Di dân lao động ở Nga thời khủng hoảng

[s$u$r$i$v]

muahe viết

Các bác cho em hỏi, hỏi thực sự vì em không hiểu nên muốn hỏi cho rõ:

1. Có một chị mà nhảy xuống nước, khóc khi bị đuổi có phải người VN không vậy?

2. Trong thực tế có những người VN làm việc đại loại như trong phóng sự vừa rồi không vậy? Có thực sự lương họ khoảng 100$ không vậy? Nếu câu trả lời là có và đúng, thì các bác cho em hỏi: Tại sao họ không về VN ạ? Tại sao họ phải khổ sở ở xứ này vậy? Ở VN không thể khổ hơn thế được nếu chịu lao động. Em thắc mắc vì: nếu là nữ thi hiện nay dù không có nghề nghiệp gì cũng có thể làm oshin ở VN (SG hay HN) mà, lương cũng đâu có bèo bọt, mà cuộc sống chắc chắn không khổ đến vậy? Nếu là nam thì dù không có nghề nghiệp gì thì cũng có thể làm công nhân xây dựng mà. Đứa bạn em làm thấu XD nó bảo công nhân cũng phải kiếm hơn 100$ mà. Em thật không hiểu nếu là người VN thì tại sao lại phải sống ở đây để rồi khổ thế ạ. (Người nước khác, em không dám có ý kiến). Các bác trả lời giúp em cái. Em coi cái phóng sự mà đau hết cả lòng mề.

1- Xét về vẻ bề ngoài và khuôn mặt thì tôi đoán đó 70% là người Việt Nam bạn à. Tôi được nghe và chứng kiến nhiều hoàn cảnh éo le, nhiều tình huống hết sức xót thương của người lao động Việt Nam tại Nga. Nhưng tình huống trên đúng là lần đầu tiên tôi thấy và cảm thấy đau xót, thương cảm cho họ. Rất mong rằng, đó không phải là người phụ nữ Việt Nam.

2- Trên thực tế, có rất rất rất nhiều những người Việt Nam làm công việc như trên, và còn nhiều công việc khác nữa cơ cực hơn việc trồng rau này.

Lương tháng của họ 100$ vào thời gian này có thể là chính xác. Bởi vì trong thời điểm nước Nga khủng hoảng, người đông, việc hiếm thì để kiếm được một công việc không phải là dễ, kể cả đối với người có bằng cấp. Thêm nữa, việc chợ Vòm đóng cửa đã khiến cho hàng chục nghìn người rơi vào hoàn cảnh khó khăn. Những người còn vốn thì xoay xở buôn bán tiếp, những người không có vốn, hay trước đây làm thuê: ôsin, xưởng may, xây dựng... bị mất việc làm thì họ đành phải chuyển sang một công việc khác. Số lượng người đông, còn công việc thì ít cho nên được nhận vào làm tại một vườn rau như phóng sự trên với nhiều người đã là cái may mắn. Mức lương 100$/tháng chưa biết có được trả hay không, nhưng ta có thể hiểu, vì sao chủ lại chỉ "có thể" trả như vậy! Ngoài ra còn chuyện người chủ lợi dụng tình hình khó khăn này mà bắt chẹt công nhân, nếu ai không làm thì có thể đi chỗ khác. Thời gian cách đây 2 năm, thì lương của công nhân vườn rau khoảng 300-400$/tháng

Tại sao họ lại phải khổ sở như vây để mà tồn tại ở nước Nga này. Để viết ra chi tiết rất dài dòng. Tôi xin viết một vài nguyên nhân chính như sau:

+ Khi ở Việt Nam, họ là những người nông dân thực sự. Có một ai đó trong làng về tuyển nhân công sang Nga làm việc với những lời hứa hẹn "ngọt ngào" như mức lương hàng tháng 400 - 500$, nhiều việc làm, ăn ngủ đảm bảo, ngày làm 8-12 tiếng... Bà con khi đó coi Nga như thiên đường kiếm tiền cho nên đã dốc hết vốn liếng, thế chấp nhà, đất vay mượn ngân hàng, bạn bè
để có đủ khoảng gần 2000$ làm thủ tục sang Nga. Với những người nông dân Việt Nam vẫn còn tính từng đồng, từng nghìn, thì số tiền 2000$ với họ là cả một gia tài. Mang thêm niềm tin và hy vọng của cả gia đình.

