Dmitri Hvorostovsky

[lemeshev]

Dmitri Hvorostovsky (1962)

Bài này mới viết cho bên www.classicalvietnam.info, up tạm lên đây. Dịch từ tiếng Anh nên k0 biết thông tin có chuẩn không, có bạn nào ở đây biết và thích anh này thì sửa lại dùm, :p

Vào một ngày mùa đông bình thường ở Siberia những năm 80 của thế kỉ trước, một ngôi sao opera mới nổi, giọng baritone mới 22 tuổi, Dmitri Hvorostovsky đã biểu diễn hàng giờ liền tại một nhà máy bánh mì ở ngay chính thành phố quê hương anh – Krasnoyarsk trong nhiệt độ dưới 0. Giống như mọi buổi biểu diễn bình thường ở bất cứ nơi nào trên nước Nga, ngay kể cả ở một nơi tỉnh lẻ như Krasnoyarsk, buổi biểu diễn vẫn được dàn dựng một cách hết sức nghiêm túc. Hvorostovsky, bạn diễn và những nhạc công, phục trang đã sẵn sàng sau bức màn sân khấu đơn sơ trong một phòng biểu diễn giá lạnh, không có cả lò sưởi. Trong cái lạnh buốt bao trùm khán phòng, từng hơi thở cuộn lên thành những đám mây nhỏ, những người nghệ sĩ biểu diễn hàng chục những trích đoạn, aria của Peter Ilyich Tchaikovsky, Giuseppe Verdi, Vincenzo Bellini… một cách say sưa đến mức không ai nhận ra rằng, hầu hết khán giả đều khóc. Gần 20 năm sau, giữa nhà hát sang trọng, khổng lồ Metropolitan Opera, New York ở độ tuổi 40 và là một trong những giọng baritone xuất sắc nhất thế hệ này, Hvorostovsky vẫn hồi tưởng lại buổi biểu diễn năm xưa – buổi biểu diễn đáng nhớ nhất đối với anh trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật: “Những người đàn ông và phụ nữ ngồi trong khán phóng với những đôi ủng nặng nề, những chiếc áo lông thú dày cộp, họ là những người còn chưa bao giờ biết đến âm nhạc Verdi, những những giọt nước mắt của họ thực sự là món quà quý giá nhất đối với tôi, còn hơn hết thảy những tráng pháo tay cổ vũ mà tôi đã từng nhận được. Liệu có nơi nào ngoài nước Nga này, cả một nhà máy ngừng làm việc giữa ngày chỉ để đến với một buổi hòa nhạc cổ điển?”. Hvorostovsky luôn tự hào ở khả năng lôi cuốn cảm xúc của mình, tạo nên mối liên cảm riêng với từng khán giả ở mỗi khán phòng, trong từng đêm diễn, điều mà Hvorostovsky đã làm được ngay từ những buổi biểu diễn đầu tiên trong sự nghiệp.

Dmitri Hvorostovsky sinh ngày 16 tháng 10 năm 1962 tại Krasnoyarsk, thuôc Siberia, Liên Xô (nay là Liên bang Nga) trong một gia đình bình thường và hầu như không có truyền thống về nghệ thuật. Cha Dmitri, ông Alexandre Hvorostovsky là kĩ sư, còn mẹ bà Ludmila Hvorostovskaya, là một bác sĩ phụ sản. Ông bà Hvorostovsky rất bận bịu, họ gần như không được sống bên con trai, họ sống trong một căn hộ chung cư và thậm chí công việc của bà Ludmila khiến bà gần như phải túc trực tại bệnh viện 24/24 giờ. Dima (tên thuở nhỏ mà mọi người vẫn hay gọi Dmitri, ngay cả đến sau này), giống như bao cô bé, cậu bé Liên Xô khác, traỉ qua thời thơ ấu và trưởng thành trong vòng tay của bà ngoại. Bà ngoại Dima phải hứng chịu bao nỗi đau đớn khi từng người thân trong gia đình ra đi trong suốt thời kì chiến tranh vệ quốc, nên ngay từ khi mới ngoài 20 đã bạc đầu. Truyền thống gia đình, môi trường, hoàn cảnh… chính tất cả những điều đó đã làm nên một phần tính cách mạnh mẽ, cầu tiến, bộc trực đôi khi nóng nảy, bốc đồng của Dmitri sau này.

Dmitri bắt đầu học nhạc khá sớm, từ ngay tại quê hương Krashnoyark, thành phố rất rộng nhưng chỉ có trên dưới 1 triệu dân nằm trên hơi bờ sông Yenisey, khi mới 7 tuổi. Chính vì vị trí địa lí xa xôi, thời tiết khắc nghiệt, nên dù Krashnoyark cũng là một thành phố công nghiệp phát triển nhưng rất ít người ngoài đặt chân đến Siberia, như lời Dmitri: “Tất cả những người lạ từ nơi khác đến đều trông như người Sao Hỏa”. Tuy vây, thời ấy, chính quyền Xôviết tỏ ra rất quan tâm đến đời sống văn hóa tinh thần của người dân vùng đất xa xôi này. Dmitri luôn trân trọng khoảng thời gian được sống, được học, được phát triển một cách toàn diện dù ở một nơi vùng sâu vùng xa như thế: “Chính quyền Xôviết cho phép bạn được học hành đầy đủ từ A đến Z mà không phải trả một xu lẻ nào… Có một câu khẩu hiệu thể này vào những năm cuối thập niên 70: “Hãy mang văn hóa đến với người dân Siberia” và rất nhiều tiền được đầu tư để xây dựng nhà hát, nhạc viện. Tôi chẳng thể phàn nàn được điều gì, thậm chí tôi cũng chẳng phải đi đâu xa để tiếp tục học nhạc”. Nếu như bà ngoại là người ảnh hưởng nhất đến tính cách và thế giới tâm hồn của Dmitri thì cha anh, ông Alexandre lại là người đầu tiên hướng Dmitri vào con đường nghệ thuật. Ông là một người rất đam mê âm nhạc, ông từng có mơ ước cháy bỏng được trở thành một nghệ sĩ biểu diễn, nhưng cuộc sống đã đưa ông đến với nghề kĩ sư. Chính vì điều đó, ông dồn hết tâm huyết, đam mê của mình cho cậu con trai. Ông muốn Dmitri sẽ trở thành một nghệ sĩ piano tài năng. Dù vậy, cậu bé Dima ngỗ nghịch, cứng đầu chẳng tỏ ra chút gì có năng khiếu cũng như đam mê với nghệ thuật hàn lâm. Thậm chí sau khi tốt nghiệp cấp 2 trường nhạc, Dmitri còn thường xuyên giao du với những thanh niên đường phố hư hỏng, đánh nhau, gây gổ. Cậu “bắt đầu biết uống Vodka từ năm 13 tuổi, còn mũi thì hàng tá lần bị gãy” sau những trận đánh nhau và tụ tập. Thứ gần gũi với nghệ thuật nhất đối với Dmitri lúc ấy là những bản nhạc Jazz, Rock nổi loạn của những nghệ sĩ như Louis Amstrong, Freddie Mecury hay Led Zeppelin, Deep Purple… chứ không phải là những khúc dân ca mà hàng ngay bà ngoại vẫn hát hay những bản nhạc piano từng được học ở trường. Thậm chí Dmitri đã từng lập một bạn nhạc Rock heavy metal.

