Về vấn đề bauxit tây Nguyên

[thanh_lam]

Bàn luận kiểu gì rồi cũng phải chạm đến cái gốc của vấn đề thôi. Nếu ko dám nói thì thành ra ai cũng hiểu nhưng giả vờ không hiểu, nói dối lẫn nhau. Chắc đây là văn hóa của chúng ta ?

[Geobic]

thanh_lam viết

Bàn luận kiểu gì rồi cũng phải chạm đến cái gốc của vấn đề thôi. Nếu ko dám nói thì thành ra ai cũng hiểu nhưng giả vờ không hiểu, nói dối lẫn nhau. Chắc đây là văn hóa của chúng ta ?

Không hẳn thế đâu TL à. Geo cũng có những bài vừa post lên bị xóa ngay. Nhưng khác TL, Geo thấy bình thường và xem lại biết là mình do sơ suất nên đã phạm quy. Nội quy Diến đàn NNN nêu ngay ở điều 1: Không post những bài viết liên quan đến chính trị, tôn giáo, lịch sử... mang tính nhạy cảm cao.

Trên thế giới ảo có rất nhiều "sân chơi", nhiều sự lựa chọn... Sẽ là đáng trách nếu những người phụ trách Diễn đàn NNN đặt ra Nội quy mà không thực hiện đúng Nội quy đó

[Geobic]

Cuong viết

Nhưng để phân biệt "xác suất" và "sác xuất" thì lại cần một chút kiến thức, các bác ạ.
Trong từ "xác suất" thì "xác" có nghĩa là "xác thực, chính xác", còn "suất" có nghĩa là "phần, phần trăm". Ta nói "2 suất ăn" có nghĩa là "2 phần ăn" vậy.
"Xác suất" có nghĩa là đại lượng đo cái phần trăm để một sự kiện nào đó nó được xác thực hay chính xác xảy ra.
Còn "sác xuất" thì hoàn toàn vô nghĩa. Ở miền Nam chỉ có từ "rừng Sác" là chỉ cái khu rừng ngập mặn ở Cần Giờ thôi.

Geo cóp lại bài của anh Ngô Bảo Châu từ một trang web khác. Geo cho rằng viết sai vài từ trong 1 bài viết là chuyện bình thường. Nhưng, chưa hẳn sai sót kể trên thuộc về tác giả bài viết, đôi khi do người biên tập, đôi khi do sự "3 stars 7 copies" (Tam sao thất bản), chứ với từ chuyên môn về tóan học như thế, Geo không mấy tin anh Châu viết sai.

[chaika]

Các bác ơi, hãy đọc thêm một bài viết nữa của một nhà văn.

TÂY NGUYÊN DU KÝ

Vũ Ngọc Tiến

Đăng tại http://viet-studies.info/VuNgocTien_TayNguyenDuKy.htm



Khoảng 10 năm lại đây, nhất là sau chuyến tìm mộ chú em hy sinh năm 1972, nỗi ám ảnh chiến tranh và kỷ niệm thời trai trẻ cứ hút hồn tôi về với Tây Nguyên. Nơi ấy có máu xương của mấy chục người bạn học cũ của tôi, thuộc khóa tốt nghiệp phổ thông năm 1964. Nhớ lắm, thằng bạn ngồi cùng bàn Nguyễn Văn Toại nghịch như quỷ sứ và Văn Đức Trì ngồi sau lưng tôi, củ mỉ cù mì nhưng vừa giỏi toán, lý lại giỏi cả văn. Hai đứa cùng chết thảm ở dốc Đầu Lâu phía Bắc thị xã Kon Tum năm 1972. Bạn bè kể lại, trận đánh ấy ta ém quân bị lộ nên cả trung đoàn tan tác, chết hơn 1000 người; trong đó, khóa học sinh lớp 10 trường tôi có đến hơn hai chục đứa chết “tan xác pháo” theo đúng nghĩa của từ này.

