Họa sĩ Ivan Kramskoi và "Người đàn bà xa lạ"

[Nina]

"Người đàn bà xa lạ" của Ivan Kramskoi


Неизвестная. Иван Крамской
Холст, масло. 1883

Có lẽ đó là tác phẩm nổi tiếng nhất của Ivan Kramskoi, bức tranh bí ẩn nhất, mà cho đến nay vẫn còn chưa được hiểu hết, vẫn còn bí mật. Ivan Kramskoi đã đặt tên cho bức tranh của mình là "Người đàn bà xa lạ", và như vậy đã bao phủ lên bức tranh này một tấm màn bí mật. Dáng vẻ của người phụ nữ trên tranh gợi nên sự băn khoăn và lo lắng, một sự cảm mơ hồ chẳng lành và cái gì đó mới mẻ đáng nghi ngờ - một dạng phụ nữ không phù hợp với "khuôn vàng thước ngọc" thời gian trước đó. "Không rõ ai là người phụ nữ này: một người phụ nữ đoan trang hay là một gái bán hoa, nhưng trong chân dung của cô ta là cả một thời đại" - một số người đã nhận xét thế. Ngày nay "Người đàn bà xa lạ" đã trở thành hình tượng của vẻ quý phái và sự tao nhã thượng lưu. Người phụ nữ ấy ngồi trong chiếc xe hở mui đi ngang qua cầu Anichkov, nhô cao lên trên thành phố sương mù trắng lạnh như một nữ hoàng...Trang phục của người phụ nữ này - chiếc mũ "Fransisk" với những chiếc lông chim nhẹ nhàng trang nhã, đôi găng tay Thụy điển làm từ loại da thuộc mỏng nhất, áo khoác "Skobelev" với lông thú và những dải lụa xanh, vòng đeo tay vàng - tất cả là những chi tiết thời trang của bộ trang phục phụ nữ những năm 1880, những chi tiết để tạo ra sự thanh lịch quý phái. Nhưng điều đó không có nghĩa là người phụ nữ này thuộc tầng lớp thượng lưu, có lẽ còn là ngược lại - quy luật bất thành văn hồi đó hoàn toàn loại trừ việc ăn mặc hoàn toàn theo đúng mốt như thế trong các tầng lớp thượng lưu của xã hội.

Nina dịch từ các trang
http://www.artrussia.ru/
http://www.agniart.ru/

[FORYTCHIA]

Nina nghĩ sao về xuất xứ của khuôn mặt mang nét không lấy gì là đặc Nga ? trong tranh của I.kramxkoi

[Nina]

Em nghĩ, đó là khuôn mặt của một người ... có mang dòng máu châu Á , ví dụ Gruzia, Mông Cổ gì đó . Dù sao đi nữa thì vẫn tuyệt đẹp

[FORYTCHIA]

Nina viết

đó là khuôn mặt của một người ... có mang dòng máu châu Á , ví dụ Gruzia, Mông Cổ gì đó . Dù sao đi nữa thì vẫn tuyệt đẹp

Nét lông mày rậm của Nàng nói lên điều đó, Nina còn biết gì thêm về Nàng nữa không?

[Nina]

Hihi, theo em thì những bức chân dung có tên Неизвестный/Неизвестная thường là do họa sĩ không biết tên người mẫu , hoặc biết mà không chịu tiết lộ . Thế thì làm sao mà ta biết thêm được

[dinhtuhuong]

Cứ đẹp là được, mình thưởng thức nghệ thuật thôi.
FOR ơi, làm một trang hoa lá cành đi cho tười đời chút

[hungmgmi]