Năm 16 tuổi, Dmitri được bố khuyên vào trường Cao đẳng sư phạm Krashnoyarsk, học về chỉ huy hợp xướng. Trong thời gian tiếp xúc và hướng dẫn các bạn trong đội hợp xướng, Dmitri khám phá ra giọng hát bẩm sinh của mình, giờ đây, Dmitri đã biết mình cần phải theo đuổi cái gì: “Tôi hát không ngừng nghỉ, như một con gà trống lúc nào cũng gáy. Giấc mơ duy nhất lúc ấy của tôi là trở thành một ca sĩ opera tên tuổi”.

Ba năm sau, sau khi tốt nghiệp về chỉ huy hợp xướng, Dmitri quyết định thi vào Học viện Nghệ thuật Krashnoyarsk chuyên ngành thanh nhạc dưới sự hướng dân của giáo sư giàu kinh nghiệm Ekaterina Yoffel. Yoffel là một giảng viên tận tụy và có kiến thức uyên bác về thanh nhạc, hơn nữa bà còn là một người “mạnh mẽ, độc đoán, nghiêm khắc đến cay nghiệt, luôn tỏ ra hoài nghi nhưng lại rất chân thành”. Lúc mới học, Dmitri bộc lộ một giọng tenor vang, dày, nhưng càng học, âm vực lại càng mở rộng về khu trung, trầm, Yoffel quyết định hướng Dmitri sang giọng baritone trữ tình. Bà cũng là người dạy Dmitri những kiến thức cơ bản và khoa học nhất về nghệ thuật sử dụng và điều phối hơi thở, cũng như việc phát triển cơ hoành và lồng ngực. Dmitri rất tự tin ở thế mạnh này, tất cả các sinh viên của nhạc viện luôn cảm thấy ghen tị trước khả năng của Dmitri, chỉ với một hơi thở căng đầy, cơ hoành của anh khỏe đến mức có thể đẩy lùi cả một chiếc piano cỡ lớn dọc căn phòng, điều khiến chúng ta liên tưởng đến huyền thoại Enrico Caruso. Sau này, khi trực tiếp biểu diễn với Dmitri, Renee Fleming đã phải thốt lên: “Kĩ thuật điều khiển hơi thở của anh ấy tuyệt vời đến mức hầu hết chúng tôi đều mơ ước có được”. Nhưng quan trọng hơn, Dmitri nói: “Yoffel dạy tôi không chỉ sử dụng cái đầu trong ca hát mà phải bằng cả trái tim: với bà, mỗi một note nhạc bạn hát đều biểu lộ một điều gì đó”. Dmitri luôn thể hiện vai diễn với những cảm xúc mãnh liệt nhất, điều này anh được học từ chính Yoffel, bà chịu ảnh hưởng phương pháp diễn xuất của đạo diễn sân khấu Liên Xô tài năng Stanislavsky. Với mỗi lần tổng duyệt trong các vở opera bi kịch của Verdi, Tchaikovsky, Dmitri đều phải cố gắng để ngăn những giọt nước mắt của xúc cảm thực sự: “Nếu tôi để cho bản thân mình tự do, tôi sẽ gầm lên khi trong một tâm trạng đau đớn như vậy, điều này khiến tôi phải tự kiềm chế bản thân, và truyền những cảm xúc tươi rói ấy vào những đoạn nhạc đẹp đẽ mà vẫn đúng kĩ thuật”.

Có một điều mà Yoffel không thể truyền đạt được cho Dmitri, đó là nghệ thuật hát theo truyền thống Bel canto – Ý với các tác phẩm của những tác giả Gioacchino Rossini, Bellini, Gaetano Donizetti, nghệ thuật hát đòi hỏi những kĩ thuật chạy note, lướt note hoa mĩ, biến ảo, kĩ năng nhả chữ hiệu quả trong những đoạn nhạc phong phú, đề cao âm nhạc và âm thanh hoàn hảo của giọng hát. Phong cách Bel canto dường như bị thất sủng ở Liên Xô trong thời kì Stalin vì có ý kiến cho rằng nó mang nhiều tính chất nguy hiểm của “chủ nghĩa thế giới” và ngay chính một giảng viên tài năng với kiến thức uyên bác như Yoffel cũng không nắm rõ điểm mấu chốt của phương pháp luyên tập bel canto. Chính Dmitri đã tự khám phá và tìm tòi để chinh phục mảng âm nhạc hấp dẫn và rất được yêu thích trên thế giới này. Thật may mắn, Dmitri tìm gặp được một người đàn ông già và có vẻ lập dị trong thị trấn ở Krashnoyarsk. Ông ta là một người hâm mộ opera một cách cuồng nhiệt, sống trong một căn hộ một phòng, chất đầy đĩa nhạc opera đến nỗi “không còn chỗ để đứng hay ngồi”. Từ những LP cũ của người đàn ông già, Dimitri đã biết đến và học hỏi miệt mài ở những nghệ sĩ tài năng của Ý như Mattia Battistini, Giuseppe de Luca, Ettore Bastianini và đặc biệt là giọng baritone người Armenia - Pavel Lisitsian, người hiếm hoi theo đuổi phong cách hát bel canto tại Liên Xô. Lisitsian là người mà Dmitri coi là thần tượng thực sự của mình trong suốt cuộc đời.

