Máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm của Nga

[fresco]

1. Mở đầu

Việc chế tạo máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm là một trong những nhiệm vụ phức tạp nhất của ngành công nghiệp hàng không quốc phòng Nga. Nó là vừa là “bộ mặt”, vừa là tương lai của nền công nghiệp hàng không vũ trụ Nga.

Cho tới thời điểm hiện tại, chỉ có hai loại máy bay chiến đấu thế hệ 5 đã được sản xuất hàng loạt hoặc đang chuẩn bị sản xuất hàng loạt, đó là F22 Raptor và F35 Lightning (hãng Lockheed Martin) của Mỹ; trong đó F35 là loại “máy bay tiêm kích hợp nhất” - nằm trong chương trình phát triển hệ máy bay tiêm kích hợp nhất JSF Joint Strike Fighter của Bộ Quốc phòng Mỹ.

F22 Raptor



F35 Lightning



Máy bay chiến đấu thế hệ 5 được coi là những mẫu máy bay có các đặc tính sau:
• Có đặc tính siêu cơ động: máy bay thế hệ 5 có thể bay với các chế độ góc tấn từ cao đến cực cao với tải G lớn; có khả năng kiểm soát độ ổn định trên toàn dải vận tốc từ cực thấp đến cực cao (kể cả khi vận tốc bằng không).
• Có khả năng cất cánh, hạ cánh thẳng đứng hoặc trên đường băng ngắn; dùng hệ thống lực đẩy dạng vecto có thể chuyển hướng được (thrust vectoring).
• Có thể đạt tốc độ siêu âm bằng chế độ thông thường của động cơ (không cần chế độ tăng tốc - afterburner)
• Tín hiệu phản xạ nhỏ (có khả năng tàng hình)
• Có khả năng cao trong tìm diệt mục tiêu trên không và dưới đất.
• Có các thông số tiên tiến tới cao cấp về các chế độ vận hành, bảo dưỡng.

Xét trên mặt bằng tổng thể, do những điều kiện bất lợi về kinh tế xã hội những năm 90 thế kỷ trước mà hiện tại Nga đang tụt hậu so với Mỹ khoảng một thế hệ trong việc phát triển các mẫu máy bay chiến đấu thế hệ 5. Mãi cho tới năm 2000-2001 khi Mỹ đã bắt đầu triển khai sản xuất hàng loạt F22, Nga mới sản xuất hàng loạt sê-ri Su 30 MKK được liệt vào thế hệ 4+! Còn các loại khác như Su 35, Mig29SMT...mới qua giai đoạn thử nghiệm.

Trong các cuộc họp báo, hội thảo hay hội nghị chính thức, việc phát triển máy bay chiến đấu thế hệ 5 được tất cả mọi giới của nước Nga ủng hộ như các nhà thiết kế, các tổ hợp công nghiệp, giới quân sự, quan chức chính phủ...Nhưng tại các buổi nói chuyện riêng không chính thức, các nhà lãnh đạo những giới này lại thừa nhận một thực tế đáng buồn là dường như nước Nga hiện nay không đủ sức để thực hiện một chương trình đầy tham vọng như thế.

Những phân tích dưới đây hy vọng phần nào làm sáng tỏ những thách thức cũng như những cơ hội cho nền công nghiệp hàng không Nga khi bước vào nghiên cứu triển khai thế hệ máy bay chiến đấu thế hệ thứ Năm.

2. Nhận dạng đối thủ chính cho máy bay chiến đấu của Nga thế hệ thứ năm

Các chuyên gia đã rất thống nhất khi đánh giá rằng trong vòng một thập kỷ tới nước Nga hầu như không có cơ hội để đưa vào sản xuất hàng loạt một loại máy bay thế hệ thứ năm trên cơ sở hai mẫu thử nghiệm là S37 và 1.44 (do hai cơ sở thiết kế Su-khôi và Mig đưa ra) để có thể đối chọi với tiêm kích hạng nặng F22 Raptor của Mỹ.

Mẫu máy bay thử nghiệm Mig 1.44



Mẫu máy bay thử nghiệm Su-khôi S37 (hoặc còn gọi là Su-47)


Và như vậy, mục tiêu của ngành công nghiệp hàng không Nga hiện tại dần dần chuyển sang một loại hình chiến đấu cơ khác: tiêm kích hạng nhẹ LFI - легкий фронтовой истребитель – ЛФИ.

Điều này hoàn toàn có thể giải thích được, vì rằng sự ra đời của chiếc tiêm kích hợp nhất Joint Strik Fighter JSF - F35 là sự thách thức nguy hiểm đáng phải để ý hơn cho nền công nghiệp hàng không Nga so với việc chiếc tiêm kích siêu đẳng - siêu đắt F22 Raptor đang được sản xuất hàng loạt. Theo những tính toán mới nhất, một chiếc F22 có giá khoảng 200 triệu USD. Do vậy, F22 hầu như chỉ được sử dụng cho nhu cầu quốc phòng Mỹ nhằm tạo sức mạnh áp đảo trong không chiến mà không có xuất khẩu ra các thị trường thế giới. Ngược lại, dòng máy bay tiêm kích hợp nhất JSF với mẫu cơ sở là F35 sẽ được chế tạo với cả mục đích xuất khẩu. Theo dự báo của các chuyên gia quân sự, Mỹ trong tương lai có thể xuất khẩu ít nhất là 2000 chiếc.

Theo đánh giá của Giám đốc Viện nghiên cứu quốc gia về các hệ thống hàng không (ГосНИИАС) Viện sỹ E. Fedosov, chương trình JSF được triển khai không chỉ cho trang bị mới hoặc tái trang bị các nước NATO mà còn với mục tiêu đẩy nước Nga ra khỏi thị trường xuất khẩu máy bay chiến đấu đầy béo bở này. Khi thực hiện chương trình JSF, người Mỹ đã giới hạn giá cho loại máy bay chiến đấu thế hệ 5 này là khoảng 30-38 triệu USD tuỳ thuộc vào thay đổi cấu hình để khi thiết kế chế tạo, các hãng phải tuân theo tiêu chí về giá đó.

Nếu như người Mỹ thành công, các máy bay tiêm kích thế hệ 4 như Su27, Mig29 hoặc thế hệ 4+ như Su30, Mig29XXX, Mig 31 sẽ không thể cạnh tranh được trên thị trường vũ khí thế giới, và trong trường hợp các hợp đồng trong nước bị cắt giảm tối đa thì đó thực sự sẽ là thảm hoạ cho ngành công nghiệp hàng không Nga.

Có một điều đáng ngạc nhiên là các chuyên gia Nga lại có những đánh giá khá mâu thuẫn về triết lý của chương trình JSF. Theo ý kiến của Tổng công trình sư Tổ hợp Su-khôi ông M. Simonov, khái niệm xây dựng một mẫu máy bay thống nhất (hợp nhất) cho tất cả các quân binh chủng, thống nhất cả các phương pháp bảo dưỡng, hậu cần, cất hạ cánh là không lô-gic. Ông cho rằng giá trị của việc cất hạ cánh thẳng đứng là không cao lắm vì các sân bay hiện đại hoặc trên các tàu sân bay đều có thể trang bị thiết bị móc hãm máy bay khi hạ cánh. Viện sỹ Fedosov cũng nhắc lại: “Người Mỹ đã sai lầm khi chú trọng vào khả năng cất hạ cánh thẳng đứng của máy bay, điều này làm phức tạp thêm hệ thống của máy bay. Từ đó làm giảm tải trọng chiến đấu, giảm tầm bay.v.v...Chúng ta đã biết rõ về vấn đề này, đã trả giá qua việc thiết kế chế tạo Yak-141”.

