Về sự tham gia chiến đấu của Liên Xô ở Việt Nam trong chiến tranh chống Mỹ

[Gấu Misa]

Nhân đọc bài của bác tykva về cuộc gặp gỡ của các CCB Nga với thanh niên Moskva,GM có một câu hỏi xin nhờ các bác trả lời giúp.
Xung quanh việc LX giúp đỡ VN trong kháng chiến chống Mĩ,có nhiều thông tin khác nhau về vai trò của người lính Xô viết ở VN.GM từng đọc trên một số báo của nhà nước VN cũng như những bài viết trên trang chủ của nuocnga.net,thì hầu như chỉ nhắc đến những cán bộ quân sự LX đóng vai trò cố vấn và huấn luyện quân sự cho chiến sĩ ta.Nhưng khi đọc một số tư liệu tiếng Anh như trên Wikipedia hay BBC thì lại có thông tin nói rằng các quân nhân LX ở VN đã trực tiếp chiến đấu bảo vệ vùng trời miền Bắc và đã có một số người hy sinh.
Vậy GM xin hỏi những thông tin trên có phải xác thực không,độ tin cậy đến mức nào?Bởi họ còn dẫn ra một số tài liệu vừa được giải mật của LX khẳng định sự tham chiến của quân đội Xô viết ở miền Bắc.
Bác nào có nguồn thông tin tin cậy xin post lên diễn đàn để mọi người có thể biết được chính xác sự thật LS,qua đó hiểu hơn sự ủng hộ to lớn chí tình của Đảng,Nhà nước và nhân dân Xô viết đối với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân VN.
Cảm ơn các bác trước.

[hungmgmi]

Bạn đọc tham khảo ở đây nhé. Đây cũng chỉ là một cách đưa tin thôi, còn độ xác thực chưa bàn đến. Tin do BBC phát hôm 17/2/2007:
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/viet...ansvnwar.shtml

[putin]

Xin trả lởi bạn Misa là chuyện các CCB Liên Xô tham chiến là có thật. Chính tôi trong một lần tham quan Bảo tàng chiến tranh vệ quốc tại Kiev đã được nói chuyện với một CCB, một thiếu tướng không quân người Nga. Ông kể lại đã từng tham chiến trên bầu trời Việt nam. Ông còn hào hứng kể lại mấy trận đánh tiêu biểu. Nhìn nét vẽ của ông vẽ lại đường bay mà còn sắc nét lắm.

[Gấu Misa]

Cảm ơn các bác đã hồi âm nhanh chóng.Về vấn đề này thì các CCB Xô viết đã công nhận,chỉ còn chờ sự công nhận ở cấp nhà nước của VN và LB Nga nữa thôi.
Hy vọng rằng các bác sẽ cung cấp thêm nhiều tư liệu hơn về vấn đề này,cụ thể là về quá trình chiến đấu,những chiến công và cả sự hy sinh của các chiến sĩ Xô viết trong công cuộc bảo vệ miền Bắc XHCN.

[phuongnn]

Gấu Misa viết

chỉ còn chờ sự công nhận ở cấp nhà nước của VN và LB Nga nữa thôi...

Thế theo bạn, khi mà báo chí Việt Nam đã nói nhiều về việc này, Quân chủng PKKQ đã nhiều lần tiếp đón chính thức các CCB Xô-viết sang thăm lại Việt Nam... thì đã là công nhận cấp Nhà nước chưa? Mà thực ra trên thực tế có cần cái gọi là "công nhận cấp Nhà nước" đó không?

Chuyện này, không cần cái đó đâu... chỉ cần sự quan tâm của nhiều người như bạn, như chúng ta là quá đủ rồi.

[Cartograph]

Ngày 15 tháng 2 hàng năm , đã được nhà nước Nga(và một số nước khác thuộc Liên Xô cũ) coi là Ngày Tưởng nhớ các chiến sỹ-quốc tế; gồm tất cả những người đã hy sinh trong các cuộc chiến tranh , có người nước họ hy sinh(trong đó có cả Việt Nam). Theo mình, đó là sự công nhận của Nhà nước.
Theo tôi hiểu, ý của GM chỉ còn là công bố các danh sách những người đã hy sinh tại VN, và các trường hợp cụ thể hy sinh, hoặc tham chiến của từng người. Phải vậy không GM?