Sau khi tốt nghiệp, Dmitri tham gia nhà hát Opera Krashnoyarsk. Lần xuất hiện trên sân khấu đầu tiên của Dmitri là với Monterone – một vai nhỏ trong vở Rigoletto của Verdi. Ngay sau đó, Dmitri tham gia hàng loạt các cuộc thi thanh nhạc uy tín trong và ngoài nước và đều dành được giải nhất. Đầu tiên là Cuộc thi thanh nhạc toàn Liên bang (1985), rồi giải thưởng lớn trong Cuộc thi thanh nhạc Glinka tại Baku (1986). Năm 1988, lại tham gia và chiến thắng tại Toulouse Singers Competition. Năm 1989, dưới sự tiến cử của Irina Arkhipova, Dmitri đã tham gia cuộc thi thanh nhạc cổ điển danh tiếng nhất thế giới lúc này: “Cardiff – singer of the world”.

Times đã giành cho anh những lời có cánh: “Đi tới, hát, giành chiến thắng”. Tuy nhiên, thực tế, không phải dễ dàng mà Dmitri có thể giành được giải thưởng lớn nhất của cuộc thi. Năm ấy, tham gia Cardiff cũng có 1 giọng bass-baritone cao lớn trẻ tuổi đến từ Welsh, Bryn Terfel. Cuộc chạm trán đầu tiên của họ hầu như không thể quên được đối với họ cũng như đối với những thính giả, nó đã được miêu tả là “Cuộc chiến của những Baritone”. “Cả hai chúng tôi đều còn rất trẻ và đầy sức sống”, Hvorostovsky mỉm cười thuật lại, “Tôi lớn hơn Bryn vài tuổi và tôi vừa thắng hai cuộc thi quan trọng, tại Nga và tại Pháp. Theo thời gian tôi đến với Cardiff. Tôi kiêu ngạo và ngu dốt không tưởng tượng được và nghĩ rằng mình rất giàu kinh nghiệm. Và tôi không bao giờ hồ nghi rằng tôi sắp sửa chiến thắng – cho đến một ít phút trước khi tôi phải hát vòng chung kết, khi tôi nghe giọng ca khỏe mạnh của Bryn và nhìn thấy phản ứng của khán giả. Tôi nghĩ. “Ồ không! Thôi rồi, có lẽ mình chỉ đạt hạng 3 thôi…” Rắc rối ở chỗ tôi đã không có một cái áo đuôi tôm, do đó tôi đã mượn tiền để mua cho mình một bộ đổi lấy số tiền tôi mong sẽ có khi thắng giải nhất!... Vào lúc đó, tôi bắt đầu nghi ngờ bản thân lần đầu tiên. Bryn thực sự tỏa sáng, giọng đẹp và nhả chữ thật tuyệt vời, những điều này hầu như hạ gục tôi. Nhưng tôi hi vọng rằng Verdi sẽ mang chiến thắng cho tôi, bởi vì tôi đã hát cảnh cái chết của Rodrigo trong Don Carlo, nó đã trở thành thương hiệu của tôi hai năm trước. Tôi thực sự nghĩ rằng điều này sẽ cứu tôi. Và nó đã làm” . Hvorostovsky đã đạt giải thưởng lớn và ban giám khảo đành phải thêm hạng mục “ca sĩ hát thính phòng hay nhất” cho Bryn Terfel như một giải thưởng an ủi. Bryn Terfel cũng trở thành một trong những bass-baritone xuất sắc nhất hiện nay, hai người vẫn thỉnh thoảng gặp nhau và cộng tác trong một vài vở opera được dàn dựng gần đây.

Từ sau chiến thắng vinh quang tại cuộc thi, con đường nghệ thuật rộng thênh thang mở ra trước mắt anh. Dmitri Hvorostovsky, giọng baritone vô danh đến từ Siberia xa xôi, chỉ sau một đêm đã được các hãng thu âm uy tín rào đón, được mời hát ở hầu hết tất cả những nhà hát opera nổi tiếng của thế giới. Ngoài ra, anh còn liên tiếp được phong tặng danh hiệu, giải thưởng tại quê hương như: Nghệ sĩ công huân vào năm 1990, giải thưởng Quốc gia năm 1991, nghệ sĩ Nhân dân của Liên bang Nga vào năm 1995 .

Với thế mạnh là giọng baritone trữ tình dày, đẹp, kĩ thuật hoàn hảo, khả năng diễn xuất tinh tế, giàu cảm xúc và một ngoại hình cuốn hút sân khấu, tromh dáng vẻ vạm vỡ, khuôn mặt điển trai cùng mái tóc bạch kim lãng tử, Dmitri đã chinh phúc khán giả ở tất cả những nhà hát danh tiếng nhất thế giới với hơn 30 vai diễn trong opera Tchaikovsky, Sergei Profokiev, Wolfgang Amadeus Mozart, Rossini… và đặc biệt là Verdi như Onegin (Eugene Onegin), Công tước Andrei (War and Pearce), Figaro (Il barbiere di Siviglia), Don Giovanni và Leporello (Don Giovanni), Figaro (Le nozze di Figaro), Rodrigo (Don Carlo), Renato (Un ballo in maschera), Francesco (I Masnadieri), Germon (La Traviata), Rigoletto (Rigoletto)… Năm 1989, Dmitri có một buổi recital đầy ấn tượng tại London. Năm 1990 lại tiếp tục có một buổi recital thành công New York. Năm 1993, Dmitri Hvorostovsky ra mắt khán giả Ý tại nhà hát La Fenice với vai diễn sở trường Onegin. Năm 1993 với Germon trong La Traviata tại Chicago Liric Opera và đến năm 1995, khán giả của nhà hát opera danh tiếng Metropolitan Opera đã được thưởng thức giọng ca tuyệt đẹp của Hvorostovky. Những chuyến lưu diễn dài trên thế giới từ Royal Convent Garden, Teatro alla Scala, Bavarian State Opera, Berlin State Opera, Vienna State Opera, Teatro Colon… dần khẳng định tên tuổi và vị trí của Hovorostovky trên sân khấu opera quốc tế - một trong những giọng baritone trẻ tài năng nhất trong những năm cuối cùng của thế kỉ và dường như không có đối thủ trong những vai diễn opera Verdi.