+ Nhưng khi sang Nga, mọi sự không được như họ nghĩ. Bị vòi tiền tại Hải quan sân bay, đói, mệt, rét mướt, đi cả mấy trăm cây số đường trường để đến nơi làm việc. Họ được dồn về một nơi hẻo lánh. Hoặc là một cái xưởng may mà chỗ để máy may quan trọng hơn chỗ nằm ngủ. Hoặc là một vườn rau với những cái lều không hơn không kém (phất phơ trước gió). Hoặc là một công trình xây dựng nào đó, để đêm đến thu ru ngủ trên gạch, cát... Công việc được khoán từ anh chủ cho đến anh công nhân. Không làm xong thì làm thêm giờ, do vậy 8-12 tiếng không bao giờ đủ với họ, bởi vì cứ làm hết vụ này thì lại sang vụ khác.

+ Tiền lương lúc này sẽ được trả như sau: trừ dần hàng tháng sẽ là một số tiền không nhỏ để đóng khẩu - một loại giấy tờ rất quan trọng khi sinh sống tại Nga. Nhưng trên thực tế, chả mấy khi người chủ đóng khẩu cho công nhân. Trừ tiếp sẽ là tiền ăn, tiền ở. Rồi tiền thuốc men, ốm đau... hầm bà làng rất nhiều loại tiền, để rồi người công nhân sẽ được "hứa" phát cho một số tiền cuối tháng còn khoảng... 200$. Nơi nào tử tế thì họ cho cầm tiền. Nơi nào không thì họ sẽ khất dần với lý do chưa "thanh lý" hợp đồng, hay chưa bán hết hàng. Do vậy, công nhân cứ hàng ngày sống và làm việc cho họ mà không thể thoát đi đâu được bởi vì hộ chiếu bị chủ giữ ngay từ phút đầu tiên ở sân bay, thêm nữa là không biết tiếng Nga và đường xá cũng chẳng biết nốt.

+ Cho đến một hôm, lực lượng công an ập vào khám xét. Lúc này chủ đã cao chạy xa bay từ lúc nào rồi. Họ còn lương tâm thì họ sẽ để lại những quyển hộ chiếu cho công nhân, nhưng lương, hay những cái hứa hẹn trước đó đều đã theo họ đi đến một phương khác. Người công nhân lúc này không tiền, không giấy tờ, không biết tiếng. Bạn thử nghĩ xem, họ sẽ trở về Việt Nam bằng cách nào? Nhiều người sang đây không có họ hàng, người quen thì biết nhờ vả vào ai để có được một tấm vé trục xuất về nước? Mà bây giờ trở về với hoàn cảnh này thì số tiền mấy nghìn đô ở nhà ai sẽ trả nổi đây? Còn mặt mũi với hàng xóm, láng giềng, còn bao nhiêu hy vọng của người thân, gia đình...

Chính vì vậy, bằng cách này hay cách khác họ vẫn bám trụ ở lại. Chờ đợi một cơ may nào đó đến với mình, hoặc đơn giản là được làm việc và có cái ăn để tồn tại. Có khi, kiếm đủ ít tiền để mua vé trở về nhà với họ cũng đã đang làm một cố gắng rất lớn lao.

Vài dòng nói qua như vậy để bạn có thể hình dung được một phần nào đó cuộc sống của người lao động nhập cư tại Nga. Không chỉ là cộng đồng người Việt Nam, mà cộng đồng người Trung Quốc, các nước Trung Á... cũng không nằm ngoài những hình ảnh trên.