[Gấu Misa]

Vâng bác Cartograph nói đúng ý của GM rồi đấy ạ.GM muốn biết nhiều hơn về một số trận đánh tiêu biểu,và cả một số tấm gương chiến đấu dũng cảm của các chiến sĩ Xô viết trong cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của Mĩ ở miền Bắc.

[Gấu Misa]

GM ủng hộ việc bác nthach dịch bài trên ra tiếng Việt.Nếu như bản gốc tiếng Nga đã được đưa lên mạng thì điều này đâu còn là bí mật mà chúng ta phải giấu.
Việc tìm hiểu quá trình tham gia chiến đấu và những hy sinh mất mát của Hồng quân trong khi thực hiện nghĩa vụ quốc tế ở VN sẽ giúp chúng ta thêm yêu mến đất nước Nga và các dân tộc Xô viết chứ không có hại gì đâu.

[tykva]

Nthach thân mến, theo tôi ta nên gửi bài viết này xin ý kiến ông Kolesnik, Chủ tịch Hội CCB Nga đã từng chiến đấu ở VN (hihi, bản thân sự tồn tại của Hội này đã là bằng chứng cho thấy các chiến sĩ Quốc tế Liên Xô có mặt, trực tiếp chiến đấu và góp phần không nhỏ trong trên bốn ngàn cái máy bay Mỹ rơi trong thời kỳ 1965-1973 rồi) để ông cho ý kiến nhé.


Xin các bác tiếp tục cho ý kiến

[Cartograph]

Bác GM ơi, còn một số bài ở đây, đáp ứng các ...tò mò của bác. Bác chịu khó đọc nhé:

13-й заместитель генерала
Nguon: http://www.arnuvo.net/WEB/HTML/31595.HTM

...................................
"В Москве, в каком-то большом кабинете, высокий солидный генерал вручил парням ордена Красной Звезды.
- Вы отлично выполнили свой воинский долг, - сказал этот большой начальник. - Спасибо вам! Но только никогда никому не говорите, что воевали во Вьетнаме. Если спросят, за что орден дали, отвечайте кратко: "Выполняли боевое задание". Понятно?
- Так точно! Служим Советскому Союзу!
А контузия дала о себе знать еще в армии. Увлекся тяжелой атлетикой. Заметили, как крепкий младший сержант штангой балуется, посоветовали к соревнованиям готовиться. Он и готовился. Тренировался вовсю. Однажды поднял тяжеленную штангу и... потерял сознание. Увезли в госпиталь, в Брянск. Там доктора заключение дали: "Кровоизлияние. Последствия контузии..." Два месяца в госпитале на ноги поднимали, а потом... опять в полк, на "точку".
...........
Да я больным себя никогда не считал, даже после госпиталя. Потом еще сознание терял. Видать, та бомбежка для меня даром не прошла. После уже, когда демобилизовался, на "Колмогоровском" бульдозеристом был, опять себя худо почувствовал. В Ленинград отправляли, инвалидность давали... Да что я, без рук, без ног, чтобы дома пенсионером по инвалидности сидеть?! Ни фига себе, выдумали. Правда, с бульдозера пришлось уйти. Тяжеловато все-таки. Токарем работаю... И удостоверение теперь у меня особое есть, нас к участникам войны приравняли. А про Вьетнам лет двадцать, даже больше - молчал, как генерал наказывал. Военная тайна все-таки. Ну, а сейчас, наверное, говорить об этом можно, сейчас вроде секретов нет!..
Ему исполнилось 60 лет. На том вымпеле, что над диваном в его квартире, кроме ордена Красной Звезды, есть еще медаль Дружбы. Это - вьетнамская награда. Выглядит как новенькая, тоже, видимо, не носил. А вот три "Шахтерские cлавы" полный кавалер этого почетного знака Юрий Павлович Листратов иногда, на праздник, прикрепляет к своему выходному пиджаку. Этими наградами он, по праву считающий себя горняком, заслуженно гордится.
А орден Красной Звезды - это, считает, память о годах военной службы. Когда ждала его в Кузбассе молодая жена Тася с маленькой дочкой на руках. Когда выполнял приказы командиров, свято веря в то, что воюет за свободу братского народа. И думать не думает о том, что та проклятая бомба могла упасть метров на пятьдесят левее - прямо в его окоп.
Жизнь продолжается. Подрастают внук и внучка. Это самая большая радость горняка и воина Юрия Павловича Листратова - сильного, доброго и на редкость скромного человека.
P. S.
Наверняка в Кемеровской области живут сегодня многие бывшие воины, принимавшие участие в боевых действиях далеко-далеко от родины. Они выполняли приказы командования, их действия были засекречены.
Мы просим бывших солдат и офицеров, участвовавших в боевых действиях советских войск за рубежом, откликнуться, сообщить о себе в редакцию “Кузбасса”. И газета обязательно расскажет своим читателям о ваших ратных делах в дальних странах, о том, что до недавнего временихранилось под грифом “секретно”.



