Đôi điều về Gulag

[danngoc]

Trong những năm tháng kinh hoàng của thời kỳ khủng bố Yezhov, tôi đã trải qua 17 tháng xếp hàng chờ đợi bên ngoài nhà tù ở Leningrad. Một ngày nọ có ai đó trong đám đông nhận ra tôi. Đằng sau tôi có một phụ nữ, môi tái xanh vì lạnh, cô ấy tất nhiên là trước đây chưa bao giờ nghe đến tên tôi. Lúc ấy cô đột nhiên bừng tỉnh khỏi trạng thái đờ đẫn vốn có của chúng tôi và thì thào hỏi tôi (ở đây mọi người đều thì thào):

"Cô có thể tả lại tất cả những điều này?"
Và tôi đáp: "Có thể"

Và rồi có nét gì đó như nét cười thoáng lướt qua trên những gì vốn đã từng là khuôn mặt của cô...

- Anna Akhmatova,
"Thay cho lời nói đầu", Bản cầu hồn 1935-1940


Cuốn sách này dâng tặng cho những người đã tả lại những gỉ từng xảy ra