Ở Việt nam ta, có lẽ đây là một trong vài tác phẩm của hội họa Nga được biết đến nhiều nhất. Sánh ngang với nó về độ nổi tiếng ở ta có lẽ là "Mùa thu vàng" của Levitan. Cũng dễ hiểu vì ngày xưa dân ta đi Liên xô hay mang phiên bản của hai bức tranh này về. Tranh in lên bìa cứng, có khung, cỡ như tờ tạp chí, giá lại rẻ, có 1 rúp 80 kô-pếch.
Trở lại câu hỏi của FOR, đó là câu hỏi thường trực trong đầu của hầu hết mọi người khi chiêm ngưỡng tác phẩm này.
Hãy nghe tác giả của nó, họa sĩ Kramskoi trả lời. Các thông tin dưới đây hungmgmi lược dịch từ bài báo đăng trên tạp chí "Nữ công nhân", trong sê-ri "Khi những bức chân dung lên tiếng":
"Người đàn bà ngồi trên xe đi dạo trên đại lộ Nevski, vào khoảng 3 đến 5 giờ chiều, mặc chiếc áo khoác với lông thú, với vẻ đẹp kiểu lai Digan...". Đó là những dòng đầu tiên về tác phẩm này do nhà văn Petr Boborykin viết trên tờ "Báo Chứng khoán" ngày 24/3/1883.
Hầu như cả thành Peterburg đổ xô đi xem "Người đàn bà xa lạ". Bức tranh sau đó đã "du ngoạn" qua một số bộ sưu tập cá nhân trong và ngoài nước. Năm 1925, kiệt tác của Kramskoi mới trở về Nga và được trưng bày tại Bảo tàng T'retiakov.
Người ta kể lại rằng, tại cuộc triển lãm ra mắt “Người đàn bà xa lạ”, Kramskoi đã lặng lẽ rời khỏi đó. Khi quay về, có một đám đông ồn ĩ đang đứng đợi ông. Họ là các bá tước, các quan chức, các nhà văn và họa sĩ, sinh viên.
Một người bạn hỏi:
-Hãy cho chúng tôi biết, nàng là ai vậy?
Kramskoi trả lời:
-Người đàn bà xa lạ.
-Hãy cho chúng tôi biết tên nàng, và anh kiếm ra đâu ra được báu vật đó?
-Tôi tự nghĩ ra.
-Nhưng anh vẽ có mẫu cơ mà.
-Có thể thế, từ nguyên mẫu…
Sau này, có nhiều họa sĩ tranh luận về nguyên mẫu bức tranh này. Ai cũng có giả thiết của mình. Nhưng dường như Kramskoi không bận tâm về điều đó. Sau đó một năm, một tai họa đổ xuống gia đình ông. Hai con trai của ông bị chết. Kramskoi viết thư cho bạn ông, T’retiakov:” Hãy nhận lấy bức tranh bi thảm này làm quà tặng, nếu như nó không thừa với hội họa Nga và tìm được chỗ trong Galery của ngài”. T’retiakov đã mua bức tranh này và bắt bạn mình phải nhận tiền, ông biết rằng người bạn tài năng của mình đang trong tình trạng vô cùng túng thiếu.
Chúng ta nhớ rằng danh họa Phục hưng Raphael đã từng lý giải về nguyên mẫu đức mẹ -Madonna trong bức tranh nổi tiếng của mình:”Để vẽ được chân dung Madonna, tôi đã từng gặp gỡ với rất nhiều người phụ nữ”. Phải chăng “Người đàn bà xa lạ” của Kramskoi cũng là một người không có thật, và đó cũng là nguyên nhân để ông đặt tên tác phẩm của mình như thế?

Hình như bi kịch của gia đình Kramskoi xảy ra sau khi ông vẽ kiệt tác này là nguyên nhân của một số lời đồn thổi rằng dường như bức tranh này không mang lại may mắn cho những ai treo nó trong nhà.

[FORYTCHIA]

Nina viết

Hihi, theo em thì những bức chân dung có tên Неизвестный/Неизвестная thường là do họa sĩ không biết tên người mẫu , hoặc biết mà không chịu tiết lộ . Thế thì làm sao mà ta biết thêm được

Tôi thiết nghĩ họa sỹ biết mà không tiết lộ danh tính Nàng, điều đấy gần như là chắc chắn.