ТАНЕЦ СО СМЕРТЬЮ
Nguon: http://www.vap61vap62.com/postings_dwd.htm

С высоты 5000 метров непроходимые джунгли Северного Вьетнама кажутся сплошным ковром. Заметить ракетный комплекс с такой высоты летчик просто не в состоянии.
Четверку "Фантомов" на экране индикатора оператор станции наведения увидел как четыре светящиеся точки. Пуск, ракета пошла. Пилот Фантома заметил белый след, тянувшийся от земли.
Ракета летит к цели не больше минуты. За это короткое время летчик должен обнаружить ракету, и успеть от нее уйти.
Уйти от смерти, летящей со скоростью, вдвое большей скорости звука, нелегко. Способ один: резко бросить самолет вниз и в сторону. Этот маневр американцы называли «танец со смертью».

ЗАСТАВКА «ТАНЕЦ СО СМЕРТЬЮ».

ЗКГ. В начале войны между Южным и Северным Вьетнамом американские пилоты чувствовали себя абсолютно свободно. Винтовки образца 30-х годов и зенитная артиллерия северных вьетнамцев не могли достать самолеты, летящие на большой высоте. Боевые вылеты без всякого противодействия с земли, американские пилоты называли между собой «сбегать за молоком».
Но «легкое молоко» скоро закончилось. На вооружении Северного Вьетнама появились советские зенитные ракетные комплексы С-75.
ЛА ДИНЬ ТЬИ. Когда мы получили ракетные комплексы, президент Хо Ши Мин сказал нам, что ракетные войска должны одержать победу именно в первом бою.
Другие войска уже одержали ряд побед, а значит, и ракетчики в первом бою должны победить.
................................
...............................

[tykva]

Em xin gửi lại đây toàn văn bài báo mà bác Bản đồ đã cho link trên kia, mời các bác đọc:

