|
|||||||
Diễn đàn NuocNga.net |
Trang chủ tin tức Thông báo về kích hoạt tài khoản thành viên |
![]() |
|
|
Ðiều Chỉnh | Xếp Bài |
|
#61
|
|||
|
|||
|
Trích:
"Căn phòng số 13" trong truyện em viết nằm ở bên quản lý lao động thường gây cho người ta cảm giác rờn rợn mỗi khi đi qua. Căn phòng đó thường được khóa kín nhưng những ai đã một lần ngó vào đó rồi chắc đọc chuyện này sẽ ấn tượng mạnh lắm. Đấy là anh suy từ anh ra là thế. Những cái chết thương tâm và những mảnh đời để lại trên đất Nga mà anh biết được hiện ra cùng với những trang viết của em. Cảm giác rợn rợn khi bắt đầu đọc truyện này dần dần mất đi và dần dần chỉ còn cảm giác thương xót xa cho những người con Việt gửi thân nơi đất khách. Chúc em thành công hơn nữa trên con đường văn học ! |
| Có 4 thành viên gửi lời cảm ơn MIG21bis cho bài viết trên: | ||
|
#62
|
|||
|
|||
|
@Phuong lan: Xin đính chính ngay kẻo trên mạng mọi người cứ đưa nhầm mãi thôi. Có lần mình đọc được bài Tạm biệt nước Nga trên đây mà bạn khác nhận là tác giả
. Nhưng đây là bài thơ của nhà thơ Nguyễn Đình Chiến, nhà thơ quân đội, sau này ông sang học trường đại học văn chương Gorky và trước khi về nước, năm 2000, ông đã làm bài thơ này. Nguyễn Đình Chiến không phải là cựu sinh viên MTUCI như các bạn trên mạng viết đâu. Hic.Đây là thông tin về chú Chiến - từng là chủ tịch Hội văn học nghệ thuật VN tại LB Nga - các anh chị, các bạn nào ở Mat. những năm 90 hẳn là biết chú ấy: http://www.nguoibanduong.net/index.p...rticle&sid=203 |
|
#63
|
|||
|
|||
|
Trích:
Cùng thời với bác Châu Hồng Thủy, bác Lê Tây, bác Trần Đăng Khoa thì phải ! Tôi vẫn nhớ mái tóc dài bóng vì ít gội đầu, cùng giọng đọc thơ rất truyền cảm và có lửa của bác đó vào những đêm thơ Nguyên tiêu của Cộng đồng. Thay đổi nội dung bởi: MIG21bis, 06-07-2010 thời gian gửi bài 10:34 |
| Được cảm ơn bởi: | ||
Flamingo (08-07-2010) | ||
|
#64
|
|||
|
|||
|
Trích:
|
|
#65
|
|||
|
|||
|
Trích:
TUYẾT VẪN RƠI... Nghe tin một em gái Việt Nam bị bọn côn đồ giết hại Tuyết vẫn rơi lặng lẽ Như từ thuở xa xưa Như ngàn sau vẫn thế Rơi không đợi không chờ. Ta đi thành mơ Đến bây giờ chiều tối Rũ tuyết đứng bên đường Ngỡ già đi trăm tuổi. Qua cánh rừng diệu vợi Cô đơn mấy nếp nhà Tuyết hắt lên sáng rọi Trên cánh đồng bao la. Ôi nước Nga! Nước Nga! Sinh ra trong tuyết lạnh Chiếc áo khoác của người Cũng trắng màu định mệnh. Ta khoác màu tuyết lạnh Dầu dãi đến bao giờ Nghe ngậm ngùi miếng bánh Trên quê người nắng mưa. Đêm qua tuyệt mịt mờ Có một người bị giết Em tên gì quê đâu Chỉ biết em người Việt. Những nẻo đường xứ tuyết Đã trao người như em Mắt hờn không muốn khép Vùi trong tuyết lặng im. Ta ngồi khóc thương em Tuyệt đóng băng dòng lệ Hồn em có khôn thiêng Hay tìm về đất mẹ. Tuyết vẫn rơi lặng lẽ Như từ thuở xa xưa Như ngàn sau vẫn thế Rơi không đợi không chờ. 1996 Nguyễn Đình Chiến |
|
#66
|
|||
|
|||
|
Ủa, sao anh (ciij) Phuonglan lại xóa bài thế ạ? Hic. Em chỉ đính chính để thông tin được đúng hơn thôi mà, chứ có muốn anh (chị) xóa bài đâu.
Em rất thích thơ chú Chiến, cũng rất quý hồn thơ và tấm lòng liên tài của chú ấy. Anh MIG21bis nhớ giỏi thật. Đúng là mái tóc bóng dầu... haha hihi. Chứng tỏ ngày em ở đó anh vẫn ở Mat. Dạo này chú ấy ít viết lắm, mà viết thì ít đăng. Nhưng em vẫn gặp chú thường xuyên. Hôm trước em còn bám càng chú Chiến lên Yên Bái, định vào thăm đoàn bay nơi bố em phục vụ ngày xưa... Các anh chị cứ post thơ lên nhé, đừng xóa đi ạ. |
|
#67
|
|||
|
|||
|
Xin post lại bài thơ mà Phuonglan đã post vào đây, một bài thơ rất cảm động và chắc chắn những ai từng đến nước Nga và từng chia tay với nước Nga, sẽ bùi ngùi vì những đồng cảm. Nhớ ngày đọc bài thơ này cho mọi người ở Mat., nhà thơ Nguyễn Đình Chiến mắt đỏ hoe, hic hic. Cảm ơn Phuonglan đã nhắc đến một bài thơ, một kỷ niệm...