Fedosov còn nói rằng đối với lực lượng lính thuỷ đánh bộ sẽ chế tạo một loại máy bay chuyên dụng có khả năng cất hạ cánh thẳng đứng. Ngoài ra, các đặc tính cất hạ cánh của máy bay chiến đấu cơ sở sẽ được nâng cao qua một loạt các biện pháp truyền thống.

(Còn tiếp)

[mig-31]

Nếu triển khai cả Mig 1.44 và Su-47 Nga sẽ không thể đủ tiền. Họ sẽ tích hợp tính năng ở cả hai loại trên tập trung cho dự án PAK-FA cho Sukhoi lãnh đạo (SUKHOI T-50). Có thể Nga sẽ hợp tác cùng với nước khác để thực hiện dự án này ( Ấn Độ và TQ) : 1 bên đầu tư chất xám 1 bên rót tiền. Và cả hai bên cùng có lợi. Một bên có tiền làm máy bay. Bên kia học được công nghệ.

[fresco]

(Tiếp tục)

3. Những tiêu chí cho máy bay thế hệ 5

Những tranh luận về các chi tiết như trên đã kéo dài tới gần chục năm trong khi đề án JSF của Bộ Quốc phòng Mỹ được ráo riết triển khai. Như vậy, có thể nhận định rằng trong khi Mỹ đang tăng hết tốc lực để chế tạo ra cả “một họ” máy bay chiến đấu thế hệ 5 (JSF) thì người Nga dường như vẫn chưa xác định được cho mình những tiêu chí cho việc phát triển rồi chế tạo loại máy bay như vậy. Dường như các nhà chế tạo Nga chưa thống nhất được định nghĩa thế nào là máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm. Những tranh luận dưới đây đã thể hiện khá rõ điều đó.

Các chuyên gia Nga cho rằng về cơ bản, máy bay chiến đấu thế hệ 5 về cơ bản phải có các tinh năng như: khả năng tàng hình ở một mức độ nhất định, bay với tốc độ siêu âm không cần chế độ tăng tốc, siêu cơ động. Vẫn là Viện sỹ Viện trưởng Fedosov - Viện nghiên cứu quốc gia về các hệ thống hàng không (ГосНИИАС) - với nhận định hoàn toàn ngược lại: “Kỷ nguyên của định nghĩa về thế hệ máy bay theo những đặc tính bay - kỹ thuật đã chấm dứt. Sự khác biệt chính giữa máy bay thế hệ 4 với thế hệ thứ năm là nằm ở hệ thống khí tài trên buồng lái”. Ông cho rằng ba đặc tính mà các chuyên gia đưa ra để đặc trưng cho máy bay chiến đấu thế hệ 5 là không có tính nguyên tắc và không bắt buộc phải tuân thủ khi thiết kế máy bay thế hệ mới.

Theo đánh giá của Fedosov, tiêu chí siêu cơ động đã thành hiện thực ở chiếc Su30. Trên chiếc máy bay này, động cơ đã được trang bị hệ thống tạo lực đẩy có khả năng chuyển hướng (thrust vectoring) tạo khả năng cất hạ cánh với đường băng ngắn và nâng cao sức cơ động của máy bay trong không chiến. Ông cũng cho rằng siêu cơ động trong không chiến chỉ tăng một cách không đáng kể phạm vi sử dụng vũ khí trên cự li gần. Và cũng theo ý kiến của ông, để có được một vài lợi thế trong cận chiến kiểu cổ điển với sử dụng súng máy và tên lửa tầm gần các nhà thiết kế sẽ phải trả một cái giá rất đắt. Đó là việc cần thiết phải đảm bảo chế độ làm việc ổn định cho động cơ máy bay ở tại những trạng thái cực kỳ phức tạp của siêu cơ động.

Dựa trên những thành quả to lớn đạt được về công nghệ chế tạo động cơ, Fedosov đề xuất không phát triển máy bay thế hệ mới theo tiêu chí này nữa.

Về tiêu chí vận tốc siêu âm ở chế độ bay hành trình, theo ý kiến của Fedosov, nó chỉ quan trọng khi cần phải giải quyết nhiệm vụ phòng không trên một lãnh thổ rộng lớn, khi mà các máy bay cần phải có một tốc độ bay đủ lớn để di chuyển và đánh chặn ở những vùng biên giới xa xôi của lãnh thổ. Đối với nước Nga, rõ ràng tiêu chí này là quan trọng, nhưng hiện tại, lực lượng không quân Nga đã được trang bị hai loại tiêm kích đánh chặn hạng nặng với tầm bay lớn là Su30 và Mig31. Nếu tính đến nhiệm vụ của lực lượng phòng không sẽ được giải quyết trong sự phối hợp chặt chẽ giữa không quân, tên lửa phòng không và chiến tranh điện tử thì dường như không cần thiết phải cấp tốc triển khai chế tạo một thế hệ máy bay mới. Đơn giản hơn là nâng cao hơn khả năng chiến đấu của những loại máy bay hiện có (chẳng hạn như chương trình cải tiến Mig31M).

Fedosov cho rằng đối với những máy bay có trọng lượng nhỏ hơn 20 tấn không nhất thiết phải cố gắng thiết kế để đạt vận tốc siêu thanh. Và tất cả những luận điểm của Viện sỹ Fedosov đều là đúng đắn nếu xuất phát từ sự cần thiết ưu tiên chế tạo máy bay tiêm kích hạng nhẹ thế hệ thứ năm. Quyết định triển khai chế tạo máy bay tiêm kích hạng nhẹ LFI như trên được dựa trên ba yếu tố sau:

- F22 Raptor của Mỹ sẽ chỉ dùng trong nội địa nước Mỹ, không phổ biến rộng rãi. Đối thủ chủ yếu của máy bay chiến đấu thế hệ 5 của Nga sẽ là dòng JSF (đại diện là mẫu cơ sở F35).
- Giá thành của máy bay tỷ lệ thuận với trọng lượng của nó, mà nước Nga thì hiện tại chưa có nhiều tiền
- Thị trường chính của thế hệ máy bay này trước tiên là các nước thuộc khối SNG.

Thế nhưng ở đây, Tổng công trình sư của Tổ hợp Su-khôi ông M. Simonov lại có quan điểm ngược lại với Viện sỹ Fedosov. Ông cho rằng máy bay chiến đấu thế hệ 5 JSF một nửa là phục vụ cho thương mại, còn chính F22 mới thực sự là một chiếc tiêm kích để dành ưu thế trên không. Và nước Nga không được phép đánh giá thấp nó, ngược lại, nước Nga phải có nghĩa vụ triển khai những mẫu máy bay tương tự để đáp trả lại. Ông không phủ nhận sự cạnh tranh nguy hiểm trên thương trường của dòng JSF F35 và đề xuất chế tạo những máy bay chiến đấu hạng nhẹ thế hệ mới một động cơ tương tự (mà tổ hợp Su-khôi đang nghiên cứu chế tạo như S55, S56).

Tiêu chí "tàng hình" sẽ được đề cập ở phần dưới đây.

4. Cuộc rượt đuổi “bóng ma” tàng hình

Về vấn đề này, cũng hơi thấy kỳ lạ là Viện sỹ Fedosov có quan điểm khá bảo thủ về kỹ thuật tàng hình – một trong những yêu cầu chính của máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm.

Theo lời ông, kinh nghiệm trong các cuộc chiến tranh vùng Vịnh và Nam tư cho thấy với chiến thuật sử dụng thời nay để chọc thủng hàng phòng ngự đối phương, không phải máy bay chiến đấu mà chính là các tên lửa “không đối đất” sẽ trở thành mục tiêu chính cho các hệ thống phòng không phía phòng ngự. Viện sỹ Fedosov nói: ”Nếu như hệ thống phòng không để lọt tên lửa, hệ thống phòng ngự sẽ bị thủng và theo “chỗ thủng” đó, bất kỳ loại máy bay chiến đấu nào cũng thể thoát qua. Do vậy, đối với hệ thống phòng không hiện đại, tiêu chí đặt ra là phải tiêu diệt cho được mục tiêu điển hình là bất kỳ vật thể bay nào có bề mặt phản xạ hiệu dụng - эффективная поверхность рассеивания (ЭПР) từ 0.1m2 và nhỏ hơn”.

