Các nữ diễn viên ba lê Nga - Xô viết

[Nina]

Em mở chủ đề này rất mong được các bác ủng hộ.

Tại sao lại các nữ diễn viên - âu cũng là dễ hiểu, vì họ đẹp thế cơ mà! Tất nhiên là em cũng định sẽ viết về các nam diễn viên nữa, hehe, và dự định chọn người mở hàng là Vaslav Nizhinsky . Nhưng trước mắt thì là các nàng ... Và mở hàng cho chủ đề này thì chắc chắn không thể là ai khác ngoài Avdotia Istomina, nhất là khi đã có bài viết về nàng rồi

[Nina]

Như những người yêu quý ballet Nga vẫn gọi - Avdotia (đôi khi các bạn còn gặp cách ghi khác tên bà là Evdokia) Istomina là nữ diễn viên ballet Nga nổi tiếng đầu tiên, gây được ấn tượng đặc biệt với xã hội, và sự quan tâm đến ballet...

Đẹp rực rỡ, nhẹ bỗng như không khí
Vâng theo lời cây mã vĩ thánh thần…

Đó là những vần thơ của Aleksandr Pushkin viết về “nàng thơ Terpsichore Nga” (Terpsichore – nữ thần của hát đồng ca và vũ điệu trong thần thoại Hy Lạp). Avdotia Istomina – một biểu tượng lãng mạn của ba lê Nga, thần tượng của toàn xã hội Nga nửa đầu thế kỷ XIX. Arapop, một trong những nhà sử học sân khấu Nga đầu tiên đã viết: “Istomina có chiều cao trung bình với mái tóc đen, ngoại hình đẹp, rất cân đối, có đôi mắt đen rực lửa được che bởi hàng mi dài. Hàng mi này khiến cho khuôn mặt của Istomina có một tính cách đặc biệt. Đôi chân mạnh mẽ, sự tự tin trên sân khấu, và cùng với đó là vẻ duyên dáng, nhẹ nhàng trong chuyển động nhanh…”. Istomina là nhân vật chính của nhiều tin đồn tràn ngập xã hội thượng lưu thời bấy giờ, đối tượng hâm mộ và nguyên nhân những cuộc đấu súng của những người lính cận vệ hào nhoáng, là một diễn viên múa tuyệt vời, là người đầu tiên trên sân khấu Nga múa đứng trên mũi chân.

Con gái của một viên chức cảnh sát nghiện rượu Ilya Istomin và bà vợ Anisia mất sớm của ông – đó là tất cả những gì Avdotia biết về gia đình mình. Avdotia Istomina sinh ngày 17/1/1799. Khi lên sáu tuổi, cô bé Istomina được nhận vào Trường Sân khấu Peterburg theo đề nghị của một nhạc công. Đối với một cô bé sinh ra trong một gia đình nghèo không có quan hệ gì với nhà hát thì đó là một thành công lớn. Đunhia Istomina ít tuổi nhất và nhỏ bé nhất trong lớp, chính vi vậy thời gian đầu cô bé gặp rất nhều khó khăn. Những đứa trẻ được học cơ sở các môn phổ cập giáo dục, tiếng Pháp – vốn là ngôn ngữ nền tảng của toàn bộ thuật ngữ ba lê, và tất nhiên là nghệ thuật múa. Istomina gia nhập trường múa vào một thời điểm hết sức thuận lợi – khi đó diễn viên và biên đạo múa nổi tiếng Charles Didlo vừa trở thành hiệu trưởng trường này. Nhiều người trách móc Didlo vì ông quá nghiêm khắc đến khắc nghiệt đối với học trò của mình. Tuy nhiên ông đối xử với họ, như đối với các nghệ sĩ tương lai. Bởi ông biết rằng sự nghiệp nghệ sĩ không dễ dàng chút nào nên Didlo cố gắng phát triển trong họ không chỉ năng khiếu, mà còn cả tính cách của một người nghệ sĩ chân chính – tính kiên định và khả năng làm việc. Avdotia Istomina là một ví dụ rõ ràng về sự đúng đắn và giàu sức sống của trường phái Didlo. “Sự thể hiện các tình cảm và những biến đổi tâm hồn chỉ bằng cử chỉ và nét mặt hiển nhiên đòi hỏi tài năng lớn, và bà Istomina có tài năng này…”

Lần đầu tiên trong đời Istomina bước ra sân khấu năm lên 9 tuổi trong vở ba lê “Zephir và Flora”. Cùng với các nữ diễn viên múa nhỏ tuổi khác khác Istomina đóng vai trong đoàn thị nữ của Flora, họ tiến ra sân khấu trên một con thiên nga lớn. Từ đó Istomina bắt đầu tham gia các vở kịch thường xuyên hơn, thể hiện nhiều vai diễn trẻ em. Sau đó thì Istomina có cơ hội quay trở lại vở ba lê “Zephir và Flora”, tất nhiên không phải với tư cách học viên nữa, mà với tư cách diễn viên múa. Istomina đã lần lượt đóng gần như tất cả các vai trong vở này, và năm 1818 thì Istomina bắt đầu sắm vai Flora. Sự nhẹ nhàng, duyên dáng, và cùng với đó việc truyền đạt tâm hồn cho vũ điệu đã khiến cho Istomina trở thành nữ diễn viên solo lý tưởng cho vở ba lê này.

Avdotia Istomina trong vai Flora

Avdotia Istomina cảm thụ âm nhạc hết sức tinh tế và được tạo hóa ban cho một sắc đẹp rực rỡ. Theo ý kiến của những người cùng thời thì các họa sĩ chân dung đã không truyền đạt được sắc đẹp này.

Năm 1816 Didlo bắt đầu chuẩn bị dàn dựng vở diễn tốt nghiệp cho các học viên – vở “Atsis và Galatei”. Vở ba lê này được công chúng hoan nghênh nhiệt liệt, và nữ diễn viên mới Avdotia Istomina đã dành được cảm tình nồng nhiệt. Trong vở ba lê này Istomina đã thực hiện vài động tác trên mũi chân – người đầu tiên làm điều này trong số các nữ diễn viên múa Nga. Điều này đã làm công chúng rất phấn khích được chứng kiến kỹ thuật hoàn toàn mới trước đó họ chưa thấy. Cùng với sự biểu cảm và hoàn thiện biên đạo của vũ đạo, điều này đã làm cho Istomina trở thành nữ diễn viên múa hàng đầu, không ai vượt qua trong thời đại của mình. Chính sự trình diễn của Avdotia Istomina trong vở ba lê “Atsis và Galatei” đã tạo cảm hứng cho Pushkin sau này miêu tả vũ điệu của bà:

Đẹp rực rỡ, nhẹ bỗng như không khí
Vâng theo lời cây mã vĩ thánh thần…
Giữa đám thủy tiên đang đứng quây quần
Chính là Istomina tuyệt diệu
Một chân này chạm hờ sàn gỗ
Còn chân kia quay chầm chậm xung quanh
Và bỗng dưng cú nhảy - nàng bay nhanh
Tựa sợi lông tơ đang được thần gió cuốn
Thân người cong rồi thẳng ra như uốn
Và chân này nhanh chóng đập chân kia

Nhiều trí thức thời ấy đánh giá rất cao sự giao tiếp với Istomina. Tính nghệ sĩ là bản chất tâm hồn của Istomina và cho nữ nghệ sĩ một sức mạnh quyến rũ lớn. Pushkin rất thích tính cách của bà – linh hoạt, mãnh liệt, ham hiểu biết. Sự cảm thụ nhạy cảm và khả năng cảm thụ những khía cạnh tinh tế nhất của tình cảm không những làm cho những người đối thoại của bà kinh ngạc, mà còn có thể khiến cho Istomina trở thành một nghệ sĩ kịch nói xuất sắc. Chính Istomina đã trở thành người thể hiện đầu tiên vai Cô gái Cherkeshenka trong vở “Người tù Cáp ca dơ” theo tác phẩm cùng tên của Pushkin.

Istomina cũng rất xuất sắc trong các vở ba lê theo chủ đề thần thoại. Ngoài kỹ thuật múa điêu luyện, bà còn có khả năng nhập vai tuyệt diệu, tìm ra những nét mới rực rỡ cho mỗi vai diễn sân khấu của mình. Istomina cũng có khả năng diễn hài rất tốt, như phê bình thời đó viết, bà không chỉ «múa với sự nhanh nhẹn và linh hoạt tuyệt vời, mà còn là một nữ nghệ sĩ ba lê xuất sắc cho những vai diễn ranh mãnh và nhanh nhẹn”. Tài năng này được thể hiện rõ rệt trong vai Lisa trong vở “Sự đề phòng uổng công”. Trong danh mục các vai diễn của Avdotia Istomina các vai diễn hài xem kẽ với các vai dram, lãng mạn và bi kịch. Và trong tất cả các vai diễn này Istomina đều rất thuyết phục nhờ nghệ thuật nhập vai của mình, nhờ khả năng tìm ra những kỹ thuật sân khấu chính xác để thể hiện vai này hay vai khác. Những vai diễn trong các vở ba lê theo tác phẩm của Pushkin là những thắng lợi rực rỡ của Istomina: “Ruslan và Ludmila” và “Người tù Cáp ca dơ”.

Sau cuộc nổi dậy Tháng Chạp ngày 14/12 thì chính quyền nghi ngờ tất cả những gì liên quan tới Những người Tháng Chạp. Mà Istomina lại là nàng thơ cho toàn bộ nhóm thanh niên yêu tự do này. Cho nên dần dần Istomina bị mất tất cả các vai diễn và bị buộc phải từ giã sân khấu. Buổi biểu diễn cuối cùng của Avdotia Istomina diễn ra ngày 30/1/1836. Buổi tối hôm đó không có vở kịch ba lê, và Istomina đã thể hiện một điệu múa Nga để từ giã khán giả.

