Những mẩu chuyện về tiếng nói

[Nina]

Thưa với bác GPS là em đọc cũng ... chả có chuẩn gì ráo, vì ... ảnh hưởng của đủ các trường phái tạp nham mà em đã học. Ví dụ - Jacobi lúc thì đọc là y-a-cô-bi , lúc thì đọc là Gia-cô-bi; Seidel lúc thì đọc thành sây-đel, lúc lại đọc thành zây-đel, chưa ... quy về một chuẩn được.

[hungmgmi]

Đâu chỉ có các chữ viết tắt, em còn "tóm" được các PTV VTV và VOV mấy lần đọc 2010 thành Hai nghìn không trăm lẻ mười kia. Tóm lại là chẳng có chuẩn gì hết ráo.

[nqbinhdi]

Cũng là chuyện tiếng nói, nhưng là chuyện Tây nói tiếng Ta.

Đầu năm 1982, tôi nhận được lệnh làm việc với trưởng đoàn chuyên gia Liên Xô của đơn vị, người chịu trách nhiệm bàn giao rất nhiều máy móc thiết bị cho đơn vị tôi và trực tiếp bàn giao các thiết bị cho bộ phận chúng tôi. Riêng cho bộ phận chúng tôi là hàng trăm thiết bị và các phụ kiện đi kèm, trị giá lên đến cả hàng triệu rúp vàng.

Thiết bị do LX viện trợ đã sang Việt Nam từ cả 5 năm trước theo chương trình viện trợ mang ký hiệu 75xxx (chương trình đã có từ 1975), nằm trong các kho có từ thời chiến tranh chống Mỹ. Gọi là kho cho oai chứ đó là một vùng đồi trung du, gần ga xe lửa, lẫn vào rừng bạch đàn xưa kia (1972) đã bị máy bay Mỹ vài lần ném bom và do nằm ngoài trời nên máy móc đã hỏng, không một thiết bị nào khi lắp lên lại chạy ngay được mà đều ít nhiều phải sửa chữa. Tôi nhận nhiệm vụ cùng với một vài nhân viên trung cấp kỹ thuật trong đơn vị thực hiện sửa chữa tất cả các thiết bị ấy, ký nhận bàn giao rồi triển khai phục vụ công tác chuyên môn của đơn vị. Đó là dịp tôi làm việc với các sĩ quan Nga lâu nhất, suốt 6 tháng trời mới sửa xong hết hơn một trăm đầu thiết bị lớn nhỏ ấy, ngày ngày cùng đi một xe vào cơ sở đặt trang thiết bị mới để làm việc.

Làm việc với tôi là thiếu tá Sh., người từ Học viện thông tin huân chương Cờ đỏ Lenigrad, trưởng một phòng thí nghiệm. Đấy là một sĩ quan vui tính, dễ bắt chuyện dù chuyên môn thì hơi ú ớ vì ông ta hầu như chả giúp gì được cho chúng tôi khôi phục các thiết bị chuyên ngành của ông ấy cả - ngày ngày ngồi làm việc chung trong phòng sửa chữa thiết bị, ông thiếu tá cũng giở các tài liệu thiết bị, đọc thuyết minh, vạch võ sơ đồ song chưa từng chữa nổi một cái máy nào, nhiều khi hay cãi nhằng mặc dù sai lè cả ra rồi (cũng chẳng biết có phải ông ta kém thực hay không nữa bởi biết đâu những máy LX cho chúng ta có loại đã lạc hậu đến nỗi ông này không còn biết đến chăng, mặc dù đối với chúng ta thì hầu như là các thiết bị loại mới toe). Chuyện này thôi thì cũng không nói đến nữa.

Chữa máy thì phải có điện. Mà hồi ấy điện rất hay mất bất đắc kỳ tử làm cho việc sửa chữa rất nhì nhằng, kéo dài, xem chừng ông thiếu tá có vẻ rất sốt ruột vì sang VN đã quá lâu mà chưa bàn giao xong để về nước. Một lần, đang chữa máy thì mất điện. Thiếu tá Sh. bảo tôi: "Bin, kuc-k-lui!". Mình ngớ hết cả người ra, lục lọi khắp kho từ vựng trong đầu mà không sao hiểu ông ta nói gì. Trông thấy cái mặt ngẩn ngố của mình, ông ta cười phá lên rồi bảo tôi "Bin, tư znaesh vietnamski otrin plokho, ia govoril po-vietnamski!". Khổ, thằng cu là mình càng hoang mang tợn, cóc hiểu "cúc cúc" ấy là cái gì, hay là lão ấy chê cái gì? mà khổ, cái lão này tự nhiên hôm nay làm sao lại bảo là nói tiếng Việt, có thấy y nói nửa từ tiếng Việt bao giờ đâu. Thế là ra sức xoa mặt xoa mũi, ngoái cả ra đàng sau nhìn lại quần áo vì hay là mặt mình nhọ nhem hoặc giả quân phục đứt chỉ thòi cái gì ra chăng (á à, cái này thì bọ có kinh nghiệm rồi nhé, những ngày đánh nhau trên biên giới năm 1979, một lần có máy hỏng, tôi vội vàng mò mẫm đến trạm chữa máy, vừa cúi xuống xem xét cái máy đặt trên sàn nhà người Dao cho bộ đội trú chân thì chỉ quần làm cái roạc, giơ cả mông, làm mình quá khó xử với mấy em cơ công coi máy, mặt mũi cứ gọi là đỏ lừ). Ông Tây càng nói, càng cười mình càng ù đặc, không hiểu mô tê gì. May sao, vừa lúc đó anh phiên dịch của đơn vị đi qua (cả đơn vị có mỗi một phiên dịch tiếng Nga, dịch cho cả 5 sĩ quan Nga nên cứ tên trong đơn vị nào ấm óe da với nhet được là phải tự làm việc tay bo với chuyên gia thôi), tôi bèn túm ngay lấy hỏi xem ông thiếu tá nói gì. Trao đổi mấy câu với thiếu tá Sh., ông phiên dịch cũng ngoác cả miệng ra cười rồi giải thích, bảo rằng ông ấy nói là nói với cậu bằng tiếng Việt mà cậu chả hiểu cái gì. Rằng ông ấy bảo là mất điện thì mang cuốc lủi ra đút lót cho bọn trạm điện để nó đóng điện lại cho! Cha mẹ trời đất ơi (á à, cái này tiếng Nga kêu là bogie moi hở các bác), kuc-k-lui mà lại là cuốc lủi thì bố ai mà hiểu nổi cơ chứ?

