Dịch từ Nga sang Việt - hỏi đáp và trao đổi

[Trans-Over]

Дьявол viết

Hu hu có bác nào giúp em dịch mấy cái cụm này ra tiếng Việt với ạ. em tra cả từ điển mà không dịch được.
фразеологические сращения, фразеологические единства, фразеологические сочетания и фразеологические выражания.

+ Фразеологические сращения: thành ngữ có cấu trúc liên kết chặt/ đóng (mang tính phi cú pháp, không giải thích được mối liên kết giữa các thành tố, các thành tố không mang ý nghĩa thành ngữ nếu tồn tại độc lập)

+ Фразеологические единства: thành ngữ có cấu trúc thống nhất (nhiều đơn vị cùng có một ý nghĩa thành ngữ, có thể chêm xen các yếu tố khác giữa các thành tố)

+ Фразеологические cочетания: Cụm từ thành ngữ (ý nghĩa thành ngữ do thành tố chính quyết định khi kết hợp với một (và duy nhất) thành tố khác)

+ Фразеологические выражения: Các cách biểu đạt/ cách nói thành ngữ (gồm những thành tố không có ý nghĩa thành ngữ khi đứng độc lập nhưng khi kết hợp lại với nhau chúng lại hình thành ý nghĩa thành ngữ).

[vananh]

Tròi ơi, hôm qua mà vào được trang này thì tốt quá, cái khoá luân của em có cái phần này, hỏi em học ở Nga nó cũng không biết dịch. hôm qua em vừa dịch cái này xong, dịch liên thiên quá, giờ chả nhớ mình viết cái gì.

[vananh]

ối, hình nhu bác trán over nhìn quen quen

[hatdecuoi]

Hik. Em thì thấy bác này lạ hoắc. Chưa gặp ở văn phòng khoa bao giờ cả.

[Trans-Over]

hatdecuoi viết

Hik. Em thì thấy bác này lạ hoắc. Chưa gặp ở văn phòng khoa bao giờ cả.

Tớ làm công tác quản lý ở cấp trường, không làm ở KHOA.

[Dang Thi Kim Dung]

Gửi Дьявол
Em ơi, sao phải khổ thế? Em chỉ cần hiểu rõ bản chất từng thuật ngữ là được, không nhất thiết phải dịch cụ thể từng chữ một như vậy. Khi học bất cứ 1 ngoại ngữ nào, thì em phải cố gắng tư duy chính bằng ngôn ngữ đó. Vì tiếng Việt và tiếng Nga không giống nhau tuyệt đối, không phải lúc nào cũng có từ tương đương để cho em dịch đâu.
Chúc em học tốt và thi tôt.

[Trans-Over]

Dang Thi Kim Dung viết

Gửi Дьявол
Em ơi, sao phải khổ thế? Em chỉ cần hiểu rõ bản chất từng thuật ngữ là được, không nhất thiết phải dịch cụ thể từng chữ một như vậy. Khi học bất cứ 1 ngoại ngữ nào, thì em phải cố gắng tư duy chính bằng ngôn ngữ đó. Vì tiếng Việt và tiếng Nga không giống nhau tuyệt đối, không phải lúc nào cũng có từ tương đương để cho em dịch đâu.
Chúc em học tốt và thi tôt.

Về quan điểm này thì tôi chưa nhất trí lắm, bạn Quỷ học tập và rèn luyện để trở thành phiên-biên dịch. Vậy, khi gặp bất kỳ từ, cụm từ, cách diễn đạt nào nên cố gắng "dịch" sang tiếng mẹ đẻ. Làm như thế vừa làm giàu kiến thức ngôn ngữ học nói chung vừa rèn luyện và nâng cao tay nghề chuyên môn.

Về tư duy bằng "ngữ đích" (ngoại ngữ mình đang theo học) thì chắc là còn khá xa (trừ những bạn có môi trường bản ngữ). Giáo học pháp hiện đại (từ năm 2000 trở lại đây) không khuyến khích tư duy thuần túy bằng ngoại ngữ mà phải luôn so sánh với tiếng mẹ đẻ (ít nhất là như vậy) trong đào tạo phiên dịch.

Tất cả những ai đã học Lý thuyết dịch và đang hành nghề phiên-biên dịch (với tư cách là một "nghiệp") đều không được phép trả lời "không có từ tương đương để dịch". Cái này chắc bạn Quỷ hiểu quá rõ khi mới bước vào năm thứ ba. Chỉ có điều: chúng ta áp dụng thủ pháp dịch nào mà thôi (phiên âm, chuyển tự, thêm, bù,... cũng được coi là "dịch")!