đinh tử hương viết

Cứ đẹp là được, mình thưởng thức nghệ thuật thôi.
FOR ơi, làm một trang hoa lá cành đi cho tười đời chút

Tranh đẹp ta thưởng thức nhưng biết thêm nhiều chi tiết liên quan cũng rất hay. Để hôm nào thời gian nhiều hoặc hôm sắp tới tròn 2 năm thành lập For thì làm trang ảnh hoa lá cành cho tươi đời vậy.

hung ga viết

Phải chăng “Người đàn bà xa lạ” của Kramskoi cũng là một người không có thật, và đó cũng là nguyên nhân để ông đặt tên tác phẩm của mình như thế?

hrum hrum... có thật nhưng với lý do riêng họa sỹ đã đặt tên cho bức tranh của mình như vậy. Chính càng bí ẩn, nhiều giai thoại xung quanh bức họa càng làm cho Nàng trở nên được nhiều người yêu thích.

hung ga viết

Hình như bi kịch của gia đình Kramskoi xảy ra sau khi ông vẽ kiệt tác này là nguyên nhân của một số lời đồn thổi rằng dường như bức tranh này không mang lại may mắn cho những ai treo nó trong nhà.

Điều này có vẻ đúng với đa số.

[phucanh]

Đây là câu chuyện kể về bối cảnh họa sỹ vẽ nên bức tranh "Người đàn bà xa lạ":

Chuyện tình với kết cục buồn

Ở huyện Phategiơ, tỉnh Kursk có điền trang của nữ quý tộc dòng dõi Bestugieva. Bà có một người họ hàng xa ở Sant-Peterburgh và một biệt thự ở đó.
Người cháu trai của bà điền chủ, một sỹ quan vừa giải ngũ từ Kavkaz trở về nhà tại Sant-Peterburgh, ghé qua thăm người thím.
Chàng Bestugiev trẻ tuổi sửng sốt bởi vẻ đẹp quyến rũ của cô hầu phòng là nông dân được đưa tới từ làng bên. Vì thế mà anh nán lại điền trang. Được sự đồng ý của người yêu, người cháu khẩn cầu thím mình hãy cho phép được mang theo cô hầu phòng, người mà cậu đã quyết định sẽ lấy làm vợ sau khi giới thiệu với cha mẹ mình.
Nghe xong lời thỉnh cầu không bình thường ấy, bà điền chủ vô cùng tức giận – làm sao một quý tộc dòng dõi lại có thể lấy một đứa con gái quê mùa như vậy?! Nhưng chàng trai kiên quyết giữ nguyên ý định của mình đến nỗi sau đó, không ngay lập tức, nhưng cuối cùng cũng chiến thắng.
Tại Sant-Peterburgh, chàng Bestugiev trẻ tuổi giới thiệu người yêu với cha mẹ. Không có những phản đối kịch liệt vì cô dâu cũng đã chinh phục được cả cha mẹ chú rể. Họ bắt đầu dạy cô các nghi lễ, dạy nhảy, cô có một giọng nói thật dễ thương. Họ còn dạy cô học chữ nữa.
Sau đám cưới, hạnh phúc của đôi vợ chồng trẻ đôi khi bị một đám mây ảm đạm bay qua do những ngộ nhận về vẻ đẹp và sự quyến rũ bất thường của Matriona Savvisna. Họa sỹ Ivan Kramskoi cũng trở thành “tù nhân” của cô. Thỉnh thỏang ông ghé thăm gia đình họ. Và là một họa sỹ, Kramskoi không thể không quan tâm đến người đẹp.
Vào một ngày đông tiết trời u ám, khi gió lạnh buốt thổi từ vịnh vào, Kramskoi đến “sưởi ấm nhờ” nhà Bestugiev. Đón tiếp ông là chồng của Matriôna Savvisna, giúp khách cởi áo khoác và mũ, sau đó dẫn vào phòng và mời ngồi để mời trà nóng. Ngay sau đó Matriôna Savvisna lao nhanh vào phòng, rất phấn khích, hai má đỏ hồng. Trong khi người chồng giúp cô cởi áo lông, cô liên tục lặp đi lặp lại: “ôi anh không biết là em đã có một cuộc gặp mặt như thế nào đâu!”.
Tại đó, khi uống trà, cô kể cho chồng và khách nghe là đã gặp bà chủ cũ – bà điền chủ ở huyện Phategiơ. Bà kia, đến lượt mình nhận ra cô hầu cũ của mình, và rõ ràng là bà quyết định rằng Matriôna Savvisna phải vô cùng biết ơn vì bà đã cho phép cô đi khỏi cùng với người cháu trai của mình. Nhưng cô hầu cũ đã đi ngang qua với vẻ độc lập và kiêu hãnh như thể tôi không biết bà là ai và cũng không muốn biết …
Câu chuyện đã tạo cho Kramskoi ấn tượng không thể quên được. Trong bức tranh ông định vẽ nhất thiết phải thể hiện được không chỉ vẻ quyến rũ, mà phải cho thấy được ở mức độ nào đó thế giới nội tâm của người phụ nữ trẻ xinh đẹp này. Họa sỹ đã làm được điều đó đến mức nào thì đến nay các nhà nghiên cứu nghệ thuật vẫn còn đang tranh cãi.
Nhưng cuộc sống gia đình cũng không được yên ả. Chồng cô bị những tay quá khích thách thức đấu súng. Đã có ba lần đấu súng như vậy, nhưng đều được giải quyết bằng hòa giải. Hơn nữa, họ không thể làm hỏng các mối quan hệ trong gia đình. Thêm vào đó, con trai họ bị ốm và qua đời. Tất cả những điều này đã khuyến khích họ hàng nhà chồng Matriôna Savvisna đưa ra yêu cầu hủy bỏ hôn ước trước nhà thờ, và điều đó đã được thực thi.
Biết được điều này, Kramskoi cho rằng mình có nghĩa vụ tiễn Matriôna Savvisna, cô đã quyết định về lại làng cũ với chị gái. Họ thỏa thuận là cô sẽ viết thư cho ông. Rất lâu sau mà không có tin tức gì. Kramskoi đã viết thư về làng nhưng không nhận được hồi âm. Về Phategiơ, ông nhận được tin buồn: trên đường về Matriôna Savvisna bị ốm và đã qua đời tại bệnh viện công Phategiơ. Theo những quy định thời đó, nghĩa trang thành phố chỉ để chôn thị dân, nên người ta chôn cất Matriôna Savvisna tại nghĩa trang làng Milenino thuộc ngọai ô thành phố.
Trong thời gian ở Phategiơ và ngôi làng quê của Matriôna Savvisna, Kramskoi đã vẽ được nhiều phác thảo mà sau đó trở thành những bức tranh nổi tiếng như: “Người nông dân với dây cương”, “Người làm đồng” và “Lò rèn”.