Sau khi từ giã sân khấu, Istomina lấy nghệ sĩ Paven Ekunin. Bà qua đời vì bệnh tả ngày 26/6/1848. Sau đó một năm báo chí mới đăng lời cáo phó. Và chẳng mấy ai biết được rằng nấm mộ nhỏ bé với bia mộ đơn giản bằng đá hoa cương trắng tại Nghĩa trang ở Okhta Lớn là nấm mồ của nữ nghệ sĩ vĩ đại. Trên bia mộ chỉ có vài chữ đơn giản “Avdotia Ilinhitna Ekunina, nghệ sĩ về hưu”.

Tổng hợp từ RIA Novosti, TV Культура
Bài đã đăng ở trang chủ NNN, diễn đàn nhaccodien.info

[tykva]

Hôm nay trời trở lạnh, mình xin giới thiệu một nữ diễn viên balê Nga đang lên, một ngôi sao 8X như cách nói bây giờ . Đó là Natalia Osipova



Natalia Osipova sinh ngày 18 tháng 5 năm 1986 tại Matxcơva. Gia đình cô không hề có mối liên quan nào đến balê. Thời thơ ấu, dưới ảnh hưởng của người cha vốn là vận động viên điền kinh, cô đã học thể dục nghệ thuật, và buộc phải từ bỏ con đường của một vận động viên sau chấn thương xương sống nặng năm 1993. Các huấn luyện viên khuyên cô nên đi học múa.

Thời kỳ đầu tiên nghệ thuật balê không mấy hấp dẫn cô bé, nhưng cô kiên trì luyện tập theo nguyện vọng của cha mẹ, và năm 1994 thì thi đỗ vào trường balê tư nhân của Mikhail Lavrovsky. Nhớ lại thời kỳ đó, Natalia Osipova nói: “Tôi muốn trở thành vận động viên thể dục nghệ thuật. Tôi rất mềm dẻo, và có thể làm mọi động tác. Nhiều người cho rằng các kỹ năng thể dục nghệ thuật rất có ích cho tôi khi học balê, nhưng thật ra không phải thế. Một số vận động viên cùng thời với tôi giờ đây đã rất nổi tiếng. Nhưng tôi vui vì con đường nghệ thuật của tôi diễn ra rất thú vị. Đến nay tôi không thể hình dung được cuộc sống của mình mà không có balê. Đó là số phận của tôi, và tất nhiên nó hấp dẫn hơn thể thao rất rất nhiều!”

Hồi đó, Natalia mới 8 tuổi, chưa đủ tuổi để thi vào trường múa hàn lâm quốc gia, nên cô theo học trường múa tư nhân của Mikhail Lavrovsky một năm rưỡi, đến năm 1995 mới được nhận vào khoa dự bị, và một năm sau nữa, năm 1996 thì vào năm thứ nhất trường múa hàn lâm quốc gia. Nhờ kinh nghiệm trong thể thao và những năm học ở trường của Lavrovsky cô vượt qua kỳ thi tuyển một cách xuất sắc, và trong học tập cũng không gặp nhiều khó khăn, thế nhưng tình yêu balê vẫn chưa đến với cô bé trong 3 năm học đầu tiên. Dù được các thầy cô khen ngợi, cô bé vẫn muốn bỏ balê để trở thành nữ diễn viên kịch nói. Tình yêu lớn dành cho balê chỉ đến với cô sau những buổi biểu diễn đầu tiên trong chương trình hàn lâm của Nhà hát lớn, rồi môn học nghệ thuật biểu diễn dành cho học viên các lớp trung cấp. Kể từ khi vào lớp năm thì Natalia bắt đầu say mê nghệ thuật múa, đạt được những thành tích đầu tiên, cảm thấy mùi vị của vinh quang, và được nhận những tiếng vỗ tay tán thưởng đầu tiên.


Natalia Osipova trong vở "Don Kihote"

Năm năm đầu tiên trong trường múa hàn lâm quốc gia Natalia theo học lớp của Marina Kotova, sau đó từ tháng 9 năm 2001 chuyển sang lớp của Marina Leonova. Tháng tư năm 2003 Natalia Osipova giành giải thưởng lớn của cuộc thi balê quốc tế “Giải thưởng lớn Luxemburg”. Chiến thắng thuyết phục tại kỳ thi này giúp cô được tham gia những trích đoạn và những vở múa cổ điển lớn như variation Gamzatti, Kitri (màn 3) và Esmeralda (dàn dựng N.Berezova), pa de deux của Tchaikovsky (dàn dựng J.Balanchina), múa hiện đại “Liturgia” do Egor Druzhinin dựng riêng cho cô để tham gia cuộc thi nói trên. Cô là người trình diễn bản adagio với 4 vũ công, trích đoạn vở “Người đẹp ngủ trong rừng”, variation Bayaderky, nhận vai chính Laura trong vở “Cây sáo thần” (Nhạc R.Drigo, dàn dựng Andrei Melanin). Khi còn là sinh viên năm cuối cô đã diễn hết màn 2, và pa de deux Đen trong vở “Hồ Thiên nga”. Đó là thất bại đầu tiên mà nghệ sĩ balê trẻ gặp phải trong đời, nhưng bản lĩnh đã giúp cô vượt qua tất cả mọi chỉ trích từ phía các nhà phê bình. Chưa một sinh viên năm cuối nào của trường nhận được sự chú ý lớn đến như thế - “bị mắng cũng được, miễn là đừng bị bỏ quên” là câu nói nổi tiếng vẫn được giới nghệ sĩ ba lê gắn cho Maya Plisetskaya, sao mà thích hợp với trường hợp của Natalia Osipova đến thế!

Năm 2004 Natalia Osipova tốt nghiệp, và được nhận vào nhóm múa thuộc Nhà hát lớn. Tuy nhiên cô chỉ phải múa trong nhóm chưa đầy một năm đầu tiên thôi. Cô nổi bật trong đội hình múa nhóm trong vở “Silfida”, trong “Gizel” và trong “Spartac”, và được giao các vai diễn solo, mà vai đầu tiên là pa de deux trong màn 1 vở Gizel - vai diễn solo đầu tiên của cô ra mắt khán giả ngày 24 tháng 9 năm 2004, ba tuần sau ngày mở đầu mùa biểu diễn đầu tiên của Osipova tại Nhà hát lớn. Sóng đôi với Viacheslav Lopatin, cô chứng tỏ tài năng và kỹ thuật điêu luyện của mình một cách dễ dàng.

Tháng 10 năm 2004 Osipova múa điệu waltz thứ 11 trong vở “Chopiniana”, và tháng 11 cô nhận vai trong “Bolero” của đạo diễn Alexei Ratmansky, âm nhạc của Moris Ravel. Natalia luyện tập cho vai của mình dưới sự chỉ đạo của nhà sư phạm lỗi lạc Marina Kondrachieva.



(còn tiếp)
Theo tài liệu của trang web http://www.natalia-osipova.com/
Ảnh của O.Nikishin, N.Bausova (Nhà hát Lớn Mát-xcơ-va) PhotoXpress.RU, Fotobank.com

[Nina]

Minh họa cho chị Bí cú nhảy grand jeté của nàng Osipova nhé


Natalia Osipova trong vai Gamzetti (Bayaderka)

[Nina]

Minh họa tiếp cho bài về nàng Osipova trẻ trung xinh đẹp - chả hiểu sao tag FLASH chẳng giúp gì
http://www.natalia-osipova.com/donq2/donq2/donq2.swf

Natalia Osipova trong Don Kihote

http://www.natalia-osipova.com/bayad.../bayaderka.swf
Trong Bayaderka

[tykva]

Ban chỉ đạo nghệ thuật của nhà hát Lớn thật sáng tạo trong việc sử dụng động tác grand jeté nhẹ nhàng bay bổng của Natalia Osipova: Ngay trong năm đầu tiên, động tác đó được thể hiện trong vai Búp bê Tây Ban Nha (vở “Kẹp hạt dẻ”), trong variations ở hồi ba vở “Don Kihote”, trong vai cô gái Tây Ban Nha (vở “Hồ Thiên Nga” do Iuri Grigorevich dàn dựng). Đồng thời, Natalia Osipova vẫn tham gia các cảnh phụ trong các vở balê hiện đại: Nàng tiên Hạt cải trong vở “Giấc mộng đêm hè” của Nôimajer, vai Người bơi lội trong vở “Bolte” do Ratmansky dàn dựng, âm nhạc của Shostakovich và nhiều vở khác nữa. Cuối mùa biểu diễn, Nhà hát dàn dựng các vở balê ngắn một màn, và chính đây là thời điểm để Natalia Osipova toả sáng: cô làm mọi người sửng sốt với vai Vũ nữ cancan trong vở “Cuộc vui ở Paris”, chỉ với một phút ngắn ngủi trên sân khấu, với hai grand jeté nhanh khiến người xem chóng mặt và một fuette cuồng nhiệt, vai vũ nữ của Natalia Osipova sẽ còn mãi trong ký ức của những người yêu balê.

Chỉ trong lần công diễn thứ hai của vở “Nhẹ dạ” Osipova đã được giao thể hiện vai nữ chính màn ba, phần đòi hỏi kỹ thuật phức tạp nhất, hơn thế, ngay sau đó, trong phần tiếp theo cô vẫn ra sân khấu trong vai vũ nữ cancan để làm vừa lòng các khán giả hâm mộ mình.

Cuộc thi balê quốc tế lần thứ X được tổ chức vào tháng 6 năm 2005, tức là cuối mùa diễn. Natalia Osipova tham gia với một chương trình rất nặng, bao gồm pas de deux trong vở «Những ngọn lửa thành Paris» (cùng cặp với Yan Godovsky), pas de deux «Diana và Akreon» (cùng cặp với Victor Klein) và pas de deux từ màn 3 vở «Don Kihote» (cùng cặp với Andrei Bolotin), và các tiết mục balê hiện đại. Hơn thế, trong suốt thời gian tham gia cuộc thi Natalia Osipova vẫn biểu diễn theo lịch làm việc của Nhà hát. Dù vậy, cô vẫn cùng với các bạn diễn của mình đoạt huy chương đồng trong thể loại múa đôi một cách xứng đáng.