TẠM BIỆT NƯỚC NGA Nguyễn Đình Chiến Tạm biệt nhé! Nước Nga, tạm biệt Trời chưa thu sao ta đã se lòng Hoàng hôn xuống tự khi nào chẳng biết Ta một mình thơ thẩn đứng bên sông Đàn sếu sắp về Nam có phải Mặt hồ dâng sương khói quá êm đềm Con đường vắng bao giờ ta trở lại Mùi lá sồi đã dậy dưới sương đêm Xe ai đó đưa ta về phố cũ Căn phòng tôi người khác đến thay rồi Xin đừng bẻ cành xiren trước cửa Đã bao mùa hương toả xuống thơ tôi Tạm biệt nhé! Nước Nga, tạm biệt Ôi ngọt ngào, ôi đau khổ xót xa Dù vật đổi sao dời đâu chẳng biết Trong lòng này vẫn có Mátxcơva Giọt nước mắt chẳng vợi niềm ly biệt Một miền quê xin gửi lại bên trời Để mái tóc của mười năm xứ tuyết Ngả vào lòng thương nhớ mẹ hiền tôi. 1999 |
|
#68
|
|||
|
|||
|
Nhân mọi người gửi thơ lên, tự dưng em cũng nổi hứng muốn gửi thơ lên. Thơ tình ạ, nhưng cũ cũ một chút mất rồi nên khi viết thì buồn mà giờ đọc không hiểu sao lại vui
![]() EM ĐÃ HIỂU Em đã hiểu cái điều anh không nói Trong lặng im nghe thấy rõ ràng hơn Em đã biết cái điều em phải biết Vậy mà sao vẫn tê tái trong hồn? Thực ra em cũng chẳng quá buồn Chỉ thấy ngực lặng đi một chút Tim ngừng đập? Chân bỗng nhiên bước hụt Dừng sống trên đời chỉ một phút giây thôi! Em tự hỏi vì sao anh không nói Anh là người thẳng thắn lắm kia mà! Em cũng chẳng mong manh quá đỗi Để thương tình anh không nỡ nói ra? Vâng, thôi thì xa cũng đã xa Nói hay không đâu còn cần nữa Chỉ khốn khổ… gió bên ngoài cánh cửa Vẫn cợt đùa lên tiếng gọi: “Em yêu!” YÊU, GIẬN HỜN, VUI SƯỚNG, GHEN TUÔNG... Anh muốn mình có mặt trong thơ em Chỉ để biết rằng anh được yêu nhiều đến thế Em nhiệt thành, rồi bỗng dưng lặng lẽ? Anh rạch ròi chia ranh giới yêu thương... Yêu, giận hờn, vui sướng, ghen tuông, Em lo lắng, chỉ sợ mình lầm lẫn: Giận dỗi nhiều hơn yêu, ghen tuông nhiều hơn vui sướng Xin một lần dè dặt, một lần thôi! Anh đến với em từ mong ước xa xôi Dịu dàng thế vẫn làm em chóng mặt Matxcơva hè về quay tròn trong bão giật Cơn lốc tình yêu sau trăm năm u buồn Có phải càng ngày anh càng yêu em hơn? Có phải anh sẽ thương em mãi mãi? Sẽ ở bên em, những tháng ngày mê mải? Sẽ ôm em cho vơi mọi dỗi hờn? Xin đừng đi xa em, trên đường Em vẫn sợ cơn bão giông chốc lát Xin đừng buông tay, đừng khe khẽ hát Em lo mình không níu được lòng anh! Matxcơva mùa nào cỏ xanh? Mùa nào sẽ héo đi, vàng úa? Mùa nào tuyết rơi, không còn cỏ nữa? Có hoa nào dưới tuyết nở không anh? Bài thơ này em viết cho anh Chắc anh sẽ chẳng thích đâu...Anh không hiểu Chẳng lẽ em không còn gì hay hơn cả Ngoài ghen tuông, giận hờn, vui sướng, và yêu...? Em để lộ mình trong những câu thơ Những nhỏ nhen tầm thường của đàn bà, con gái Xin anh đừng cười cũng đừng thương hại Em ..khóc một chút rồi lại vẫn yêu anh. (Matxcơva, ngày giông bão, 21/06/98) MÓN QUÀ TÌNH YÊU Anh đừng sợ! Em đã không cần nữa Nắng vàng anh từng hứa Một vòng tay siết vào lòng điều quý giá cho không Khúc ca sớm mai thời khắc giao mùa Tiếng chuông ngân bay lên cao chạm vào mây làm rơi nước mắt Khuấy động nham thạch nguội ngàn năm nằm sâu tầng đất Nhật nguyệt giật mình vì nhớ tình yêu! Đừng nương nhẹ em, đừng gắng nhìn em lâu thêm một phút Đừng ngập ngừng những câu nói bâng quơ Tên của anh vẫn nằm giữa bài thơ Ngực em vẫn đau khi ngày mới bắt đầu bằng ý nghĩ Về một tâm hồn nắng mưa nhàu nhĩ Hòn đá xù xì chưa ai mài cho tròn trịa đã mọc rêu Sông mà cũng có ngày cạn nước Thì nỗi đau dài được mấy mùa! Anh đừng sợ! Em đã không cần nữa Ngọn đèn dầu hạt đỗ Khơi lên trong ngôi nhà em bước ngang qua Xung quanh là rừng thông tối thẫm bóng ma Trùm lên một vùng sáng tuyết Một cỗ xe, tiếng vó ngựa đều, và bài ca xà ích Đưa em về cổ tích miên man Hy vọng như chiếc lá cuối cùng đã chạm vào mặt đất Xin đừng gắn lên khô héo làm gì! Cây không cần màu xanh giả dối Cây chẳng chết đâu, dòng nhựa kia vẫn chảy Nhất định có ngày hồi sinh trở lại Khi mây đã quang, lòng trong veo như cũ Cây sẽ vẽ lên trời những mối tình xanh Anh đừng sợ! Em đã không cần anh Đừng chịu đựng tình yêu, đừng dừng chân nghe tuyết tan ngấm vào ủng anh lạnh cóng Từ khoảng đất mơ hồ dưới lòng tuyết bỏng Vẫn nảy lên hoa lá mong manh Quả ngọt chậm trên cành xứ lạnh Nồng nàn không tan đi dù đã cuối mùa Thôi đừng dại gì đọc lại những vần thơ Khi hết yêu, thơ như dao sắc Cắt những nhát rạch ròi phá tan khoảnh khắc Mảnh vỡ rơi trong vũ trụ của người Khi hết yêu, thơ cay nghiệt một chuỗi cười Đuổi theo ta đến tận cùng mép vực Gương mặt thân thương trở về trong vô thức Những thói quen giết chết niềm vui! Đừng sợ cuộc đời thiếu một cuộc đời Đừng sợ chia tay và nước mắt Đừng sợ nói lời đắng cay thành thật - Hãy cho em món quà cuối cùng của tình yêu! CẶP LÔNG MÀY Mở vầng trán Lộng ngang hơi gió Gạn nắng mây Ủ lại riêng mình Mềm mại rủ Xuống đời góc cạnh Tỉa làm gì Những xanh tốt mùa anh? Giữ cái nhìn Không còn quá sắc Giữ lòng mình Không để quá khôn Giữ niềm tin Không cần quá chắc Giữ nỗi buồn Không vội đổi màu Giữ một người Không là của nhau Bao nhiêu tình Bấy nhiêu thách thức Tháng năm xanh Dấn bước Đi hoài không qua hết cặp lông mày… Thụy Anh Nhìn lại thấy em hoài cổ hơi nhiều . Hẳn anh MIG21bis (sao lại bis?) đang lang thang trên mạng kia sẽ cười thầm khi đọc thơ em. Ну и пусть...