13-й заместитель генерала
На днях ему исполнилось 60 лет. И собралась за юбилейным столом вся родня Юрия Павловича Листратова: мама Анастасия Григорьевна, которая сама недавно встретила свое 80-летие, два брата - Федор и Анатолий, дети, внуки. Съехались в Белово они в этот день из разных городов и сел Кузбасса. И подняли стаканы за юбиляра, за его нелегкую жизнь, за его здоровье, которого, увы, так не хватает этому человеку. Конечно, много было в этот день воспоминаний. Родился-то Юрий Павлович далеко от Сибири - в деревне Елшанка нынешней Самарской области. Но вот уже без малого полвека, как семья приехала в Кузбасс. Здесь и дом родимый, и, смело можно сказать, вторая родина.
Рабочая семья. Рабочий человек отмечает свой шестидесятый день рождения. Более тридцати лет Листратов - на разрезе "Колмогоровский". Вначале - бульдозерист, последние годы - токарь.
Но в уютной комнате, на ковре над диваном, пришпилен небольшой вымпел. А на нем - орден Красной Звезды. Новенький, будто только полученный.
- Да я его, считай, и не носил, - говорит Юрий Павлович. - Вначале вроде как не рекомендовали, а потом... Потом...пиджак жалко дырявить. Орден-то на винте, большую дырку делать надо. Пускай лучше на стене висит.
Боевой орден у шестидесятилетнего горняка. Откуда? За что получил высокую награду?
Голодно было в тот год в Поволжье. Неурожай сказался. И кормильцев семья потеряла. Вот и переехали к родственникам в Сибирь, здесь, мол, жизнь сытнее. Юра к труду с детства был приучен, как только в школу пошел, так и на колхозных полях работать начал. Руки у него действительно золотые - все умеет. А потом еще школу сельских механизаторов окончил, это уже здесь, в Кузбассе.
Работал, правда, не в деревне. На Беловскую ГРЭС устроился, нужным работником оказался. Даже отсрочку от армии получил, потому и служить пошел не со своим годом, а попозже...
Воинский эшелон остановился в Брянске. Парням объявили: "Вам повезло, будете служить в ракетных войсках. В ПВО!.."
Поздняя осень 1964 года, затем - зима. Ракетный полк противовоздушной обороны дислоцирован под Брянском. Скрещенные пушки на черных петлицах. После учебы - одна лычка на погонах. Ефрейтор Листратов направляется на "точку". Ракетчик-артиллерист. Военная специальность - стартовик.
- Да, ефрейтором стал. Большой чин, - улыбается Юрий Павлович. - Как у нас говорили: тринадцатый заместитель генерала. Понятно почему?
Разумеется, понятно, Ведь если считать все воинские звания - от генерал-майора до ефрейтора, как раз и получится тринадцатый по счету. Прапорщиков в те годы еще не было, а то бы пятнадцатым стал...
Значит, стартовик. Ответственная должность, хотя, может быть, и не очень приметная. Но именно стартовики готовят ракету к пуску.
А газеты в то время писали о том, как "американские агрессоры начали бомбовую войну против народа Вьетнамской республики". На политинформациях им об этом замполит подробно рассказывал. И мало-помалу пошли в казарме разговоры: "Поедем воевать во Вьетнам..."
- Сначала поехал туда наш командир дивизиона, - рассказывает Юрий Павлович. - Офицеры молчат, а мы между собой чуть ли уже не в полный голос заговорили, что, мол, пошлют нас обязательно на эту войну.
Короче, однажды собрали нас в клубе, - продолжает Листратов. - Какие-то важные генералы приехали, выступали. Говорили очень серьезно и вроде убедительно. Так и так. Предстоит командировка во Вьетнам. Воевать вы там, конечно, не будете - это генералы так говорили. - Станете обучать наших вьетнамских друзей обращаться с ракетами. Никаких военных действий, значит, никакой опасности. Домой об этом ни в коем случае не пишите. Это - военная тайна. Мы обязаны оказать вьетнамскому народу, борющемуся за свою свободу, братскую помощь. Ну, а дальше: приказ, сборы, погрузка...
Очень странное на вид "войсковое подразделение" шло к самолетам. Выдали ребятам суконные гражданские костюмы, рубашки, галстуки (завязывать их почти никто не умел). А чтобы у переодетых солдат вид был совсем уж солидным, на каждого... надели шляпу.
- Я до того шляпу сроду не носил, да и потом тоже. А тут - все в шляпах, по такой вот форме в самолет садились.
Вначале приземлились в Пекине. И был шикарный обед в советском посольстве. Только одно неудобство: на улице жара, а пиджаки и галстуки снимать нельзя. Великую страну представляли, значит, должны быть солидно одеты.
Затем - Ханой. Недалеко от города разместились в бамбуковых хижинах. Техника своя, родная - установки СМД-75, все отлично знакомо. И вьетнамцы со своими зенитками неподалеку стояли. Вот они-то и стали учениками наших солдат.
- Что верно, то верно, обучали мы их, как с ракетами обращаться. Старательные они, вьетнамцы, слушали нас внимательно, стремились все делать как надо. Только вот когда боевая тревога - тут уж мы сами. Никаких вьетнамских солдат рядом не должно быть, чтобы не мешали. - Юрий Павлович на секунду умолкает, словно решая, - говорить дальше, или нет. Затем все-таки продолжает:
- В боевой готовности мы были постоянно. Тревога - это значит самолеты противника приближаются. Ракета - на машине с тягачом. Соединяем разъемы. Это как, к примеру, в магнитофоне, но побольше размером, конечно. Заправка окислителем... Все четко, точно, проверено. И ракета - на пусковую установку. Докладываем по связи: "Ракета к пуску готова!" Дальше уже не мы, стартовики, управляем. Есть кому и цель поймать, и старт дать... А мы - в окопчиках.
"Небо над Ханоем должно быть чистым!" - так говорили высокие командиры. И дивизион, в котором служил ефрейтор Листратов, за время боевых действий сбил восемь самолетов, летевших бомбить Ханой.