Mùa diễn thứ hai của Natalia Osipova bắt đầu với buổi công diễn ra mắt các variations trong vở “Bayaderka”. Và tiếp theo, tiếp theo... có vẻ như Ban lãnh đạo Nhà hát quyết định thử thách sức khoẻ và sự dẻo dai của nữ diễn viên trẻ. Các buổi biểu diễn ra mắt các vở khác nhau với sự tham gia của Osipova được chỉ định liên tiếp. Ngày 7 tháng 11 năm 2005 cô ra mắt với vai Kitry trong vở «Don Kihote» (Bazil – Andrei Bolotin), 18 tháng 11 – ra mắt vở balê mới của Alexei Ratmansky “Chơi bài” (Âm nhạc Igor Stravinsky, dàn dựng để tưởng nhớ Maya Plisetskaya. Ngày 3 tháng 2 năm 1006 cô vào vai nàng tiên mùa thu trong buổi ra mắt vở “Lọ Lem” của Prokofiev do Iuri Posokhov dàn dựng, rồi 9 tháng 2 là lần biểu diễn ra mắt vai Ramzei trong vở “Con gái Pharaon” của Pierre Lacotta. Và cô bắt đầu tham gia vào các chuyến lưu diễn nước ngoài của tập thể Nhà hát lớn, hoàn thiện vai Kitry, vai nữ chính đầu tiên trong di sản balê cổ điển của nữ diễn viên trẻ. Vào tháng 12 năm 2005 Osipova được mời diễn vai Kitry tại Nhà hát Balê và Opera thành phố Krasnoyarsk, và suốt mùa diễn đó cô đã tham gia vở “Don Kihote” với các bạn diễn hoàn toàn mới – Denis Matvienko và Ivan Vasiliev. Và kết thúc mùa lưu diễn của Nhà hát ở London vào tháng 8 năm 2006, Osipova được giao trọng trách mở đầu các trích đoạn từ vở “Don Kihote”. Đây là lần đầu tiên nữ nghệ sĩ trẻ được các nhà phê bình nghệ thuật nổi tiếng như Clement Krisp so sánh với Maya Plisetskaya huyền thoại. Cũng tại London Osipova đã biểu diễn ra mắt vai chính - công chúa Aspichia trong “Con gái Pharaon” (Taor – Dmitri Gudanov) – cô chưa hề diễn vai này trên sân khấu Matcơva. Kết quả của mùa lưu diễn này thật đáng nhớ đối với nữ diễn viên trẻ: Cô đã rời Matxcơva trong thành phần nhóm múa của Nhà hát lớn, và trở về với tư cách nữ diễn viên solist.

Mùa 2006-2007 Osipova đã diễn ra mắt thật xuất sắc các vai chính Gamzetti trong “Bayaderka”, vai Nữ diễn viên cổ điển trong “Dòng sông ánh sáng” do Ratmansky dàn dựng theo âm nhạc của Shostakovich, trong một duet cũng của Ratmansky. Cô tiếp tục tham gia các buổi ra mắt của tập thể Nhà hát lớn, trong Liên hoan balê Mỹ (“Serenade” của Jorge Balanchin, “Căn phòng phía trên” của Twail Tarpe), và “Hoà nhạc” của Asaf Messer. Cùng với tập thể Nhà hát lớn, cô tham gia chuyến lưu diễn ở New York, Washington, London, Tokyo, Kopenhagen, Monte Carlo, Baden-Baden, Munich và Milano.

Tại liên hoan của nhà hát balê Mariinsky lần thứ bảy vào tháng tư năm 2007 cô biểu diễn thành công vang dội với vai diễn trong “Don Kihote”, được yêu cầu biểu diễn lại fuette - một trong những trường hợp hiếm hoi của balê, nhất là trên sân khấu nhà hát Mariinsky. Trong vở này, và cả trong buổi biểu diễn bế mạc liên hoan cô đã biểu diễn cả pas de deux trong vở “Korsar” với bạn diễn Leonid Sarafanov. Vào tháng 9 năm 2007, tại gala tưởng nhớ Maya Plisetskaya ở nhà hát hoàng gia Madrid, cô đã biểu diễn pas de deux trong vở “Don Kihote” cùng với Dmitri Belogolovtsev, và hầu như đồng thời tham gia gala các ngôi sao balê của Nhà hát lớn và nhà hát Mariinsky, biểu diễn pas de deux trong vở “Các ngôi sao Paris” với Ivan Vasiliev, và duet với Andrei Merkuriev.

Duet với Andrei Merkuriev là một tiết mục biểu diễn khá đặc biệt. Osipova biểu diễn nó lần đầu tiên tại Liên hoan «Dance Salad» vào tháng tư năm 2007. Đây là duet nổi tiếng, đã được rất nhiều nữ diễn viên balê thể hiện, trong đó có cả các ngôi sao tầm vóc thế giới, nhưng Osipova là người đầu tiên đã thể hiện nó một cách rất sáng tạo.

Nhờ tất cả những gì đã thể hiện trong hai năm đầu tiên trên sân khấu Nhà hát lớn, năm 2007 Natalia Osipova được trao giải “Ngôi sao đang lên” của tạp chí “Balet”

(còn tiếp)

[tykva]

Nhân ngày đẹp trời tớ dịch nốt bài về nàng Osipova xinh đẹp đây

Sở trường được Natalia Osipova thể hiện ngay trong các điệu múa của mình. Vai trò chủ đạo của cô trong các vở balet lớn như “Trong căn phòng phía trên” của Tvaila Tarp hay “Don Kihote” tưởng như hoàn toàn tự nhiên, thiên bẩm, tuy nhiên loại vai mà cô có thể diễn không chỉ hạn hẹp như thế. Thậm chí có thể nói đó không phải là loại vai diễn sở trường của cô, mà trong các vai đó thể hiện sức biểu cảm ngùn ngụt như núi lửa, tinh thần hết mình vì vai diễn, sự bay bổng của tâm hồn, những cơn bão cảm xúc đã khiến nữ diễn viên đã không thể kìm mình ngay trong năm đầu tiên trên sàn diễn, tuy nhiên, đó là các cảm xúc mà dần dần, trong các năm sau này cô đã học được cách kìm nén. Tuy nhiên, sức biểu cảm và sức sống lại là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Một thiếu nữ hiện đại, có nhiều thuận lợi trên đường đời như Natasha nhưng không hiểu sao đó lại có một thế giới quan mang nhiều chất bi kịch. Có lẽ thế giới quan đó khiến cô khó sống trong đời thực, nhưng cho phép cô trở thành một Giselle hay một Julliette xuất chúng trên sân khấu, mặc dù cô chưa thể hiện một vai bi nào cả. Đó là nhiệm vụ đặt ra cho nữ diễn viên trẻ trước khi mùa diễn thứ 232 của tập thể Nhà hát Lớn, và là mùa diễn thứ tư của Natalia Osipova, bắt đầu. Về sự nghiệp của cô, nhân vai diễn trong “Don Kihote”, nhà phê bình nghệ thuật Vadim Gaevsky nói: “Tôi có cảm tưởng Natalia Osipova thể hiện chính mình trong “Don Kihote” - nữ vũ công vừa đặt chân lên ngưỡng cửa sự nghiệp biểu diễn. Cô thể hiện những nguồn lực bất an, đôi khi cô chế ngự được chúng, nhưng đôi khi để chúng tuột khỏi tầm kiểm soát. Kỹ thuật múa và chất nghệ sĩ trong cô thật lớn, điều đó là chắc chắn. Còn tương lai cô sẽ đi đến đâu thì không thể nói trước được, vì điều đó phụ thuộc vào không chỉ cá nhân cô. Nhưng cho đến thời điểm hiện tại thì mọi việc diễn ra không thể tốt hơn”.




Danh mục biểu diễn của Natalia Osipova


2004
- Pas de deux ("Giselle" А. Аdana, dàn dựng J. Coralli, J. Perro và М. Petipa, biên tập Iu. Grigorovich)
- Nancy ("Cylphide" K.Levenshell, dàn dựng А. Burnonville, biên tập E.M. von Rozen)
- Điệu waltz thứ 11 ("Chopiniana” theo âm nhạc của Chopin, dàn dựng M. Phokin)
- Búp bê Tây Ban Nha ("Kẹp hạt dẻ" P. Chaikovsky, dàn dựng Iu. Grigorovich)
- Hầu phòng ("Giấc mộng đêm hè" âm nhạc F.Mendenson-Bartold và D.Ligetti, dàn dựng J.Noimaier) - nữ diễn viên Nhà hát lớn đầu tiên thể hiện vai này.

2005
- Công chúa Tây Ban Nha ("Hồ Thiên nga" P. Chaikovsky, biên tập lần hai của Iu. Grigorovich, có sử dụng một số chi tiết trong dàn dựng của M. Petipa, L. Ivanova và A. Gorsky)
- một vai phụ, sau đó là vai nữ chính trong balet “Passacallia” âm nhạc A. Von Vebern, dàn dựng R. Petie.
- Nhân viên đánh máy chữ (“Bolt” của D. Shostakovich, dàn dựng A.Ratmansky – là một trong những người đầu tiên thể hiện vai này.
- Grand pas trong “Don Kihote” của L. Minkus, dàn dựng M. Petipa, A. Gorsky, biên tập A. Fadeev.
- Lọ lem (“Người đẹp ngủ” P. Chaikovsky, dàn dựng M. Petipa, biên tập Iu. Grigorovich)
- Nhẹ dạ ("Tiền định" theo âm nhạc của P. Chaikovsky, dàn dựng L. Miasin)
- Vũ công cancan ("Vui chơi ở Paris" âm nhạc J. Offenbach, biên tập âm nhạc M. Rozental, dàn dựng L. Miasin) - nữ diễn viên Nga đầu tiên thể hiện vai này.
- Kitry (“Don Kihote”
- Solist phần III (“Simphony giọng đô trưởng” âm nhạc J. Bize, dàn dựng J. Balanchin)
- Biến tấu thứ hai “Những cái bóng” (“Bayaderka” L. Mincus, dàn dựng M. Petipa, biên tập Iu. Grigorovich)
- Solist (“Chơi bài” I. Stravinsky, dàn dựng A. Ratmansky) - một trong những diễn viên đầu tiên thể hiện vai này.