Xuất phát từ quan điểm này, ông cho rằng về lý thuyết máy bay với bề mặt phản xạ hiệu dụng nhỏ như vậy có thể chế tạo được, nhưng công năng của máy bay sẽ bị hạn chế thậm chí tụt lùi đi rất nhiều. Ví dụ như chiếc máy bay tàng hình F117 Night Hawk của Mỹ, để có được tính năng tàng hình mạnh mẽ, nó đã phải hy sinh tốc độ, trọng lượng vũ khí mang theo, tính cơ động, khả năng điều khiển bay…Viện sỹ đã đưa ra giới hạn của tính năng tàng hình mà khả năng hiện tại về công nghệ có thể cho phép, đó là giá trị bề mặt phản xạ hiệu dụng - эффективная поверхность рассеивания (ЭПР) bằng 0.3m2. Nhưng đối với máy bay chiến đấu, giá trị này là giới hạn không thể với tới được bởi vì bản thân máy bay còn phải mang ăng-ten liên lạc, các loại thiết bị báo dẫn đường, cảnh báo, trinh sát.v.v…để rồi cuối cùng tổng giá trị bề mặt phản xạ hiệu dụng của tòan thể máy bay sẽ bằng khỏang 1m2.

Theo Fedosov, “tàng hình” là một cái “mốt” hiện nay trong thiết kế máy bay chiến đấu thế hệ mới! Tất nhiên, cũng cần phải đạt được tính năng tàng hình thông qua thiết kế tạo dáng khí động học, qua việc ứng dụng các vật liệu hấp thụ sóng ra-đa ở những vị trí cần thiết và có thể lắp đặt được. Nhưng không thể vì chạy theo tính năng tàng hình mà phải hy sinh những tính năng quan trọng khác của một chiếc máy bay chiến đấu.

Về tất cả những vấn đề trên, Tổng công trình sư tổ hợp Su-khôi M. Simonov không hòan toàn đồng ý với Viện sỹ Fedosov. Ông cho rằng, tất cả các máy bay chiến đấu thế hệ mới của các đối thủ tiềm năng đều áp dụng triệt để công nghệ tàng hình. Những máy bay với khả năng tàng hình thấp đương nhiên là sẽ bị bắn phá, tìm diệt ngay từ những cự li rất xa; phi công lái sẽ không thể hiểu được ai bắn họ và bắn từ đâu. Như vậy, tiêu chí về độ tàng hình cao là cần thiết với tất cả những máy bay chiến đấu hiện đại thế hệ năm.

[Nina]

Bác fresco ơi, em đồ rằng loạt bài của bác chưa kết thúc ở đây. Khi nào kết thúc bác nhớ hú em một tiếng nhé, để em vào vỗ tay . Em cũng thú thực là em chưa đọc bài nào của bác trong topic này đâu, để chừng nào xong đọc cả loạt, học hỏi từ ngữ luôn cho tiện.

(Thực ra thì hình như em cũng có lần dịch bài về cái thế hệ thứ năm này rồi, nhưng lâu lắm rồi, và bài đó thì cực ngắn, đâu có 150 từ à)

[Gấu Misa]

Hình như loạt máy bay thế hệ 5 này,Mĩ đã cho sản xuất và đưa vào sử dụng F22 rồi,còn Nga chỉ mới thử nghiệm Su-47 thôi.Như vậy Nga đã chậm chân hơn Mĩ rồi.

[fresco]

(Tiếp tục)

5. Vấn đề cốt lõi – hệ thống khí tài trên máy bay

Một công trình sư chế tạo máy bay nổi tiếng đã nói rằng: “Từ nhu cầu phát hiện địch đã nảy sinh ra hệ thống theo dõi & ngắm bắn mục tiêu. Cần phải nhìn thấy đối phương. Cần phải có những hệ thống thiết bị với nguyên lý hoàn toàn mới trong dải định vị bằng ra-đa cũng như bằng hệ thống quang-điện tử”.

Cách tiếp cận vấn đề của Viện sỹ Fedosov còn “cách mạng” hơn: “Điểm nhấn chính của máy bay thế hệ 5 chính là hệ thống thiết bị khí tài của chúng. Nếu nói về những kinh nghiệm của Mỹ (mà hiện tại họ vẫn đang đang dẫn đầu) thì đầu tiên cần phải chỉ rõ rằng trong phạm vi những tiêu chí của họ, người Mỹ về nguyên tắc đã bước sang một nguyên lý hoàn toàn mới, đó là việc điều khiển các hệ thống khí tài, vũ khí trên máy bay bằng hệ thống gọi là “không gian ảo” - виртуальное пространство – virtual space. Tôi cho rằng hệ thống điều khiển máy bay kiểu “không gian ảo” này cần phải là một tiêu chí quan trọng cho máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm”.

Không gian nói trên được tạo ra trên nền của một số thành phần như:

- Đối với mỗi chuyến bay, tất cả các thông số về tuyến bay, hình ảnh ba chiều (3D) của địa hình khu vực dự định tác chiến tại đó, tất cả các thông tin về mục tiêu, về phòng không đối phương.v.v...sẽ được nạp vào hệ thống qua thiết bị trung gian chẳng hạn như đĩa quang, đĩa từ, flash memory...
- Trong quá trình bay, các thông tin thực nhận được từ các hệ thống theo dõi, định vị, đẫn đường.v.v...được cập nhật và so sánh với những thông đã nạp từ trước.
- Các thông số chính về hình dạng các loại máy bay khác và thiết bị của chúng (đối với máy bay thế hệ 5).
- Tất cả các quá trình phát hiện và theo dõi mục tiêu được xem xét tổng thể trong sự phối hành động của một nhóm. Xuất hiện các yếu tố điều khiển đường bay trong không chiến (ví dụ: một máy bay có thể đóng vai trò trung tâm chỉ huy, các máy bay khác hành động theo chế độ tắt các thiết bị vô tuyến).

Một tập hợp tất cả các thành phần kể trên sẽ tạo thành không gian ảo cho phi công. Kết quả là người lái luôn luôn nhìn thấy trên một màn hình không gian ba chiều vị trí tương đối của mình đối với địa hình phía dưới và vị trí các điểm phòng không đối phương. Còn trên màn hình khác sẽ phản ánh hiện thực các thao tác chiến đấu. Nếu trong tình huống không chiến, phi công sẽ hình dung được một bức tranh tổng thể: vị trí của đối phương, đường bay của tên lửa.v.v...Sự kiện bắn rơi máy bay đối phương cũng sẽ được ghi lại trên hệ thống, một việc mà cho đến nay chưa có hệ thống nào làm được.

Về tần công các mục tiêu mặt đất từ các máy bay thế hệ 5 sẽ được hình dung như sau: những quả bom (tên lửa) ném xuống trên thực tế sẽ lùi về sau máy bay và phi công sẽ không nhìn thấy chúng. Mặt khác, họ sẽ nhận được thông tin về đường bay của bom (tên lửa) và độ chính xác vào mục tiêu của chúng qua hệ thống định vị vệ tinh truyền vào máy bay.