Mỗi lần lên Kon Tum, tôi chỉ còn biết tìm dốc Đầu Lâu, ứa lệ thắp nhang bái vọng ra bốn phương tám hướng chứ làm sao dò được hài cốt bạn mình hở giời! Còn một lý do khác nữa hối thúc tôi đi Tây Nguyên, bởi 5 năm đầu sau ngày thống nhất (1975- 1980), tôi theo đoàn công tác của Cục Vật lý địa chất đi khắp các tuyến đường mòn trên Tây Nguyên đo đạc tài liệu ‘Trọng lực mặt đất’ và ‘Xạ ô tô’ để tìm tài nguyên khoáng sản cho công cuộc tái thiết đất nước sau này. Nhờ thế, ngay từ những năm 70 của thế kỷ trước, tôi đã biết đến nguồn tài nguyên bauxite rất lớn ở Đăk Mil, Đắc Lấp, Đăk Song, Măng Đen, Bảo Lộc…

“Đi bụi” giữa Tây Nguyên

Mùa mưa năm Kỷ Sửu (2009) này tôi lại đi Tây Nguyên. Những lần trước, tôi đi đều có xe đưa đón, nhờ chú em kết nghĩa Trương Công Liêm ở Kon Tum lo liệu chu đáo. Liêm có cô em gái Sáu Phường, là chủ hãng xe Đăng Khoa, với gần 20 đầu xe loại 50 ghế nằm chất lượng cao chạy các tuyến trong Nam, ngoài Bắc. Tôi chỉ cần ra bến xe Giáp Bát, nằm dài trên xe có máy lạnh 2 đêm một ngày là tới Kon Tum. Lên đó, tôi muốn đi đâu đã có xe con đưa đi tiếp, ăn nhậu tối ngày. Lần này lên tới Kon Tum tôi quyết “đi bụi” một chuyến khắp Tây Nguyên theo kiểu “Tây ba lô”, vẫy xe dọc đường, xuống xe bất chợt và lang thang tùy thích. Đi để ngắm cái văn hóa “đàn ông là sấm, đàn bà là sét” của người Tây Nguyên; nhập hồn vào núi rừng đại ngàn mong gặp bóng ma bạn bè chết trận ở đâu đó; tìm lại dấu chân thời trai trẻ hăm hở thăm dò tài nguyên khoáng sản nên đã mấy lần chết hụt dưới họng súng của FULRO hay đói vàng mắt cua vì gặp mưa lũ kéo dài…

Có đi tới các huyện phía Bắc Kon Tum, vào sâu tận thôn làng người dân tộc mới thấm thía hết cái nghèo và sự khốn cùng của bà con Xơđăng, Bah Nar, Giarai, Giẻ-Triêng sau 34 năm giải phóng và 23 năm đổi mới kinh tế nước mình. Tôi đi thăm Đắc Plei, nơi có trận đánh nổi tiếng thời chống Mỹ theo lời kể của Thượng tướng Hoàng Minh Thảo; rồi đi xe ôm 25 km đường rừng, tìm bằng được ngôi trường tiểu học mà Kiều, đứa con gái thứ ba của Liêm đã dạy học hơn 10 năm ở đó. Trường vẫn y nguyên như ngày Kiều mới vào nghề năm 1995, xơ xác 3 dãy nhà tranh xiêu vẹo, lèo tèo mỗi lớp hơn chục học trò đủ mọi lứa tuổi. Đứa cao ngồng hơn cô giáo Kiều vài phân, đứa nhỏ thó, đen gầy, áo quần nhếch nhác. Ở đây, rừng bị tàn phá, muông thú hết, nương rẫy khô cằn vì thiếu nước nên cha mẹ chúng lo ăn chẳng đủ, thiết gì cho con đi học phổ cập tiểu học đúng độ tuổi.

Đến tận nơi chứng kiến, tôi hiểu vì sao sau hơn 10 năm cống hiến, tuổi xuân hơ hớ qua đi, Kiều từ bỏ chức vụ Hiệu phó để về thị xã lấy chồng, an phận làm cô văn thư đánh máy qua ngày. Nghèo khổ, lam lũ như vậy, nhưng ở Bắc Kon Tum tôi gặp rất nhiều cổng chào bằng sắt ở đầu con đường đất dẫn vào thôn làng của người dân tộc, trên đó treo biển “Thôn văn hóa”, thậm chí nhà rông cũng có tên “Nhà rông văn hóa”. Vào nhà rông lợp tôn thay vì lợp cỏ, chẳng thấy chiêng, ché, sừng trâu mà chỉ thấy toàn khẩu hiệu suông. Có lẽ vì thế, những ngày lễ hội, trai gái trong thôn cũng bỏ luôn tục lệ ngủ đêm tập thể ở nhà rông, để cái tay con trai như con ma rừng lần mò tìm bạn tình trong bóng đêm huyền bí. Một già làng bảo với tôi: “Người Bah Nar chúng tao biết gì về thôn hay làng văn hóa đâu, chỉ biết cán bộ trên cây thì tốt, còn cán bộ dưới đất thì đa phần đều dở như cục phân trâu cả thôi.” Hỏi ra mới biết cán bộ trên cây của già là cái loa truyền thanh, chỉ toàn nói lời hay ý đẹp, khác hẳn cán bộ bằng xương bằng thịt ở dưới mặt đất. Chợt nhớ lời nhà văn Nguyên Ngọc nói với tôi tại cuộc hội thảo của Viện IDS ở Hà Nội: “Tây Nguyên là cả một bảo tàng dân tộc học hoành tráng và sống động không chỉ của Việt Nam mà của nhân loại. Tiếc rằng ta đang hủy hoại nó một cách phũ phàng, vô ý thức!”