2006
- Waltz (một trong những diễn viên đầu tiên thể hiện vai này), Mùa thu ("Lọ lem" âm nhạc S. Prokofiev, dàn dựng Iu. Posokhov, đạo diễn Iu. Borisov)
- Ramzel (“Con gái Pharaon” âm nhạc C.Puni, dàn dựng P.Lacotta theo M. Petipa)
- Tham gia chương trình “Múa hiện đại” của Nhà hát lớn, balet “Bolero” âm nhạc M.Ravel, dàn dựng A.Ratmansky.


Các giải thưởng

Năm 2003 - Giải thưởng lớn cuộc thi balet quốc tế Luxemburg
Năm 2005 - Giải ba cuộc thi bale quốc tế tại Matxcơva hạng Múa đôi dành cho lứa tuổi lớn.

http://www.natalia-osipova.com/

[tykva]

Tin buồn



Умерла балерина Большого театра Наталья Бессмертнова
В Москве на 67-м году жизни после тяжелой продолжительной болезни скончалась известная балерина Наталья Бессмертнова. Эту информацию РБК сообщили в пресс-службе Большого театра.

Н.Бессмертнова умерла в одной из московских клиник. По некоторым данным, причиной ее смерти стало онкологическое заболевание, с которым балерина боролась на протяжении долгого времени.

Смерть Н.Бессмертновой стала невосполнимой утратой как для Большого театра, ведущей артисткой которого она являлась более 30 лет, так и для всей российской культуры.

Н.Бессмертнова прославилась исполнением главных партий в балетах "Ромео и Джульетта", "Легенда о любви", "Иван Грозный", "Ангара", "Золотой век". Артистка отличалась великолепным умением исполнять разноплановые роли – как лирические, так и драматические.

В 1995 году Н.Бессмертнова покинула большую сцену, но не ушла из Большого театра, где работала педагогом-репетитором в спектаклях, которые ставил ее муж, знаменитый балетмейстер Юрий Григорович.


19 февраля 2008г.

http://top.rbc.ru/society/19/02/2008/142597.shtml

[Cartograph]

Xin Vĩnh biệt một Thiên Nga!

[Nina]

Natalia Bessmertnova đã qua đời


Photo: Frederika Davis, 1963

Nữ diễn viên ba lê lừng danh thế giới, nghệ sĩ nhân dân Liên Xô Natalia Bessmertnova đã qua đời tại một bệnh viện Matxcơva, thọ 67 tuổi sau một thời gian bệnh nặng. đó là thông báo ngày hôm nay 19/2 của bộ phận thông tin báo chí Nhà hát Lớn

Natalia Bessmertnova sinh năm 1941. Trong những năm 1961-1995 Bessmertnova là diễn viên solo của Nhà hát Lớn. Một trong những vai diễn tốt nhất của Bessmertnova là vai Giselle trong vở ballet cùng tên.


Photo: Judy Cameron

Natalia Bessmertnova còn tham gia rất nhiều trong các vở ballet của chồng mình – biên đạo múa danh tiếng Yuri Grigorovich, người đã tạo cho bà các vai diễn trong các vở "Ivan Lôi đế", "Angara", "Romeo và Juliet", "Thế kỷ vàng"

Bessmertnova đã đi vào lịch sử nghệ thuật Nga như một nghệ sĩ múa xuất sắc. Hoạt động nghệ thuật của bà đã gây ảnh hưởng đến nghệ thuật biểu diễn của nhiều nghệ sĩ trên toàn thế giới

Natalia Bessmertnova là người nhận giải thưởng Lenin, giải thưởng quốc gia Liên Xô, giải thưởng Anna Pavlova của Viện Nghệ thuật Múa Paris và là người nhận nhiều giải thưởng quốc tế.

http://www.rian.ru/society/20080219/99557620.html

Скончалась всемирно известная балерина Наталья Бессмертнова

МОСКВА, 19 фев - РИА Новости. Скончалась всемирно известная российская балерина, народная артистка СССР Наталья Бессмертнова, сообщил во вторник РИА Новости представитель пресс-службы Большого театра.


Vai Giselle. Photo: Leonid Zhdanov

"Она скончалась на 67-м году жизни в московской больнице после тяжелой продолжительной болезни", - сказал собеседник агентства.

Наталья Бессмертнова родилась в 1941 году. В 1961-1995 годах она была ведущей артисткой Большого театра. Одна из лучших ее партий - Жизель в одноименном балете. Бессмертнова много выступала также в балетах своего мужа Юрия Григоровича, создавшего для нее роли в балетах "Иван Грозный", "Ангара", "Ромео и Джульетта", "Золотой век".


Photo: Leonid Zhdanov, 1964

Наталья БессмертноваБессмертнова вошла в историю отечественного искусства как блестящая танцовщица. Ее творчество повлияло на исполнительское мастерство артистов всего мира.

Бессмертнова - лауреат Ленинской премии, Государственной премии СССР, премии Анны Павловой Парижской академии танца, лауреат международных конкурсов.

[Nina]

Tiểu sử Natalia Bessmertnova

Nữ diễn viên ba lê lừng danh thế giới, nghệ sĩ nhân dân Liên Xô Natalia Bessmertnova đã qua đời tại một bệnh viện Matxcơva, thọ 67 tuổi sau một thời gian bệnh nặng. đó là thông báo ngày hôm nay 19/2 của đại diện bộ phận thông tin báo chí Nhà hát Lớn



Nữ diễn viên ba lê, nghệ sĩ nhân dân Liên Xô Natalia Bessmertnova sinh ngày 19/7/1941 ở Matxcơva. Từ sớm cô bé Natasha đã yêu thích múa và quan tâm đến ba lê, chính vì vậy mà vào năm 1953 cha mẹ cô đã gửi cô vào học tại Trường Múa Matxcơva. Năm 1961 Bessmertnova tốt nghiệp Trường Múa (lớp của các nhà giáo M.A.Kozhukhova và S.N.Golovkina).

Cũng trong năm đó Natalia Bessmertnova được nhận vào đoàn múa của Nhà hát Lớn, và bà đã làm việc ở đây cho tới năm 1995. Lần ra mắt khán giả chính thức của Bessmertnova là điệu waltz thứ bảy và mazurka trong “Chopiniana” của biên đạo múa M. Fokin, và Bessmertnova cũng đóng vai chính trong vở ba lê hiện đại “Những trang cuộc đời”, nhạc của A.I.Balanchivadze, biên đạo L.M.Lavrovsky.

Sau đó Natalia Bessmertnova đóng vai chính trong rất nhiều vở ba lê trong kịch mục của Nhà hát Lớn, nói riêng là trong tất cả các vở kịch do chồng bà – biên đạo múa Yuri Grigorovich dàn dựng. Ông đã tạo cho bà vai diễn trong các vở như "Ivan Lôi đế", "Angara", "Romeo và Juliet", "Thế kỷ vàng"



N.Besstmertnova là người múa vai Juliet đầu tiên trong vở ba lê "Romeo và Juliet" của nhạc sĩ S.Prokofev, Anastasia trong vở “Ivan Lôi đế" âm nhạc cũng của S.Prokofev, do Yu.Grigorovich dàn dựng tại nhà hát Opera ở Paris (1976 và 1978).

Besstmertnova cũng đóng vai Leili trong vở ba lê “Leili và Medzhnun” của S.Balasanian, biên đạo K.Goleizovsky (1964), Maria trong “Đài phun nước Bakhchisarai” của B.Asafev, biên đạo R.Zakharov, Thiếu nữ trong “Mơ thấy hoa hồng” (Видение розы) của M.Fokin, âm nhạc K.Weber (1967), Juliet trong "Romeo và Juliet" (Bessmertnova đã đóng trong cả hai phiên bản dàn dựng cả của L.Lavrovsky và Yu.Grigorovich), Kitry trong “Don Kihote”, Aurora trong “Người đẹp ngủ trong rừng”.



N.Besstmertnova đã đóng trong các vở ba lê truyền hình "Romeo và Juliet" (1968), tham gia việc đưa lên màn ảnh các vở ba lê “Giselle” (1975), "Chopiniana" (1977), trong các bộ phim – ba lê "Spartacus" (1976), "Thế kỷ khủng khiếp" ("Грозный век", theo vở ba lê “Ivan Lôi đế”, 1977). Cuộc đời nghệ thuật của N.Besstmertnova được thể hiện trong bộ phim truyền hình “Cuộc đời trong vũ điệu” (1978).

Sau khi rời Nhà hát Lớn, N.Besstmertnova làm huấn luyện viên ba lê (балетмейстер репетитор) trong tất cả các vở kịch mà Yu. Grigorievich dàn dựng tại các thành phố khác nhau ở Nga và các nước khác.

Năm 1995 N.Besstmertnova ký hợp đồng với Trung tâm nghệ thuật biểu diễn Thế giới ở London, theo hợp đồng này bà là giám đốc ba lê của Trung tâm.

Vì những đóng góp vào nghệ thuật múa N.Besstmertnova đã được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân Liên Xô (1976), Giải thưởng Lenin (1986) và Giải thưởng Quốc gia Liên Xô (1977). Bà đã được nhận Giải nhất tại cuộc thi quốc tế các nghệ sĩ ba lê ở Varna (Bungaria, 1965) và giải thưởng Anna Pavlova của Viện Nghệ thuật Múa Paris (1970). Năm 1977 bà được tặng giải thưởng “David” (thành phố Taormina, Italy).