Ngoài ra, để có thể chế tạo máy bay thế hệ 5, một số công nghệ và kỹ thuật sau đây cần phải được áp dụng:

- Công nghệ tính toán cao cấp nhằm đảm bảo cho máy bay một hệ thống tính toán điều khiển hoàn toàn mới có cấu trúc không gian phân bố đều trên máy bay. Với một cấu trúc như vậy, thời gian thao tác chỉ huy, nhận và thực hành các lệnh sẽ giảm đi đáng kể, và đó là tiền đề cho sự chiến thắng trong trận chiến.
- Hệ thống vô tuyến định vị mới có khả năng quan sát bao quát xung quanh máy bay được xây dựng trên nguyên tắc tích hợp khẩu độ. Nguyên tắc này dựa trên ý tưởng tích hợp tất cả các ăng-ten và các thiết bị phát tần số cao vào một cấu trúc thồng nhất nhằm giảm thiểu sự phát xạ radio, đảm bảo độ tàng hình cho máy bay, đảm bảo tính đa năng của máy bay.

6. Những thành tựu đã đạt được

Những phân tích ở trên cho thấy để triển khai thành công dự án máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm người Nga cần phải có một sự liên kết các tổ hợp thiết kế - chế tạo lại với nhau (Sukhoi, Mikoyan, Yakovlev...) và gắn kết với các cơ quan chức năng của chính phủ để có thể huy động tối đa và tối ưu nguồn lực.

Một số quan chức như Tổng Giám đốc tổ hợp Su-khôi M. Pogosyan và Viện sỹ E. Fedosov còn nhận định xa hơn khi nói tới vấn đề hợp tác quốc tế để chế tạo máy bay chiến đấu thế hệ 5. Các ông nhận định rằng dự án máy bay thế hệ 5 JSF của Mỹ hiện cũng là một dự án “xuyên quốc gia” và nước Nga nếu muốn không bị đẩy ra khỏi thị trường mua bán vũ khí (ở đây là máy bay chiến đấu) thì vấn đề hợp tác quốc tế là không thể tránh khỏi.

Fedosov cho rằng tiềm năng hợp tác không chỉ giới hạn ở Ấn độ và Trung quốc (đối với Tổ hợp Su-khôi) mà còn có thể là các hãng chế tạo máy bay châu Âu bởi chính quyền lợi của họ cũng bị chương trình JSF “uy hiếp”, nhất là người Pháp và người Đức bởi họ cũng đang có tham vọng chế tạo một loại máy bay chiến đấu châu Âu Eurofighter thế hệ 5. Như vậy, một sự hợp tác dạng “ lấy công nghệ từ châu Âu, lấy tiền từ châu Á” dường như là phương án không tồi cho người Nga để phát triển loại máy bay chiến đấu thế hệ 5 của mình.

Còn hiện tại, nước Nga đã có những bước đi cụ thể nhằm thực hiện chương trình chế tạo máy bay thế 5 của mình. Vào tháng 2 năm 2006, theo sắc lệnh của Tổng thống V. Putin đã thành lập Liên hiệp Tập đoàn chế tạo máy bay United Aircraft Corporation (UAC) - Объединённая авиастроительная корпорация (OAK). Đó là tập đoàn nhà nước hiện lớn nhất nước Nga được lập trên cơ sở các tổ hợp thiết kế chế tạo máy bay thành viên như: Beriev, nhà máy Irkutsk Aviation, Russian Avionics Design Bureau, IRKUT AviaSTEP Design Bureau; BETA AIR; Mikoyan, Sukhoi, Ilyushin, Tupolev,Yakovlev, nhà máy TAPO-Tashkent, Uzbekistan.

Tập đoàn có chức năng đa dạng trong đó có thiết kế chế tạo các loại máy bay dân dụng, quân sự, vận tải, không người lái. Chủ tịch Tập đoàn là ông Sergei Ivanov – Phó TT, Bộ trưởng Quốc phòng Nga.

Sơ đồ máy bay thế hệ 5 hạng nặng - T50


Thừa kế các nghiên cứu trước đây của các Tổ hợp Sukhôi, Mig, Yakovlev..., hiện nay tại Tập đoàn các chương trình nghiên cứu phát triển máy bay thế hệ 5 đang được tiến hành dưới một cái tên chung là “Hệ thống máy bay chiến đấu tiền tuyến tương lai – PAK FA” - Перспективный авиационный комплекс фронтовой авиации ПАК ФА. Nằm trong chương trình PAK FA là các dự án:

- Dự án máy bay chiến đấu đa năng hạng nhẹ LFI với các mẫu S56, S57 (Sukhôi), Mig 1.27 (Hình như đã kết thúc)
- Dự án máy bay chiến đấu đa năng MFI với các mẫu Su 47, Mig 1.44 (Đã kết thúc)
- Dự án phối hợp cả Sukhoi và Mig vào để thiết kế mẫu tạm gọi là I21 (Истребитель – 21) - PAK FA: theo dự án này, Tổ hợp Sukhôi sẽ chủ trì việc chế tạo dòng máy bay hạng nặng có mã hiệu T50 (có trọng lượng tới 35 tấn) để đối với F22 Raptor, Tổ hợp Mig sẽ chủ trì đảm trách việc chế tạo dòng hạng nhẹ để đối với F35 Lightning. Vào ngày 6/4/2007 các tổ hợp đã bảo vệ thành công trước Bộ QP Nga mẫu máy bay thế hệ 5. Bộ trưởng QP nhận định các chuyến bay thử nghiệm sẽ bắt đầu vào năm 2009 trước khi sản xuất hàng loạt.

So sánh T50 với F22 Raptor của Mỹ


Tài liệu tham khảo:
1. http://aeronautics.ru/
2. http://www.aviapanorama.ru/
3. С.Сокут - "Независимого военного обозрения" Авиация и космонавтика № 1 2000 г.

(Hết)

PS. @Nina: bạn vào vỗ tay đi nhé !

[mig-31]

Gấu Misa viết

Hình như loạt máy bay thế hệ 5 này,Mĩ đã cho sản xuất và đưa vào sử dụng F22 rồi,còn Nga chỉ mới thử nghiệm Su-47 thôi.Như vậy Nga đã chậm chân hơn Mĩ rồi.

Sẽ không thử Su-47 đâu bác Gấu ạ, có ai mua đâu mà sản xuất. Sukhoi mời chào từ năm 2000 nhưng không ai hỏi tới. Nga sẽ có những chiếc máy bay thế hệ 5 vào khoảng 2012-2015. Nói chung bây giờ không như thời LX nên không chạy đua được. Mỹ chạy nhanh thì Nga cũng chỉ đi bộ được thôi.
Còn chuyện hợp tác thì khả năng cao nhất là với Ấn Độ, bởi vì TQ lật mặt nhanh lắm. TQ ăn cắp được mẫu gì là quên Nga luôn(điển hình là vụ J-11). Mat-xcơ-va có lẽ sẽ xem xét việc có tiếp tục xuất khẩu cho TQ vũ khí tối tân nữa hay không. Còn hợp tác với châu ÂU còn khó hơn vì vốn có mâu thuẫn từ chiến tranh lạnh.

Máy bay thế hệ thứ 5 Nga chậm hơn Mỹ 20 năm cơ. Từ thập niên 80 Mỹ đã bắt đầu nghiên cứu máy bay thế hệ 5. Em nhớ rằng năm 2000,xem tivi kênh Hà Nội. Không nhớ rõ là chương trình gì nữa. Đã có bộ phim về F-22 (phim tài liệu của Mỹ) nói rằng F-22 sẽ làm chủ bầu trời 20 mà không có đối thủ (tính từ năm 2000-2020). Lúc đấy nghĩ cái tuyên bố phét lác, nhưng bây giờ mới biết nó tuyên bố đúng sự thật.

Có cái này bên Vitinfo

Thứ năm, 14/2/2008, 16:30'
Máy bay chiến đấu thế hệ 5 - Nga kém xa Mỹ!
Theo kết luận mới đây trong báo cáo của các chuyên gia Viện Chiến lược quốc gia Nga cho biết, nước này kém Mỹ khoảng hơn 20 năm trong việc chế tạo máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm.