[nguyentiendungrus_83]

bác nói đúng lắm ! Không có gì không dịch đc chỉ có điều mình có đủ trình dịch không thôi.

[nqbinhdi]

Trans-Over viết

Tất cả những ai đã học Lý thuyết dịch và đang hành nghề phiên-biên dịch (với tư cách là một "nghiệp") đều không được phép trả lời "không có từ tương đương để dịch". Cái này chắc bạn Quỷ hiểu quá rõ khi mới bước vào năm thứ ba. Chỉ có điều: chúng ta áp dụng thủ pháp dịch nào mà thôi (phiên âm, chuyển tự, thêm, bù,... cũng được coi là "dịch")!

Tất nhiên, không chỉ phải rất am hiểu ngôn ngữ, văn hóa, lịch sử... của nước có thứ tiếng cần dịch ra tiếng ta mà người dịch cũng phải rất giỏi tiếng Việt, thậm chí cần biết cả một vài thứ tiếng khác nữa trong một số trường hợp cụ thể. Song thực ra dịch cũng có ba bảy đường dịch. Làm phiên dịch theo tiếng ngày xưa gọi là "thông ngôn", nghĩa là làm cho 2 bên khác ngôn ngữ thông hiểu nhau. Nhưng dịch thì lại rộng hơn nhiều và không phải là không có những điều khó, trong chừng mực nào đó lại có thể xem là không dịch được nếu không làm mất đi một cái gì đó - sắc thái biểu cảm, tính bi/hài gì gì đó... Chẳng thế nhiều dịch giả có uy tín lại bảo dịch là làm méo mó.

Người dịch Những người khốn khổ đã dịch cái câu chú bé Ga-vơ-rốt cự nự gã hàng bánh - lúc dẫn đám em cù bơ cù bất bị bố Tê-nác-đi-ê hắt ra đường vào hàng bánh (mà không biết đó chính là các em mình) - thành "the la the nao?", và rồi phải chua để cho người ra hiểu rằng chú nói cái giọng không có thanh điệu gì hết của đám đầu đường xó chợ. Có lẽ cũng phải có chút hiểu biết về ngôn ngữ và ngoại ngữ mới hiểu phần nào cái này chứ đối với tỷ như một ông nông dân chưa bao giờ ra khỏi lũy tre làng thì ngay cả chua như thế cũng vẫn cứ là khó hiểu.

Lại nữa, bác nào thử dịch giùm cái chuyện tiếu lâm về con rể Tây về thăm bố vợ mà tôi đã kể trong thread những mẩu chuyện về tiếng nói sang tiếng Nga xem liệu người Nga không biết gì về tiếng Việt nghe có cười nổi không?

[Мужик]

Người phiên dịch tốt (em chỉ nói là tốt thôi nhé, không dám dùng từ "hoàn hảo") là người có tất cả những điều mà tất cả các bác vừa nói trên đây.

[Trans-Over]

nqbinhdi viết

Nhưng dịch thì lại rộng hơn nhiều và không phải là không có những điều khó, trong chừng mực nào đó lại có thể xem là không dịch được nếu không làm mất đi một cái gì đó - sắc thái biểu cảm, tính bi/hài gì gì đó... Chẳng thế nhiều dịch giả có uy tín lại bảo dịch là làm méo mó.

Đúng vậy ạ, điều này lý giải vì sao dịch vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật ạ (dịch giả được coi là đồng tác giả). Thế nên, thông thường các dịch giả rất sợ xuất bản tác phẩm dịch song ngữ ạ. Khi đặt 2 văn bản cạnh nhau, người đọc dễ dàng nhận ra những khiếm khuyết của bản dịch.

nqbinhdi viết

Có lẽ cũng phải có chút hiểu biết về ngôn ngữ và ngoại ngữ mới hiểu phần nào cái này chứ đối với tỷ như một ông nông dân chưa bao giờ ra khỏi lũy tre làng thì ngay cả chua như thế cũng vẫn cứ là khó hiểu.

Bác lại đúng nữa ạ. Văn chương nghệ thuật (đặc biệt là những tác phẩm nổi tiếng, kinh điển) không phải là cái "для всех". Cùng một tác phẩm, em đọc đi đọc lại ở nhiều thời điểm trong cuộc đời, mỗi thời điểm (và tương ứng với trình độ văn hóa, học vấn, vốn sống) em lại có cảm nhận khác nhau.