Natalia Bessmertnova qua đời ngày 19/2/2008 ở Matxcơva

Nguồn: http://www.rian.ru/spravka/20080219/99568799.html

[tykva]

Xếp cục gạch để còn dịch tiểu sử chị Maximova



http://russia.rin.ru/guides/10726.html
http://www.peoples.ru/art/theatre/ba...va/index1.html

[Nina]

tykva viết

Xếp cục gạch để còn dịch tiểu sử chị Maximova

Hehe, chị cứ xếp gạch đi, tạm thời em đưa tiểu sử nàng Plisetskaya và một bài viết cũ về nàng Bessmertnova nhé , cũng may là mấy cái này không phải dịch. Còn sau đó chắc sẽ là tiểu sử các nàng Vaganova, Karsavina, Pavlova (nàng này bác nthach đã làm một phần lớn rồi, em hứa bổ sung cho bác ý mà chưa làm được), Ksecinskaya, Lepeshinskaya, Ulanova, Semeniak, vv, không biết có bác nào thấy các nàng xinh đẹp mà muốn dịch tiểu sử không nhỉ

[Nina]

Maia, Maia…

Các diễn viên múa ba lê khác cùng thế hệ với Maia đã nghỉ hưu từ lâu. Nhưng Maia vẫn bước lên sàn diễn, để múa ba lê, để sống, để trị vì. Và do đó không thể hình dung được tuổi tác của Maia, và vì thế biết gọi Maia bằng gì cho thỏa đáng? Không thể gọi người phụ nữ trẻ trung kia bằng bà, nhất là khi người phụ nữ ấy đang múa. Băng giá và ngọn lửa, rực rỡ và kiêu sa, nữ hoàng ba lê, Raimonda và Odetta, Odillia và Egina, Bà chủ Núi Đồng hay Carmen, Kitry và Anna Karenina … tất cả đều là nàng – Maia!

Maia Plisetskaya là một nữ diễn viên múa xuất chúng của nửa sau thế kỷ XX, người đã đi vào lịch sử ba lê với cuộc đời sáng tạo dài hơi của mình. Maia Mikhailovna Plisetskaya sinh ngày 20 tháng 11 năm 1925 ở Mat xcơva. Người cha - Mikhail Emmanuilovich P. đã từng là tổng lãnh sự ở Spitbergen, sau đó bị bắt và bị xử bắn. Người mẹ là Rakhil Mikhailovna Messerer-Plisetskaya, một diễn viên phim câm, cũng bị bắt một năm sau chồng và bị giam ở nhà tù Butưrskaya cùng với cậu con trai út. Sau đó bà bị gửi đến Kazakhtan, và mãu tớ năm 1941 mới quay lại được Matx cơva, trước chiến tranh khoảng hai tháng. Người dì và cậu của Maia, Sulamiph và Asaph Messerer, các diễn viên ba lê có tiếng của Nhà hát Lớn đã đem cô bé Maia và một người em khác về nuôi.

“Don Kihote”

Tháng 6 năm 1934 Maia thi vào Trường Múa Mat xcơva, và ở đây đã lần lượt học dưới sự hướng dẫn của các giảng viên E.I.Đôlinskaya, E.P.Gerdt, M.M.Leonchieva. Nhưng cả đời mình Maia vẫn coi Aggrippina Yakovlevna Vaganova là người thầy tốt nhất của mình, người mà Maia gặp sau khi đã được nhận vào Nhà hát Lớn hồi tháng tư năm 1943.

Mặc dù Maia đã bắt đầu sự nghiệp sôlô, nhưng trong Nhà hát Lớn người ta vẫn đưa Maia vào corps de ballet. Tuy nhiên dần dần Maia đã nhận được những vai diễn thú vị. Maia đã trở thành nữ diễn viên ba lê đầu tiên sắm vai Maia tiên Mùa Thu trong “Lọ Lem” của S.S.Procophev, rồi đóng vai chính trong vở “Raimonda” của A.K.Glazunov, và vai diễn ấy của Maia đã cho thấy rất rõ rằng ở Nhà hát Lớn xuất hiện thêm một ứng cử viên mới cho danh hiệu prima-ballerina (nữ diễn viên ba lê số 1 của nhà hát).

“Karmen”

Ngày 27/4/1947 Maia Plisetskaya lần đầu tiên múa vai Odetta-Odillia trong vở “Hồ thiên nga”, và vở ba lê này của Traikovsky đã trở thành một trong những vở ba lê chính trong cuộc đời sáng tạo nghệ thuật của Maia. Và năm 1948 Maia đóng vai Zarema trong “Đài phun nước Bakhtrixarai”. Trong vở diễn này thì một đặc điểm của tài năng độc đáo của Maia được bộc lộ - khả năng trong cú nhảy ba lê giữ trong không trung vài khoảnh khắc. Maia Plisetskaya đã được tham dự vào cả ba lần dàn dựng vở ba lê “Spartak” của A.I.Khatraturian tại sân khấu Nhà hát Lớn. Năm 1958 trong phương án của I.A.Moiseev thì Maia đóng vai Egina, năm 1962 trong phương án dàn dựng của L.V.Yakovson thì Maia múa vai Frigia, và năm 1971 trong dàn dựng của Yu.N.Grigrovich thì lại múa vai Egina. Vào những năm 60 thì Maia Plisetskaya đã chính thức trở thành nữ diễn viên ba lê số 1 của Nhà hát Lớn. Maia đã tham gia múa trong rất nhiều vở ba lê, nhưng vẫn có cảm giác không hài lòng về nghệ thuật. Nàng không chỉ muốn múa ba lê cổ điển, mà còn muốn múa trong những dàn dựng mới dành riêng cho nàng. Và đến 20/4/1967 thì lần đầu tiên trên sân khấu Nhà hát Lớn đã dàn dựng vở “Carmen-suit” – một trong những vai múa chủ yếu của Maia trong kịch mục của Nhà hát Lớn. Vở ba lê này đã được chuyển thể sang điện ảnh (phim “Nữ diễn viên ba lê” năm 1969) và truyền hình (1978). Rồi sau đó là bộ phim “Anna Karenina”, trong đó Maia đã thể hiện xuất sắc vai nữ công tước Betcy, một vai diễn điện ảnh thuần túy của đầu tiên của Maia. Nhạc phim này do nhà soạn nhạc Rođion Sedrin, phu quân của Maia Plisetskaya viết. Và tới năm 1971, thì Rođion Sedrin đã viết một vở ba lê theo tiểu thuyết này của L.N.Tolstoi. Vở ba lê này đã được trình diễn lần đầu tiên trên sân khấu Nhà hát Lớn ngày 10/6/1972, trong đó Maia Plisetskaya không chỉ múa vai chính mà còn thử sức trong cương vị biên đạo múa. Và ngày 27 tháng 5 năm 1980 trên sân khấu Nhà hát Lớn trình diễn lần đầu tiên vở ba lê “Hải âu” của R. Tsedrin do Maia Plisetskaya dàn dựng.

“Isadora”

Năm 1983 Maia Plisetskaya được đề nghị trở thành chỉ đạo nghệ thuật bộ phận ba lê ở Nhà hát nhạc vũ kịch Roma. Maia Plisetskaya đã giữ cương vị này trong vòng một năm rưỡi, tuy chỉ ghé Roma từng chuyến. Trong thời gian đó Maia đã dàn dựng ở đây vở ba lê “Raimonda”, cho sân khấu mở ở Term Karakalla, trình diễn vở bale “Isadora”, phục hồi lại vở “Fedra” và một số vở ba lê khác. Từ cuối năm 1987 đến 1990 thì Maia Plisetskaya làm việc chủ yếu ở Tây Ban Nha, chỉ đạo đoàn múa “Theatro Lyrico Nacional”. Maia Plisetskaya đã phục hồi lại dàn dựng vở ba lê “La Fille mal gardée” của P. Hertel (theo phương án dàn dựng của A.Gorsky) cho đoàn múa này, đưa vở “Carmen-suit” vào kịch mục của đoàn múa và tự mình đóng vai chính trong vở này. Theo sáng kiến của Montserrat Caballe Maia Plisetskaya đã tham gia dàn dựng vở “Vilis” một vở opera-ba lê của G.Puccini viết hồi trẻ, vở này đã được trình diễn tại Liên hoan Nghệ thuật ở Perelad. Lần đầu tiên Maia Plisetskaya đã trình diễn tiết mục múa “Cái chết con thiên nga” trên nền nhạc giọng hát – người “hát đệm” cho Maia Plisetskaya là Montserrat Caballe. Rồi Maia Plisetskaya múa vai chính trong vở ba lê “Mary Stuart” (nhạc của E. de Diego), do chỉ đạo nghệ thuật của đoàn múa flamenco Hose Granero dàn dựng riêng cho Maia (năm 1988).

Maya Plisetskaya và Rodion Sedrin

Ngày 4 tháng giêng năm 1990, Maia Plisetskaya múa vở diễn cuối cùng của mình ở Nhà hát Lớn – vở “Người đàn bà với con chó nhỏ”. Những mâu thuẫn, bất đồng trong với lãnh đạo đoàn ba lê đã khiến Maia Plisetskaya phải rời khỏi Nhà hát Lớn. Tới năm 1991 thì các hoạt động soạn nhạc và xuất bản của Rodion Shedrin tập trung ở Munchen, do đó chẳng bao lâu sau thì họ tới sống ở thành phố này, và như vậy là sống ở cả ba nơi: phần lớn ở Munchen, nhưng còn sống cả ở Matxcơva và Litva nữa.

Tháng 8 năm 1994 tại Saint-Peterburg trên sân khấu Nhà hát Aleksandrinsky đã diễn ra cuộc thi ba lê quốc tế “Maia”, trong đó Maia là chủ tịch giám khảo

Cái chết con thiên nga

Maia Plisetskaya đã đóng trong phim âm nhạc “Các nghệ nhân ba lê Nga” (1953), phim ba lê “Hồ thiên nga (1957), “Truyện cổ tích về chú ngựa gù” (1961), “Anna Karenina” (1975), trong phim-opera “Hovanshina” (1959), trong chuyển thể điện ảnh – truyền hình của các vở ba lê “Bolero” và “Isadora” (“Thi ca của vũ điệu”, 1977), “Hải âu” (1982), “Người đàn bà với con chó nhỏ”(1986). Năm 1976 A.V.Efros quay bộ phim truyền hình “Fantasia” dựa theo truyện vừa của I.S.Turghenhev “Nước mùa xuân”, trong đó Maia Plisetskaya đóng vai Polozova. Maia Plisetskaya cũng đóng trong các phim điện ảnh “Anna Karenina” của đạo diễn A.G.Zarkhi (1968), “Traikovsky” của I.V.Talankin (1970, trong vai ca sĩ Desire, “Zodiac” của I.Vaitkus (1985, trong vai nàng thơ của M.K.Triurlionis).