Theo giáo sư Anatoly Suganov, lãnh đạo Trung tâm Dự báo quân sự khi bình luận về bản báo cáo của Viện này mang tên “Cuộc khủng hoảng quân đội Nga” hôm 12/02 vừa qua cho biết, hoàn toàn có cơ sở khi nói sự lạc hậu của chương trình chế tạo máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm của Nga so với chương trình tương tự của Mỹ là không dưới 20 năm. Bởi lẽ, Mỹ đã đưa máy bay chiến đấu hạng nặng F-22 vào sử dụng từ năm 2004, và đội quân hàng không đầu tiên đã được bổ sung loại máy bay này. Tại Bắc Mỹ “động cơ F-119PW-100 được bắt đầu thiết kế từ năm 1987”.

Theo lời giáo sư, việc chuyển giao hàng không quân đội từ Lục quân sang Không quân chính là sự thay đổi nghiêm túc duy nhất trong cơ cấu các đơn vị Lực lượng Vũ trang trong 10 năm trở lại đây. Giáo sư nói: “Nga thực chất đã trở thành nước duy nhất làm như vậy. Quyết định này có thể coi là một trong những sai lầm nghiêm trọng nhất trong lĩnh vực xây dựng quân đội trong suốt thời kỳ hậu Xô Viết”.

Theo giáo sư, việc tiếp nhận máy bay trực thăng chiến đấu mới (Mi-28) để thay thế máy bay Mi-24 được coi là điều vô cùng kỳ quặc.

Còn nhớ, tháng 12/1987, kết quả cuộc “tranh tài” trong đó Ka-50 đã giành chiến thắng trước Mi-28. Năm 1995, theo chỉ thị của Tổng thống Nga, Ka-50 được đưa vào sử dụng và sản xuất seri gồm 5 chiếc. 2 chiếc trực thăng loại này năm 2001 đã tham gia chiến đấu thành công tại trận chiến ở Chechenya. Trong khi đó, trong năm 2004, Nga chính thức tuyên bố đưa Mi-28 vào sử dụng.

Có một điều không rõ ràng là, tại sao quyết định trên lại được thông qua. Khi nói về việc huấn luyện các đội bay, giáo sư cho rằng, tối thiểu số giờ bay từ 60-70 giờ/năm, và tối đa là 120 giờ hoặc nhiều hơn thế nữa để duy trì những kỹ năng cơ bản của việc tuần tra và vận dụng tác chiến. Ông nói: “Trong những năm 1990, tùy thuộc vào loại máy bay, số giờ bay quy định đối với Không quân Nga là 10-50 giờ. Trong năm 2006, số giờ bay trung bình chỉ dừng lại ở con số 40 giờ/năm.

Trong hàng không quân đội, một trong những nguyên nhân dẫn đến sự sụt giảm mạnh mẽ khả năng chiến đấu của máy bay trực thăng gắn liền với sự cắt giảm chi phí của các đơn vị không quân và phòng không. Theo lời giáo sư, tình hình đối với những phương tiện bay không người lái còn “thảm hại hơn”. Về loại vũ khí này, Nga lạc hậu không chỉ so với những quốc gia phương Tây lớn nhất mà còn cả với một quốc gia như Iran.

Giáo sư cho rằng: “Hiện nay, việc phát triển máy bay không người lái là một trong những hướng đi quan trọng nhất của chính sách kỹ thuật quân sự đối với tất cả quân đội chủ lực trên thế giới. Trong khi đó, trong chương trình vũ khí quốc gia Nga từ nay đến trước năm 2015, nhìn chung không thấy đả động đến các phương tiện bay không người lái”.

[Nina]

Dạ có em vào vỗ tay nhiệt liệt đây ạ, cám ơn bác fresco rất nhiều nhé (hầu như em chỉ cắt của bác có một cái ảnh và vài từ trùng lắp thôi)

[Polonik_puskun]

oài...sẵn đây tui có mấy con SU-30 mới mua....có rùi đừng chửi nha

clip

[Polonik_puskun]

mà các bác cho hỏi..............con thế hệ thứ 5 so với SU-30 thì con nào mạnh hơn nhỉ ?

[vhbmstu]

[Polonik_puskun]

wow.......pác này post ghê thế..............thanks 1 phát

[nthach]

Tô xin nhắc nhở bác vhbmstu là không post những bài không có liên quan đến KHKT của Nga
Bài trên của bác bị xóa một số clip mang tính giả tưởng (được làm bằng vi tính) Clip này đã bị xóa ở mục khác rồi, nay lại post lại ở đây. Cùng với một số clíp mang tính quảng cáo cho lực lượng không quân của nước khác (chúng ta chỉ post những bài có liên quan đến nước Nga - Liên Xô mà thôi. Tất cả các bài không có liên quan đều bị coi là Spam.

Tôi cũng xin nhắc lại, nếu thêm một lần nữa các bài post clip mà không có chú thích, hoặc bình luận đi kèm thì lập tức bị xóa ngay không cần hỏi, vì các bài đó vi phạm nội quy của diễn đàn cũng như không có ai hiểu nội dung của bài viết là gì cả. Mong bác hợp tác, xin cảm ơn

[huyphuc1981_nb]

Ù, mình không tìm thấy tên Topic này, nên tạm lập ra đây. Nếu chưa có thì để lại, còn nếu có rồi thì nhơ bác nào move sang.
http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=646&page=6

mig-31 viết

Thế hệ 4++ chỉ là giải pháp tình thế thôi bác ạ. Ai tin là máy bay thế hệ 4++ khi không chiến sẽ thắng thế hệ 5. Do máy bay thế hệ 5 của Nga sẽ được đi vào sản xuất 2012-2015 nên để trang bị cho không quân Nga sẽ mất 5-7 năm. Như vậy trong khoảng thời gian đó không có chiến đấu cơ mới để lấp chỗ trống khi Mig-29 và Su-27 về hưu. Nên Nga mới dùng giải pháp là Su-35BM - loại máy bay 4++ có sử dụng một số công nghệ của máy bay thế hệ 5. Đến 2015 SU-35BM sẽ là "át chủ bài" của KQ NGA.
Còn Nga tháng 8 này sẽ thử nghiệm Sukhoi T-50. Nga đâu có điên mà sản xuất thế hệ 5 để bán rồi trang bị 4++ cho mình. Vấn đề ở đây nói đi nói lại thì vẫn là tiền mà thôi. ÂĐ một nước đang phát triển rất chịu "chơi" sẵn sàng bỏ tiền tỉ USD để mua vũ khí. Chính nhờ tiền của Ấn Độ mà tàu ngầm Akula II đang đóng dở mới đóng tiếp được và cho Ấn thuê luôn. Vấn đề ở máy bay thế hệ 5 cũng vậy Nga sẽ làm riêng 1 mẫu cho Ấn để có tiền mà trang bị máy bay cho Nga, cũng là giảm số tiền Nga phải bỏ ra để nghiên cứu loại máy bay này. Ấn thì được máy bay thế hệ mới hiện đại. Đôi bên cùng có lợi. Mời bác Phúc sang bên Máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm của Nga có gì bàn tiếp

Vẫn đề ở các chỗ. Tại sao Nga chưa sản xuất G5. Tại sao Nga lại hợp tác với Ấn Độ.

Có một số lý giải, lô đầu tiên G5 cho Ấn Độ vì đó là kết quả của một hợp đồng từ khi Nga còn nghèo ?? Lý giải này không vững, dù nghèo, người ta cũng không đưa đi đồ vũ khí đỉnh nhất, nếu nó thật sự là đỉnh nhất. Nếu như Nga thất G5 là đỉnh, thì họ có thể bán đi nhiều thứ khác, như Su-35. Còn chiếc Su-37 nữa, chuyên tiêm kích, Ấn Độ cũng cần, Nga cũng dừng do trước đây thiếu tiền, nay, thiết kế Su-37 chưa kịp làm thì đã có các chương trình trội hơn, như Su-47. Trong khi đó thì Su-35 đã tiến bộ khá nhiều và được sản xuất vì không cần nhiều thêm thời gian nghiên cứu, thử nghiệm nữa.