Dmitri Kramarenko

Nguồn: http://www.old.kurskcity.ru/events/kram-n.html

[dinhtuhuong]

Thật là nhiều cách lý giải cho bức tranh này, tôi lại được nghe câu chuyện tương tự như Nina đã kể.

[FORYTCHIA]

Câu chuyện Phucanh kể lại cũng có phần thuyết phục những ai lưu tâm đến bức họa, cảm ơn Phucanh nhiều.

[Anhia]

hungmgmi viết

Hình như bi kịch của gia đình Kramskoi xảy ra sau khi ông vẽ kiệt tác này là nguyên nhân của một số lời đồn thổi rằng dường như bức tranh này không mang lại may mắn cho những ai treo nó trong nhà.

Mình cũng đã treo bức tranh này nhưng đứa Nga cùng phòng bắt tháo xuống vì nó cũng bảo như vậy. Mình rất thích nhìn vào đôi mắt, cũng chẳng biết tại sao nữa.

[sveta]

Ngắm bức tranh này, không hiểu sao mình cứ hình dung đến nhân vật Katya trong "Con đường đau khổ" của A. Tolstoy.

[Nina]

Hihi, trong "Anna Karenina" có đoạn Lev Tolstoi tả một họa sĩ vẽ. Nghe dân gian đồn rằng, nguyên mẫu của họa sĩ này chính là Kramskoi. Do đó, lại có một số người khác tin rằng, bức tranh "Người đàn bà xa lạ" này có người mẫu là ... Anna Karenina

[FORYTCHIA]

Nina viết

Hihi, trong "Anna Karenina" có đoạn Lev Tolstoi tả một họa sĩ vẽ. Nghe dân gian đồn rằng, nguyên mẫu của họa sĩ này chính là Kramskoi. Do đó, lại có một số người khác tin rằng, bức tranh "Người đàn bà xa lạ" này có người mẫu là ... Anna Karenina

Càng nhiều giả thiết về bức tranh vốn đã mang nét huyền bí phương Đông rồi càng trở nên kỳ ảo, đẹp hơn trong tâm trí người xem.