Bìa sách “Tôi, Maia Plisetskaya…”

Đã có rất nhiều phim tài liệu về Maia Plisetskaya, trong đó “Maia Plisetskaya” của V.A.Katanhan (1964, bản mới 1981), “Maia Plisetskaya. Quen thuộc và chưa biết” của B.D.Galanter (1987), “Maia” của M.Sakagusi (năm 2000, cho TV Nhật Bản), “Maia Plisetskaya” của D.Delus (năm 2000, cho TV Pháp) “Maia Plisetskaya assoluta” của E.Kapnist (2002, cho TV Pháp).

Hoạt động nghệ thuật của Maia Plisetskaya được phản ánh trong cuốn sách “Maia Plisetskaya” của N.P.Roslavleva, nhiều tập ảnh cùng tên. Năm 1994 Nhà xuất bản “Novosty” đã phát hành cuốn sách-tự truyện của nữ nghệ sĩ mang tên “Tôi, Maia Plisetskaya”. Quyển sách này đã được xuất bản nhiều lần ở Nga và đã được dịch ra 11 thứ tiếng.

Maia Mikhailovna Plisetskaya được phong danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân Liên xô(1959), Anh hùng lao động XHCN (1985). Plisetskaya vinh dự 3 lần được nhận huân chương Lênin (1967, 1976, 1985), huân chương Bắc đẩu bội tinh của Pháp (1984), huân chương “Phụng sự Tổ quốc” hạng 3(1995) và hạng 2 (2000). Tháng 7 năm 1991 vua Tây Ban Nha Juan Carlos đã trao tặng Maia Plisetskaya huy chương cao quý nhất của Tây Ban Nha – “Huy chương Isabella Thiên chúa”. Maia Plisetskaya cũng được trao danh hiệu “Công dân danh dự Tây Ban Nha”. Trong vô số các giải thưởng của Maia Plisetskaya còn có giải thưởng của thị trưởng Paris trao hành năm cho người phụ nữ thanh lịch nhất năm (1986), giải thưởng “Tự hào dân tộc Nga” (2003), vv. Bà còn là tiến sĩ đại học Sorbon - Pháp (1985) và giáo sư danh dự Trường đại học tổng hợp quốc gia MGU (1993).

Năm 1994 Viện Thiên văn lý thuyết đã đặt tên Maia Plisetskaya cho tiểu hành tinh số 4626.

Trong bài này sử dụng tư liệu của RIA Novosti và ảnh của các trang web:

www.ballerinagallery.com
www.balletbookstore.com
www.ezhe.ru
www.rg.ru
www.shchedrin.de

[Nina]

Bài viết cho trang chủ NNN ngày 19/7/2006 nhân kỷ niệm 65 năm ngày sinh của bà

Photo: Frederika Davis, 1963

Ngày 19/7 là ngày sinh của nữ diễn viên ba lê Nga lừng danh Natalia Bessmertnova. Bessmertnova sinh ra ở Matxcơva năm 1941 và theo học Trường Múa Matxcơva trong những năm 1953 -1961. Thời gian đó Natalia Bessmertnova đã từng học với các giáo viên Maria Kozhukhova, Sofia Golovkina, và muộn hơn là Marina Semyonova. Vào năm 1961 Natalia Bessmertnova trở thành diễn viên múa ba lê của Nhà hát Lớn.

Những đường nét hơi kéo dài của cơ thể, mái tóc đen buộc lại đơn giản, khuôn mặt trái xoan chuẩn mực, những động tác nhảy ba lê cao và rất nhẹ nhàng… Nhưng đó không phải là những gì khiến khán giả kinh ngạc nhất. Nghệ thuật tạo hình mới lạ - đó là điều mà tất cả các khán giả và nhà phê bình đều nhận thấy khi xem “Giselle” (nhạc sĩ A.Adan) và “Ivan Lôi đế” (nhạc sĩ S.S.Prokofiev), “Spartacus” (nhạc sĩ A.Khachaturian) và “Angara” (nhạc sĩ A.A.Eshpai), “Thế kỷ vàng” (nhạc sĩ D.D.Shostakovich) và “Raymonda” (nhạc sĩ A.Glazunov) … Có lẽ, điều quan trọng nhất là Bessmertnova không chỉ trữ tình, bi thảm đến nhói tim cả những khán giả điềm tĩnh nhất, mà còn rất táo bạo. Rất dũng cảm và quyết đoán – trên sân khấu. Và luôn luôn không một khiếm khuyết.

Cùng M.Lavrovsky trong "Hồ thiên nga"

Natalia Bessmertnova có một sự nghiệp nghệ thuật hạnh phúc: trên sân khấu Nhà hát Lớn nữ diễn viên đã đóng rất nhiều vai chính trong di sản ba lê cổ điển – “Giselle” (nhạc sĩ A.Adan), “Hồ thiên nga”, “Chàng cắn hồ đào”, “Người đẹp ngủ trong rừng” (nhạc sĩ P.I.Tchaikovsky), “Raymonda” (nhạc sĩ A.Glazunov), “Don Quixote” (nhạc sĩ L.Minkus). Là vợ và nàng thơ của Yuri Grigorovich, Bessmertnova đóng vai chính trong tất cả các vở ba lê do ông dàn dựng: Katerina trong “Bông hoa đá” (nhạc sĩ S.S.Prokofiev), Shirin trong “Truyền thuyết về tình yêu” (nhạc sĩ A.Melikov), Phrygia trong “Spartacus” (nhạc sĩ A.Khachaturian), Juliet trong “Romeo và Juliet” (nhạc sĩ S.S.Prokofiev), Anastasia trong “Ivan Lôi đế” (nhạc sĩ S.S.Prokofiev), Rita trong “Thế kỷ vàng” (nhạc sĩ D.D.Shostakovich). Bạn diễn của Bessmertnova là các vũ công hàng đầu của Nhà hát Lớn: Mikhail Lavrosky, Alexandr Lavreniuk, Yuri Bogatyrev, Yuri Vladimirov, Alexandr Godunov, Maris Liepa.

“Giselle”

Nhân kỷ niệm ngày sinh của Bessmertnova, kênh truyền hình “Kultura” thực hiện chương trình truyền hình “Các nữ nhân vật của Natalia Bessmertnova”. Mở đầu chương trình là khúc biến tấu từ vở ba lê “Giselle” – vở ba lê cổ điển yêu quý nhất của Bessmertnova. Những động tác nhảy nhẹ nhàng như bay trong không khí, động tác quay uyển chuyển, các tư thế duyên dáng, pas de bourree hết sức kỹ thuật và nhẹ nhàng… Sự chính xác của điệu múa kinh viện và chất thơ của hình tượng đã khiến cho tất cả những ai đã nhìn thấy Bessmertnova trong vai diễn đó phải nhớ mãi. Mikhail Lavrovsky, bạn diễn của Bessmertnova kể: “Tôi và Natasa quen nhau từ khi lên 10, từ lúc chúng tôi vào học ở Trường Múa Matxcơva. Ngay từ khi đó các thầy cô giáo đã nhận xét rằng Natasa có cá tính nổi bật. Natasa có cái gì đó như là một sự đứt gẫy, điều thường có ở những người được số phận lựa chọn, và đặc điểm ấy của Natasa đặc biệt thể hiện rõ trong hình tượng Giselle. Trong nghệ thuật ba lê, cô ấy có thể làm được tất cả: cả trữ tình lẫn bi kịch”.

Trên sàn tập "Ivan Lôi đế" cùng biên đạo múa Yuri Grigorovich

Mikhail Lavrosky gọi phong cách của Bessmertnova là impressionism – vũ điệu-ấn tượng: “Natalia Bessmertnova – một nữ diễn viên ba lê phi thường! Hiện nay nhiều nghệ sĩ ba lê có kỹ thuật múa rất tốt, và trên sân khấu dường như mọi cử động của họ đều đúng, chẳng chê được điều gì, nhưng … sự trình diễn của họ không cuốn hút được. Còn với Bessmertnova, mỗi vai đều trở thành một sự kiện rực rỡ khiến người ta phải nhớ. Vũ điệu của Bessmertnova như là lôi cuốn, mê hoặc khán giả, như ấn tượng mà các huyền thoại ba lê Pavlova, Spessivtzeva, Ulanova … đã để lại. Nếu như Natalia Bessmertnova sống vào thời của Petrarca, thì hẳn là các thi sĩ đã viết sonet về cô ấy”.

Trong thành phần đoàn múa ba lê của Nhà hát Lớn, Bessmertnova đã biểu diễn tại rất nhiều nước trên thế giới, và nhận được rất nhiều giải thưởng nghệ thuật, trong số đó có một trong những giải thưởng quan trọng nhất trong lĩnh vực ba lê – giải thưởng Anna Pavlova năm 1970. Vào ngày hôm nay, tổng thống Nga Putin đã gửi điện chúc mừng một trong những huyền thoại ba lê Nga – nghệ sĩ nhân dân Natalia Bessmertnova.