Sẽ không bao giờ tôi quên người sĩ quan Nga vui tính và có lẽ là tốt bụng như một ông mugic Nga chính cống ấy được. Cuối đợt làm việc, vừa mới đưa các máy lắp lên giá, phòng ốc còn đang ngổn ngang thì một hôm đột nhiên một đoàn sĩ quan cả ta lẫn LX đi cùng thiếu tá Sh., cả tướng Việt Nam lẫn một ông tướng Nga, sao đầy trên cầu vai - sau này mới biết là đại tướng trưởng đoàn cố vấn QS Nga tại VN - lốc nhốc ập vào phòng nơi chúng tôi đang làm. Tôi chỉ kịp hô anh em đứng nghiêm, vừa lắp bắp báo cáo xong thì ông tướng Nga tiến lại bên giá máy, rút khăn mùi xoa trong túi ra lau nhẹ lên mặt thiết bị rồi nhăn mặt, chẳng nói câu nào. Tôi tái cả mặt, chết từng khúc ruột, nghĩ thầm: "Thôi, thế là đời mình tàn! Phen này có lẽ lĩnh đủ bất kể mình đã cố gắng biết chừng nào suốt cả nửa năm qua". Thế nhưng sau đó lại không có chuyện gì xảy ra cả. Mãi về sau tôi mới biết qua anh phiên dịch đơn vị rằng chính Maior Sh. đã nhận xét rất tốt cho tôi với thiếu tướng thủ trưởng đơn vị tôi và chuyện đó đã được bỏ qua. Hú vía.

[daquen]

Bác kể chuyện về ngôn ngữ nước ngoài, em xin tham gia chút ạ:

Em có cô bạn lấy chồng người Pháp. Một lần bọn em đến nhà chơi, ăn cơm. Hồi đó, trong đám bạn em còn hai cô chưa lập gia đình. Ngồi nói chuyện một lúc, anh chồng người Pháp của bạn em nói:
- Bọn em cần có thêm chồng mới.
Cả lũ chúng em, mắt sáng rực, miệng cười tươi:
- Bọn em, lấy thêm được chồng nữa á ?
Chồng bạn em trả lời:
- Không, chỉ có hai cô này thôi (tay anh chỉ vào hai cô bạn chưa lập gia đình) .

Đến khi bạn em sinh con, anh chồng dùng điện thoại của vợ nhắn tin cho bạn vợ, nội dung " Ma ri an chao doi luc 9 gio 45".

Bọn em nhận được tin cuống quýt gọi điện hỏi nhau: "chết, cái Mai sắp sinh đến nơi rồi mà phải ăn cháo. Khiếp dạo này thị còn hay viết sai chính tả nữa chứ " (Bạn em tên Mai, lại hay bị đau răng, còn Ma-ri-an là tên cô con gái )

[nqbinhdi]

hungmgmi viết

Đâu chỉ có các chữ viết tắt, em còn "tóm" được các PTV VTV và VOV mấy lần đọc 2010 thành Hai nghìn không trăm lẻ mười kia. Tóm lại là chẳng có chuẩn gì hết ráo.

Ôi giời,

Có một đận, trên kênh MMDS hồi những năm 1990s, bà Kim Tiến đọc quảng cáo truyền hình MMDS còn đọc CNN thành xi en én, nghe quê không chịu được nữa cơ. Cả tháng trời như thế mới bỏ đi, thay người khác đọc.

Chuẩn đọc chưa có đã đi một nhẽ, lại còn chuẩn viết hoa mới rắc rối và loạn xì ngậu. Chả thế mà gần đây có bác giáo người Thanh Hóa lôi ra một đống các lỗi viết hoa không thống nhất trong sách giáo khoa, xem vào cứ ngỡ mình đã thạo quy tắc viết hoa, té ra là không phải mà đúng là bát nháo thật.

[htienkenzo]

htienkenzo viết

Bác ạ!
Vấn đề này, Nhà Ngôn ngữ học Cao Xuân Hạo cũng có 1 bài viết hay lắm! Hôm nào rảnh rỗi, tôi sẽ đánh máy để chia sẻ với các bác nhé!

Cụ thể là bài : "È lé bờ mờ"
Trên bản tin thời sự về Hoa Kỳ, cô phát thanh viên đài VTV khi đọc đến "...bang ALABAMA..." , cô ấy bỗng... đổi giọng theo "hệ thống âm vị tiếng Anh" bèn đọc là ... bang È Lé Bờ Mờ... ! Nghe chối không chịu được! Bác Hạo cũng "ân hận" khi tham gia điều chỉnh cách phát âm chữ cái tiếng Việt cho học sinh: A, BÊ, XÊ, DÊ, ĐÊ... thành A , BỜ, CỜ, DỜ, ĐỜ... .Thế nên, bây giờ các bác mới thấy cách phát âm... "loạn xà ngầu"! :

Vd: Các quốc gia Es En Giê (SNG), các nước công nghiệp hàng đầu Gờ 7(G7), U Es Đê(US$).... Rồi nào là... Việt Nam đồng(!). Cứ làm như có nhiều quốc gia dùng "Đồng" vậy!

Chào các bác! Như đã hứa, hôm nay tôi chia sẻ 1 trích đoạn trong "TIẾNG VIỆT - mấy vấn đề về Ngữ âm, Ngữ pháp, Ngữ nghĩa. " của cụ Cao Xuân Hạo :