[tykva]

(Tiếp theo)

- Ну, может быть, один или два самолета без моего участия сбили. А так я все время в подготовке ракеты участвовал. Опасно? Наверное. Правда, наш полк ни одного человека во Вьетнаме не потерял. В других советских частях, знаю, были жертвы. Нас Бог миловал. Правда, и мне разок крепко досталось. До сих пор аукается.
Очередная тревога. Стартовики сделали свое дело. Залегли в окопы. Можно сказать, в окопчики, небольшие, хотя и с земляным валом. Бомбардировщик в небе - совсем не безобидная цель. Бомбили расположение дивизиона, и не раз. Но больше "мазали". А тут...
Рвануло точно посредине, между двумя окопами, в одном из которых залег Листратов с еще двумя стартовиками. Грохнуло мощно. Волной парней вышвырнуло из их укрытия, шлепнулись они невдалеке, землей присыпало. Может, терял сознание, может - нет. Но очухался - худо стало. В ушах звон, голова трещит, во рту противно... Потом врачи скажут: "Была контузия". А тогда отлежался малость и снова - в строй, за дело.
Через день еще один самолет сбили. Рассчитались, стало быть, за тот "полет из окопа".
Продолжались военные будни. И так случилось, что получил повышение по службе наш земляк. Произошло это неожиданно. В военную форму солдат советских так и не переодели.
Так вот. Однажды во время очередного занятия с вьетнамцами травму получил командир отделения стартовиков сержант Борис Николаенко. (Он, к слову, сейчас неподалеку от Листратова, в том же Белове живет). А тогда обучал сержант вьетнамцев приемам заправки ракеты окислителем. Вроде ничего сложного: рукав с наконечником вставлялся в специальный "стакан". Это и есть дозаправка. Конечно, по инструкции Николаенко должен был быть в костюме химзащиты. Но кто там, на войне, обращал на это внимание? Как был Борис в майке, так и вел занятия.
А вьетнамец тот неловким оказался. Вот и плеснул нечаянно на наставника окислитель из рукава. Сержанта - в медсанчасть. А Листратова, как первого номера расчета стартовиков, - командиром на сержантскую должность.
- Ну, был командиром. Вроде получалось, - как бы извиняясь, говорит бывший воин. - Когда уже в Брянск вернулись, решили меня и в звании повысить: дали младшего сержанта, вторую лычку на погоны пришил. Стал заместителем командира взвода.
Так что со временем наш герой стал аж двенадцатым заместителем генерала. Отслужил все три года - от звонка до звонка.
Ну, а орден как получил? Вдруг посылают его и еще одного солдата полка... в Москву. Сказали им: там наградят.
В Москве, в каком-то большом кабинете, высокий солидный генерал вручил парням ордена Красной Звезды.
- Вы отлично выполнили свой воинский долг, - сказал этот большой начальник. - Спасибо вам! Но только никогда никому не говорите, что воевали во Вьетнаме. Если спросят, за что орден дали, отвечайте кратко: "Выполняли боевое задание". Понятно?
- Так точно! Служим Советскому Союзу!
А контузия дала о себе знать еще в армии. Увлекся тяжелой атлетикой. Заметили, как крепкий младший сержант штангой балуется, посоветовали к соревнованиям готовиться. Он и готовился. Тренировался вовсю. Однажды поднял тяжеленную штангу и... потерял сознание. Увезли в госпиталь, в Брянск. Там доктора заключение дали: "Кровоизлияние. Последствия контузии..." Два месяца в госпитале на ноги поднимали, а потом... опять в полк, на "точку".
- Да я больным себя никогда не считал, даже после госпиталя. Потом еще сознание терял. Видать, та бомбежка для меня даром не прошла. После уже, когда демобилизовался, на "Колмогоровском" бульдозеристом был, опять себя худо почувствовал. В Ленинград отправляли, инвалидность давали... Да что я, без рук, без ног, чтобы дома пенсионером по инвалидности сидеть?! Ни фига себе, выдумали. Правда, с бульдозера пришлось уйти. Тяжеловато все-таки. Токарем работаю... И удостоверение теперь у меня особое есть, нас к участникам войны приравняли. А про Вьетнам лет двадцать, даже больше - молчал, как генерал наказывал. Военная тайна все-таки. Ну, а сейчас, наверное, говорить об этом можно, сейчас вроде секретов нет!..
Ему исполнилось 60 лет. На том вымпеле, что над диваном в его квартире, кроме ордена Красной Звезды, есть еще медаль Дружбы. Это - вьетнамская награда. Выглядит как новенькая, тоже, видимо, не носил. А вот три "Шахтерские cлавы" полный кавалер этого почетного знака Юрий Павлович Листратов иногда, на праздник, прикрепляет к своему выходному пиджаку. Этими наградами он, по праву считающий себя горняком, заслуженно гордится.
А орден Красной Звезды - это, считает, память о годах военной службы. Когда ждала его в Кузбассе молодая жена Тася с маленькой дочкой на руках. Когда выполнял приказы командиров, свято веря в то, что воюет за свободу братского народа. И думать не думает о том, что та проклятая бомба могла упасть метров на пятьдесят левее - прямо в его окоп.
Жизнь продолжается. Подрастают внук и внучка. Это самая большая радость горняка и воина Юрия Павловича Листратова - сильного, доброго и на редкость скромного человека.
Илья ЛЯХОВ.
Белово.
P. S.
Наверняка в Кемеровской области живут сегодня многие бывшие воины, принимавшие участие в боевых действиях далеко-далеко от родины. Они выполняли приказы командования, их действия были засекречены.
Мы просим бывших солдат и офицеров, участвовавших в боевых действиях советских войск за рубежом, откликнуться, сообщить о себе в редакцию “Кузбасса”. И газета обязательно расскажет своим читателям о ваших ратных делах в дальних странах, о том, что до недавнего временихранилось под грифом “секретно”.