Trong bài viết này sử dụng ảnh của http://www.ballerinagallery.com và các tư liệu của

• http://www.tvkultura.ru/,
• http://www.krugosvet.ru/,
• http://www.vesti.ru/,
• http://www.ballerinagallery.com/

[fresco]

Nina viết

Hehe, chị cứ xếp gạch đi, tạm thời em đưa tiểu sử nàng Plisetskaya và một bài viết cũ về nàng Bessmertnova nhé , cũng may là mấy cái này không phải dịch. Còn sau đó chắc sẽ là tiểu sử các nàng Vaganova, Karsavina, Pavlova (nàng này bác nthach đã làm một phần lớn rồi, em hứa bổ sung cho bác ý mà chưa làm được), Ksecinskaya, Lepeshinskaya, Ulanova, Semeniak, vv, không biết có bác nào thấy các nàng xinh đẹp mà muốn dịch tiểu sử không nhỉ

"Project" nàng Pavlova các bác tiến hành tới đâu rồi ạ? Nhà em chưa thấy post lên thì phải. Nàng ấy cũng là một trong số những "nữ nghệ nhân gia" Nga - Xô viết mà nhà em hâm mộ! Nếu có thể, em xin được "chi viện", phối hợp để có một bài viết về Anna Pavlova... (Nina, bác nthach ну как? )

[Nina]

Bác Fresco thân mến,
Project Anna Pavlova mới được một phần do bác nthach thực hiện:
http://backup.nuocnga.net/forum/view...?p=42434#42434

Em mới được có mỗi một câu góp ý về arabesque . Giá bác bổ khuyết cho em thì tốt quá

Nói chung là cả chủ đề "NHỮNG NGƯỜI ĐÀN BÀ NỔI TIẾNG CỦA NƯỚC NGA" là một ... món nợ của em với bác nthach, em hứa lâu rồi mà chưa bổ sung tư liệu được, ngượng quá đi mất

[fresco]

Nina viết

Bác Fresco thân mến,
Project Anna Pavlova mới được một phần do bác nthach thực hiện:
http://backup.nuocnga.net/forum/view...?p=42434#42434

Em mới được có mỗi một câu góp ý về arabesque . Giá bác bổ khuyết cho em thì tốt quá

Nói chung là cả chủ đề "NHỮNG NGƯỜI ĐÀN BÀ NỔI TIẾNG CỦA NƯỚC NGA" là một ... món nợ của em với bác nthach, em hứa lâu rồi mà chưa bổ sung tư liệu được, ngượng quá đi mất

Nhà em đã xem chủ đề của bác nthach rồi, thú vị ra phết! . Em xin phép được bổ sung hoàn chỉnh bài viết về Anna Pavlova nhé.

[fresco]

Anna Pavlova - huyền thoại của ba-lê cổ điển Nga

“...Hạnh phúc giống như đàn bướm xuất hiện và đem lại niềm khoái cảm cho chúng ta, nhưng chỉ trong khoảnh khắc để rồi nhẹ nhàng vụt bay đi mất....”

Anna Pavlova – “Những trang của cuộc đời tôi”

Trong lịch sử hình thành và phát triển của nghệ thuật múa ba lê, không có nhiều những nghệ sỹ ba lê kiệt xuất; và hơn thế nữa, hoàn toàn không có nhiều những nghệ sỹ ba lê đã đem tài năng của mình đi khắp thế giới để truyền bá và đưa cái bộ môn nghệ thuật cực kỳ hàn lâm này đến với quảng đại công chúng. Anna Pavlova chính là một nghệ sỹ thuộc trong số ít đó. Là một trong những prima ballerina vĩ đại nhất thế kỷ hai mươi, Madame Anna Pavlova với hơn ba mươi năm hoạt động nghệ thuật đã từng đi lại hơn 500.000km, đến với các vùng đất khác nhau trên thế giới để biểu diễn, truyền bá nghệ thuật ba lê nói chung và ba lê cổ điển Nga nói riêng. Anna Pavlova đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử hình thành và phát triển nghệ thuật ba lê của Mỹ, Anh và Pháp.

Viết về người nữ nghệ sỹ Nga này, các nhà phê bình nghệ thuật đã phải thốt lên những lời có cánh như “...xem Pavlova biểu diễn, chúng ta có cảm giác như những vần thơ đang chuyển động – poetry of motion...” hoặc “...nghệ thuật biểu diễn của Pavlova thật tuyệt diệu và nó đem lại cho chúng ta sự một cảm xúc thăng hoa khi xem nàng múa trên sân khấu...Pavlova là một minh chứng tuyệt vời rằng ba lê có thể và cần phải là bộ môn nghệ thuật với tất cả ý nghĩa thiêng liêng của hai từ đó...”.

Với khả năng có hạn, người viết hy vọng giới thiệu được phần nào thân thế sự nghiệp và những cống hiến to lớn của Anna Pavlova cho nghệ thuật ba lê. Nội dung bài viết bao gồm ba phần: phần một “Phác thảo chân dung” giới thiệu về thân thế và con đường tới nghệ thuật ba lê của Pavlova; phần hai viết về sự nghiệp hoạt động nghệ thuật; phần ba “Những trang của cuộc đời tôi” viết về những tâm sự , những quan niệm sống của Anna Pavlova. Cuối cùng là phần tài liệu tham khảo và ghi chú giải nghĩa một số thuật ngữ chuyên môn liên quan tới nghệ thuật múa ba lê.



1. PHÁC THẢO CHÂN DUNG NGƯỜI NGHỆ SỸ

Anna Pavlova sinh ra sớm gần hai tháng vào ngày 31/1/1881 tại Ligovo, ngoại ô thành phố St. Petersburg trong một gia đình nghèo thị dân. Mặc dù báo chí đương thời có bàn tán khá nhiều về nguồn gốc người cha, nhưng theo lời của Pavlova thì bố của nàng là nhạc công chuyên nghiệp người gốc Thổ nhĩ kỳ sinh sống tại vùng Crưm, mẹ vốn làm nghề thợ giặt. Tuy nghèo khổ nhưng mẹ của Anna Pavlova rất chú trọng tới việc chăm sóc con gái và cố gắng tạo mọi điều kiện để Anna có được những niềm vui trong cuộc sống.

Khi Anna lên 8 tuổi, người mẹ đã dẫn cô bé tới xem buổi biểu diễn vở ba lê "Người đẹp ngủ trong rừng” do biên đạo múa tài danh thời bấy giờ là Marius Petipa dàn dựng tại nhà hát Hoàng gia Mariinsky. Cuộc viếng thăm Nhà hát này đã làm thay đổi cuộc đời Anna Pavlova; nghệ thuật ba lê đơn giản là đã “hớp hồn” cô bé ngay từ cuộc gặp gỡ đầu tiên và cô thì dường như đã rất kiên quyết khi nghĩ rằng rồi tới đây, mình cũng sẽ là nàng Aurora xinh đẹp nhảy múa trên sân khấu Hoàng gia trong vở ba lê "Người đẹp ngủ trong rừng” !

Cũng phải tới hai năm sau, vào năm 1891, khi Anna Pavlova được 10 tuổi cô bé mới được chấp nhận vào học trường ba lê Hoàng gia. Những năm tháng học tại trường đối với Anna thật gian nan. Kỹ thuật múa ba lê không dễ dàng chinh phục đối với cô gái trẻ. Dường như đối với Anna, sự nghiệp của môn nghệ thuật Balê xem ra còn rất mơ hồ. Thời gian đầu Anna còn rất nhút nhát, khó gần gũi, là một người luôn thu mình và do đó không có nhiều bạn bè. Khi đó, các bước chân của cô còn rất mềm yếu, cách ăn mặc vẫn còn giản dị và thân hình thì khẳng khiu...

Anna Pavlova năm 12 tuổi


Với bàn chân rất cong, cổ chân nhỏ và đôi chân dài, thể hình của Anna lâm vào vị thế bất lợi so với trào lưu dáng nhỏ nhắn của người vũ nữ ba lê đang được ưa chuộng thời đó. Đám bạn học khi ấy thường hay chế diễu, chọc ghẹo Anna với những nickname như “cái chổi” hoặc “con bé hoang dã - La petite sauvage”. Không nản lòng, cô đã ra sức tập luyện để nâng cao kỹ thuật múa. Anna còn học thêm các buổi ngoại khoá với những thầy dạy rất nổi tiếng khi đó như Christian Johansson, Pavel Gerdt và Nikolai Legat. Cuối cùng thì tài năng và năng khiếu của Anna cũng đã nhanh chóng bộc lộ. Vào năm 1898, Anna Pavlova vào học lớp “đệ nhất đẳng” - classe de perfection do Ekaterina Vazem – nguyên prima ballerina nhà hát Hoàng gia St. Petersburg giảng dạy.

Buổi biểu diễn đầu tiên trên sân khấu ba lê, Pavlova sắm vai thần ái tình trong vở “Câu chuyện thần tiên - A Fairy Tale” do Ballet Master Petipa dàn dựng đặc biệt cho các sinh viên đang theo học trong trường. Trong năm cuối cùng tại trường ba lê Hoàng gia, Anna Pavlova đã được phân khá nhiều vai diễn solo trong các vở diễn của trường, được diễn những vai nhỏ trong các vở diễn lớn – grand ballet thời đó. Năm 1899, Anna tốt nghiệp trường múa khi mới 18 tuổi và được nhận vào Ba lê Hoàng gia với chức danh coryphée cao hơn chức danh khởi điểm corps de ballet. Và như vậy, chưa bao giờ trong sự nghiệp nghệ thuật của mình Anna Pavlova phải múa chung trong vũ đoàn corps de ballet trong các vở diễn.

(Còn tiếp)

[fresco]

(Tiếp tục)

Vai diễn đầu tiên của coryphée Anna tại nhà hát được thực hiện với điệu pas de trois trong vở “La Fille Mal Gardee". Tiếp đó là vai diễn trong Les Dryades prétendues (The False Dryads) của Pavel Gerdt với nhạc Cesare Pugni. Debut của Anna được tiếp nhận với những lời khen nồng nhiệt. Nhà sử học và phê bình nghệ thuật Nhikolai Bezobrazov đã nhận xét về Anna như sau : " ... những bước nhảy tự nhiên, dáng arabesques mỏng mảnh và phong cách đầy nữ tính, thanh tao".