|
| Có 11 thành viên gửi lời cảm ơn Hoa Pion cho bài viết trên: | ||
|
#69
|
|||
|
|||
|
Trích:
Đồng chí Thảo - Trung đoàn trưởng hiện giờ ở đó chơi thân với anh. Đồng chí đó là bạn học cùng một đoàn bay ở Nga với anh. Nếu anh ở nhà, anh xin tháp tùng em lên đơn vị cũ của bố. Anh tin là em tới đó là thượng khách đấy ! Vừa là vì con gái của bố, vừa là vì không riêng anh Thảo học Nga về mà trên đó còn có nhiều anh em khác cũng học ở Nga. Sẽ rất là vui đấy Hoa Pion ! |
|
#70
|
|||
|
|||
|
Trích:
Anh quyết định chỉ đọc câu đầu và câu cuối 3 bài thơ em vừa gửi để cho em cười một thể. Có một đoạn thơ ngắn ngắn không rõ nguồn gốc anh thuộc từ cách đây hơn 20 năm, anh đọc lại cho em nghe nhé ! " Cái rét không chỉ ngoài trời Rét trong phòng nhỏ vắng người ta yêu Con tim sẽ rét hơn nhiều Nếu như thiếu một người yêu trên đời " Nguyên bản là đoạn này bằng tiếng Nga " холод в небе холод в комнате холод в сердце бeз teбя нa cвete " Anh cũng không biết thơ của ai và cũng không quan trọng lắm. Hồi đó năm dự bị nên đọc được đoạn thơ trên và hiểu bằng tiếng Nga là thích lắm rồi. Bằng chứng là nhớ tới tận bây giờ ! |
|
#71
|
|||
|
|||
|
Trích:
Lần trước em lên rồi mà chưa đến được Đoàn bay như dự định vì chú Chiến bận, mà tự dưng em đến thì cũng thấy vô duyên quá. Vậy hôm tới anh giúp em với nhé? Hoặc nếu anh về thì mấy anh em đi thì tuyệt quá. Tới đây bao giờ anh về ạ? À, anh có biết anh Hồng Quang, trước cũng học Krasnodar không ạ? Anh ấy là anh họ em, hôm nọ anh ý nói là cũng có bạn bè thân ở Đoàn bay Yên Bái. Biết đâu anh cũng biết? Trước bố em làm trung đoàn phó ở đó, chú Huy là trung đoàn trưởng. Em ở Yên Bái cũng ngót nghét 4, 5 tháng gì đó với bố, đến giờ vẫn còn nhớ mang máng những con đường, những căn nhà mái tranh, bụi hoa tím, những đêm chiếu phim ở ngoài bãi cỏ, mỗi người mang một cái ghế đi xem... Và em nhớ cả bữa ăn của lính, có nồi nước mắm đen ơi là đen . Em muốn quay lại đó, tìm lại hình ảnh bố em, may ra nghe được điều gì về cụ chăng hihi... |
|
#72
|
|||
|
|||
|
Trích:
![]() Vậy em sẽ rút kinh nghiệm, nếu có post thơ sẽ chọn bài ngắn nhất, ko bị cười hihi, và có thể còn được nhớ.
|
|
#73
|
|||
|
|||
|
Trích:
Cám ơn em đã cho anh ngắm lại " góc khuất " của mình ở Nga những năm đó. |
|
#74
|
|||
|
|||
|
Trích:
Em nhớ giỏi thật. Tới giờ vẫn chưa quên nồi nước mắm của lính được đen xì và có thể có mấy phi công ruồi hạ cánh trong đó nổi lều phều cùng một chút hành phi. Thời đó bọn anh học viên ăn tiêu chuẩn 20 VNĐ/1 ngày, còn sỹ quan mặt đất cũng chỉ ăn tiêu chuẩn có đâu như 1,5 VNĐ/1 ngày. Nhìn sang bếp ăn của bên mặt đất thấy chả có gì mà gắp. Có một câu chuyện đùa là nếu chẳng may ai đánh rơi miếng thịt thì không thể tìm thấy. Miếng thịt đó vì thái quá mỏng nên khi bị rơi nó bay liệng đi đâu mất tiêu rồi. Em ở đó hưởng tiêu chuẩn " công chúa " thủ trưởng trung đoàn là nhất rồi. Bộ đội Không quân hồi đó còn nghèo về cơ sở vật chất nhưng giầu tình cảm. Em trở lại vùng đất thời thơ ấu , biết đâu trung đoàn Yên bái lại có bài thơ " ngắn, dễ thuộc " cho bộ đội ngâm nga ! |
|
#75
|
|||
|
|||
|
@Flamingo: Bạn đi đâu giờ mới xuất hiện? Bên Thi viện thấy bà con đi tìm bạn khắp các topic, không máy mắt hay sao?