[echinus]

Bức chân dung “Người đàn bà xa lạ” mặt của họa sĩ Kramskoi từ lâu được giới nghệ thuật gọi là kiệt tác…



Ai có dịp được xem tranh này, không ai không bị rung động bởi sức thụ cảm nghệ thuật sâu sắc của nó.

Tranh mô tả một buổi sáng mùa đông, thảm tuyết trắng bao trùm nơi nơi, ánh sáng ban mai tô điểm cho một phụ nữ đoan trang, mỹ lệ, ngồi trên xe ngựa. Dáng vẻ của người phụ nữ trên tranh gợi nên sự băn khoăn và lo lắng, một sự cảm mơ hồ chẳng lành và cái gì đó mới mẻ đáng nghi ngờ – một dạng phụ nữ không phù hợp với "khuôn vàng thước ngọc" thời gian trước đó. "Không rõ ai là người phụ nữ này: một người phụ nữ đoan trang hay là một gái bán hoa, nhưng trong chân dung của cô ta là cả một thời đại" – một số người đã nhận xét thế. Ngày nay "Người đàn bà xa lạ" đã trở thành hình tượng của vẻ quý phái và sự tao nhã thượng lưu. Người phụ nữ ấy ngồi trong chiếc xe hở mui đi ngang qua cầu Anichkov, nhô cao lên trên thành phố sương mù trắng lạnh như một nữ hoàng…Trang phục của người phụ nữ này – chiếc mũ "Fransisk" với những chiếc lông chim nhẹ nhàng trang nhã, đôi găng tay Thụy điển làm từ loại da thuộc mỏng nhất, áo khoác "Skobelev" với lông thú và những dải lụa xanh, vòng đeo tay vàng – tất cả là những chi tiết thời trang của bộ trang phục phụ nữ những năm 1880, những chi tiết để tạo ra sự thanh lịch quý phái. Nhưng điều đó không có nghĩa là người phụ nữ này thuộc tầng lớp thượng lưu, có lẽ còn là ngược lại – quy luật bất thành văn hồi đó hoàn toàn loại trừ việc ăn mặc hoàn toàn theo đúng mốt như thế trong các tầng lớp thượng lưu của xã hội.

“Người đàn bà xa lạ” của Kramskoi tên thật là gì. Đây là một câu hỏi những ai quan tâm về hội họa thường thắc mắc.

Có người đoán thiếu nữ là người yêu đầu tiên của họa sĩ Kramskoi đã ngồi làm mẫu cho danh họa này. Họa sĩ tài hoa với mối tình đầu, suốt đời không quên. Ông đem bao niềm nhớ nhung tập trung vào nét bút làm nên một kỷ niệm tồn tại mãi trong lòng! Tác phẩm này, ông lấy “tên xa xôi” vì nghĩ rằng tất cả đều đã thành vĩnh hằng.

Nhưng có người lại nói, “Người đàn bà xa lạ” vốn là Annan Karenina, nhân vật chính dưới ngòi bút đại văn hào Tolstoi.

Kramskoi với Tolstoi là đôi bạn chân tình. Do sự đồng cảm với bộ danh tác “Anna Karenina” mà gợi hứng cho ông sáng tác, vì ông đặc biệt yêu mến nhân vật Anna Karenina. Oâng dùng thủ bút, ghi lại vẽ mỹ lệ của nàng, đó là việc rất thuận tình hợp lý.

Nhưng học trò của Kramskoi là Repin lại có một cái nhìn khác.

Ông cho rằng “Người đàn bà xa lạ” không phải bức mô tả chân dung mà là “tranh thuần tuý sáng tác”. Nhân vật trong tranh dựa theo người mẫu nào, đó là một phụ nữ lý tưởng, mỹ lệ trong lòng họa sĩ. Nhưng chúng ta vì yêu mến nét đặc sắc của “Người đàn bà xa lạ” dưới ngọn bút điêu luyện của Kramskoi, vẫn cảm thấy đằng sau bức danh họa, nên có một câu ghi chú để các nhà nghiên cứu có mấu chốt lý giải!