VỀ CÁCH VIẾT VÀ CÁCH ĐỌC CÁC TÊN RIÊNG NƯỚC NGOÀI
TRÊN CÁC VĂN BẢN TIẾNG VIỆT

Trên tạp chí Văn học nước ngoài số 3/1996 có đăng một bài ngắn của Đặng Yên Hòa đặt lại vấn đề cách viết tên riêng nước ngoài trong văn bản tiếng Việt. Theo tác giả, “đã từng có quá nhiều ý kiến về vấn đề này, nhưng vẫn chưa có một sự nhất trí trong cách giải quyết vấn đề trong thực tế”, cho nên đem nó ra bàn kỹ lại một lần nữa không phải là thừa.
Thật ra, năm 1984 Bộ Giáo dục đã ban hành một quyết định về vấn đề này, đề ra những nguyên tắc hoàn toàn minh xác có thể làm chuẩn mực cho việc thống nhất cách giải quyết vấn đề. Tinh thần của bản quyết định, trình bày vắn tắt, là như sau:
- Những tên địa lý đã Việt hóa (như tên các châu lục, các đại dương, tên một số nước như Pháp, Mỹ, Đức, Ý) vẫn giữ nguyên như cũ.
- Ngoài ra, những tên địa lý khác và những tên người thì để nguyên dạng nếu bản ngữ dùng chữ La Tinh, chuyển tự sang chữ La Tinh (theo cách chuyển tự do chính phủ của nước hữu quan ấn định) nếu bản ngữ dùng thứ chữ khác. Ngoại lệ duy nhất cho nguyên tắc này là các tên người và tên đất của Trung Quốc, vốn đã từ xa xưa được đọc theo âm Hán-Việt, và từ khi có chữ quốc ngữ, vẫn được viết theo cách phát âm này.
- Trong khi chuyển tự, vần chữ quốc ngữ cần được bổ sung thêm các chữ cái thông dụng trong khối cộng đồng của các nước dùng chữ La Tinh như: F, Z, J, W. Ngoài ra, những chữ và những dấu khu biệt không có trong vốn chữ cái của nhà in có thể được bỏ qua hoặc thay thế bằng những chữ gần tương tự.
Những nguyên tắc trên đây hoàn toàn phù hợp với truyền thống của các nước dùng chữ La Tinh, và là cách duy nhất để quy chế hóa và thống nhất cách viết tên nước ngoài trên văn bản tiếng Việt.
Thế nhưng, khi quyết định nói trên ra đời, đã có những cơ quan và tác giả không chịu thực hiện, viện những lý lẽ sau đây:
- Tiếng Việt tuy viết bằng chữ La Tinh, nhưng vẫn có những quy tắc đánh vần riêng. Một cái tên riêng của nước ngoài khi đưa vào tiếng Việt phải “nhập gia tùy tục”.
- Cần phải phiên âm theo cách đọc, vì tiếng nói (mặt ngữ âm) quan trọng hơn chữ viết (mặt chính tả). Chữ viết văn minh chẳng qua chỉ là ghi lại cách phát âm mà thôi. Các thứ chữ khác là do kém văn minh mà còn giữ lại.
- Quần chúng xét đại đa số không thể đọc được các tên riêng ngoại quốc viết nguyên dạng. Vấn đề phải được xử lý trên quan điểm đại chúng. Phải phiên âm làm sao cho ai nấy chỉ cần không mù chữ là đọc được.
Bây giờ ta thử xét vấn đề trên hai phương diện lý thuyết và thực tiễn, nhất là trên phương diện thứ hai: từ Cách mạng Tháng Tám đến nay, kinh nghiệm về cách viết và in ấn đã tích lũy khá đủ để ta có thể rút ra những bài học bổ ích. Chúng tôi xin trình bày và cân nhắc chỗ mạnh và chỗ yếu của các giải pháp đã từng được sử dụng thành từng điểm như sau:
1. Ưu thế lớn nhất của chữ quốc ngữ là ở chỗ nó phân tích các từ hay các “tiếng” của tiếng Việt ra thành những đơn vị tương ứng với các âm vị của tiếng châu Âu, và do đó nó cho phép sắp xếp các chữ cái theo một trật tự hoàn toàn tự do. Nó làm cho nước ta gia nhập vào khối cộng đồng lớn của những nước dùng chữ La Tinh, thứ chữ có lĩnh vực phổ biến rộng nhất và có địa vị chủ đạo rõ ràng so với tất cả các thứ chữ khác. Cái ưu thế nói trên sẽ không được phát huy nếu ta buộc các tên riêng nước ngoài theo đúng quy tắc cấu tạo vần của tiếng Việt.
2. Trong sinh hoạt văn hóa của một nước văn minh ngày nay, chữ viết quan trọng hơn cách phát âm rất nhiều. Không có ai biết hết cách phát âm của các tên riêng thuộc mấy trăm ngôn ngữ quốc gia lớn nhất hiện nay. Hơn nữa, chính người bản ngữ cũng không thể biết hết. Tạp chí Ngôn ngữ và đời sống của Pháp mỗi số đều có mục “Cách đọc tên họ của người Pháp” đăng một danh sách mấy chục tên họ Pháp có mặt trong các sổ trước bạ, một cái mục mà chẳng ai đọc vì chưa bao giờ có ai trách nhau vì đọc không đúng một tên người. Khi một đồng chí lãnh đạo của Viện chúng tôi nhà ngữ học Pháp M. Ferlus xem chữ Ferlus đọc là [ferlus] (như tên họ của đại úy Dreyfus) hay [ferlu] (như tên học của nhà văn Camus), ông trả lời: “Tôi không biết. Tôi có hỏi cha tôi, nhưng ch tôi cũng không biết. Cha tôi nói là đã hỏi ông tôi nhiều lần, nhưng ông cũng không biết. Tôi nghĩ là đọc thế nào cũng được, nhưng khi viết thư và nhất là gửi tiền, thì nhớ viết cho đúng chính tả, chứ không thì không đến nơi đâu. Tôi sẽ mất tiền một cách oan uổng”.
3. Trong thực tiễn, theo thống kê của một chuyên gia ở Viện Khoa học Xã hội, các tên nước ngoài trên các sách báo bị phiên âm sai (so với cách đọc bản ngữ) đến 83% vì người viết không biết cách đọc, chứ không phải vì vần quốc ngữ không cho phép, kể cả các tên Pháp, vốn quen thuộc hơn các tên ngoại quốc khác. Chẳng hạn tên Lassalle bị phiên âm thành Lát-xan-lơ (lẽ ra phải phiên là La-xan), tên Reagan bị phiên thành Ri-gơn (lẽ ra phải phiên là Rêi-gân), tên Engels bị phiên thành Ăng-ghen (lẽ ra phải phiên là En-ghen hay Eng-gơn), tên Diesel bị phiên thành Đi-ê-den (lẽ ra phải phiên là Đi-dơn), v.v… Những sự lầm lẫn như thế âu cũng là điều không ai tránh khỏi, vì như đã nói trên, không ai có thể biết hết cách đọc, nhất là cách đọc tên riêng, của hàng trăm thứ tiếng, chứ chưa nói gì đến mấy ngàn ngôn ngữ đang có mặt trên hành tinh. Như vậy, chủ trương phiêm âm đưa đến một kết quả đáng buồn là người đọc sách báo bị bắt buộc phải vừa viết sai vừa đọc sai; chứ nếu viết nguyên dạng, ít ra ta cũng còn có được một mặt chắc chắn đúng; mặt chính tả, là quan trọng nhất. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với những ai cần phải tra cứu thêm sách vở. Chẳng hạn một người làm thư viện hay bán sách, nếu đã quen với cách viết “Ăng-ghen”, làm sao có thể tìm ra những tác phẩm của Engels xuất bản bằng tiếng Đức hay một thứ tiếng nước ngoài?

(còn nữa...)

[htienkenzo]

Tiếp theo...