Như vậy, nếu lý giải đó là một hợp đồng cũ, thì Nga đã thỏa mãn điều mà Ấn Độ mơ ước từ lâu là Su-35, Su-37.



Giải thích như thế nào đây ??

Một là, Ấn Độ khác hẳn Tầu. Tầu từ cổ chí kim chỉ đi copy, từ ô tô cho đến súng trường, máy bay cũng vậy. Nhưng Ấn Độ có ô tô Nano độc đáo của họ. Điều này nghĩa là thế nào ?? Ấn Độ đủ kiến thức để hiểu được những gì cần cho họ, đương nhiên những điều đó khác với các nước đã phát triển. Họ phải dùng đồ giống Nga chỉ vì chưa tự thiết kế được máy bay. Nhưng ô tô thì khác. Như vậy, nếu đủ trình độ thì Ấn Độ cần một loại máy bay không giống Nga.

Hai là, máy bay thế hệ G5 Mỹ là chiếc F-22 đã thật sự ưu thế chưa ?? Nó có tốc độ rất thấp, M1,8-M2 cao nhất, thấp hơn MiG-31 hẳn một M. F-22 có thật sự tàng hình không ?? ồ, các trạm radar cổ được cải tiến có thể bắn nó từ 70km (như nhà Vịt), và tác dụng tàng hình hoàn toàn vô dụng với các trạm radar dm của S-300, S-400 ở tầm 300km. Khi không chiến, F-22 nếu muốn tàng hình phải tắt radar. MiG-31 cũng có cả bước sóng dm và m, nên dẫm bắn vào F-22 ở khá xa, còn khi dùng radar khác như tín hiệu từ trạm S-300 thì MiG-31 không vấp phải vẫn đề gì với F-22 cả, khi đó, chỉ còn là chiếc F-22 bay quá chậm.
Như vậy, F-22 không phải là máy bay không chiến tốt.


Thật ra, những ưu thế trội nhất của F-22 là gì, là máy tính rất nhiều CPU (50 CPU) và radar AESA tạo chùm nhanh. Đặc điểm này cho phép nó quét và phân tích mặt đất tốt, còn trên không thì không cải thiện nhiều. Thậm chí, trong không chiến, radar AESA của F-22 còn phải bỏ một ưu thế truyền thống trong máy bay phương Tây trước máy bay Nga, là trước đây các radar phương Tây có bộ lọc sóng, dải tần rất hẹp, độ ồn thấp. Nga do dùng nhiều bước song, nên không dùng được kỹ thuật này, độ ồn cao.

Với khả năng lẩn tránh radar, không với nước mạnh thì cũng lẩn được radar nước yếu, không lẩn được ở gần thì lẩn ở xa, rõ ràng, F-22 có khả nănng luồn sâu. Ưu thế trội nhất của radar F-22 là quét đất, vậy nó là máy bay tấn công mặt đất đột kích. Điều này quá khó hiểu, nó ngược với những gì người ta quảng cáo về nó, nhưng lại dễ dàng giải nghĩa chuyện G5 Nga và Ấn Độ.



Khác với những quảng cáo của F-22 và giống với sự thật về nó, Nga đã thử nghiệm mẫu MiG-1.42 từ đầu thập niên 199x, khi F-22 chưa ổn định thiết kế, còn chương trình MFI bắt đầu từ 1983. Không những thế, lúc này cấu hình thân cánh máy bay đã hoàn chỉnh, còn đợi thiết bị, chứ cho đến nay mẫu này vẫn không thay đổi nhiều thân cánh. Việc thử nghiệm trên mặt đất giai đoạn cuối (trượt taxi trên đường băng) hoàn tất 1994 và máy bay xuất hiện trên không trước công chúng 1997 (MAKS 97). Thế tại sao Nga không tiếp tục chương trình này ?? Vì giống với sự thật trong tính năng của F-22, MiG-1.42 là MFI, máy bay đa năng tiền tuyến, tức là thiên đối đất.
http://www.airforce.ru/photogallery/...y1/mfi/mfi.htm
http://www.military-today.com/aircra...an_mig_mfi.htm
http://www.ctrl-c.liu.se/misc/ram/i-42.html
http://www.aviastar.org/air/russia/mig-142.php
http://aeroweb.lucia.it/~agretch/RAFAQ/MiG1.42.html
http://www.ausairpower.net/Analysis-MiG-MFI.html

Rõ ràng, áp dụng G5 trong không chiến cho đến nay chưa đạt yêu cầu, và các MiG-1.42 và F-22 đều thiên về khả năng đối đất. Mà theo truyền thống Nga, thì khi kinh tế khó khăn, người ta ưu tiên không chiến cho chiến lược đảm bảo tự vệ, như vậy, thu hẹp hợp đồng mua máy bay đối đất thường hay dùng trong tấn công.

MiG-1.42 (MiG-1.41, MiG-1.44) là một trong hai hướng G5 của MiG, trong khi hướng G5 của Sukhoy là S37, nay là Su-47. Hướng không chiến chuyên nghiệp của MiG G5 là MiG-7.1, máy bay MiG-7.1 không chiến không như máy bay không chiến truyền thống, tức là săn đuổi nhau. mà nó mang radar rất to, đạn lớn, hoặt động như một trạm SAM đất đối không, chỉ khác là trạm này bay trên không. Ưu tiên nhào lộn chuyển sang tầm xa mang nặng, khả năng phục hồi tốc độ (gia tốc) hy sinh để đổi lấy tốc độ bay đều tối đa. Tuy nhiên, các khí tài và vũ khí không đủ đáp ứng. Và người Nga không phải xấu hổ khi dừng chương trình này, vì chưa nước nào đáp ứng được các yêu cầu không chiến đó.

Một vài lý do nữa, MiG-1.42 có giá thành đắt, $70 triệu hồi 2003, gấp đôi Su-35.

Như vậy, việc Nga dừng chương trình này có lý do chủ yếu là nó không đáp ứng được yêu cầu không chiến, cái mà người Nga cần.



Còn Ấn Độ. Tất nhiên, họ rất khoái vỏ tàng hình, vì đối thủ tiềm tàng của họ có radar cổ lỗ chứ không phải AESA đủ các bước sóng cm, dm, m của Nga.
Ấn Độ từ lâu theo đuổi hai chương trình máy bay tầm trung và tầm ngắn, rất độc đáo, nhưng trong khi các tính toán khí động lý thuyết dễ đạt được thì kỹ thuật Ấn Độ chưa theo được. Đó là tầm trung Medium Combat Aircraft MCA và tầm ngắn LCA. Máy bay đa năng tầm ngắn Ấn Độ có yêu cầu nhiệm vụ rất giống MFI, là đa năng tiền tuyến. Chính vì thế, họ thích chương trình MiG-1.42. Điểm xa nhau nhất của MiG với Ấn là giá thành. Vì vậy, MiG đã phát triển riêng cho Ân Độ một phiên bản, chính là G5 Nga-Ấn. Máy bay này nhỏ hơn MiG-1.42, cũng giảm đi một số yêu cầu chiến đấu.

Như vậy, có những điều rất khó hiểu nhưng mà là thật. Một là, G5 đến nay chưa thỏa mãn yêu cầu không chiến. Hai là, Nga đúng là sản xuất cho Ấn Độ G5 nhưng lại giữ cho mình G4+. Hiện nay, chương trình F-22 được quảng cáo thái quá, dân PR cho nó quá nhiều, nên người ta không hơi đâu vã bọt mép đi cãi lằng nhằng với bọn này, vì vậy, chuyện G5 hiện nay chỉ thích hợp cho đối đất ít được nhắc đến. Nhưng đó lại là sự thật.