Nếu chua (tức thêm phần giải thích - thày Lê Đức Mẫn rất thích làm việc này) mà vẫn chưa hiểu thì có lẽ ta lại phải tính xem chú thích như thế đã dễ hiểu và phù hợp với đối tượng độc giả (phân khúc thị trường) chưa.

nqbinhdi viết

Lại nữa, bác nào thử dịch giùm cái chuyện tiếu lâm về con rể Tây về thăm bố vợ mà tôi đã kể trong thread những mẩu chuyện về tiếng nói sang tiếng Nga xem liệu người Nga không biết gì về tiếng Việt nghe có cười nổi không?

Em thì em chả dịch theo nghĩa cạn, vì đó là thực thể văn hóa - реалия (những yếu tố tồn tại trong ngôn ngữ và văn hóa của dân tộc này nhưng khuyết thiếu trong ngôn ngữ và văn hóa của dân tộc khác). Giả sử em mà phải dịch chuyện cười thì em nói là ông/bà í vừa kể chuyện cười đấy, nhưng em dịch ra sợ các bác không cười nổi, thương em thì các bác cười lên một tiếng cho em nhờ. Các bác cười xong chưa ạ, nếu các bác cười xong rồi thì để thằng em này giải thích tí xíu nhé, cái yếu tố gây cười trong chuyện này là ở chỗ [...] nhưng tiếng Nga và văn hóa Nga (hoặc ngoại ngữ cần dịch) nó không có nên em mới phải dài dòng như thế!

[USY]

Ôi chao, các bác cứ nói cao siêu thế thì em sợ lắm! Làm phiên dịch khó chết đi được ấy, thôi miễn cứ vung tay vung chân, hai bên "đương sự" cười với nhau cuối buổi là mình ổn, không bị sếp mắng, chạy về ăn cơm nhà, thôi mà!
Bác nào cho em ít kinh nghiệm dịch với, làm sao để S nói bên tai này nó không ra hết sang tai kia cho K nghe, mà còn lưu lại trong đầu V một chút gì đó, thí dụ như số liệu chẳng hạn (lưu lại trong đầu nhé, không phải trong máy ghi âm hay trong sổ tay của V đâu)
Ghi chú:
S = Sếp
K = Khách
V= Vẹt, tương đương: phiên dịch!

[Trans-Over]

USY viết

Ôi chao, các bác cứ nói cao siêu thế thì em sợ lắm! Làm phiên dịch khó chết đi được ấy, thôi miễn cứ vung tay vung chân, hai bên "đương sự" cười với nhau cuối buổi là mình ổn, không bị sếp mắng, chạy về ăn cơm nhà, thôi mà!
Bác nào cho em ít kinh nghiệm dịch với, làm sao để S nói bên tai này nó không ra hết sang tai kia cho K nghe, mà còn lưu lại trong đầu V một chút gì đó, thí dụ như số liệu chẳng hạn (lưu lại trong đầu nhé, không phải trong máy ghi âm hay trong sổ tay của V đâu)
Ghi chú:
S = Sếp
K = Khách
V= Vẹt, tương đương: phiên dịch!

Xin giới thiệu với bạn cách luyện "trí nhớ ngắn hạn/ tạm thời" (short-term memory) để đào tạo phiên dịch:

- Mỗi ngày bạn hãy đọc 1 mẩu tin ngắn (100 từ), sau đó hãy kể lại nội dung của đoạn tin đó. Nếu chưa kể lại được thì chỉ cần nhắc lại 1 trong các yếu tố của mẩu tin (địa danh, tên người, thời gian, số lượng được đề cập trong mẩu tin)
- Sau 3 tuần thì tăng độ dài của đoạn tin (hoặc mẩu báo) lên 200-250 từ.
- Sang tháng thứ hai, tiếp tục nâng độ dài lên khoảng 500 từ.

- Tháng thứ 3: 1500 từ.
- Khi thành thục rồi thì bạn nhờ người khác đọc, còn mình thì "kể lại"

Làm liên tục như vậy trong 3 tháng, trí nhớ của bạn sẽ được cải thiện rõ rệt đấy!

[Мужик]

Bác nào cho em ít kinh nghiệm dịch với, làm sao để S nói bên tai này nó không ra hết sang tai kia cho K nghe, mà còn lưu lại trong đầu V một chút gì đó, thí dụ như số liệu chẳng hạn (lưu lại trong đầu nhé, không phải trong máy ghi âm hay trong sổ tay của V đâu)

Có khó gì đâu. Tai bên S V hãy để thông thoáng (chăm ngoáy vào), tai bên K V lấy cái gì đó bịt bớt đi (tùy theo nhu cầu V muốn để lại trong đầu nhiều hay ít). Thế thôi!