...
4. Nhưng việc phiên âm sai chưa phải là cái hại lớn nhất của biện pháp phiên âm. Quan trọng hơn nhiều là cách phiên âm như hiện nay không thể đưa đến sự thống nhất (giữa những người cầm bút) và tính nhất quán (trong cách phiên âm dùng hôm nay và cách phiên âm mà cũng chính người ấy sẽ dùng một tháng sau). Sở dĩ như vậy là vì mặc dầu đưa ra nguyên tắc “nhập gia tùy tục”, nghĩa là bắt các tên nước ngoài phải tuân theo quy tắc ghép vần của tiếng Việt, những người thực hiện nguyên tắc trên lại chấp thuận một cách làm hoàn toàn mâu thuẫn với nguyên tắc đó: chẳng hạn, họ cho phép dùng những phụ âm đôi không thể có trong tiếng Việt như xt, kl, pr, v.v…, yêu cầu viết liền các từ đa âm tiết, bỏ các dấu thanh ở những chỗ mà chính tả tiếng Việt bắt buộc phải có như trong các vần ác, úc: như thế thì còn gì là chính tải tiếng Việt? Từ đó trở đi, các tên riêng ngoại quốc được mỗi người phiên âm một cách, vì không ai còn biết quy tắc nào của chính tả tiếng Việt phải được tôn trọng, quy tắc nào không.
5. Vào những năm 40, lối viết tên Karl Marx thành Các Mác tạm chấp nhận được. Nhưng ngày nay, khi người ta còn phải viết về người người tên là Mac, là Mach, là Mars, là Marc, là Max, là March, là Marsch, là Mahk, là Macht, thì không còn cách gì dung thứ một cách phiên âm vừa thiếu chính xác, vừa thiếu sự tôn trọng tối thiểu với người được nhắc tới nữa. Tên riêng nước ngoài, nhất là tên người, tuyệt nhiên không phải là một từ ngữ gì của tiếng Việt, vậy thì tại sao lại bắt nó phải tuân theo những quy tắc chính tả của các từ tiếng Việt? Tên riêng của người Việt bao giờ cũng được giữ nguyên dạng trong các văn bản nước ngoài viết bằng chữ La Tinh (dĩ nhiên là trong chừng mực máy in của học có thể thực hiện). Đọc có đúng hay không thì còn tùy ở trình độ hiểu biết của người đọc. Người đọc có sai, thì cũng chẳng có gì đáng trách. Dù sao ít nhất họ cũng viết đúng được tên người kia, và đó mới là điều quan trọng nhất. Về cách đọc, họ có thể hỏi những người biết tiếng, hoặc tra tự điển. Dù sao, không nên đòi hỏi người ta đọc thất đúng một tên ngoại quốc. Dù có ai đọc tên Marx là Mác, đọc tên Reagan là Rê-a-gan, đọc tên Shakespeare là Sờ-ha-kes-pe-a-re, thì cũng chẳng có hại gì hết. Trái lại, ta nên mừng cho người ấy là họ đã nhớ được cách viết chữ Shakespeare và sẽ nhận ra tên của đại văn hào này trên bất cứ văn bản nào, dù chỉ là trên bìa sách. Người ấy không chóng thì chầy, nhờ cha anh, nhờ nhà trường, nhờ bạn bè quen biết, rồi sẽ biết cách đọc những cái tên khó đọc ấy.
Ở đây cũng cần phải nó rõ thêm là cái luận điểm cho rằng “quần chúng không thể đọc được những tên nước ngoài viết nguyên dạng chữ La Tinh” không hề dựa trên một quá trình nghiên cứu nào, trên một cuộc thử nghiệm nào: nó chỉ dựa trên một sự khinh miệt đáng lấy làm lạ đối với cái “quần chúng” mà người ta làm ra vẻ quý trọng. Riêng tôi, tôi đã thử bắt chước mấy anh bạn dạy cho con viết đúng tên riêng của các nhà khoa học như Volt, Walt, Ampère, Ohm mà các cháu đã làm quen trong chương trình học của chúng: chỉ ba phút đã đủ để chúng học viết đúng một tên. Và sau đó chỉ cần hỏi lại chúng ba bốn lần cách nhau vài tuần là chúng nhớ suốt đời cách viết tên các nhà khoa học đó.
6. Trình độ văn hóa của quần chúng càng cao, sự tiếp xúc, giao lưu văn hóa với thế giới càng phát triển, thì việc viết đúng chính tả các tên riêng của nước ngoài càng quan trọng và mặt khác càng trở nên dễ dàng. Học sinh và người có trình độ văn hóa trung bình sẽ dần dần nhận ra rằng mỗi tên riêng có một diện mạo chính tả cho phép nhận ra quốc tịch, gốc gác của các nhân vật hữu quan, nhận ra những sắc thái tu từ của cách gọi tên (kính trọng, thân mật, âu yếm, v.v…), một nhân tố khá quan trọng trong việc thưởng thức văn bản, nhất là văn bản nghệ thuật. Đồng thời, sách vở báo chí cũng tránh được những dạng chữ gây những liên tưởng khó chịu vì cách phiên âm quá giống những từ có trong nghĩa tiếng Việt, chẳng hạn như cách viết Ôm (Ohm), Run hay Giun (Joules), A-đít (Adis), Bô-mông (Beaumont), v.v…
7. Việc phân biệt những tên riêng đã Việt hóa với những tên khác là một chủ trương hoàn toàn đúng đắn. Đặc biệt, những tên nước như Pháp, Đức, Ý, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ đã từ lâu trở thành những từ của tiếng Việt. Cũng như các tên nước của tất cả các thứ tiếng khác, đó là những cái tên mà bản ngữ đặt cho các nước ngoài và đã trở thành một truyền thống. Vì những nguyên nhân lịch sử không có gì khó hiểu, cái tên đó có thể không thật chính xác, điển hình là tên của nước Trung Hoa trong các thứ tiếng khác nhau: Chine, China (đọc là [taina]), Tàu, Kitai, Cathay, Sera, v.v…, nhưng người Trung Quốc, kể cả các chính phủ và các vua chúa đã từng thay nhau cai trị nước này, chưa bao giờ có ý đính chính vì họ biết rằng đó là những danh từ riêng mà các thứ tiếng ấy đã hàng trăm năm hay hàng ngàn năm sử dụng để gọi tên xứ sở của mình, và Trung quốc không có lý do gì để can thiệp vào ngôn ngữ của các nước, vốn là việc nội bộ của họ. Một người bạn Ba Lan nói với tôi: “Tôi rất lấy làm vinh dự là nước tôi ở trong số các nước có một cái tên Việt Nam. Điều đó chứng tỏ Ba Lan đã đi vào văn hóa của các bạn từ xưa, cũng như Pháp, Ý, Anh, Đức, Ý, Nga, Mỹ, tuy còn thua các nước này ở chổ chưa được đơn tiết hóa. Nhưng tôi biết sở dĩ như vậy chỉ vì chữ Ba, nếu không có chữ Lan, sẽ trùng với quá nhiều từ thông dụng của tiếng Việt”.
Còn tên tiêng của người nước ngoài là một chuyển khác hẳn. Đó không phải là những từ của tiếng Việt. Người Việt không cần phải đọc cho đúng những tên ấy, chỉ cần biết cách viết và đọc bằng mắt là đủ. Tuyệt đại đa số người Việt rất ít khi phải đọc thành tiếng một trang sách hay một bài báo có những tên người nước ngoài. Trong những hoàn cảnh thông thường, họ chỉ đọc bằng mắt. Vậy cái quan trọng nhất đối với họ vẫn là dạn chữ. Duy chỉ có một số ít người, do nghề nghiệp, cần biết đọc cả tên nước ngoài cho đúng, hoặc ít ra cũng đừng quá sai: đó trước hết là các phát thanh viên.
8. Những người làm công việc nói trước công chúng, đặc biệt là các phát thanh viên, đều có bổn phận là phát âm đúng các văn bản. Khác với người bình thường, họ cần biết cách phát âm các tên nước ngoài, ít nhất là một cách tương đối đúng để người nghe có thể nhận ra được. Họ chính là một trong những mẫu mực để cho quần chúng bắt chước, một trong những cội nguồn cung cấp cho quần chúng những tri thức về cách phát âm những tên riêng nước ngoài. Thế nhưng một số không nhỏ phát thanh viên còn chưa có đầy đủ ý thức về vai trò quan trọng đó của mình.
Phải nói ngay rằng đó không phải là của cá nhân họ, mà lỗi là ở những cơ quan có trách nhiệm chỉ đạo, huấn luyện và bồi dưỡng họ. Họ không hề được cung cấp những tri thức cần thiết và những tài liệu tra cứu tối thiểu để làm nhiệm vụ. Cho nên những sự lầm lẫn của họ là điều gần như không thể tránh khỏi.
Trước hết họ là những nạn nhân đầu tiên của lối “phiên âm” viết liền. Chẳng hạn khi trong văn bản họ gặp những từ như Xécbia hay Zaia, họ khó lòng có thể biết phải đọc là Xéc-bia hay Xéc-bi-a, Za-ia hay là Zai-a (hai từ này mỗi phát thanh viên đọc mỗi cách, mặc dù Serbia chỉ có thể đọc là Xéc-bi-a còn Zair chỉ có thể đọc là Za-ia). Thứ đến, khi phải đọc những từ viết nguyên dạng, họ thường đọc theo một cách ngoại ngữ nào quen thuộc nhất với họ (thường là tiếng Pháp hay tiếng Anh), và khi gặp một chữ hay một dấu khu biệt nào đó của một thứ tiếng khác, họ đọc như thể không hề có cái dấu đó, hay như một chữ tương tự trong tiếng Anh hay tiếng Pháp, không hề tìm hỏi xem nhưng chữ ü, ö hay eh, ue, eu, oe trong tiếng Đức chẳng hạn đọc như thế nào, tại sao lại phải đánh những cái dấu như vậy. Từ đó sinh ra cách đọc sai đôi khi có nhiều chất hài hước như cách đọc tên của cầu thủ Đức Vohler như từ Pháp voleur (“kẻ cắp”), trong khi chữ v phải đọc là [f], chữ ö đọc như chữ [ê] tròn môi, v.v…
Vào khoảng những năm 70, Ủy ban Khoa học Xã hội có cho xuất bản một cuốn sách chỉ dẫn cách đọc và cách chuyển tự (chứ không phải phiên âm) một số đáng kể những thứ tiếng nước ngoài quan trọng. Có nhiều người rất mừng và lập tức sử dụng cuốn sách đó – một biểu hiện sáng sủa, tuy còn hiếm hoi, của sự phát triển văn hóa ở nước ta. Thế nhưng lại có những người lớn tiếng la ó, coi đó là một hành động phản dân hại nước, và dùng những lời lẽ “tế nhị” để người đọc thấy rằng làm như thế là noi theo gương của bọn phản động...