Trên kia có một số hình ảnh và video của chiếc MiG-1.42.





Không chỉ cải tiến để giảm giá, chương trình G5 Nga Ấn còn có nhiều nét thiết kế rất Ấn Độ, mặc dầu trước đó chỉ có trên bản vẽ là lý thuyết. Hai đặc tính của MiG và Ấn lai nhau.

Đặc trưng rất riêng của LCA Ấn Độ là máy bay chỉ có hai tấm cánh, không đuôi đứng đuối ngang, hình tam giác. Máy bay đổi hướng ngang bằng điều khiển nghiêng đi, rồi lên hay xuống đuôi.

Cái này thì về lý thuyết không có gì mới, tuy nhiên, người ta phải đợi máy tính rất lâu, vì quyết định lái phải tính toán lớn, mà người không đảm nhiệm được, phải dùng máy tính mạnh. Hơn nữa, các chương trình máy tính lái tự động lại phải đợi những nghiên cứu thử nghiệm lớn, chứ chuyện có một cái máy tính mạnh quá nhỏ. Máy bay thường có đuôi ngang và đứng vuông góc tạo ra sự thực tế, rõ ràng trong quyết định lái của phi công, tuy nhiên, cần ít nhất 3 tấm đuôi cho điều đó. Các máy bay chiến đấu cần tránh đuôi đứng khỏi vùng xoáy sau thân khi AoA lớn lại cần đến 4 hoặc 6 tấm đuôi, kèm theo là 4-6 thiết bị lái cho hai hướng lên xuống và sang ngang. Phần cánh cũng mỗi bên 2 hoặc 3 thiết bị điều khiển: một cánh cân bằng lớn, một cánh cân bằng nhỏ phản ứng nhanh và một cánh nâng phụ. Như vậy, một máy bay cổ điển lái bằng người cần 10-12 thiết bị lái, tổng diện tích lớn mà hiệu quả không cao, quá nhiều chi tiết phức tạp gây nguy hiểm .... tất cả chỉ để phục vụ phi công vốn tính toán quá chậm.

Do đó, khi có các chương trình khí động để nhồi vào máy tính lái tự động, thì tiến bộ lớn nhất đến với máy bay chiến đấu là chúng chỉ còn hai tấm. Thật ra, không đi đến 2 tấm tức thời, nhưng các máy bay châu Âu mà chính Ấn Độ cũng mua khá nhiều tiến dần dần đến đó. Đặc biệt với máy bay nhỏ, thì các thiết bị phức tạp trở nên nặng nề và hai tấm càng quý. Với yêu cầu tàng hình hấp thụ sóng radar thì giảm diện tích mặt ngoài cũng là lợi thế.

Nhưng để hai tấm thật sự hiệu quả, thì còn cần đến những thứ khác mà ngay cả các nước công nghệ-khoa học cao như Nga cũng còn đang thử nghiệm. Ví dụ, lái lực đẩy 3 chiều để thay thế đuôi lái. Ví dụ, radar và điện tử cần thích hợp với đường bay không "thẳng" chút nào...

Trong khi đó, theo truyền thống, máy bay Nga thường to lớn, nên việc giảm xuống 2 tấm không khắt khe lắm. Nhưng đến lúc đói, thì Nga cũng thích máy bay nhỏ. Và như vậy, nhập khẩu các tính toán lý thuyết có sẵn từ Ấn Độ là điều nên làm.

Thật ra, T-50 không hoàn toàn 2 tấm như LCA và MCA. Nhưng, nó cũng không quá rối rắm như MiG-1.42 và đặc biệt là Su-35. Trông T-50 na ná như F-22, nhưng đáng ra với kích thước to lớn của mình, F-22 nên làm phức tạp như Su cho mạnh mẽ. Có điều, F-22 phải mang cái vỏ quá nặng nên không thể có khí động hoàn thiện được.

T-50 Nga-Ấn có khả năng điều khiển rất lớn đuôi lái, đuôi đứng còn có thể gập theo trục song song với trục thân khi bay. Nó cũng có lái lực đẩy.

[mig-31]

Bác mở nhầm topic rồi. Ý em là đã có sẵn topic Máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm của Nga của bác fresco rồi mà http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=666 bác chả chịu tìm gì cả. Mà về máy bay thế hệ 5 bác biết nhiều thế, em tưởng dự án này giữ bí mật lắm cơ mà.
Su-35BM được thừa kế khá nhiều thành quả của Su-37 mà. Nhưng em cho rằng nó vẫn chỉ là giải pháp tình thế thôi. Còn F-22 đã có rađa của Nga nhìn thấy đâu mà bác cứ chê. Nó vẫn là vô địch thiên hạ cho đến thời điểm này. Nhiều nước có tiền cũng không mua được đấy. Giống như đồ cúng của Nga là Mig-31 ấy.

T-50 đến tháng 8 này là thử nghiệm rồi không phải chờ lâu nữa đâu. Xem là nó được trang bị cho Nga hay Ấn. Có thế thôi em không tranh luận với bác nhiều. Tại bụng em ít chữ, đọc mấy bài của bác không thấy hiểu. Bác thông cảm nhá.
Mà đến giờ này cũng chưa có cái ảnh nào của T-50 cả toàn là ảnh PTS thôi. Mỗi cái này còn hơi giống thật tý

[Duonglieu]

@ Mig31

Bác chỉ ra cho mọi người biết nghiên cứu nào khẳng định ra da Nga k nhìn thấy được F22???
Cũng tài liệu nào nói F22 vô địch thiên hạ???

[notforsale]

http://www.politico.com/news/stories/0709/24538.html

Its “stealth” characteristic is greatly exaggerated. And, while the F-22 is less detectable by some radar at certain angles, it is easily detectable to many types of radar in the world, including early Russian and Chinese models. Just ask the pilots of the two stealthy F-117 bombers that were put out of action by Serbs in the 1999 Kosovo air war using antiquated radar systems.

Tạm dịch là:
Khả năng tàng hình của F22 được thổi phồng quá mức. Và, ở một góc độ nào đó một số radar khó phát hiện được F-22, nhưng rất nhiều loại radar trên thế giới có thể phát hiện nó một cách dễ dàng, trong đó có các model của Nga và TQ. Hãy hỏi các phi công của 2 máy bay tàng hình F-117 bị bắn rơi bởi Serbia năm 1999 ở Kosovo bằng radar cà tàng.

[huyphuc1981_nb]

@ mig-31
notforsale nói đúng đấy.

Có điều hài hước là, khi không chiến phải bật radar, mà khi đã bật radar thì không còn gì là tàng hình. Như vậy, máy bay tàng hình thì không không chiến. Đó là nguyên tắc cổ điển. Còn kỹ thuật mới thì người ta có radar đối không tàng hình, trong khi đó máy bay buộc phải bật radar on board của nó để săn tìm các xe cộ trên mặt đất. Radar tàng hình là loịa radar thụ động, trước đây được các nước XHCN cũ cùng nhàu nghiên cứu, sau này Sec, Ucraina chào bán một số đài. NHưng những đài chào bán này đương nhiên chỉ có một phần nhỏ trong nền tảng kỹ thuật lớn, mà chỉ có Nga sở hữu toàn bộ.

