thịnh, tôi không biết là ai, nhưng "bức xúc" ghê lắm, hì hì, khi tác giả bài viết có những đoạn nhận xét rất "lạ", nói thật là rất sai về bản dịch và bản gốc:
http://www.chungta.com/Desktop.aspx/...ai_Doi_Anh_Ve/
Chỉ vì bài đó mà tôi chẳng muốn vào trang web đó nữa.
Ngẫm lại, có khi cũng chỉ vì 1 bài nào đó "không hạp nhãn" mà trang diễn đàn của mình cũng bị bỏ qua như vậy ấy chứ nhỉ? Lại thấy cần cẩn trọng hơn trong khi post bài.

P.S. Chỉ là "rang lạc" tí tẹo thôi, bạn htien đừng suy diễn nhầm nhọt nhé, hì hì.

[htienkenzo]

USY viết

...
Nhưng ngay từ hôm ấy tôi vẫn bức xúc về 1 bài đăng trên trang đó, chính là bài bàn về bản dịch thơ "Đợi anh về" của nhà thơ Tố Hữu. bài comment đó của ông Thịnh, tôi không biết là ai, nhưng "bức xúc" ghê lắm, hì hì, khi tác giả bài viết có những đoạn nhận xét rất "lạ", nói thật là rất sai về bản dịch và bản gốc:
http://www.chungta.com/Desktop.aspx/...ai_Doi_Anh_Ve/

P.S. Chỉ là "rang lạc "tí tôi, bạn htien đừng suy diễn nhầm nhọt nhé, hì hì.

Vâng, tôi cũng đọc bài đó khá kỹ sau khi đã đọc những bài của Hoa Pion. Sau đó là "Cây Ngải đắng thi ca Xô viết" mà Hoa Pion đề tặng tôi.
Tôi chỉ "hơi hoang mang" thôi chứ không "bức xúc" ghê lắm như bác! Hì!...
Âu cũng là dịp để tôi được mở mang!

P/s: Chỉ vì một hay vài bài không hạp nhãn mà lại bỏ nguyên trang-không muốn truy cập, liệu có phí không bác? Hì!... Cũng có bài nọ bài kia chứ bác!

[Hoa May]

USY viết

Nhưng ngay từ hôm ấy tôi vẫn bức xúc về 1 bài đăng trên trang đó, chính là bài bàn về bản dịch thơ "Đợi anh về" của nhà thơ Tố Hữu. bài comment đó của ông Thịnh, tôi không biết là ai, nhưng "bức xúc" ghê lắm, hì hì, khi tác giả bài viết có những đoạn nhận xét rất "lạ", nói thật là rất sai về bản dịch và bản gốc:
http://www.chungta.com/Desktop.aspx/...ai_Doi_Anh_Ve/
Chỉ vì bài đó mà tôi chẳng muốn vào trang web đó nữa.
P.S. Chỉ là "rang lạc" tí tẹo thôi, bạn htien đừng suy diễn nhầm nhọt nhé, hì hì.

Cho em "rang lạc" theo chị Usy thêm 1 tí,

Em đồng ý với chị, 2 ông này quá "lạ", khi ông ta hiểu từ "hoài" trong câu dịch "Đợi anh hoài em nhé" thành "hoài phí, hoài công ..." và kết tội người dịch là làm hỏng nghĩa câu thơ gốc

Còn tách 2 tiếng "chết cười" trong câu dịch thơ của Tố Hữu vốn được đánh giá là "rất đắt": "Trông chết cười ngạo nghễ" để nói người dịch phóng tác vô tội vạ, thì đúng là ... pó miệng, pó toàn thân người đọc bài phê phán đó luôn!

Mới hay, góp ý/ phê bình là điều nên làm. Nhưng trước tiên, người phê bình rất cần phải suy ngẫm, am hiểu tỏ tường, chính xác, và dùng lời lẽ đúng mực ... nếu không, lỡ lộ cái dốt của mình ra, cũng bằng dính chưởng "gậy ông đập lưng ông" thì đau lắm, bác nhỉ!

[Nina]

Thực sự mà nói, em đã bỏ khá nhiều diễn đàn khi cảm thấy xu hướng chung của diễn đàn đó quá cảm tính và các thành viên thiếu tôn trọng lẫn nhau, cái tôi quá cao và thiếu văn hóa mạng khi tranh luận. Vì biểu hiện thì có thể là nhất thời, nhưng tính cách chung của mỗi thành viên dù là ảo cũng chẳng mấy thay đổi (trừ khi là trường hợp nhiều người dùng một nick). Và khi theo dõi thì em cũng thấy, thường là một số thành viên sẽ tách ra lập diễn đàn khác cùng hướng chủ đề, nhưng với đường lối tranh luận khác hơn.

Quay trở lại với Lev Tolstoi, bài về quan hệ (trong sáng) giữa Lev Tolstoi và Tchaikovsky vốn định dịch cho một tạp chí, nhưng mà bận quá nên mãi chưa xong. Nhưng mà xét cho cùng, một nhà xuất bản còn bỏ lỡ một quyển tiểu thuyết của Lev Tolstoi, không kịp xuất bản trong năm 2010 cơ mà...