(Còn tiếp...)

[htienkenzo]

Tiếp theo và hết.


9. Về cách phát âm, một vấn đề không thể không nói tới là ngữ điều. Trong một văn bản tiếng Việt, các câu đều phải mang ngữ điệu tiếng Việt và tuân theo những quy luật có liên quan đến trọng âm của tiếng Việt. Đó là điều có tính nguyên tắc trong bất cứ thứ tiếng nào khi trong văn bản có từ ngoại quốc. Do đó một tên như Moskva phải đọc là “moskva” chứ không phải là “maskva”, vì cách phát âm o chuyển thành a là một quy tắc có liên quan đến vị trí của trọng âm trong tiếng Nga, chứ không phải trong tiếng Việt (không có một thứ tiếng nào trên thế giới viết o của Moskva là “a” cả).
Có một phát thanh viên của đài truyền hình hễ gặp một tên ngoại quốc là đổi sang giọng ngoại quốc, kể cả trọng âm lẫn ngữ điệu. Chẳng hạn Alabama được đọc là Éé-lờ-béé-mờ, London thì đọc là Lắn-đả-ản (khi có dấu phẩy phía sau), trong khi cách đọc tên nước ngoài tự nhiên nhất trên một văn bản tiếng Việt là đọc như thể không có dấu thanh (chẳng hạn như (Alabama, Lanđơn hay Lănđân) và đọc như có dấu sắc trên các vấn khép có âm cuối –p, -t, -c, hay –s, -f, -r (Hópper, Rádclíff, Chésterfield, Kárl Márx). Cũng có thể giữ trọng âm của nguyên ngữ bằng cách kéo dài âm tiết có trọng âm ra một chút (chứ không phải cao giọng lên như có thanh sắc), chẳng hạn như Alabama, Chaikoovski, Warszaawa [var’ava]. Những vần có âm tiết mở (không có phụ âm khép đi sau, như a, trong Croatya (gồm có ba âm tiết c rô-a-tya) thì không có lý do gì để đọc như có dấu sắc (như hầu hết các phát thanh viên hiện nay đều đọc: Croát-chi-a).
Cuối cùng, cũng không thể không nói gì về cách đọc hai tiếng Việt Nam, tên của nước ta, trong văn bản ngoại ngữ, nhất là trong văn bản tiếng Anh. Ngay từ sau Cách mạng Tháng Tám, trong những buổi phát sóng đầu tiên của Đài Tiếng nói Việt Nam, đã không có sự nhất trí trong cách phát âm hai tiếng này giữa các phát thanh viên. Có người đọc các nguyên âm và phụ âm như trong tiếng Việt nhưng bỏ dấu thanh điệu, có người thay luôn một số âm, như đọc “iê” (trong tiếng Việt vốn đọc là [i٨] hay [iə] như trong vần “ia”) thành [ie] hay [je] như trong tiếng Pháp (khi đọc tiếng Anh thì không phải thay như thế, vì tiếng Anh sẵn có âm [iə] không khác tiếng Việt bao nhiêu). Nhưng một số phát thanh viên, không biết tại sao, thấy cần thay cách đặt trọng âm chuẩn của tiếng Việt (nhấn mạnh chữ Nam) bằng cách nhấn thật mạnh chữ Việt và nhược hóa chữ Nam thành [n٨m] (gần như “nầm”). Cách phát âm này cũng được một số người ngoại quốc bắt chước – tuy những người biết tiếng Việt hay có tiếp xúc ít nhiếu với người Việt không mấy khi làm như vậy. Rồi đến lượt một số người Việt lại bắt chước những người ngoại quốc ấy mà đánh trọng âm thật mạnh vào chữ Việt và nhược hóa chữ Nam, trong khi lẽ ra phải làm ngược lại.
Cách đặt ngược trọng âm như vậy rất khó nghe, hay ít ra cũng rất thiếu tự nhiên, ngay cả đối với thính giác của người ngoại quốc. Cho nên những người đã có dịp đến Việt Nam thường có thể quan sát thấy một sự thay đổi rất rõ giữa cách phát âm hai tiếng Việt Nam khi mới đến và khi ra đi (hay sau vài tuần cư trú). Khi đã được nghe người Việt phát âm Việt Nam như thế nào rồi, họ sẽ đổi cách đánh trọng âm ngay, vì trong tiếng Anh mô hình trọng âm [01] (trọng âm đặt ở âm tiết sau) cũng không có gì xa lạ lắm, nhất là trong những từ có gốc ngoại lai (như typhoon [tai′fu:n], pioneer [,paiə’niə], carreer[kə’riə], Ceylon [sijlən], Chinook [ti’nu:k], Japan [dze’pæn], v.v…).
Có lẽ tai hại nhất của cách phát âm [‘viətnəm] là phát thanh viên từ cách phát âm đó suy ra cách phát âm chữ Vietnamese [‘viətnəmiz] khác hẳn cách phát âm chuẩn là [,viətnə’mi:z], cấu tạo theo mô hình của Chinese [tai’ni:z], Japanese [dzepæ’ni:z], Sinhalese [,sinhə’li:z].
Trong khi đó, các tên người Việt Nam được phát âm với đầy đủ các thanh điệu, làm hỏng hoàn toàn ngữ điệu của câu và do đó gây rất nhiều khó khăn chó thính năng của người nghe. Như trên kia đã nói, khi một cái tên thuộc một ngôn ngữ nhất định đã nằm trong một văn bản được đọc bằng một ngôn ngữ khác, nó phải tuân theo những quy tắc về ngữ điệu câu của ngôn ngữ ấy để giọng của câu khỏi bị nhiều và trở thành khó hiểu. Vả lại nếu không thật thạo tiếng Việt, người ngoại quốc cũng chẳng phân biệt được chút gì trong những sự khác nhau về thanh điệu. Vả lại cũng cần chú ý đến mặt mỹ học nữa. Người Việt Nam thấy chướng tai bao nhiêu khi nghe một cái tên như Éé-lờ-béé-mờ trong văn bản tiếng Việt, thì người vốn nói một thứ tiếng không có thanh điệu cũng thấy khó chịu bấy nhiêu khi nghe một cái tên mà họ đã quen hình dung là được phát âm gần như trong tiếng mẹ đẻ của họ và theo đúng những quy tắc ngữ điệu của một câu bình thường.