Phong cách thể hiện của Dmitri giàu tính trữ tình, tự sự, gần với trường phái thanh nhạc cổ điển hơn là những gì mà khán giả được biệt đến từ những giọng baritone cùng thời. Dmitri bày tỏ quan điểm riêng của mình: “Verdi đánh dấu trong tổng phổ rất nhiều note nhạc phải được hát piano, pianissimo ví dụ như trong Rigoletto. Rất ít người biểu diễn theo cách đó kể từ sau chiến tranh thế giới thứ 2. Thật ngạc nhiên khi kết hợp cốt truyện, lời hát và âm nhạc. Và âm nhạc thật sự xuất chúng. Tất cả mọi thứ Verdi viết cho giọng baritone rất đẹp, thoải mái và hoàn hảo. Cantilena của Verdi là xuất sắc nhất thế giới. Vì vậy tôi có thể thích thú sử dụng giọng ca của mình, trong khi nhân vật luôn luôn gây kích thích và phức tạp”. Những kịch tính mãnh liệt được tạo ra từ cảm xúc và một giọng hát có âm sắc vang, dày, biểu cảm hơn là những những tiếng gào thét, gằn giọng bộc lộ trực diện hay những điệu bộ bên ngoài. Thực tế giọng hát của Dmitri có vẻ nhỏ và nhẹ hơn rất nhiều so với những gì mà khán giả cảm nhận trên sân khấu, đó là bởi khả năng diễn xuất cộng với kĩ thuật điều khiển hơi thở điêu luyện.

Không chỉ với opera, Hvorostovsky cũng rất quan tâm đến mảng âm nhạc thính phòng như anh vẫn hay nói: “Trong 1 buổi biểu diễn recital, bạn thực sự là một ông vua”. Từ những romance, ca khúc nghệ thuật của Maurice Ravel, Georges Bizet cho đến những tác phẩm của những nhà soạn nhạc dân tộc như Tchaikovsky, Anton Rubinstein, Sergei Rachmaninov, Alexander Borodin, Modest Mussorgsky… và đặc biệt là Gyorgy Svidrov – nhà soạn nhạc Nga hiện đại mà Hovorostovsky luôn ca ngợi là “Học trò xuất sắc nhất của Dmitri Shostakovich”. Hvorostovsky cũng tham gia nhiều buổi biểu diễn recital tại các nhà hát quốc tế ở London, New York, Milan, Moscow, Hong Kong và Vienna cũng như tại Seoul, Oslo, Istanbul, Jerusalem, Nam Phi, và Á Đông với những dàn nhạc lớn như New York Philharmonic, San Francisco Symphony Orchestra, Rotterdam Philharmonic… cùng những bạn diễn, nhạc trưởng tài năng như Sumi Jo, Rene Fleming, Olga Borodina, Valery Gergev, Claudio Abbado, Bernard Haitink, Lorin Maazel, Charles Dutoit, Zubin Mehta… Giya Kancheli đã viết tác phẩm giao hưởng “Do not Grieve” dành riêng cho Hvorostovsky và San Francisco Symphony Orchestra.

Dmitri Hvorostovsky cũng đã phát hành khá nhiều đĩa nhạc với các hãng Phillips và Delos Records. Có thể kể đến Eugene Onegin, La Traviata, Cavalleria Rusticana (Pietro Mascagni), The Tsar’s Bride (Nikolai Rimsky-Korsakov) và Don Carlo. Anh cũng giới thiệu những đĩa nhạc về các ca khúc Neapolitan, Nga, aria cổ điển cũng như các bản “Thánh ca” của Nga. Album mới nhất của anh là “Dmitri Hvorostovsky - Heroes & Villains”.

Valery Gergev nhận xét: “Dmitri thực sự được trưởng thành từ nền văn hóa Nga, được nuôi dưỡng từ nguồn vitamin dồi dào của Nga. Nó giống như những cầu thủ bóng đá Braxin thi đấu trong những câu lạc bộ của Milan, họ không trở thành người Ý mà luôn giữ trong mình chất Braxin mỗi khi chơi bóng”. Hvorostovsky luôn giữ một tình yêu nồng nàn không hề phai nhạt hướng về quê hương Nga yêu dấu, dù ở bất cứ nơi đâu. Bên cạnh những tác phẩm âm nhạc cổ điển, Dmitri còn biểu diễn, thu âm nhiều ca khúc dân ca và đặc biêt là những ca khúc nhạc cách mạng tiêu biểu trong thời kì chiến tranh Vệ Quốc. “Kachiusa”, “Chiều Hải cảng”, “Chiều Moscow”, “Giờ này anh ở đâu”, “Cánh đồng Nga”… những ca khúc đã gắn liền với một thời kì lịch sử hào hùng và bi tráng với mỗi người dân Nga. Tháng 5 năm 2004, Hvorostovsky trở thành ca sĩ đầu tiên tổ chức một buổi hoà nhạc với dàn nhạc và dàn hợp xướng tại quảng trưởng Đỏ và được truyền hình trực tiếp đến 25 quốc gia. Năm 2005, dưới lời mời của tổng thống Nga Vladimir Putin, Hvorostovsky thực hiện một tour diễn lịch sử trước hàng trăm ngìn người để tưởng niệm những chiến sĩ đã anh dũng hi sinh trong suốt cuộc chiến tranh Vệ quốc. 2 album best-seller thu âm những ca khúc cách mạng: “Where are you, my Brothers?” và “Moscow Nights” nhanh chóng trở thành hiện tượng không chỉ ở Nga và còn được đón nhận ở nhiều quốc gia trên thế giới. Tháng 1 năm 2006, Hvorostovsky lại thực hiện một tour diễn đến nước Mỹ, giới thiệu những ca khúc tuyệt vời này đến với đông đảo người yêu nhạc. Báo chí Mĩ đã không tiếc lời ca ngợi với những cái tít thật ấn tượng: “Âm nhạc của người Mẹ Nga và baritone của bà”.