![]() @Anh MIG21bis: Em cũng thấy em nhớ giỏi , như là nhớ một vài đoạn trong một cuốn phim, vì ngày đó em mới có 4-5 tuổi gì đó thôi mà. Em nhớ cả những đêm các chú bác rủ bố em đi săn, để em ở nhà một mình nữa. Chắc là đi săn cải thiện cho bữa ăn bộ đội. Còn ko thì đôi khi bố em rang phần cơm của em lên, có một chút mỡ hoặc tóp mỡ, rất sang. Mà sao em nghe nói đoàn bay Yên Bái sắp bị giải tán? Hay là tin thất thiệt nhỉ? Anh có biết không ạ?Khi nào anh về em mời anh qua nhà, bù vào hôm nhà bị mưa ngập . Từ hôm đó đến 2 tháng sau em mới khắc phục được hậu quả.Nhân chuyện nói về bộ đội, em post truyện về bộ đội nhé, cũng để không bị phạm lỗi spam diễn đàn. Mỗi gia đình ở đất nước mình gần như đều trải qua chiến tranh, và đều có một vài kỷ niệm buồn với chiến tranh. Câu chuyện của em hơi dài dòng, vì cũng lại là những ký ức, hồi tưởng, nhưng là những hồi tưởng em nghĩ là có được sự đồng cảm của mọi người,một câu chuyện cũ cũ, là chuyện chung của nhiều gia đình. Câu chuyện tìm mộ liệt sĩ. |
|
#76
|
|||
|
|||
|
Nắng chiều Kính tặng bà nội Bùi Bội Khâm Xe đến Quảng Ngãi trời vẫn còn nắng. Quãng đường đi về hướng Ba Tơ bụi đỏ thắm rực lên dưới ánh xiên chéo của nắng quái. Xe nhảy xọc xọc qua mấy cái ổ gà. Bác tài xót xe, buột một câu chửi tục. Bỗng dì Hòa kêu: - Nhìn kìa! Cầu vồng! Cả xe ồ lên, ngó ra cửa sổ. Trên nền trời còn nặng nước, một dải cầu vồng lộng lẫy hiện ra, nối hai đường chân trời từ hai phía Đông Tây. Hoa chưa từng thấy dải cầu vồng nào trọn vẹn đến thế, đủ bảy sắc, lồ lộ không hề bị khuất lấp đoạn nào. “Điềm tốt đấy” – ông Toàn lẩm bẩm. Mặt ông vốn không sinh động, luôn trầm tư đắm chìm trong những suy nghĩ khác thường nào đó, giờ càng đờ đẫn hơn. Không hiểu sao Hoa cứ có cảm giác rờn rợn khi nhìn vào nước da tai tái bung bủng của con người này. Cả mắt nữa, không chút sinh khí, không đáng tin. Vậy mà bà ngoại lại tin ông ta, tin lắm. Từ khi cả nhà nhận được thư của bác Đồng, bạn chiến đấu cùng đơn vị cậu Bình khi xưa, giới thiệu ông Toàn chuyên tìm mộ chiến sĩ, không ngày nào trong nhà không nhắc đến tên ông. “Bác Toàn bảo từ nay đến khi lên đường vào Quảng Ngãi, ngày nào cũng cúng cơm cậu Bình, y như cúng 49, 100 ngày ấy. Không được sai…” “Ông Toàn hẹn mấy hôm nữa sẽ xuống gọi hồn cho, chuẩn bị 7 quả trứng luộc, nhớ phải đón ông ấy đúng giờ, kẻo mà hỏng việc…” Hoa đang học năm thứ hai trường Luật. Cô theo chủ nghĩa duy lý, không tin vào cúng bái, thánh thần, cái gì cũng bắt bẻ, vì sao, sao lại thế, cơ sở nào… Nhưng thấy bà ngoại sau bao nhiêu năm nằm liệt, chẳng đi đâu ra khỏi nhà, nay gần như hồi sinh cùng với cái tên “Bác Toàn” được nhắc nhở đến luôn luôn, cô không nỡ làm bà buồn. Nhưng kể cũng lạ, khi cô đọc được thông tin trên tờ An ninh thế giới về một nhóm các nhà ngoại cảm vẫn giúp người ta tìm mộ liệt sĩ, có tổ chức đàng hoàng, nói với bà thì bà lại thờ ơ. Ông Toàn là một nông dân chính gốc, quê ở Thái Bình. Mắt đục, chân tay gân guốc, móng tay vàng khé vì khói thuốc. Nghe kể thì một hôm ra đồng bị trúng sét, ông đâm ra nhìn thấu cõi âm, lên đồng gọi hồn áp vong, chỉ đường cho người dương tìm đến âm hồn của những hài cốt thất lạc. Thì ra, niềm tin không cần nhiều lý lẽ và cũng không có lý lẽ. Bà tin ông Toàn bằng trực giác, và vì bà muốn tin. Còn Hoa, ngay cả khi cô lý giải được một vấn đề gì đó rất cặn kẽ thì cô cũng không chắc mình đã tin vào điều ấy! Cậu Bình của Hoa là con út trong nhà, sau một loạt các anh chị Mong, Đợi, Hòa… Mẹ Hoa là người thứ hai, tên Đợi. Bác Mong định cư bên Pháp, dì Hòa và mẹ Hoa đều ở Hà Nội với bà, Cậu Bình hy sinh năm 1971 ở chiến trường này. Năm ấy cậu chưa đầy 18 tuổi. Hồi nhỏ, Hoa thường hay sợ tấm ảnh cậu Bình treo cao hẳn bên trên bàn thờ. Cậu nhìn qua dãy bát hương, ánh mắt cứ cười cười nhìn theo Hoa, trốn đâu cũng không rời được. Mỗi lần bà bảo Hoa vái cậu Bình đi, thì Hoa chắp tay vái vội vái vàng vài cái, mắt cắm xuống sàn nhà. Về sau lớn lên, nghe mẹ kể về cậu, rằng cậu trắng xinh nhất nhà, chưa kịp có người yêu đã lên đường ra trận, rằng cậu học giỏi và nuôi gà cũng giỏi, đàn gà của cậu toàn được ăn châu chấu béo mẫm..v..v. thì Hoa đã dám nhìn thẳng vào mắt cậu mà không sợ. Hoa thấy mắt cậu rất hiền, và đôi khi qua làn hương khói, Hoa tưởng như cậu nháy mắt cười. Từ đó đâm ra Hoa thấy cậu cháu Hoa đã thân nhau tự lúc nào. Năm lớp 7, đi thi học sinh giỏi Văn cấp Quận, nhận đề về người lính, Hoa còn tả cậu Bình. Về đọc cho bà nghe, bà quệt nước mắt khô, đỏ bỏng cả má. Hoa hỏi cháu tả có giống không, thì bà gật đầu, cười mếu máo. Bà bảo cậu nhỏ người lắm, năm ấy xung phong đi bộ đội, người ta có nhận đâu, tuổi chưa đủ, cân nặng cũng thiếu. Cái ông phụ trách tuyển quân trên quận còn đùa: “Tết này bảo mẹ nấu nhiều bánh chưng vào, ăn cho lớn rồi đi đợt sau nhé!”