http://www.arnuvo.net/WEB/HTML/31595.HTM

[Cartograph]

Ngày trước (vào những năm đầu thập niên 90 thế kỷ trước) báo của ta đã có bài này, dịch từ nguồn từ các báo Nga, về phỏng vấn các cựu chiến binh Nga tham gia Chiến tranh Việt Nam, trong đống báo cũ của em, gửi các bác tham khảo:

[tykva]

Bài viết về các cải tiến tên lửa Liên Xô cho điều kiện cụ thể của chiến tranh Việt Nam:

http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=583

Mời các bác đọc, em tránh tiếng ...thâm canh, một bài mà post ở những mấy nơi

[nthach]

tykva viết

Bài viết về các cải tiến tên lửa Liên Xô cho điều kiện cụ thể của chiến tranh Việt Nam:

http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=583

Mời các bác đọc, em tránh tiếng ...thâm canh, một bài mà post ở những mấy nơi

Cảm ơn chị Bí về bài - Cuộc thực nghiệm Hà Nội mà chị đã post ở đường Link trên. Tuy chưa đọc hết để hiểu chọn từng nghĩa của bài. Nhưng lướt qua đây, bài viết cũng cho ta thấy, ít nhất cũng đã có vài cải tiến nhỏ về thông số kỹ thuật cho tên lửa S - 75 sau khi nó đã sang đến Việt Nam để được thích hợp hơn với điều kiện chiến trường của ta... Nếu không có gì khúc mắc, chị có thể dịch bài này ra tiếng Việt để mọi người cùng đọc???

[tykva]

nthach viết

Cảm ơn chị Bí về bài - Cuộc thực nghiệm Hà Nội ... Nếu không có gì khúc mắc, chị có thể dịch bài này ra tiếng Việt để mọi người cùng đọc???

Nếu mọi người tin tưởng thì chị dịch thôi, có điều chị đang bận, nên chỉ dám hứa sẽ dịch từng đoạn ngắn một, thế nhé?

[tykva]

Trước tiên là tiểu sử bác Moiseev đã nhé. Mình không thạo lắm về các thuật ngữ quân sự, có gì Thạch sửa giúp nhé.

Moiseev Anatoli Petrovich, đại tá. Công dân danh dự của thành phố Hà Nội.

Ông sinh ngày 12/6/1926 tại tỉnh Orlov, gia nhập Hồng quân Liên Xô năm 1943.
Chiến đấu ngoài mặt trận từ tháng 10/1943 cho đến khi chiến tranh kết thúc. Sĩ quan điều khiển – Trung đoàn phó trung đoàn pháo binh 242 mặt trận Belorus.

Từ 4/1950 đến 4/1952 học ở trường tên lửa-phòng không Zhitomir. Sau khi tốt nghiệp được điều đến trung đoàn tên lửa phòng không cận vệ số 236 với chức trách kỹ thuật viên, trưởng bộ phận kỹ thuật, chỉ huy phó tiểu đoàn kỹ thuật lực lượng tên lửa

Từ 9/1967 đến 8/1968 trực tiếp tham gia chiến đấu tại Việt Nam, là trưởng nhóm chuyên gia quân sự Liên Xô trong lực lượng tên lửa phòng không Việt Nam.

Từ năm 1970 đến 1977 là kỹ sư trưởng của ГУ 4, Bộ quốc phòng Liên Xô.

Từ tháng giêng 1975 đến tháng giêng 1977 công tác ở Libia.

Được tặng thưởng huân chương «Chiến tranh Vệ Quốc” hạng II, “Sao đỏ” và 15 huy chương, trong đó có huy chương “Vì công trạng trong chiến đấu và huy chương “Hữu nghị” của Việt Nam.