Là một người cẩn thận và cầu toàn, Hvorostovsky rất ý thức trong việc bảo vệ giọng hát của mình đôi khi đến mức bảo thủ. Nhạc trưởng Georg Solti sau một buổi biểu diễn ấn tượng đã nói: “Cậu sẽ là Iago sắp tới của tôi”. Hvorostovsky lúc ấy mới đang là một giọng baritone trẻ và thiếu kinh nghiệm, không ngần ngại từ chới: “Không, không thưa Nhạc trưởng. Tôi còn quá, quá trẻ để hát Iago ”. Ở tuổi ngoài 40, Dmitri cũng quyết định sẽ không tiếp tục nhận vai Don Giovanni nữa dù rất nhiều người mời hát: “Nó hơi quá thấp với âm vực giọng hát của tôi”, thậm chí cũng không hát cả những vai bass-baritone nổi tiếng trong opera Nga như Prince Igor (Prince Igor, Borodin), Gryaznoy (The Tsar’s Bride) mà anh rất thích, vì cho rằng những vai diễn ấy phải gào thét nhiều và rất hại giọng hát của anh. Sarah Billinghurst, nhân viên quản lý tại Met, một người theo sát Dmitri trong suốt thời gian dài kể từ khi anh cộng tác với Met đã nói rằng: “Dmitri là người rất khôn ngoan và thận trọng trong việc bảo vệ giọng hát mình. Với khả năng của cậu ấy, cậu ấy vẫn có thể hát thật tuyệt vời ngay đến cả khi đã ngoài 60 tuổi”

Ở độ tuổi trung niên và trên đỉnh cao của danh vọng, Hvorostovsky trở nên điềm đạm và từng trải hơn những ngày đầu. Sau những chuyến lưu diễn không ngừng nghỉ, bận rộn với công việc sản xuất những album mới, Hvorostovsky lại tự thưởng cho mình những phút giây êm đềm, hạnh phúc cùng người vợ Florence Illi - một soprano Ý gốc Thụy Sĩ trong một căn hộ sang trọng tại London.

Với tài năng cũng như ý thức lao động nghệ thuật nghiêm túc, chắc chắn Dmitri Hvorostovsky sẽ còn đạt được không ít những thành công lớn trên con đường sự nghiệp của mình. Khán giả vẫn luôn chờ đợi những tác phẩm mới, vai diễn mới đầy ấn tượng của anh trong tương lai.

[lemeshev]

Một bài trên blog với vài thông tin ngoài lề:

Năm mới năm me lăng xê Hvo nông dân. Nhiều người vẫn hay chê tơi bời mái tóc bạch kim sành điệu của cu cậu, với lí do là nông dân, bốc xếp, vác bao xi măng (trắng) để rơi vào đầu nên tóc mới bạc thế này. Hehe, thế mà bọn People Magazine cũng cố nhấc vào trong top 50 người đẹp nhất thế giới đấy, rồi bọn Elle Magazine thì cho hẳn 1 số để Hvo làm dáng (khoản này là nghề của cu cậu rồi) và tán dương là "Elvis Presley của sân khấu Opera". Các chị em phụ nữ, dù biết anh chàng đã 2 đời vợ rồi, nhưng khi đến xem Opera cũng toàn cố mua vé hàng đầu để được nhìn rõ ràng hơn (là chính), và nghe rõ ràng hơn (cái này phụ thôi) vì quả giọng của Hvo cũng không được hoành cho lắm. Mình thì chưa được nghe trực tiếp, nghe qua thu âm, cái âm sắc rất dày, các note hát đều đấy đặn, thoải mái, khiến mình cứ nghĩ là giọng chắc "vạm vỡ" lắm, không ngờ chỉ là baritone trữ tình thôi (từ trước đến giờ thấy chiến nhiều Verdi nên cứ đinh ninh là baritone kịch tính, rêu rao suốt)

Mọi người cứ nghĩ Hvo chỉ giỏi mấy bài nhạc đỏ Liên Xô, mà quên rằng anh chàng từng thắng cả Bryn Terfel (Mình cũng thích Bryn) ở Cardiff hẳn hoi. Hồi đấy, E. Soderstrom làm giám khảo (sop nổi tiếng người Thụy Điển, chị này cũng hát và thu âm khá nhiều các tác phậm thanh nhạc cổ điển Nga), không biết chị ấy cảm nghĩ thế nào nhờ. Chắc có lẽ tại xa Nga lâu quá, mà anh chàng trở nên cực kì cực đoan và bảo thủ, vẫn dành những lời tốt đẹp nhất cho thời kì Liên Xô hồi trước, thậm chí còn lên án của mấy anh chị tỷ phú giàu xổi ở Nga bây giờ: "Lũ người Nga tầm thường, cái bọn mà bạn vẫn thấy đeo đầy dây xích vàng, đi xe Cadillacs cùng những ả nhân tình diêm dúa khoác áo lông, bi bô qua điện thoại di động trong thang máy chật ních... Những kẻ như vậy luôn làm tôi thấy khó chịu, với chúng, tôi cứ giả vờ như cóc phải người Nga". Và lúc nào cũng khoe là mình thích hát cho các bác công nhân nhà máy bánh mì như hồi mới vào nghề hơn là ở những nơi sang trọng và cho những kẻ trưởng giả như vậy(nhưng thực tế thì hành động ngược lại, hehe).