… Thế mà cuối cùng thế nào vẫn xin được cái lệnh nhập ngũ. Hôm cậu báo với bà, bà có buồn không bà? Nhưng chắc là hồi ý ai cũng vui khi có con đi theo tiếng gọi của Tổ Quốc, nhỉ bà nhỉ? Bà thở dài bảo không, chẳng hiểu là buồn hay vui, chỉ thấy người không được bình thường. Cậu Bình tinh ý, hỏi: “Mợ sao vậy mợ? Hay mợ sợ con đi rồi con chết?”… Cái thằng, gở mồm gở miệng… Không người mẹ nào tiễn con đi lại dám nghĩ đến điều đó, họ không để những ý nghĩ như thế len vào đầu. Bà thở như hắt ra, nói, ngày đi, cậu mặc quân phục mới rộng thùng thình, mặt non choẹt, nhìn buồn cười lắm. Bây giờ mua đồ hàng mã hóa cho cậu, bà cứ nghĩ, không biết cậu có lớn lên không, mặc cỡ này có vừa không. Bà lẩm cẩm nhỉ, người chết làm sao lớn được. Cậu Bình cứ gầy nhỏ như thế mãi thôi… Và trẻ như thế mãi, bà ạ, Hoa thì thầm. Một đêm Hoa mơ thấy cậu Bình về. Cậu mặc quân phục oách lắm, đeo hai súng hai bên, đi như lướt trên sàn đá hoa. Cậu kể là đang đi đánh trận ghé qua. Hoa hỏi, hòa bình rồi cơ mà, cậu? Cậu nói, mặt buồn rười rượi: “Lúc nào chẳng có giặc hả cháu, kể cả khi đã hòa bình”. Hoa tỉnh dậy cứ ngẩn ngơ, không hiểu cậu nói thế là sao. Có bận Hoa lại mơ thấy Hoa đứng thắp hương cho cậu, thì từ đôi mắt trong tấm ảnh bỗng chảy ra hai hàng nước mắt. Hoa hỏi, cậu bảo, thương anh em đói, ém ngoài ruộng đã mấy ngày, không ăn gì ngoài củ dong, xót hết cả ruột. Rồi cậu hỏi, sao cháu không hóa vàng cho cậu. Hoa giật mình dậy, mới nhớ ra mấy hôm rằm, mẹ đặt tiền vàng lên bàn thờ mà sau đó bận bịu quên không hóa. Sáng ra Hoa vẫn nhìn thấy tập tiền đô âm phủ trên đĩa, bèn đem đi hóa, rồi không đừng được lại kể với bà. Bà ôm tấm ảnh cậu Bình, lấy khăn sạch lau khắp mặt kính, như thể lau nước mắt cho cậu. Rồi thắp cả một thẻ hương, khói nghi ngút. Khói bay quanh quất, quấn vào mái tóc đã bạc gần hết của bà, khiến Hoa thấy bà như gần như xa. Hoa thót tim một cái. Bà cũng đã 80 rồi còn gì. Bao nhiêu năm hỏi han tìm tòi tin tức của đồng đội thân thiết của cậu Bình mà không có kết quả, bà gần như kiệt sức. Có những hôm, bà ngồi thừ cả ngày trên phản, tay cứ xoa xoa mặt phản đen bóng loáng. Hoa biết, trước đây hồi còn đi học, cậu Bình hay thích cởi trần nằm trên tấm phản này mùa Hè, mồ hôi của cậu thấm xuống phản, bà bảo đến giờ bà vẫn thấy mùi chua chua. Hoa thì chẳng thấy mùi gì cả, nhưng mỗi lần trèo lên phản, Hoa ngồi rất rón rén, cứ như thể đây là tấm phản riêng của cậu Bình, chiều tối cậu về cậu nằm. Cũng chính vì thế mà dần dà, Hoa không còn cảm giác cậu Bình đã hy sinh, lại chưa tìm được hài cốt. Hoa thấy cậu vẫn hiện diện trong nhà. Đi lại, nói năng, chum miệng bắt chước tiếng chuột để gọi mèo, rồi có lúc hát ầm lên bài hát “Lì và sáo” nữa… Đương nhiên, tất cả những điều ấy Hoa đều nghe qua bà, mỗi chiều Hoa học bài xong, nhổ tóc sâu hay bắt bão đầu cho bà, bà lại kể lể bằng cái giọng đều đều, khẽ như không muốn ai phải giật mình, hay đúng hơn là không muốn chính mình bị giật mình mà dứt ra khỏi những hoài niệm. Hoa phải căng tai ra nghe, lâu rồi cũng thành quen, Hoa nghe được bằng hết. Đôi khi Hoa tưởng như Hoa nghe bằng bàn tay, chỉ chạm tay vào người bà là đã thấy bao ký ức dội lên rồi. * |
|
#77
|
|||
|
|||
|
Xuống xe khách, đoàn nhà Hoa gồm 5 người bắt mấy cái xe ôm chạy về xã X. Mấy bác xe ôm đen đúa nhiệt tình mời mọc nhà Hoa đi kẹp ba. “Có nhiêu đâu, bả mươi ngà thôi mà!” Hoa định leo lên, thấy ba mươi ngàn thì cũng không đắt, vì ông Toàn đã thông báo từ đây đến xã X cũng đi mất nửa tiếng. Nhưng chú Hùng gọi giật Hoa xuống, bảo: “Bảy mươi ngàn, đi lại kẹp ba thì đi làm gì!”. Ra thế! Hoa bật cười.