Xa lạ mà lại hóa gần gũi đến thân quen! Nếu như dưới ngọn bút điêu luyện của họa sĩ Kramskoi hình ảnh người phụ nữ xa lạ đẹp mỹ lê gây 1 ấn tượng khó quên cho người tiếp xúc. Dù chỉ là thoáng qua mà nhớ mãi! Thì dưới ngòi bút của nhà thơ trữ tình Nga Aleksandr Aleksadrovich Blok – nhà thơ hàng đầu của trường phái hình tượng Nga cho chúng ta thấy được nhưng suy tư của người lãng tử vô tình bắt gặp vẻ đẹp mỹ lệ đó!



Незнакомка


Người đàn bà xa lạ (Người dịch:Quỳnh Hoa)

По вечерам над ресторанами
Горячий воздух дик и глух,
И правит окриками пьяными
Весенний и тлетворный дух.

Вдали над пылью переулочной,
Над скукой загородных дач,
Чуть золотится крендель булочной,
И раздается детский плач.

И каждый вечер, за шлагбаумами,
Заламывая котелки,
Среди канав гуляют с дамами
Испытанные остряки.

Над озером скрипят уключины
И раздается женский визг,
А в небе, ко всему приученный
Бесмысленно кривится диск.

И каждый вечер друг единственный
В моем стакане отражен
И влагой терпкой и таинственной
Как я, смирен и оглушен.

А рядом у соседних столиков
Лакеи сонные торчат,
И пьяницы с глазами кроликов
«In vino veritas!» кричат.

И каждый вечер, в час назначенный
(Иль это только снится мне?),
Девичий стан, шелками схваченный,
В туманном движется окне.

И медленно, пройдя меж пьяными,
Всегда без спутников, одна
Дыша духами и туманами,
Она садится у окна.

И веют древними поверьями
Ее упругие шелка,
И шляпа с траурными перьями,
И в кольцах узкая рука.

И странной близостью закованный,
Смотрю за темную вуаль,
И вижу берег очарованный
И очарованную даль.

Глухие тайны мне поручены,
Мне чье-то солнце вручено,
И все души моей излучины
Пронзило терпкое вино.

И перья страуса склоненные
В моем качаются мозгу,
И очи синие бездонные
Цветут на дальнем берегу.

В моей душе лежит сокровище,
И ключ поручен только мне!
Ты право, пьяное чудовище!
Я знаю: истина в вине.


Vào buổi chiều ở trong những nhà hàng
Bầu không khí nóng, khô và hoang dại
Những kẻ say sưa luôn miệng hét vang
Những linh hồn giữa mùa xuân tê tái.

Ở đằng xa, sau bụi mù đường phố
Sau nỗi buồn biệt thự cháy thành tro
Vàng ánh lên bảng cửa hiệu bánh mỳ
Và vang lên tiếng khóc trẻ nhỏ.

Cứ buổi chiều sau những thanh chắn đường
Những quí ông đội mũ
Rồi với quí bà dạo trên bờ mương
Nói những lời quyến rũ.

Trên mặt hồ cọc chèo kêu cót két
Tiếng kêu đàn bà the thé vang lên
Còn trên trời như mọi người đều biết
Mặt trăng như cái đĩa cong vênh.

Cứ buổi chiều có một người duy nhất
Lại hiện lên trong chiếc cốc của tôi
Bằng hơi men cay nồng và bí mật
Làm inh tai và cam chịu như tôi.

Sát gần bên là những bàn to nhỏ
Mấy đứa hầu ngái ngủ vẫn lang thang
Những người say với những đôi mắt thỏ
“Chân lý nằm trong rượu!” hét vang.

Cứ buổi chiều vào giờ đã định
(Hay điều này chỉ nhìn thấy trong mơ?)
Hình bóng thiếu nữ dịu dàng mềm mỏng
Xê dịch trong khung cửa sổ sương mờ.

Chậm rãi đi giữa những người say rượu
Và luôn luôn chỉ có một mình
Thở bằng hương nước hoa và sương khói
Nàng nhẹ nhàng bên cửa sổ ngồi lên.