[Hoa May]

Tiếng nói đặc trưng vùng miền nhất (và cũng khó nghe nhất, hihi ), có lẽ là tiếng Nghệ và các vùng miền Trung lân cận. Có vẻ như nhìều mem thuộc 4rum ta có quê gốc miền này.

HM thích bài thơ "Tiếng Nghệ" của Nguyễn Bùi Vợi dưới đây.
Và thán phục luôn bài phân tích thơ của tác giả Nguyễn Quang Tuyên.

Thân mến tặng cả nhà, đặc biệt là những người xứ Nghệ :


'Tiếng Nghệ' - của Nguyễn Bùi Vợi


Nguyễn Quang Tuyên


Từ giọng nói, tiếng nói mà suy tưởng đến một nét thuộc tính cách của người Nghệ là tình thương yêu, chung thủy trong quan hệ giữa người với người. Bài thơ "Tiếng Nghệ" của Nguyễn Bùi Vợi tự cất cánh bay lên một tầm cao thẩm mỹ.

Tiếng Nghệ

Cái gầu thì bảo cái đài
Ra sân thì bảo ra ngoài cái cươi
Chộ tức là thấy mình ơi
Trụng là nhúng đấy đừng cười nghe em
Thích chi thì bảo là sèm
Nghe ai bảo đọi thì mang bát vào
Cá quả lại gọi cá tràu
Vo troốc là bảo gội đầu đấy em…
Nghe em giọng Bắc êm êm
Bà con hàng xóm đến xem chật nhà
Răng chưa sang nhởi nhà choa
Bà o đã nhốt con ga trong truồng
Em cười bối rối mà thương
Thương em một lại trăm đường thương quê
Gió Lào thổi rạc bờ tre
Chỉ nghe giọng nói đã nghe nhọc nhằn
Chắt từ đã sỏi đất cằn
Nên yêu thương mới sâu đằm đó em

Trữ tình mà như tự sự. Chuyện một chàng trai xứ Nghệ lập nghiệp ở xứ Bắc và xe duyên, kết tóc với một cô gái ở đàng ngoài. Lần đầu anh đưa vợ về thăm quê và ra mắt bà con, họ hàng. Anh muốn cho vợ khỏi bỡ ngỡ và hòa nhập được nhanh với gia đình, theo anh, trước hết phải hiểu được tiếng địa phương nơi quê anh. Thế là anh cấp tốc trang bị cho vợ một loạt từ địa phương. Anh chỉ chọn những từ mà anh dự đoán là sẽ gặp trong trò chuyện, trong sinh hoạt. Như một đoạn văn từ điển, anh đọc cho vợ nghe, chẳng khác gì học ngoại ngữ.

Kể ra anh ta đón đầu cũng khá. Vừa để vợ hiểu được người ta nói gì, vừa chủ động nói với người khác: “Thích chi thì bảo là sèm/ Nghe ai bảo đọi thì mang bát vào”. Các tiếng anh trang bị cũng đủ các loại âm: âm ai (đài), ươi (cươi), ô (chộ), ung (trụng), em (sèm), oi (đọi), au (tràu), đến cả âm oôc (troốc) cũng có.

Thế nhưng khi gặp một tình huống bất ngờ:

Răng chưa sang nhởi nhà choa
Bà o đã nhốt con ga trong truồng

thì vợ anh đành “bối rối”. Bối rối là phải. Bởi lúc anh bày thì bày từng tiếng một như kiểu tập đặt câu, mỗi câu một tiếng lạ. Nhưng ở đây lại nghe hai câu liên tiếp, mỗi câu có đến những ba tiếng lạ. Chẳng khác gì nghe tiếng nước ngoài. Hơn nữa, sáu tiếng này lại âm khác, không trùng với một âm nào mà anh đã trang bị: Ang (răng), ơi (nhởi), o (bà o), a (ga), uông (truồng).