Nghĩa trang liệt sĩ của xã X rất bé, nép bên rặng phi lao, bao quanh là một bức tường rào cũ kỹ, tróc lở. Trời chiều, gió nổi lên vi vút. Hoa bất giác hơi rùng mình. Bà, mẹ, dì Hòa và chú Hùng, chồng dì, cùng với ông Toàn đang hí húi sắp lễ và bó hoa huệ lên đài tưởng niệm giữa nghĩa trang. Gọi là đài tưởng niệm, chứ cũng chỉ là một cái cột bê tông to có nơi làm bàn thờ, có ngôi sao vàng quét bằng vôi ve và dòng chữ Tổ Quốc ghi công to cộ. Mọi người thắp hương lên thì trời bỗng tối sầm. Mây đen kéo về một góc trời. Gió đẩy hàng phi lao oằn oại, Hoa có cảm tưởng chỉ một lát nữa thôi là dãy phi lao ngả rạp xuống đất và bầu trời nặng sẽ ập xuống đầu mọi người trong đoàn. Tiếng gì vọng lên từ đất, từ rặng cây, nghe như những tiếng oan hồn đang rên khe khẽ. Một giọt nước lạnh rơi vào cổ Hoa. Cô hoảng hốt. Mưa bây giờ thì chết, chạy không kịp. Cả nhà lo lắng. Hoa cuống lên, cô bất giác khấn to: “Thưa các liệt sĩ, các chú ơi, cả nhà cháu đến tìm cậu cháu. Mưa thì làm sao mà tìm, làm sao mà gặp nhau được. Các chú phù hộ cho nhà cháu với…” Ở nhà, chưa bao giờ cô từng khấn to mà chỉ nghĩ thầm trong đầu những gì cô muốn nói với cậu Bình. Ai nghe thấy thì xấu hổ! Khi Hoa lùi xuống, thấy ông Toàn thoáng mỉm cười. Cô đỏ mặt quay đi, hơi nhăn mặt khó chịu. Mười phút sau, mặt trời đang xuống bỗng ló ra khỏi mây, trời đã hửng. Mây đen dạt bớt đi. Và thật không thể tin được, gió lặng, không có thêm giọt mưa nào. Mọi người thảng thốt nhìn nhau, vừa vui mừng, vừa kinh sợ. Hoa thấy đôi chút hãnh diện. Được thể, cô vừa tiến đến ngôi mộ ở góc nghĩa trang, vừa đi vừa khấn: “Cậu Bình ơi, cậu về với cả nhà nhé. Cậu ở đây nhé, cháu biết là cậu ở đây rồi!”… Ngôi mộ nhỏ được xây lại bằng bê tông, trên tấm bia có hình ngôi sao đỏ và dòng chữ “Mộ liệt sĩ chưa có tên”. Mẹ, dì Hòa đều òa lên khóc. Dì Hòa kể lể: “Em ơi, em chết trẻ chết thiêng mà sao không xui anh chị tìm đường đến với em sớm… Để bây giờ đã gần 20 năm rồi mới được gặp nhau…”. Hoa đến gần bà, ôm lấy đôi vai già nua như đang còng xuống, thấy bà run nhè nhẹ. Má bà ướt đẫm, nhưng Hoa không nhìn thấy nước mắt chảy. Cứ như thể nước mắt thấm từ trong da thấm ra, cả má, cả cổ, cả tay và đến chân những ngọn tóc bạc của bà cũng đẫm nước. Chú Hùng lăng xăng nhặt cỏ, cắm hoa, đặt lễ. Chú đặt cả lễ lên các mộ gần đó. Có mộ có tên, có mộ vô danh. Chỉ giống nhau ở chỗ, tất cả đều được xây kích cỡ đều tăm tắp như một, và sơn trắng toát. Bộ đội khi là người âm cũng như bộ đội trên dương thế, cái gì cũng đồng đều, là một khối không tách rời, những người đồng đội đi bên nhau trong quân ngũ và nằm bên nhau trong nghĩa trang… Ông Toàn có vẻ bần thần. Ông đứng lặng nhìn chòng chọc vào ngôi mộ, đôi mắt mờ đục càng như mờ đi, chỗ da ở thái dương ông giật giật rất kỳ quặc, rồi thốt nhiên ghé tai nói gì đó với chú Hùng. Chú Hùng trợn mắt, lắc đầu, rồi lại gật gật lia lịa… Chú bỏ hương hoa lại đó, bảo Hoa sắp tiếp rồi quày quả bước ra khỏi nghĩa trang. Từ cổng nghĩa trang có con đường đất chạy dài qua cánh đồng, đến một dãy nhà xây kiên cố, có biển đỏ treo to trên cổng. - Ủy ban xã đấy. – Ông Toàn giảng giải. Chú Hùng đi một hồi trở về cùng một người đàn ông trung niên. Anh ta mặc quân phục nhưng không đeo quân hàm. Chú Hùng giới thiệu: - Đây là anh Doanh, phụ trách thương binh xã hội của xã. Người đàn ông tên Doanh bắt tay mọi người, rồi bối rối nói với bà bằng chất giọng Quảng Ngãi nhưng không quá khó nghe: - Bòa và mấy eng chị về nhà tui nghỉ tạm đã. Ăn côm… Nhưng cái tin mà anh Doanh đưa đến làm cả nhà không còn tâm trí nào mà về nhà anh ăn cơm được nữa. Anh cho biết, mộ này là mộ rỗng! Cách đây mới có vài ngày, có người từ Huế vào xin bốc đi rồi. Bà sụp xuống, chân run, đứng lên không nổi. Lúc này bà mới rên lên, Hoa nghe mà nước mắt cứ tuôn ào ào: “Giời ơi, con ơi, mợ biết chắc là con ở đây kia mà!” (Còn nữa) |
|
#78
|
|||
|
|||
|
Sao mộ rỗng không ghi mộ rỗng, lại để thế này? Mẹ Hoa thắc mắc. Anh Doanh càng bối rối tợn. Lúng túng mãi, anh mới nói, đôi khi hài cốt liệt sĩ đã có người bốc về quê rồi nhưng người ta không khai lên trên, để nhận thêm ít tiền chi phí trông coi mộ. Anh Doanh nói rồi cứ đứng như trời trồng, bẻ tay đôm đốp. Anh bảo: “Bòa và mấy cô thông cảm…”