Nhiều báo chí phương Tây khai thác chuyện Hvo sau khi đạt Cardiff thì bỏ nước, vì chuyện KGB đòi hết một nửa tiền thưởng để chỉ trích xã hội Liên Xô. Chuyện chẳng qua là Hvo hồi đi thi không có tiền mua áo đuôi tôm, thế nên mới vay 1 chị KGB đi cùng, sau này đạt giải, chị ấy đòi lại tiền (quá đương nhiên), Hvo chỉ được giữ cái cúp. Mà Hvo được nhà nước nuôi ăn học, thì bớt chút phần tiền, coi như đóng thuế có sao đâu, bản thân Hvo cũng sung sứong nói :"tôi chỉ nhận chiếc cúp", thế mà bọn nó cứ phải mỉa mai.Mình thấy chuyện này thật nực cười. Chính Hvo cũng tự nhận rằng mình quá được nuông chiều trong xã hội Liên Xô, được bao cấp ăn học, được taọ điều kiện phát triển về NT, mới 24t đã được đề cử danh hiệu Nghệ sỹ công huân (1 trong những người trẻ nhất có đc vinh dự đấy), sau mỗi giải thưởng lại được cấp nhà, thậm chí nhà ở Thủ đô (quê của Hvo là ở xứ mù căng chải Siberi lạnh lẽo), Chị mezzo huyền thoại của Liên Xô I.Arkhipova ưu ái tiến cử, chắc gì ở Mỹ hay các nước phương tây, 1 đứa trẻ bình thường vùng sâu vùng xa được chăm sóc đầy đủ thế. Hvo sống ở nước ngoài, vì nước Nga rộng lớn nhưng cũng không đủ chứa được cậu ấy thế thôi. Cậu ấy vẫn là người Nga rất Nga. Dù j` thì cậu ấy vẫn yêu Nga và là niềm tự hào của opera Nga hiện nay.

Tính cách kiêu ngạo thừa hưởng từ thời cụ kị (cụ nội thì tham gia cách mạng tháng 2- 1905, cụ ngoại thì cũng là lính Hồng quân và hi sinh, rồi ông ngoại, ông dượng cũng đều là lính Hồng quân, anh hùng trong thời kì chiến tranh Vệ quốc). Profile thế nên thuộc loại chẳng sợ trời đất gì. Từ chối cả Solti, kén cá chọn canh, không chịu đóng Iago (trong Otello của Verdi), (nghe nói năm nay -2008 mới chịu đóng). Không hát lieder Đức, vì sợ Hampson hát hay hơn mình (sợ qué gì nhỉ, Hampson giọng khô như ngói, đặc Mẽo), chê Puccinni sến, chê mấy vai baritone Pháp (dù cũng hát cả Ravel, Bizet, đóng cả Faust của Gounod và vài vở của Massenet), thậm chí đến mấy vai kinh điển trong opera Nga mà các baritone Nga đều mơ chinh phục cũng không chịu, sợ hỏng giọng. Mình đoán là anh chàng nhát không dám thôi chứ kén cái gì mà kén, thèm xừ, hehe

Dmitri rất hay xuất hiện trong trang phục rất xì tin: áo da, quần jeans, kính đen, bụi phủi, thực ra là để làm dáng lấy lòng các em xinh tươi, nhưng lại ngụy biện :"Đâu, tôi mặc thế để hát cho thoải mái đấy chứ, mặc đuôi tôm khó cựa quậy lắm". Tự nhận là hát mấy bài nhạc CM Liên Xô thì bảo chỉ là 1 dạng classical pop, crossover, nhưng đụng đến pop thật thì giãy nảy lên: "Có các 1 triệu đô thì tôi cũng không thèm hát cùng Madonna (10 triệu thì may ra, hehe), nghĩ cũng xót ruột đấy, nhưng tôi phải cho cô nàng rớt đài thôi". Thậm chí đến Andrea Boccelli hắn cũng không tha. Mình thì mình cũng không thích Boccelli, nhưng nghĩ ông ấy tật nguyền, nên cảm thông, còn Hvo thì vỗ mặt thẳng cánh luôn: "Thật không thể tưởng tượng nổi ca sĩ opera nổi tiếng nhất tại Mĩ lại là Boccelli, điều này lố bịch như thể món ăn ngon nhất thế giới là ... kẹo cao su ấy." Cầm tinh con giả vờ vậy, chứ cả nhà đều biết rằng thời trẻ, thần tượng của Hvo chẳng phải là những baritone huyền thoại: M.Battistini, G.de Luca, E. Bastianini, P.Lysitsyan,... như cậu chàng hay khoe sau này (lúc đã theo học thanh nhạc cổ điển) mà chính là Queen, Deep Purple, Led Zeppelin, Louis Amstrong,... thậm chí còn tập tọe lập rockband, tham gia tụ tập với thanh niên hư hỏng, gây gổ đánh nhau (vỡ mũi, gãy răng hàng tá lần). Sở thích "thời thanh niên sôi nổi" là: bóng đá (có vẻ lành mạnh 1 tí), boxing ( có vẻ thể thao 1 tí) và ... gái gú (ôi! hết nói). "Có một thời gian tôi trở nên nổi loạn và bất trị đối với bố mẹ... tôi rất thích nghe nhạc rock, đặc biệt là khi luyện tập. Tôi gọi đấy là thứ âm nhạc cho chân - cẳng tôi", (nguyên văn: "I call it music for my feet and legs", hehe)

Thế thôi, tiết mục lăng xê đến đây là hết, chỉ là vài thông tin lượm lặt ngoài lề, không đưa vào bài bio chính thức,

Quên, Bonus phần nhạc nhẽo:

*) Aria Opera:

- O Carlo, ascolta - Don Carlo - G.Verdi - Dmitri Hvorostovsky(baritone)

- Ombra mai fu - Serse - G.Haendel - Dmitri Hvorostovsky(baritone)

( 2 aria trong cái lần thắng Bryn Terfel tại cuộc thi thanh nhạc cổ điển danh tiếng: Cardiff - Singers of the world)

- Di Provenza il mar - La Traviata - G.Verdi - Dmitri Hvorostovsky(baritone)

(Germont - vai tủ ở Met và Chicago Lyric Opera, cậu chàng cũng không quên lăng xê mợ Reneé Fleming:"dù tôi đóng vai bố của Alfredo, nhưng tôi không thể nào cưỡng nổi sức hấp dẫn của nàng Violetta(Fleming)" ---> bó chiếu, tất nhiên, khen đi phải có khen lại, mợ Fleming cũng tung hô Hvo đến giời)