[Thao vietnam]

Trans-Over viết

Xin giới thiệu với bạn cách luyện "trí nhớ ngắn hạn/ tạm thời" (short-term memory) để đào tạo phiên dịch:

- nhờ người khác đọc, còn mình thì "kể lại"

Bác RIA mà ria đã dài cỡ ấy thì nên bắt đầu từ giai đoạn này, "kể lại" xong thì quên luôn để giải phóng bộ nhớ ...

[matador]

Trans-Over viết

Xin giới thiệu với bạn cách luyện "trí nhớ ngắn hạn/ tạm thời" (short-term memory) để đào tạo phiên dịch:

- Mỗi ngày bạn hãy đọc 1 mẩu tin ngắn (100 từ), sau đó hãy kể lại nội dung của đoạn tin đó. Nếu chưa kể lại được thì chỉ cần nhắc lại 1 trong các yếu tố của mẩu tin (địa danh, tên người, thời gian, số lượng được đề cập trong mẩu tin)
- Sau 3 tuần thì tăng độ dài của đoạn tin (hoặc mẩu báo) lên 200-250 từ.
- Sang tháng thứ hai, tiếp tục nâng độ dài lên khoảng 500 từ.

- Tháng thứ 3: 1500 từ.
- Khi thành thục rồi thì bạn nhờ người khác đọc, còn mình thì "kể lại"

Làm liên tục như vậy trong 3 tháng, trí nhớ của bạn sẽ được cải thiện rõ rệt đấy!

Đúng là phải Văn Ôn Võ Luyện thôi , chả cách nào khác , nhưng theo phương pháp tăng dần Level lên cũng hay .

Nhớ dạo học Podfak năm xưa anh em cũng có phong trào học kiểu nâng dần Level như thế , tức là 02 cuốn từ điển Tom 1,2 hàng ngày bắt đầu học thuộc làu ngày thứ 1 là 1 từ , ngày 2 là 2 từ ...cứ thế tăng dần lên , học xong trang nào là tự tin xé luôn trang Từ điển đó ....

rồi cuối năm trước khi sang Nga , anh em ....lại sắm bộ 2 Tom mới !!!

[USY]

matador viết

Đúng là phải Văn Ôn Võ Luyện thôi , chả cách nào khác , nhưng theo phương pháp tăng dần Level lên cũng hay .

Nhớ dạo học Podfak năm xưa anh em cũng có phong trào học kiểu nâng dần Level như thế , tức là 02 cuốn từ điển Tom 1,2 hàng ngày bắt đầu học thuộc làu ngày thứ 1 là 1 từ , ngày 2 là 2 từ ...cứ thế tăng dần lên , học xong trang nào là tự tin xé luôn trang Từ điển đó ....

rồi cuối năm trước khi sang Nga , anh em ....lại sắm bộ 2 Tom mới !!!

Mình bình chọn cho Ma phương án ôn luyện hay nhất trong tuần!

[pham thuy hong]

1/жизнь при коммунизме
2/ жизнь по окончании института
3/ лицо в прышах
4/ одежда в новом вкусе
5/ занятия между сессиями
6/ занятия вечерами
7/ экзамен за институт
Đây là những cụm từ có trong phần ôn thi môn dịch của mình. Xin mọi người giúp đỡ. Xin cảm ơn mọi người.

[Old Tiger]

pham thuy hong viết

1/жизнь при коммунизме
2/ жизнь по окончании института
3/ лицо в прышах
4/ одежда в новом вкусе
5/ занятия между сессиями
6/ занятия вечерами
7/ экзамен за институт
Đây là những cụm từ có trong phần ôn thi môn dịch của mình. Xin mọi người giúp đỡ. Xin cảm ơn mọi người.

Mình ơi! Mình nên dịch trước rồi nhờ mọi người xem hộ. Có sai thì sửa. Học như thế thì hay hơn. Đừng giận mình Mình nhé!

[pham thuy hong]

Theo như lời bác Hổ thì mình sẽ cố gắng dịch, xin mọi người góp ý nhé:

1/жизнь при коммунизме : cuộc sống dưới chế độ cộng sản
2/ жизнь по окончании института: cuộc sống sau khi tốt nghiệp đại học
3/ лицо в прышах : mặt đầy mụn
4/ одежда в новом вкусе : quần áo theo sở thích mới
5/ занятия между сессиями: giờ học giữa các khóa học
6/ занятия вечерами : các giở học buổi chiều
7/ экзамен за институт : kỳ thi vào đại học