Có thể dụng ý hay từ vô thức xuất thần, nhưng cứ qua câu chữ mà phân tích thì thật là lý thú. Tình huống vừa xảy ra chắc ai cũng cười, ngay vợ anh cũng “cười bối rối”. Từ “bối rối” được đặt cạnh từ “cười” tạo thành cụm từ “cười bối rối” là một sáng tạo. “Bối rối” là lúng túng, mất bình tĩnh, không biết xử trí thế nào. Nhưng ở đây, nó không hàm nghĩa mất bình tĩnh nữa và cười là một cách xử trí vừa thông minh, vừa phúc hậu, dễ thương.

Em cười bối rối mà thương
Thương em một lại trăm đường thương quê

Thấy em bối rối mà anh thêm thương. Nhưng thương em thì một mà thương quê lại trăm nghìn lần. Mạch thơ tự sự bỗng chuyển sang trữ tình sâu lắng. Đang vui, đang cười bỗng chảy nước mắt. Đang nói về thương em, bỗng chuyển sang thương quê. Thương em vì em bối rối khi nghe người quê anh nói mà không hiểu. Nhưng thương quê vì sao quê anh lại được ông trời ban cho tiếng nói ấy. Một thứ tiếng mà “chỉ nghe giọng nói đã nghe nhọc nhằn”. Câu thơ thật hay, cảm nhận đúng và sâu sắc cái giọng nói của quê mình. Giọng nói của vùng đất nhiều núi non sông nước, nhiều đá sỏi đất cằn, nhiều gió Lào mưa bão… Con người ở đây phải gồng mình lên mới sống nổi. Có lần, nhà thơ đã viết về con người xứ Nghệ: “Đã thẳng, thẳng như ruột ngựa/Đã nói là nói oang oang/Ông trời nói sai cũng cãi/ Như rứa là dân xứ Nghệ”.

Từ Gió Lào thổi rạc bờ tre đến Chỉ nghe giọng nói đã nghe nhọc nhằn là một trường liên tưởng đầy hàm nghĩa. Ngôn từ ở đây mang đầy hồn cốt của dân Nghệ: “Thổi rạc” và “Nghe nhọc”. Cứ tiếp xúc với dân lao động ở vùng này thì bắt gặp ngay những từ như rạc người, gầy rạc, nghe nhọc lắm. Rạc là gầy, khô, hốc hác, phờ phạc, xơ xác…

Nhưng ở đời, cái gì cũng có hai mặt của nó. Thiên nhiên khắc nghiệt nên con người phải yêu thương, đùm bọc nhau mới có thể vượt qua được những cơn bão tố:

Chắt từ đã sỏi đất cằn
Nên yêu thương mới sâu đằm đó em

Từ giọng nói, tiếng nói mà suy tưởng đến một nét thuộc tính cách của người Nghệ là tình thương yêu, chung thủy trong quan hệ giữa người với người. Bài thơ tự cất cánh bay lên một tầm cao của thẩm mỹ.

(Nguồn: Văn Nghệ số 15/7/2006)

[dienkhanh]

hungmgmi viết

Đâu chỉ có các chữ viết tắt, em còn "tóm" được các PTV VTV và VOV mấy lần đọc 2010 thành Hai nghìn không trăm lẻ mười kia. Tóm lại là chẳng có chuẩn gì hết ráo.

Em còn được nghe các chị PTV vờ tờ vờ 2 giới thiệu chương trình dạy toán ngày mai:
- Bài tổ hợp chập kei của en phần tử.

Còn nữa: Tên của một số người châu Phi có M, N đứng trước một phụ âm được đọc thành EM, EN. Tổng thống EM- ke - bi, cầu thủ EM - bo - ma, kiểu này chắc bác Мкртян sẽ được đọc thành: EM-KA-ER-Chian mất

[NISH532006]

Chuyện vui về tiếng nói:
Bà già miền Trung ngồi ăn trầu trước cửa, thấy con heo chạy vài vườn phá cây, hỏi con :
- Heo ai rứa Du.
Ông Tây đi qua cảm động đáp : I'm fine, thank you.

[Nina]

dienkhanh viết

Còn nữa: Tên của một số người châu Phi có M, N đứng trước một phụ âm được đọc thành EM, EN. Tổng thống EM- ke - bi, cầu thủ EM - bo - ma, kiểu này chắc bác Мкртян sẽ được đọc thành: EM-KA-ER-Chian mất

Em thấy cái họ "Мкртчян" phổ biến hơn bác ạ.

Lạc đề một chút về các phát thanh viên - em cực ghét những người dùng tiếng nước ngoài không đúng chỗ, nhất là khi trong tiếng Việt có mà không chịu dùng, cứ bê tiếng nước ngoài vào. Đặc biệt trong các chương trình đã thu hình sẵn rồi mới phát sóng (chứ không phải truyền trực tiếp), theo em thì điều đó chỉ chứng tỏ khả năng ngôn ngữ kém của cả nhóm thực hiện chương trình.

[nqbinhdi]

Thì lại chuyện Tây nói tiếng ta nhé.

Dạo đầu 1980s, Thụy Điển giúp ta xây dựng nhà máy giấy trên Việt Trì. Có một cô kỹ sư VN lấy chồng là người Thụy Điển đang làm việc ở đó và có một chuyện tiếu lâm như thế này (chả biết sự thật có được đến 1% hay không).

Cô gái đưa anh người yêu về trình diện bố mẹ. Về tới đầu ngõ thì ông bố cô gái ra đón. Nhác thấy ông Tây lừng lững, nỗi sợ hãi ám ảnh suốt 80 năm thực dân đô hộ trỗi dậy, ông bố khoanh tay: "Chào quan lớn". Anh con rể tương lai bèn đỡ lời: "Tôi không phai la con lợn. Tôi la con dê cụ".
Vào tới nhà, chắc đã được cô gái dặn trước phải chủ động hỏi han mới phải đạo, anh Tây trọ trẹ hỏi thăm: "Cac cụ đa ăn buôi tôi chưa? Buôi tôi ơ Vietnam dài hơn buôi tôi ớ Thụy Điến!".


Hô hô, hồi còn đang học ở nước ngoài, một lần tới chơi và ăn tối tại nhà một cặp SV Việt Nam tôi thấy có hai gã thanh niên người bản xứ cũng đang ở chơi đó. Một trong hai gã ấy nói tiếng Việt mả không chịu được. Phải công nhận là thằng này rất có khiếu ngoại ngữ. Y nói thạo tiếng Việt, tiếng Nga và tiếng Anh vì đã học ĐH (học tiếng Anh) ở Kiev, sau lại được chính phủ họ cấp học bổng sang học tại ĐHTH Hà nội 4-5 năm gì đó. Thật tình mà nói, nếu không cho nhìn tận mặt thì không tài nào nhận ra được đó là Tây nói tiếng Việt, chỉ là giọng hơi eo éo như giọng con gái một chút.
Dạo đó đang có phong trào các cô công nhân VN hết hợp đồng lao động lấy chồng giả người bản xứ để định cư lại làm ăn (bỏ vài trăm USD làm đám cưới giả với một chàng người bản xứ quen biết nào đó, sau thì lại ly dị). Dân bản xứ, rất quý người Việt, cũng rất hay giúp các cô VN theo cách như vậy. Gã Tây ấy cũng đang giúp giả cưới một cô công nhân dệt bạn thân của cặp SV nọ. Trong bữa cơm VN ăn bằng đũa cẩn thận, tôi hỏi gã Tây nọ xem y sắp thành con rể VN thì y có biết cái chuyện tiếu lâm kia không. Kể chuyện ấy ra, thằng cu Tây nọ cười phá lên, sặc cả cơm lên mũi, phải phi ra vườn vừa khạc vừa xì mũi. Lúc quay vào, thằng bạn của gã không biết tiếng Việt, thấy vậy cứ ngơ ngác, bảo bạn: "Dịch đi chứ!". Thằng nọ vẫn còn chưa thôi ngặt nghẽo, nói lẫn trong nước mắt nước mũi: "Không dịch đư...ư...ợc!".