Cả nhà im lặng. Hoa thấy buồn buồn. Nhưng lạ là cô không hể có cảm giác giận hay bức xúc như cô, một sinh viên học Luật, vẫn thường vậy mỗi khi nghe chuyện nọ chuyện kia nơi này nơi kia xử lý không đúng nguyên tắc. Cô hay kêu ca, phản biện, ý kiến ý cò đến nỗi bọn cùng lớp cứ trêu: “Hoa ơi, mày bức vừa vừa thôi, không có là đi đâu cũng bị xúc đi đấy!”. Bây giờ, cô thấy hơi nghẹn ngào. Không rõ cô thương cậu Bình, thương các liệt sĩ, thương những ngôi mộ rỗng, hay thương những người cứ phải loay hoay tìm cách kiếm vài đồng bạc, kể cả bằng việc đùa giỡn với các âm hồn! Nhìn anh Doanh, Hoa thấy cũng chẳng thể giận được những người như thế này. Gầy, cao, nước da sạm, gương mặt khắc khổ nhưng mắt sáng , chân thật và dễ mến. Ông Toàn bứt đầu bứt tai: “Mới cách đây một tuần, hồn còn về chỉ dẫn cho tôi mà. Thật không thể tin nổi!”. Anh Doanh mời cả nhà vào Ủy ban xã để anh lục giấy tờ tìm địa chỉ gia đình đã đưa hài cốt trong ngôi mộ kia đi. Mọi người lếch thếch bước thấp bước cao đi theo anh Doanh, nhưng vẫn không quên khấn vái một hồi trước những ngôi mộ, kể cả ngôi mộ rỗng. - Bác và mấy chị thu lễ đi! – Anh Doanh giục. - Chưa hết hương mà! Lát quay lại lấy cũng được! – Mẹ chỉ đạo. Anh Doanh dợm miệng định nói gì rồi lại thôi. Anh lòng khòng bước đi, một bên vai lệch trĩu xuống như đang phải gánh một gánh nặng vô hình. Ủy ban xã giờ muộn vẫn thấy có người đang làm việc. Chú Hùng ghé tai mẹ Hoa, khẽ nói: “Em đã mua thuốc lá biếu hết cả lượt rồi đấy. Chị có đề nghị gì thì cứ thoải mái, họ cũng dễ chịu lắm!”. Hoa nhìn quanh. Căn phòng khá khang trang, được quét vôi vàng nhạt. Trên tường treo đầy bằng khen, gần như kín cả bức tường. Hoa hết cả mắt, Hoa vội chuyển cái nhìn vào mấy người trong phòng. Một người đứng tuổi đang giải quyết việc gì đó với hai bố con cô bé trẻ măng, mắt tròn tròn, ngơ ngác, đôi bàn tay cứ xoắn xuýt vào nhau dưới gầm bàn, những ngón tay đen, hơi cáu bẩn. Có lẽ cô làm ruộng. Chừng như đã xong việc, ông bố đứng dậy lả giả: “Thôi, mấy anh lồm việc, cha con tui về.” Bố con họ gật đầu chào nhà Hoa rồi đi như chạy, nhưng rõ ràng là được việc nên hai người cười tươi lắm. Cô bé líu ríu vấp một cái đau điếng dưới hè. Anh Doanh nhìn theo, lắc đầu cười: “Cha con nhà ấy đến xin đăng ký kết hôn cho con gái với thằng rể xóm dưới. Con gái mới 16, chưa đủ tuổi. Tụi tui phải bật đèn xanh thích cưới thì cứ cưới thôi, hai nôm nữa đến đăng ký rẹc rẹc là xong!”. Đang rầu rĩ mà cả bầu đoàn thê tử nhà Hoa cũng phải cười xòa. Lại một lần nữa Hoa ngạc nhiên với chính mình, vì cảm giác vui vẻ khi thấy một chuyện vô nguyên tắc nữa! Quay lại nghĩa trang xã thu lộc, cả nhà mới hiểu vì sao anh Doanh nhắc mọi người thu lễ sớm. Mấy cái đĩa bánh, kẹo hoa quả, xôi oản đã trống trơn. Anh Doanh bảo: “Trẻ chăn trâu rình ở đây suốt ngày!” Tối hôm đó, cả nhà được đưa về nhà anh Doanh ăn cơm tối. Chú Hùng bắt xe ôm ra đường cái, mua vội mấy đòn giò lụa mang vào góp thức ăn. Mâm cơm có cá nục kho, thịt cũng kho, một bát canh mướp già nhiều xơ và đặc biệt là có một đĩa dưa hấu non thái mỏng, chấm nước mắm. Anh Doanh giải thích ở đây nắng nóng, rau không có nhiều, ăn dưa hấu non thay rau cho mát. Ruồi bay vo ve quay mâm cơm, không thể đuổi hết. Trẻ con nhà anh Doanh có hai đứa bé, một trai một gái sàn sàn trứng gà trứng vịt, và một thằng cu đang ẵm trên tay. Hai đứa trẻ hì hụi ăn độc mỗi món giò lụa khách mang đến, mặc dù bố chúng đã lừ mắt mấy lần. Chúng nó cười rất tươi, mặt thì đen nhẻm. Anh Doanh ít nói, cả bữa ai hỏi thì trả lời, chủ yếu là mẹ và vợ anh tranh nhau tiếp khách. Hoa ù hết cả tai vì cái giọng thổ ngữ địa phương, gần như cô không hiểu gì mấy. Cô cười trừ suốt từ đầu đến cuối. Vâng vâng dạ dạ mà cứ hoang mang, không biết vâng dạ có đúng chỗ không. Đôi khi chú Hùng phiên dịch lại cho Hoa. Chú Hùng cũng từng đi bộ đội nên giọng nói các vùng miền chú khá thạo. Hoa hỏi thằng bé con, con đầu của anh Doanh: - Cháu tên gì? - Dạ, con tên Di! Thế là suốt buổi, hai cô cháu rỉ rả với nhau. Cô nói, cháu nói, gần như chẳng ai nghe ai, nhưng Hoa thấy vui thế. Mãi đến khi xong bữa, thằng bé khoe sách vở, cô mới ngã ngửa ra là cu cậu tên là Duy chứ không phải là Di như cô vẫn gọi nó từ đầu đến giờ. Hoa đỏ hết cả mặt, nhưng rất may không ai để ý. Qua lời kể lộn xộn và khó nghe của Duy, Hoa biết là “các cô chú” đi tìm mộ rất hay tá túc nhà Duy, mỗi năm có khi đến vài ba đoàn. Vùng này vẫn còn rất nhiều hài cốt chưa được quy tập sót lại trên cánh đồng, dưới chân núi, và đâu đó quanh những khu rừng phi lao thưa thớt. Hoa thấy người lúc lạnh, lúc nóng, lần đầu tiên cô thấy chiến tranh ở gần đến thế. Đêm, cô nhìn ra bầu trời có một vạt sao lệch, thầm nghĩ, nếu mỗi vì sao ứng với một liệt sĩ, thì có khi sao trên trời đêm nay cũng không đủ. Cậu Bình ơi, cậu đang ở nơi nào? Gió lại nổi lên, cô lại nghe tiếng âm hồn rỉ rả, như từ đất, từ núi, từ dòng sông vọng về… |
|
#79
|
|||
|
|||
|
Hôm sau đi xe ôm lên thị xã, bắt tàu về Huế, cả nhà đi ngót nghét gần một tiếng đồng hồ dưới cái nắng như nung của Quảng Ngãi. Lên tàu, Hoa thảng thốt nhận ra một cánh tay mình đen nhẻm từ lúc nào. Hì hụi rửa tay, kỳ cọ mãi ở phòng vệ sinh của ga vẫn không thấy trắng ra, cô thốt hiểu rằng, đó là nắng chứ không phải bụi bẩn. Nắng thiêu một bên tay trần của cô. Không hiểu sao chuyện này làm cô vui, thấy miền đất xa lạ này trở nên đã gần gũi hơn nhiều.