Nguyên lý của radar thụ động là nõ phân tích mẫu sóng thu được để nhận ra những tín hiệu phát đi từ cùng một nguồn. Khi đó, nếu đặt các đài thu trên mặt đất đồng bộ thời gian với nhau thì định vị được nguuồn phát, bằng việc tính toán chênh lệch thời gian thu. Việc phân tích nhận dạng mẫu khá đơn giản vì từ xưa đến nay và mai sau, các đài radar on board của máy bay phát ra những chùm tín hiệu rất đặc trưng, rất mạnh. Việc đồng bộ đồng hồ thời gian hiện nay dễ dàng đạt được ở quy mô toàn cầu bằng các máy thu JPS hết sức phổ biến. Như vậy, đài radar thụ động không cần phát tín hiệu gì cũng định vị được mục tiêu, cùng lúc rất nhiều mục tiêu. Thậm chí, khi mục tiêu không phát sóng thì người ta dễ dàng bắn lên những loại đạn dùng một lần mang theo máy phát đa tần xung rất mạnh, những đạn này không "tàng hình" được nhưng thoải mái bắn lên hàng đống đạn thay thế những đạn bị bắn hỏng hoặc hết thời gian phát sóng.


Trong khi radar thụ động còn bí mật thì việc dễ hiểu hơn là các radar truyền thống. Về nguyên tắc, lớp vỏ hấp thụ của máy bay tàng hình chỉ có thể hấp thụ được các bước sóng nhỏ hơn một mức nào đó, mức đó được xác định bởi chiều dầy lớp vỏ hấp thụ. Vì lớp vỏ hấp thụ không thể quá dầy đến 10cm nên người ta chỉ thiết kế nó hấp thụ được bước sóng phổ biến trong không chiến là 3cm. Như vậy, đương nhiên các trạm S300, S400 dùng chủ yếu bước sóng dm (dm=10cm, nói dùng dải dm là dùng các bước sóng từ 10cm đến 1 mét), thì đương nhiên không bị ảnh hưởng bởi tàng hình. Hơn nữa, các mục tiêu có tính tàng hình lại hiện rõ hơn trong máy tính của chúng, do đặc tính phản xạ quá chênh lệch giưac các dải sóng.

MiG31 và sau đó là các máy bay không chiến khác có trang bị dm và cả m. Đài AESA (antena mảng pha có phần tử tích cực) dùng cho MiG-31 sử dụng cả mét, dm, cm và mm. Chức năng phần tử tích cực sử dụng các bước song dm, cm và mm cho cả thông tin, điều khiển, tìm kiếm và theo dõi. Như vậy, khi không chiến thì máy bay tàng hình không có tác dụng với MiG-31 và các máy bay mang các đài có tính năng đó. Khi đó, vẫn đề hiệu quả là các máy bay tang hình rất nặng nề chậm chạm và mang vũ khi bé nhỏ, trong khi MiG-31 là máy bay bay nhanh nhất, mang vũ khí lớn nhất dùng cho không chiến.

Ngay cả các đài cổ không hề cải tiến cũng soi được tàng hình trong một mức nào đó, ví dụ, SAM-3 ở Nam Tư bắn rơi F-117A đấy thôi. Ở tầm xa, radar cổ này không định vị chính xác được mục tiêu tàng hình, nhưng dễ dàng phát hiện ra sự có mặt và định vị một cách không chính xác để cảnh báo sớm. Trận đánh tiêu diệt thực hiện khi tín hiệu rõ ràng, ở tầm 15km, là tầm đánh phấn lớn các phát đạn của SAM-3. Vấn đề ở chỗ, các đài cảnh báo sỡm vẫn dùng bước sóng dm thừ thời cổ lỗ, còn ở tâm trận đánh trên, thì cường độ của bước sóng cm thừa đủ để soi rõ F-117A. Không chỉ bắn rơi một chiếc F-117A, mà trận đánh này SAM-3 đã cho về vườn toàn bộ chương trình, vì nó chứng minh chương trình này vô dụng.

Nếu lột đi cái vỏ tàng hình, thì F-117A là một máy bay mang rất yếu, tốc độ chậm như MiG-17. F-22 cũng chậm hơn MiG-31 hẳn một lần tốc độ âm thanh và cũng chỉ mang được vũ khí nhỏ yếu.

Vậy tại sao Mỹ theo đuổi máy bay tàng hình ??

Vì sau Chiến tranh Việt Nam, các chương trình máy bay tiền tiến của Mỹ là các dạng F-12, F-4... đều vứt xó. Mỹ chỉ còn dạng F-111 là còn chứng minh được tính khả dụng song song với MiG-23. TRong khi dừng hết các hướng đặc trưng riêng của mình thì Mỹ đóng thế hệ máy bay mới theo các mấu Liên Xô. F-16 là bản hiện đại hóa một mẫu thử của MiG-21 là Ye-8, thiên về các tính chất nhỏ gọn, linh hoạt và rẻ. Trong khi đó F-15 là bản sao thu nhỏ tính năng bay từ MiG-25. Vì sao lại như vậy, nên kỹ thuật máy bay Mỹ luôn đi sau các tính năng nổi trội của Nga. CHính vì vậy, họ luôn mơ ước một cuộc cách mạng kỹ thuật xảy ra, để có phép mầu thay đổi vị thế này.


Sau năm 1991, khi F0-117A bị bắn rụng bằng radar cổ thì các niềm tin đặt vào tàng hình nguội hẳn, chương trình F-22 kéo dài. Thật ra, F-22 chỉ được sản xuất khi Bush lên năm 2000, như là một công cụ kiếm tiền khổng lồ, giá mỗi chiêc đẩy lên từ vài chục triệu ban đầu, lên 140 triệu, 200 triệu và nay là 250 triệu. Vì là công cụ kiếm tiền nên nó viển vông về khả năng thật sự nhưng lại được quảng cáo khủng khiếp. Giống như coca cola, phần lớn giá thành khủng khiếp của F-22 dành cho quảng cáo. Vậy nên mới có điều hài hước là máy bay không chiến ... không cần dùng radar.

Hài hước là trang bị F-22 ở những vùng nóng như Bắc Á, nhưng chưa một lần nào nõ thể hiện tính tàng hình ưu việt để đi trinh sắt Bắc Triều Tiên chẳng hạn. CHuyện quảng cáo ở Mỹ thì phổ biến, như xe tăng M1 vỏ mỏng bằng nửa T-80, cháy lia lịa ở Iraq nhưng vẫn được quảng cáo là xe tăng tốt nhất thế giới !! Thật ra, M1 chỉ là một bản sao từ chương trình Leopard II đời đầu, từ đó đến nay Leopard II đã tiến bộ rất nhiều đời, mà M1 vẫn dậm chân tại chỗ.

Thậm chí, trong Iraq 2003, người ta chứng minh việc M1 bắn hỏng T-72 chỉ là giả dối, thực tế kiểm chứng cho thấy, không một xác T-72 nào chết do đạn M1, trong khi đó lại có xác M1 chết do đạn.... T-54. Tin M1 là xe tăng tốt nhất Thế giới thì cũng tin được F-22 là máy bay chuyên nghiệp không chiến.

[micha53]

Mẫu thử nghiệm máy bay tiêm kích Su-47 “ Berkut”

Hãng “ Sukoi” và “Mig” sẽ đem ra trình diễn nhân khai mạc triển lãm hàng không – vũ trụ “ MAKS – 2009 “ tại Tp. Zukovski ngoại ô Moskva vào ngày 18/8-2009 những sản phẩm mới nhất. Một trong số đó là mẫu thử nghiệm máy bay tiêm kích Su-47 “ Berkut” với cánh quay ngược hướng bay ( экспериментальный истребитель Су-47 "Беркут"с крылом обратной стреловидности (КОС).

Theo:
http://rian.ru/defense_safety/20090812/180595882.html
http://rian.ru/photolents/20090813/180740569_2.html



Máy bay này coi ngộ ghê.

[Thao vietnam]

Hai máy bay SU-27 đâm vào nhau trong lúc bay tập, mời các bác xem chi tiết ở đây:
http://mk.ru/incident/publications/335174.html