Phảng phất điều mê tín dị đoan
Quần áo lụa của nàng nhũng nhịu
Chiếc mũ làm bằng lông đà điểu
Và cánh tay chật hẹp đeo vòng.

Bao trùm lên sự gần gũi lạ lùng
Tôi nhìn vào chiếc khăn màu huyết dụ
Tôi nhìn thấy một bến bờ quyến rũ
Và một miền quyến rũ thật xa xăm.

Trao cho tôi những bí ẩn lặng câm
Trao cho tôi một mặt trời nào đó
Trong hồn tôi những nơi bị uốn cong
Rượu vang đắng cay thấm vào rất rõ.

Và những chiếc lông đà điểu lung linh
Trong đầu tôi ngả nghiêng dao động
Những con mắt sâu thẳm màu xanh
Đang nở hoa nơi bến bờ xa lắm.

Trong hồn tôi có một kho châu báu
Người ta trao chìa khoá chỉ cho tôi!
Kẻ say sưa quái vật. Em đúng rồi!
Tôi biết rằng: Chân lý nằm trong rượu.


24-4-1906, Tarn

[USY]

echinus viết

Незнакомка

Người đàn bà xa lạ (Người dịch:Quỳnh Hoa)

Tôi post lại bài dịch của Quỳnh Hoa (không biết có phải là bạn echinus không) thành cột cho dễ đọc nhse:

Незнакомка По вечерам над ресторанами Горячий воздух дик и глух, И правит окриками пьяными Весенний и тлетворный дух. Вдали над пылью переулочной, Над скукой загородных дач, Чуть золотится крендель булочной, И раздается детский плач. И каждый вечер, за шлагбаумами, Заламывая котелки, Среди канав гуляют с дамами Испытанные остряки. Над озером скрипят уключины И раздается женский визг, А в небе, ко всему приученный Бесмысленно кривится диск. И каждый вечер друг единственный В моем стакане отражен И влагой терпкой и таинственной Как я, смирен и оглушен. А рядом у соседних столиков Лакеи сонные торчат, И пьяницы с глазами кроликов «In vino veritas!» кричат. И каждый вечер, в час назначенный (Иль это только снится мне?), Девичий стан, шелками схваченный, В туманном движется окне. И медленно, пройдя меж пьяными, Всегда без спутников, одна Дыша духами и туманами, Она садится у окна. И веют древними поверьями Ее упругие шелка, И шляпа с траурными перьями, И в кольцах узкая рука. И странной близостью закованный, Смотрю за темную вуаль, И вижу берег очарованный И очарованную даль. Глухие тайны мне поручены, Мне чье-то солнце вручено, И все души моей излучины Пронзило терпкое вино. И перья страуса склоненные В моем качаются мозгу, И очи синие бездонные Цветут на дальнем берегу. В моей душе лежит сокровище, И ключ поручен только мне! Ты право, пьяное чудовище! Я знаю: истина в вине.