Mất ngày 25.05.2006 tại Matxcơva

[tykva]

Tháng 9 / 1967 tôi cùng với nhóm 14 sĩ quan tên lửa lên tàu khách liên vận quốc tế từ Matscơva qua Bắc Kinh, sau hai tuần chờ đợi tại thủ đô Trung Quốc chúng tôi lại lên tàu từ Bắc Kinh đến Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Tôi là thiếu tá, nguyên tiểu đoàn phó tiểu đoàn kỹ thuật tên lửa thuộc Trung đoàn tên lửa phòng không cận vệ khu vực Matscơva thuộc binh chủng Tên lửa phòng không Liên Xô, và chức vụ đang chờ tôi là trưởng nhóm chuyên gia quân sự tiểu đoàn kỹ thuật tên lửa phòng không thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhiệm vụ chính của tôi bao gồm cả việc kiểm tra, và giúp đỡ phía Việt Nam sử dụng tên lửa, chỉnh sửa thiết bị kỹ thuật, lắp ráp, kiểm tra các cơ cấu nâng, thành phần nhiên liệu và xe đặc chủng vận chuyển và nạp đạn. Chúng tôi thuộc biên chế nhóm chuyên gia quân sự cao cấp thuộc Bộ tư lệnh Phòng không Quân đội nhân dân Việt Nam.

Vào thời kỳ đó Liên Xô chuyển cho phía Việt Nam các tổ hợp tên lửa C-75 “Dvina”, vốn đã được kiểm chứng là thứ vũ khí hiệu quả cao trong cuộc đấu tay đôi với không quân Mỹ.

Thông thường, trong các cuộc không khích các mục tiêu trên lãnh thổ miền Bắc Việt Nam có sự tham gia đồng thời của hàng trăm máy bay ném bom và tiêm kích. Mục tiêu của chúng là phá huỷ đến tận gốc nền kinh tế của đất nước này, và bằng cách đó buộc Việt Nam phải đầu hàng.

(Còn tiếp)

[tykva]

Ví dụ, tháng 10 năm 1967 không quân Mỹ đã thực hiện 4.830 phi vụ, và đánh phá 158 mục tiêu, vào tháng 11 – 3.100 phi vụ và 90 mục tiêu đã bị đánh phá. Các chuyến bay do thám được thực hiện suốt đêm ngày. Vào ban ngày là các máy bay SR-71, còn ban đêm – máy bay А-6 từ lực lượng không quân thuộc Hải quân. Các mục tiêu bị đánh phá dữ dội nhất là Hà Nội và vùng phụ cận, cảng Hải Phòng với các cầu tàu, các con đường sắt chiến lược, đường bộ nối Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội và biên giới với Trung Quốc. Đó là những con đường chính đảm bảo việc cung cấp hàng quân sự và dân sự cho VN DCCH.

Mùa thu năm 1967 các vụ tập kích bằng không quân và ném bom thành phố - khu vực Kim Liên, trường ĐH Bách khoa (được xây dựng với sự giúp đỡ của Liên Xô), Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân và khu khách sạn, nơi ở của một số chuyên gia quân sự. Do các chuyên gia quân sự Liên Xô đứng trước nguy cơ cao bị thương vong, chính phủ Việt Nam quyết định chúng tôi phải đi sơ tán về một vùng dân cư nằm trong rừng, cách thủ đô chừng 20-25 km, gọi là Vùng B.

Các nhiệm vụ tiêu diệt các máy bay có người lái của Mỹ nhìn chung chúng tôi đã hoàn thành tốt, phía Mỹ phải chịu tổn thất lớn. Để giảm đến mức tối đa các tổn thất, và hạ thấp hiệu quả sử dụng tên lửa phòng không của Việt Nam, phía Mỹ đã áp dụng những biện pháp khác nhau: sử dụng các loại nhiễu chủ động và nhiễu thụ động, dùng tên lửa “không đối đất” loại Shrike bắn vào các điểm điều khiển tên lửa của các tiểu đoàn chiến đấu, ném bom các tiểu đoàn kỹ thuật v.v…

(Còn tiếp)

[tykva]

Tuy thế, với sự giúp đỡ của các chuyên gia quân sự Liên Xô các chiến sĩ tên lửa Việt Nam đã học được cách sử dụng thứ vũ khí rất mạnh của mình, và tiếp tục gây những tổn thất to lớn cho không quân Mỹ. Ví dụ, chỉ trong tháng 10, trong 212 trận đánh họ đã tiêu diệt được 88 máy bay, bắn hỏng 39 chiếc khác, trung bình sử dụng 3,86 tên lửa cho một mục tiêu. Bộ chỉ huy của Việt Nam hàng ngày công bố số lượng các máy bay đối phương bị hạ trên các tấm biển lớn, cứ sau mỗi trận đánh các con số lại được ghi lên, và tổng số không ngừng tăng.