Anna Pavlova đã múa các điệu classical variation, pas de deux – nhảy đôi và pas de trois – nhảy ba trong các vở ba lê La Camargo, Le Roi Candaule, Marcobomba và The Sleeping Beauty. Anna biểu diễn với tất cả sự nhiệt thành, nhiều khi quá khả năng chịu đựng của mình. Đã có lần, trong khi thực hiện cú xoay double pique quá mạnh mẽ, Anna đã mất thăng bằng và lao vào góc cánh gà sân khấu.

Ở cái thời cực thịnh của trường phái hàn lâm khắc kỷ Petipa thời ấy, những nữ diễn viên ba lê tài năng người Italia tràn ngập nước Nga như Pierina Legnani – Prima ballerina assoluta của nhà hát Hoàng gia và những người khác đang « làm mưa làm gió » trên sân khấu nước Nga với trường phái cơ bắp Italia trong biểu diễn; họ đã hướng công chúng khán giả chệch ra khỏi phong cách lãng mạn trữ tình.

Bởi vậy, thoạt tiên công chúng còn bỡ ngỡ với phong cách biểu diễn độc đáo của Pavlova – sự kết hợp lạ lùng giữa tài năng vũ đạo thiên bẩm với việc “giảm nhẹ” các nguyên tắc cứng rắn hàn lâm đương thời của múa ba lê: Pavlova thường xuyên biểu diễn với đầu gối cong, những cú xoay người không hoàn hảo, những cú port de bras đặt không đúng chỗ... Phong cách như vậy của Anna Pavlova làm cho người ta nhớ lại thời kỳ ba lê lãng mạn và những nghệ sỹ ba lê vĩ đại của một thời đã qua.

A. Pavlova trong vở diễn "Dragonfly"


Cổ chân yếu đã gây nhiều khó khăn cho Anna Pavlova khi thực hiện các động tác múa của vai diễn nàng tiên Candile trong vở The Sleeping Beauty do biên đạo múa Petipe dàn dựng. Anna đã biến tấu những cú nhảy – hops en pointe của vai nàng tiên trong sự ngạc nhiên của ông thày – biên đạo múa. Tuy nhiên, với tinh thần hăng say và nhiệt tình trong nghề nghiệp, Anna Pavlova cũng đã cố gắng thực hiện một số động tác trong vũ đạo của những nữ nghệ sỹ ba lê nổi tiếng thời đó như Pierina Legnani.

Một lần, trong buổi học với ông thầy Pavel Gerdt, Anna đã thử thực hiện động tác xoay fouettés “trade mark” của Legnani làm cho ông thầy nổi giận. Ông nói: ”... hãy để cái món nhào lộn này cho người khác nhé!...điều đó làm cho tôi nhẹ nhàng hơn là nhìn thấy cô phải chịu đựng khi thực hiện nó với cơ bắp mỏng mảnh và cái bàn chân cong của cô. Cầu xin cô đừng bao giờ lặp lại động tác của những người có sức khỏe cơ bắp hơn. Cô cần phải biết rằng vẻ mỏng manh, thiên thần của cô là thế mạnh lớn nhất và trong biểu diễn luôn luôn phải nhớ thể hiện cái thế mạnh đó chứ không phải là các “món” nhào lộn cơ bắp.”


Các điệu múa Mexico và Siryan


Với phong cách vũ đạo cơ bắp đương là mốt lúc đó, Pavlova không có thế mạnh. Vẻ thanh nhã, mỏng manh, bàn chân uốn cong quá mức của Anna đã tạo nên một phong cách riêng biệt. Pavlova đã khéo léo di chuyển các phần chân và đặt các bước nhảy lên mũi giầy để duy trì sức lực và lấy thăng bằng các tư thế lượn trong điệu vũ làm cho khán giả trong khán trường dường như nín thở. Pavlova đã nắm bắt được các lợi thế mà mình có: chân tay thẳng tắp, một thân hình mềm dẻo, một người đàn bà thanh nhã, sức diễn cảm bao la…

Khi Prima ballerina assoluta Mathilde Kschessinskaya có mang không thể biểu diễn vào năm 1901, nữ nghệ sỹ đã dạy Pavlova vào vai Nikya trong vở diễn La Bayadère. Kschessinskaya mặc dù không muốn thể hiện tính tự cao nhưng thâm tâm tin rằng Pavlova sẽ thất bại khi thể hiện vai diễn; Kschessinskaya cho rằng Pavlova kém về thể lực, kém về kỹ thuật do cổ chân nhỏ và đôi chân quá mềm mại uyển chuyển. Thế nhưng kết quả là công chúng khán giả lại hoan nghênh và chấp nhận vẻ manh mai, thanh tao của Pavlova vì nó rất phù hợp với vai diễn, nhất là trong cảnh The Kingdom of the Shades.

Bàn chân của Anna Pavlova vốn rất mỏng mảnh, vì vậy, Anna đã “gia cố” đôi giày nhảy bằng cách độn thêm miếng gỗ vào đế để làm điểm tựa và tạo thêm độ ôm cho đôi giày. Có thời gian người ta cho rằng đó là hành động không “hợp cách” bởi lẽ người diễn viên múa được đào tạo để cô ta, chứ không phải đôi giày, có thể đứng thế in pointe với toàn bộ trọng lượng cơ thể mình. Đối với Anna Pavlova, điều này cực kỳ khó khăn bởi lẽ dạng bàn chân cong đòi hỏi Anna phải cân bằng trọng lượng cơ thể trên những ngón chân nhỏ bé của mình.

Và như vậy, phương pháp của Pavlova dần dần theo thời gian đã đi vào các xưởng chế tạo giày ba lê; nhờ vậy, hiện nay, thế đứng cơ bản cho vũ nữ ba lê in pointe đã không còn nhiều đau đớn nữa và góp phần đắc lực trong việc giúp đỡ “các bàn chân cong”! Tuy thế nhưng theo tiểu sử do Margot Fonteyn (một huyền thoại ba lê khác người Anh – thế hệ đàn em của Pavlova) kể lại, Pavlova không thích để lộ ra “phát minh” của mình trên các bức hình chụp và luôn luôn yêu cầu các nhiếp ảnh gia chỉnh sửa lại sao đó để cho người xem có cảm giác đôi giày nhảy là loại thông thường!

Điệu múa Ấn độ


Thế đứng và phong cách biểu diễn là những điểm đặc sắc trong cuộc đời nghệ thuật của Pavlova. Phong cách biểu diễn của Anna Pavlova hoàn toàn là phong cách Nga mặc dù Anna cho rằng trường phái Nga là sự trộn lẫn giữa trường phái Italia với những gì tốt đẹp nhất của phong cách Pháp và kết hợp với khí chất đặc trưng của bản thân tính cách Nga. Trên thực thế, Anna sở hữu một kiểu pointe rất mạnh mẽ và nó kết hợp hài hòa với thế đứng rất duyên dáng trong các điệu múa; Anna có thể đứng thế arabesque một cách điệu đà trong khoảng thời gian vô hạn định.

Không giống như một số nghệ sỹ ba lê đương thời, Anna Pavlova không bao giờ sa đà vào việc phô trương kỹ thuật mà luôn luôn giới hạn cho mình những gì cần thiết cho việc thể hiện một cách cao nhất những cảm xúc cần phải được thể hiện qua điệu múa. Những cú nhảy xuyên qua sân khấu như pas de lourees, sur les pointes thường rất nhanh, gọn và mềm mại dường như lướt trên không trung. Diaghilev – vị Mạnh thường quân nghệ thuật của Nga đã từng nói rằng Anna không phải nhảy múa mà là bay trên không…


A. Pavlova năm 1908


Một nữ nghệ sỹ ba lê tài tài năng khác của Nga là Karsavina đã nói về Anna Pavlova: “…trong khi một số các nghệ sỹ khác cố gắng gây ấn tượng bằng sự tươi vui hoan hỉ và chói sáng thì Pavlova chinh phục khán giả bằng vẻ duyên dáng không ai có thể bắt chước được, bằng sự thanh nhã của một vẻ thần tiên nào đó khó xác định, một cái gì đó thuộc về tâm linh mà chỉ có ở Pavlova. Trong tâm trí tôi, Anna Pavlova chính là biểu hiện của vẻ đẹp lãng mạn trong ba lê; những phẩm chất tao nhã đó đã được thể hiện một cách đặc sắc nhất qua các vở diễn Les Sylphides hay Le Cygne – Con thiên nga…nhiều người đã bàn cụ thể về sự duyên dáng mềm mại trong chuyển động của đôi tay Pavlova, dường như đó là khả năng trời ban cho, là món quà của tạo hóa dành cho Pavlova vậy! Và Anna Pavlova đã sử dụng triệt để tất cả những khả năng vũ đạo của mình để chuyển tải tất cả những tinh túy của nghệ thuật múa, của cái đẹp tinh thần đến với công chúng khán giả.”

Pavlova thăng tiến rất nhanh trên con đường của sự nghiệp và là học trò cưng của Maestro Petipa: năm 1902 là Soloist thứ hai, Première Danseuse năm 1905, và cuối cùng là Prima Ballerina năm 1906 sau khi thực hiện vở diễn Giselle. Các khán giả trên thế giới đều ấn tượng mạnh và hoàn toàn bị chinh phục bởi các vai diễn của Anna Pavlova mặc dù không phô trương, không có các kỹ xảo đặc biệt.

Trên thực tế Anna không có nhiều kỹ xảo; các bước chân nổi tiếng của Anna thậm chí còn khá mềm yếu. Nhưng bù lại, Anna Pavlova có một niềm say mê dữ dội, một sự tận tâm tuyệt đối vào nghệ thuật và có một tài năng để truyền đạt tất cả cảm xúc vào từng động tác, từng bước nhảy. Đương thời, trên thế giới, thời trang nổi lên và lấn át đi sự lãng mạn trong cuộc sống thường ngày, tính lãng mạn vốn có trong nghệ thuật ba lê cũng vì thế bị mỏng dần đi, những nghệ sỹ Nga thanh nhã gần như không có, và Anna Pavlova như hiện thân để làm sống lại vẻ thanh tao, nét đặc trưng duyên dáng mảnh mai của người nữ nghệ sĩ ba lê lãng mạn.

(Còn tiếp)