*) Dân Ca:

- Korobyeiniki - Folk song - Dmitri Hvorostovsky (baritone)

- Kalinka - Folk song - Dmitri Hvorostovsky(baritone) and Choir

*) Nhạc đỏ Liên Xô:

- Chiều Matx-cơ-va - M. Matusovskii, V. Solovyov-Sedoi - Dmitri Hvorostovsky(baritone)

- Kachiusa - M. Isakovskiy, M. Blanter - Dmitri Hvorostovsky(baritone)

Lỡ khoe bài này với chị Nina, hôm nay mới đăng ký được để post lên đây, . Tiện thể chào cả nhà luôn!
Trong bài tiểu sử cũng có dùng 1 đoạn của Apo dịch và vài thông tin từ nuocnga.net,

[hungmgmi]

Cảm ơn Lemeshev-một bài viết rất công phu và đầy đủ.
Giọng văn này hình như mình đã gặp ở đâu đó, mang hơi hướng từ miền băng giá.
Trong bài đầu, cậu có nhắc đến Valery Gergev với lời nhận xét khá hay về Dmitri: “Dmitri thực sự được trưởng thành từ nền văn hóa Nga, được nuôi dưỡng từ nguồn vitamin dồi dào của Nga. Nó giống như những cầu thủ bóng đá Braxin thi đấu trong những câu lạc bộ của Milan, họ không trở thành người Ý mà luôn giữ trong mình chất Braxin mỗi khi chơi bóng”. Đây là một trong những nhạc trưởng hàng đầu thế giới hiện nay, ông cũng là một conductor có tiếng. Trong bộ 4 đĩa DVD "All the russias", Gergiev xuất hiện với vai trò của conductor, nói về văn hóa và âm nhạc Nga cho cả 4 tập phim.
Và mách thêm: Tại HN, có đĩa đôi (màu đen ) của Dmitri Hvorostovsky tại cửa hàng đĩa nhạc mới chuyển từ 12 Hai Bà Trưng về cạnh quán cháo lòng cách đó không xa, gần với Trang Tien Plaza.
Còn ai muốn xem conductor Valery Gergiev nói gì về văn hóa và âm nhạc Nga, nên tìm mua bộ DVD 4 đĩa "All the Russias" tại các hàng đĩa trên ngõ Hàng Hành (mạn gần cà phê Nhân).

[Nina]

Cám ơn lemeshev nhé - bài thứ nhất thì rất hàn lâm và nghiêm túc, bài thứ hai thì rất trẻ trung và nhí nhảnh

Nhưng chị hỏi này - thế anh Đô tóc quăn đẹp lão (Placido Domingo) ấy, hình như anh ấy vai nào cũng hát, thế mà sao trên 60 rồi vẫn còn hát khá tốt nhỉ, mặc dù ai đó có bảo là bây giờ anh ấy quay về giọng nam trung?

[hungmgmi]

Đã có đĩa của gã này, nhưng không thích lắm vì gã sinh ra ở phố Yết kiêu Mình thích Baskov hơn, khi so sánh các bài nhạc đỏ, giọng Baskov trong sáng hơn nhiều!

[Apomethe]

Em từng có bài viết về ông này ở đây rồi:
http://www.nuocnga.net/forum/viewtop...ghlight=#17851

[lemeshev]

hehe, em mới vào đã được đón tiếp nồng nhiệt thế này,
Ở số 5 Đinh Liệt còn có 1 cặp đĩa Hvo của Phillip thu âm vào năm 90(hồi mới nổi sau Cardiff), đĩa 1 là romance Nga của Tchai, rach, cực hay. Đĩa 2 là Napolitan songs, kể ra giọng baritone hát romance Ý cũng không hợp lắm, nhưng Hvo nhả chữ tương đối tốt (tự khoe là do có vợ - sop người Ý dạy), giọng lại đẹp, thế nên cũng không tệ, thậm chí có lão PV còn lăng xê là hát như "một đứa con đã mất tích của Caruso". Nếu có ai thích cũng nên tìm mua nghe thử, . Em chưa nghe Baskov, nhưng mà Baskov hình như là tenor với cả lại hát crossover nhiều. Mỗi loại giọng có sức biểu cảm riêng mà.
to Apo: sao lỗi font kiểu gì, tớ chẳng đọc được.
to chị Nina: Domingo có lẽ do hồi trẻ phá giọng nhiều, lại chuyên hát kịch tính nên giọng tối đi phải chuyển sang baritone, giống trường hợp cuả sop Pháp Crespine(sau chuyển thanh mezzo). Một phần nữa, Do bắt đầu sự nghiệp từ giọng baritone rồi mở rộng lên, giọng Do rất dày.Về Do, em cũng không rõ nữa, có thể giọng Do chưa chắc đã đẹp như pava, carreras,... nhưng mà rất lôi cuốn và giàu cảm xúc, giống như Callas, lại thêm khả năng diễn xuất. Em cũng không hiểu ông ấy giữ giọng kiểu gì mà đến giờ vẫn hát ngon lành được, thậm chí gần đây còn thu hẳn 1 cái Tristan (1 trong những vai tenor nặng nhất) complete với Nina Stemme. Trước đây với cách hát như thế mà Caballe đã hết hồn và rất lo cho sự nghiệp của Do, cuối cùng thì là lo bò trắng răng

[Nina]

Hihi, trong số 3 anh tenors (Pavarotti, Carreras với Domingo) nổi nhất thời hiện đại gần đây thì mình vẫn thích anh Domingo nhất, có thể đơn giản do hồi đó TV Nga lăng xê anh này nhiều nhất trong chuỗi chương trình về các opera của Puccini (Manon Lescaut, La bohème, Tosca,...) và một màn trình diễn rất ấn tượng trong vai Andrea Chénier (Giordano). Điểm mạnh của anh Domingo thì lemeshev đã nói rồi, tuy nhiên mình rất khâm phục khả năng diễn xuất của anh ý, khi mà tổng cộng anh này có trên 100 vai diễn (Pava có trên 30?). Chính vì vậy mới viết "bạ vai nào cũng hát"

Tất nhiên trong cái trò giữ giọng này thì trường lớp có ý nghĩa rất lớn. Anh Zurab Sotkilava, một trong các tenor nổi tiếng của Nga tham gia chiến dịch lăng xê Domingo kể trên có nói - "Nếu ca sĩ dưới 40 tuổi mà hát hay - thì đó là vì anh ta có giọng tốt. Nhưng nếu ca sĩ trên 40 tuổi mà vẫn hát hay - thì đó là vì anh ta được trường lớp đào tạo tốt".