Người đàn bà xa lạ (Người dịch:Quỳnh Hoa) Vào buổi chiều ở trong những nhà hàng Bầu không khí nóng, khô và hoang dại Những kẻ say sưa luôn miệng hét vang Những linh hồn giữa mùa xuân tê tái. Ở đằng xa, sau bụi mù đường phố Sau nỗi buồn biệt thự cháy thành tro Vàng ánh lên bảng cửa hiệu bánh mỳ Và vang lên tiếng khóc trẻ nhỏ. Cứ buổi chiều sau những thanh chắn đường Những quí ông đội mũ Rồi với quí bà dạo trên bờ mương Nói những lời quyến rũ. Trên mặt hồ cọc chèo kêu cót két Tiếng kêu đàn bà the thé vang lên Còn trên trời như mọi người đều biết Mặt trăng như cái đĩa cong vênh. Cứ buổi chiều có một người duy nhất Lại hiện lên trong chiếc cốc của tôi Bằng hơi men cay nồng và bí mật Làm inh tai và cam chịu như tôi. Sát gần bên là những bàn to nhỏ Mấy đứa hầu ngái ngủ vẫn lang thang Những người say với những đôi mắt thỏ “Chân lý nằm trong rượu!” hét vang. Cứ buổi chiều vào giờ đã định (Hay điều này chỉ nhìn thấy trong mơ?) Hình bóng thiếu nữ dịu dàng mềm mỏng Xê dịch trong khung cửa sổ sương mờ. Chậm rãi đi giữa những người say rượu Và luôn luôn chỉ có một mình Thở bằng hương nước hoa và sương khói Nàng nhẹ nhàng bên cửa sổ ngồi lên. Phảng phất điều mê tín dị đoan Quần áo lụa của nàng nhũng nhịu Chiếc mũ làm bằng lông đà điểu Và cánh tay chật hẹp đeo vòng. Bao trùm lên sự gần gũi lạ lùng Tôi nhìn vào chiếc khăn màu huyết dụ Tôi nhìn thấy một bến bờ quyến rũ Và một miền quyến rũ thật xa xăm. Trao cho tôi những bí ẩn lặng câm Trao cho tôi một mặt trời nào đó Trong hồn tôi những nơi bị uốn cong Rượu vang đắng cay thấm vào rất rõ. Và những chiếc lông đà điểu lung linh Trong đầu tôi ngả nghiêng dao động Những con mắt sâu thẳm màu xanh Đang nở hoa nơi bến bờ xa lắm. Trong hồn tôi có một kho châu báu Người ta trao chìa khoá chỉ cho tôi! Kẻ say sưa quái vật. Em đúng rồi! Tôi biết rằng: Chân lý nằm trong rượu.

Ở đây tôi thấy có 2 chỗ bị sai từ (tôi không dám góp ý về bản dịch), nhờ bạn xem lại nhé:
- И шляпа с траурными перьями: dịch là mũ lông đà điểu thì không đúng (Câu dưới "перья страуса" thì rõ ranghf là lông đà điểu rồi.
- Она садится у окна: dịch là: "Nàng nhẹ nhàng bên cửa sổ ngồi lên" - chỗ này chữ "ngồi lên" khiến người đọc tưởng nhầm là "ngồi lên bậu cửa sổ", sửa đi tí xíu sẽ chính xác hơn.
- И в кольцах узкая рука: dịch là cánh tay chật hẹp e hơi khiên cưỡng, nếu bạn đổi từ khác thì hay hơn.
- Ты право, пьяное чудовище! Dịch là: "Kẻ say sưa quái vật. Em đúng rồi" - Ở đây "Ты" chính là "пьяное чудовище". Bản dịch dùng "Em" và tách hai vế bằng dấu chấm câu là không đúng, khiến người đọc nhầm "Em" là "Người đàn bà xa lạ".
Mấy dòng nhận xét, mong bạn echinus xem lại tí chút cho hoàn thiện hơn. Bạn có thể tham khảo cách chia cột trong box thơ, lần sau post thơ không tốn diện tích, mà người đọc dễ theo dõi hơn.
Chào mừng bạn đến với NNN!

[Nina]

Bài thơ "Незнакомка" ở trên mà Quỳnh Hoa dịch có phải là thơ của Aleksandr Blok không bạn nhỉ?

Tại trang này các thành viên NNN có trao đổi về bài thơ này
http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=351&page=2

[dangkiena3]

Em thấy người ta cứ cường điệu hóa mấy bức tranh lên chứ vẽ người là vẽ chứ có gì là bí ẩn đâu nhỉ? Như bức La-giô-công-đơ cũng thế, em chả thấy có cái quái gì là bí ẩn cả. Cười thì là cười thôi.

[echinus]

Nina viết

Bài thơ "Незнакомка" ở trên mà Quỳnh Hoa dịch có phải là thơ của Aleksandr Blok không bạn nhỉ?

Tại trang này các thành viên NNN có trao đổi về bài thơ này
http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=351&page=2

Dạ! Nó đúng là của nhà thơ Aleksandr Aleksadrovich Blok! Em xin đính chính 1 chút! Em không phải là người dịch bài này! Em là người thích nước Nga nên em tìm tòi thôi chứ em không biết tiếng Nga! Hy vọng là thời gian tới em sẽ biết tiếng Nga nhiều hơn!