[htienkenzo]

Tôi có những đứa bạn theo gia đình diện HO hay ODP gì đấy sau khi đã tốt nghiệp đại học ở Sài Gòn. Có nhiều đứa khi được trở về Việt Nam là 1 sự vui mừng và hạnh phúc. Nhưng có những đứa khi trở về, cứ như là... người ngoài hành tinh(!)-Giọng nói cứ... lơ lớ dù mới đi Mỹ 2,3 năm.
Có 1 thằng về làm phó Tổng giám đốc 1 công ty ở Hoa Kỳ có văn phòng thuê ở Diamond Plaza mời tôi đi ăn trưa ở quận 1. Ăn xong, ở Sài Gòn người ta đem trà đá và trái Thanh Long ra để khách tráng miệng.
Hắn "ngạc nhiên":
- "Ờ hớ, ở đây, ăn xong là uống nước này hơ..ơ...ở?"
- "Dạ!"
- "Thế trái này là trái gi... í ?"
- "Dạ, ở Việt Nam gọi là trái Thanh Long ."
- "Thế trái này a...an làm sa...áo?"
- "Dạ! Ở đây người ta ăn Thanh Long phải nhả hột ra ạ!"- Bà chủ cũng đáo để thật! Thằng bạn đi cùng tôi ... ngượng chín.
(thằng bạn này học trung học cùng tôi.)

[Hoa May]

nqbinhdi viết

Thì lại chuyện Tây nói tiếng ta nhé.

Hồi đó, bạn gái của Hoa May yêu và sắp cưới một anh chàng người Nga đẹp trai. Hai đứa mang Thiệp mời Cưới đến Hội lớp để mời các bạn và Thầy Cô

Chàng rể hớn hở mang thiếp đến cung kính trước các Thầy và Cô, trọ trẹ mời: "Tran trọng kinh mòi Thay Co va các ban đến dự Lễ Cưỡi cua chung toi, vao luc .. gio, ngay .. tai Nha hang - Hotel ... "

Cô dâu ??? .
Thầy cô và các bạn

[Nina]

Thật ra mà nói, trong ngôn ngữ nào cũng có những từ mà sang ngôn ngữ khác trở nên buồn cười, ngớ ngẩn. Do đó em nghĩ - có lẽ chúng ta cũng nên có ... chừng mực khi chia sẻ, thảo luận những trường hợp như thế này chăng?

[dienkhanh]

Nina viết

Em thấy cái họ "Мкртчян" phổ biến hơn bác ạ.
.

Đúng đấy bác Nina ạ, họ này phổ biến hơn và có nhiều người nổi tiếng hơn. Và tất nhiên có nhiều phụ âm hơn nên lại càng khó cho bọn PTV hơn.

Vấn đề em muốn nói là cái việc phát âm chữ M đầu tên bác ạ. Tổng thống Nam Phi Thabo Mkebi thì em thấy bọn nước ngoài đọc là M-ke-bi (với âm ừm nhè nhẹ ở đầu), trong khi PTV Việt nam đọc là Em-ke-bi, nếu người nước ngoài nghe thì không biết họ sẽ hiểu là nói đến ông nào? Một cái họ rất Slavơ là Младенович cũng được đọc theo kiểu như thế, đến các bác có nghe rồi viết lại và tìm trên Google thì làm sao mà ra được ông Em-la-đen-... nào.

[Hoa May]

Thực ra trong khi trích dẫn bài này, HM có thấy 2 "lỗi chính tả" - không biết có phải là "lỗi chính tả" thật không, hay là do từ ngữ/ phương ngữ địa phương đúng là như thế?

;42154 viết

Tiếng Nghệ
...
Răng chưa sang nhởi nhà choa
Bà o đã nhốt con ga trong truồng
...
Chắt từ đã sỏi đất cằn
Nên yêu thương mới sâu đằm đó em

Truồng gà/ hay là chuồng gà? -> chắc là tiếng Nghệ "sai" đi như vậy thật??

Đã sỏi/ hay là đá sỏi? -> cái này thì chắc là sai do lỗi đánh máy, chứ nếu "đã sỏi" thì có vẻ vô nghĩa???


Ai biết rõ vụ này, nói cho HM biết với nhé! Cảm ơn!

[gps]

htienkenzo viết

Có 1 thằng về làm phó Tổng giám đốc 1 công ty ở Hoa Kỳ có văn phòng thuê ở Diamond Plaza mời tôi đi ăn trưa ở quận 1. Ăn xong, ở Sài Gòn người ta đem trà đá và trái Thanh Long ra để khách tráng miệng.
Hắn "ngạc nhiên":
- "Ờ hớ, ở đây, ăn xong là uống nước này hơ..ơ...ở?"
- "Dạ!"
- "Thế trái này là trái gi... í ?"
- "Dạ, ở Việt Nam gọi là trái Thanh Long ."
- "Thế trái này a...an làm sa...áo?"
- "Dạ! Ở đây người ta ăn Thanh Long phải nhả hột ra ạ!"- Bà chủ cũng đáo để thật! Thằng bạn đi cùng tôi ... ngượng chín.

Hồi em học ĐH, ở KTX chung với bạn bè từ khắp nơi. Có thằng bạn người Bến Tre, cậu này rất thật thà và có phần hơi tồ. Có lần thằng bạn người Thuận Hải (lúc đó chưa tách tỉnh) đem mấy trái thanh long từ quê đãi các bạn trong phòng. Thằng Bến Tre cũng hỏi trái này ăn làm sao và cũng được trả lời bỏ hột.

Em kể chuyện này vì có khi anh bạn của anh không biết thật.

[Old Tiger]

gps viết

Em kể chuyện này vì có khi anh bạn của anh không biết thật.

He he hồi sau giải phóng em vào miền Nam, giá ai mà cho em quả thanh long rồi nói ăn phải bỏ hột thì chắc chắn em cũng sẽ làm vậy.