Cầm địa chỉ anh Doanh cho, nhà Hoa tìm đến thị trấn Phú Bài, huyện Hương Thủy. Tìm được nhà bà Mô. Đó là một căn nhà một tầng xinh xắn, nằm giữa một mảnh vườn nhỏ, hai hàng chè tàu khoanh lại lối đi. Vườn trồng hoa bông trang, hoa giấy và những hoa gì gì nữa không rõ. Chỉ thấy không gian rất thơm. Trời bấy giờ mưa nhỏ, đường vào nhà qua mảnh vườn trơn trượt dưới chân vì rêu phủ, có vẻ như lâu rồi chưa ai nạo rửa. Hoa và chú Hùng đỡ hai bên bà. Ở tuổi của bà, đi một quãng đường dài như thế là quá sức. Nhưng bà lại tỏ ra rắn rỏi, bước từng bước chậm, nhưng bình thản. Nhìn bà như thế, Hoa lại thấy muốn khóc. Mệ Mô có nhà không Mệ Mô ơi! Có khách tới hỏi thăm Mệ nì! – chú bé dẫn đường ngân nga gọi. Chú ta quay lại, giảng giải: “Mệ Mô ở với cháu nội, mạ con Hinh lấy chồng ở xa…”. Hoa thấy bà ngoại khẽ run những ngón tay. Lát sau, một người đàn bà tóc cũng đã bạc trắng, dáng còn nhanh nhẹn, có lẽ trẻ hơn bà ngoại Hoa một chút, bước ra. Bà Mô có vẻ ngạc nhiên, nhưng vẫn khẽ khàng mời cả đoàn khách vào nhà. Hoa chưa gặp người nào có giọng nói khẽ đến thế. Như hơi gió thoảng. Bà Hoa sau một hồi giới thiệu, nói vòng nói vo, quyết định đi vào trọng tâm câu chuyện, giọng cứng rắn: “Thưa chị, thằng con út của tôi tên là Nguyễn Văn Bình, cháu ở Trung đoàn 21, sư đoàn 2 P1, hy sinh năm…” Hoa ngạc nhiên. Cô cũng chưa bao giờ thấy bà mình nói to và đanh thép như thế. Dường như bà biến thành một người khác. Bà bày đủ thứ giấy tờ, bảng biểu, bản đồ, dẫn hết lời chú Minh lẫn chú Nam, là những đồng đội của cậu Bình mới liên lạc với gia đình, gắng chứng minh với bà Mô rằng bà mới có quyền được bốc bộ hài cốt mà bà Mô đã đem về mấy hôm trước. Bà già kiên nhẫn nghe bà Hoa nói, chốc chốc lại thở dài. Còn bà Hoa nói xong thì bỗng gục xuống, như không còn hơi sức nữa. Bà Mô nhanh nhẹn không ngờ, lao đến ôm ngang người bà ngoại Hoa. Vẫn không một lời, bà dìu bà ngoại Hoa vào giường ở nhà trong. Bên ngoài, mọi người xôn xao. Chòm xóm đã kéo đến đông tự lúc nào. Ông Toàn và chú Hùng ngồi ngay đơ trên ghế, như biến thành những bức tượng. Dì Hòa và mẹ chạy vào chăm bà. Tất cả đều có gì ngại ngùng, gượng gạo. Bỗng, từ ngoài cửa, một chiếc xe Vespa phóng vèo vào. Một người đàn bà to lớn, trạc ngoài 50 tuổi, mắt hơi xếch, nhìn vừa uy vừa dữ, gạt đám đông ra, dóng dả: “Chuyện chi hè, chuyện chi kỳ rứa hè?” Bọn trẻ con nãy giờ đứng hóng chuyện, tranh nhau thuật lại cho chị ta nghe. Chú Hùng vội chạy ra trình bày, cũng từa tựa như lời bà Hoa nói lúc nãy. Người phụ nữ bất ngờ nhảy dựng lên: “Mấy người từ mô tới, bày chuyện chi dở doái ra đây rứa hè? Mộ chồng tui thì tui dời về, răng lại có chuyện bảo là của người ni, người khác? Mấy người ưa gây sự phải không? Có giấy tờ, chứng tích hẳn hòi chứ có phải là ưa chi làm nấy mà được? Có chuyện chi mời mấy người lên UB thị trấn mà phân xử, chứ kéo đây làm rộn mạ tui là răng?!” Chú Hùng tái mặt, nhưng vẫn cố gắng phân bua, rằng chúng tôi có lý này, lý kia, có người làm chứng... Người đàn bà vứt toẹt cái nón xuống đất, nóng nảy: " Cái mụ cô tam đợi, tứ đợi nhà thằng tê! Tau có làm chi động mã mi không mà mi chọc tau rứa hè? …” Chú Hùng hoảng quá, há hốc miệng, lùi tận vào trong góc nhà. Đám đông đội mưa đứng trên sân im phăng phắc. Người đàn bà còn nói nhiều lắm mà Hoa không nghe được gì nữa. Cô mơ hồ thấy cả nhà đang rơi vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan, như một mớ bòng bong, biết gỡ sao đây! |
|
#80
|
|||
|
|||
|
(Oài, dài quá, chắc cả nhà có đọc thì cũng mệt quá mất, mai em post tiếp ạ
)À mà anh MIG21bis cũng gửi truyện của anh viết lên đây đi ạ, em đọc truyện của anh thích lắm. Anh gửi lên cho mọi người cùng đọc đi... |
| Được cảm ơn bởi: | ||
Thien Nga (24-07-2010) | ||
![]() |
| Bookmarks |
|
|
Các chủ đề gần tương tự với chủ đề trên:
|
||||
| Ðề tài | Người gửi | Forum | Trả lời | Bài viết cuối |
| Các trang web rao vặt quảng cáo của cộng đồng Việt tại Nga | thanh_lam | Sinh sống tại Nga | 11 | 08-10-2011 04:55 |
| Trang trại của người Việt tại Nga | cuonghn | Sinh sống tại Nga | 5 | 25-05-2009 13:30 |
| Trang web tiếng Nga... | ngoclien_salem | Học tiếng Nga | 2 | 17-02-2009 16:49 |
| Trang chủ tạm ngừng hoạt động | virus | Thông báo của BQT | 1 | 12-03-2008 13:56 |