Quay trở lại với anh chàng đẹp mã tóc bạch kim của chúng ta , thì trang web của anh ý http://www.hvorostovsky.com/ hồi trước còn không có tiếng Nga, chảnh khiếp! (hehe, hình như nó là fan site, không phải trang chính thức của anh chàng)

Tuy nhiên, phải công nhận là anh này chịu khó tìm tòi hát cả những version ít quen thuộc của romances Nga, và phải công nhận là hát romances Nga rất tình cảm, nhả chữ thì khỏi chê. Thông thường thì anh chàng Hvo có cái tội là điệu rơi điệu rụng , nên đôi lúc hơi phản cảm tý. Nhưng anh chàng hát romance thì trông cũng ... khá giản dị

[hungmgmi]

Thế bác già kia chết xong là bộ ba giải tán hả các bác, nghe giang hồ đồn là bác mù Andrea Bocelli sẽ thay thế bác Pavarotti, chẳng biết thật hư thế nào.

[phucanh]

nghe giang hồ đồn

Không biết giang hồ đồn thế nào, mình mới đọc bài này trên báo Tuổi trẻ:


Từ trái qua: Placido Domingo, Jose Carreras và Luciano Pavarotti trong một buổi diễn tại sân vận động Braglia, Mondena (Ý)

Mãi mãi chia tay bộ ba nam cao

TT - Bộ ba nam cao hàng đầu thế giới gồm Luciano Pavarotti, Placido Domingo và Jose Carreras sẽ mãi mãi chia tay khán giả mộ điệu mà không tìm thành viên khác thay thế cho sự ra đi của Pavarotti, đó là thông điệp của Jose Carreras gửi đến những người hâm mộ.

Ca sĩ opera người Tây Ban Nha năm nay đã 61 tuổi, vừa có những buổi diễn tại nhà hát Opera tại Sydney, Úc, đã nói với tờ The Australian rằng việc tái lập một tam ca khác với thành viên thay thế là một "sự phản bội, thiếu tôn kính đối với Pavarotti - người đã vĩnh biệt nhóm hồi tháng chín ở tuổi 71 - và phi đạo đức".

Bản thân Carreras cũng từng gặp bạo bệnh với căn bệnh bạch cầu hồi năm 1987 nhưng ông đã vượt qua để tham gia các buổi hòa nhạc của "Three Tenors" từ năm 1990.

HOÀI CHI (Theo AP)

[Apomethe]

Bocelli thì làm sao mà hát được với hai người kia. Có lẽ chỉ hát solo được thôi

[tykva]

Lemeshev viết

Em chưa nghe Baskov, nhưng mà Baskov hình như là tenor với cả lại hát crossover nhiều. Mỗi loại giọng có sức biểu cảm riêng mà.

Tớ nhớ hồi ở forum cũ cũng đã bàn nhiều về chuyện anh tóc hung điển trai Baskov này bỏ opera để hát nhạc trẻ, và có cả link để down và nghe thử một số bài nhạc trẻ do Baskov hát với các cô em nhí nhảnh... Thiên hạ đồn, anh này tự nguyện gia nhập môn phái Nhất Nam ở Nga, do béo phì quá sớm và được thầy Ngô Xuân Bính dạy cách thở dưỡng sinh và ăn kiêng theo môn phái Nhất Nam để chữa bệnh.

Cá nhân tớ thấy anh này giọng rất tốt, biểu cảm, tròn vành rõ chữ, hát các bài hát truyền thống thời chiến tranh vệ quốc thì thôi rồi, nhưng mà khi nhí nhảnh với các em thiếu vải ban nhạc Viagra thì phản cảm hết sức. Có lần mình tình cờ xem một tiết mục anh này hát với nữ hoàng dân ca Nga Nadezhda Babkina, tuyệt vời, trên cả tuyệt vời. Có học vẫn hơn mà...

[Apomethe]

Có bài về Hvorostovsky thì cũng phải có bài về Netrebko chứ nhỉ, hình như cô này không hát romance của Nga.

À, hôm qua em thấy một đĩa đủ bộ các romance của Glinka do toàn cao thủ của Nga hát, định mua về cho chị Tykva và Nina vừa nghe vừa dịch thơ rồi. Nhưng hôm đấy mua nhiều đĩa rồi nên để dành lần sau

[lemeshev]

Netrebko có hát vài romances trong cái đĩa mặt đen xì, hồi trước apo up còn gì, tất nhiên thế mạnh em ấy là opera, và chắc là chưa có ý định hát thính phòng. Vả lại em đấy đang còn trẻ. Phải diễn opera nhiều để lấy kinh nghiệm, với cả tranh thủ giọng còn đang trẻ. Thường thì với các chị em, 40-50t trở đi mới chuyển sang hát thính phòng, chỉ trừ một vài trường hợp đặc biệt do giọng lạ, giọng nhỏ bẩm sinh, hoặc mê hát thính phòng thì mới biểu diễn ngay từ trẻ.
Apo mua bộ đấy cho tớ với, , những ai hát thế.

[Nina]

Mấy hôm nay mới nghe cái Ombra mai fu - Serse - G.Haendel - Dmitri Hvorostovsky (baritone), và mới hiểu, tại sao lemeshev lại gọi âm nhạc thời baroque là ... đậu phụ , dài lê thê, lặp đi lặp lại, có điều, thứ nhất là vẫn cón người thích ăn đậu phụ, thứ hai là ... chỉ cần hiểu một câu là có thể hiểu nguyên cả đoạn, chỉ cần hiểu vài câu là hiểu hết cả aria