Thế nhưng phía Mỹ cũng cải tiến không ngừng các thiết bị chống tên lửa của chúng ta. Một trong các biện pháp mới xuất hiện là việc tạo ra các nhiễu chủ động trên tần số vô tuyến điều khiển tên lửa. Nguyên do, trong “trái tim” của mỗi tên lửa - khối ФР-15 - đều có 2 kênh điều khiển và kênh quan trắc. Kênh thứ hai này cho phép thông báo liên tục các tín hiệu đáp lại tín hiệu hỏi của Trạm điều khiển định vị tên lửa, trên cơ sở các tín hiệu này trung tâm sẽ phân tích và đưa ra mệnh lệnh điều khiển tên lửa.

Từ tháng 9, hoặc tháng 10, trong hoàn cảnh chiến đấu, trên màn hình ra đa của Trạm chúng tôi đã thấy xuất hiện các trường hợp riêng rẽ của các nhiễu chủ động yếu trên kênh quan trắc, xuất phát từ phía đối phương. Tiếc rằng vào thời gian đó chúng tôi đã không chú ý đến chúng một cách đúng mức, bởi các chuyên gia - đại diện của các nhà sản xuất – cho rằng về lý thuyết việc sử dụng các nhiễu loại này trên kênh quan trắc là có thể, nhưng trên thực tế xác suất sử dụng chúng là rất nhỏ. Thật thế, đến đầu tháng 12 thì các nhiễu loại đó hầu như không xuất hiện thêm. Tôi còn nhớ, tất cả mọi việc đã thay đổi hoàn toàn vào ngày 15 tháng 12 năm 1967. Trong ngày hôm đó một toán máy bay Mỹ xếp hàng chỉnh tề như đi duyệt binh thực hiện không kích Hà Nội và ngoại ô. Đội hình của chúng vừa xuất hiện trong vùng trời do tiểu đoàn của chúng tôi kiểm soát thì tên lửa cũng khai hoả đánh chặn. Đã có 29 tên lửa được phóng lên, 11 chiếc rơi mất. Trung tâm điều khiển đã không “nhìn thấy” được chúng trên màn hình, bởi đó là lần đầu tiên Mỹ áp dụng cải tiến kỹ thuật của chúng một cách rộng rãi – phát nhiễu chủ động phá kênh quan trắc của tên lửa. Kênh này bị “mù” hoàn toàn, không còn nhìn thấy các tên lửa của mình nữa, còn kênh điều khiển cũng không thể điều khiển được quỹ đạo của tên lửa, bởi không có các thông số định vị của chúng. Các tên lửa bắn ra hoàn toàn mất điều khiển, bay theo quán tính với một năng lượng động học lớn đã rơi lung tung, quét sạch mọi thứ tình cờ tại điểm rơi: các thành phần trong nhiên liệu của chúng kết hợp, nổ tung ra những vùng lửa lớn, làm các đầu đạn nổ tung. Trong khi đó, máy bay Mỹ đã kịp ném hết số bom chúng mang theo và trở về căn cứ an toàn. Chịu ảnh hưởng của sự việc bất ngờ này nên tinh thần các chiến sĩ tên lửa và tinh thần của nhân dân trong vùng hoang mang hết sức.

Vì sự kiện này mà chính phủ Việt Nam DCCH đã phải xin Đại sứ quán Liên Xô giúp đỡ. Đại sứ Liên Xô tại Hà Nội I.S. Tsherbakov ngay lập tức đã tổ chức cuộc họp các chuyên gia quân sự Liên Xô. Đối tượng tham gia họp rất hẹp, bao gồm trưởng nhóm Chuyên gia Quân sự,Trung tướng V.N. Abramov, trưởng nhóm chuyên gia về Tên lửa phòng không Thiếu tướng N.I. Kulbakov, đại diện nhà thiết kế Trạm điều khiển tên lửa A.M. Eliseev và một vài chuyên gia khác.

(Còn tiếp)