Những ngày nhập vai “Tây ba lô” đi bụi, vẫy xe nhảy cóc nhiều chặng trên suốt đọan đường quốc lộ 14 dài gần 200 km, từ Pleiku (tỉnh lỵ của Gia lai) đi Buôn Mê Thuột (tỉnh lỵ của Đăk lăk), với tôi thật nhiều ý nghĩa, tràn đầy cảm xúc. Dọc theo đường đi, các huyện Chư Sê của Gia lai, Ia Súk, Krông Pút của Đăk lăk có những đồi thông tuyệt đẹp dọc 2 bên đường quốc lộ. Vượt qua đồi thông, đi vào các xã, tôi đi giữa những cánh đồng bát ngát trên cao, đỏ tươi màu đất bazan, xanh mướt màu xanh của cây cà phê, hồ tiêu, ngô, đậu… và rực rỡ những đàn bướm vàng bay lượn trên thảm cỏ trổ đầy hoa dại. Nắng gió ở đây như cũng có mùi hương ngây ngất, quyến rũ lòng người. Cả những trận mưa đầu mùa của Tây Nguyên cũng cho tôi cảm giác lâng lâng vì được chiêm ngưỡng sức mạnh kỳ bí của thiên nhiên hùng vĩ.

Không thể phủ nhận sự đổi thay sâu sắc, xu thế phát triển của Tây Nguyên 10 năm gần đây, tại các thành phố, thị xã, thị trấn mà tôi đã đi qua, cho dù nó chưa tương xứng với tiềm năng to lớn của vùng đất này. Có lẽ Pleiku là điểm sáng nổi bật nhất về quy mô phát triển và tốc độ tăng trưởng so với các đô thị khác, nhờ vào sự đóng góp không nhỏ của các đại gia thuộc khối kinh tế ngoài quốc doanh. Ở Pleiku, ngoài thủy điện Ya-Ly, khu du lịch Biển hồ, công viên Đồng xanh mang đậm màu sắc văn hóa các dân tộc… Đi đâu tôi cũng gặp dấu ấn đầu tư của tập đoàn Hoàng Anh- Gia Lai và khoảng 5- 7 doanh nghiệp thuộc hàng đại gia khác, làm nên vẻ đẹp và tầm vóc một đô thị hiện đại trên cao nguyên lộng gió. Một người bạn thân là nhà nghiên cứu kinh tế ở TP Hồ Chí Minh có lần bảo tôi: “Việt Nam càng đổi mới, hội nhập càng lộ rõ yếu kém của kinh tế quốc doanh so với kinh tế ngoài quốc doanh. Quy mô doanh nghiệp càng to thì sự tương phản này càng lớn. Tây Nguyên có cái may mắn vì ở đó tiềm năng lớn, nhưng có nhiều lĩnh vực mà kinh tế quốc doanh còn bỏ trống hoặc ở dạng sơ khai sẽ là cơ hội tuyệt vời cho kinh tế ngoài quốc doanh phát triển.” Điều này có lẽ đúng với Pleiku, vì Buôn Mê Thuột có tiềm năng lớn hơn mà quy mô phát triển, tốc độ tăng trưởng thua Pleiku trong những năm sau này và Đăk Lăk có vẻ thua Pleiku về yếu tố kinh tế ngoài quốc doanh. Đến Buôn Mê Thuột lần này, tôi chỉ dành thời gian thăm đình Lạc Giao thờ Đào Duy Từ làm Thành Hoàng của làng. Hóa ra không chỉ có Võ Đại tướng hôm nay mà hơn 400 năm trước, trên bước đường lãng du tìm hiểu địa lý- chính sự- dân tình các vùng đất phương Nam để quay về Thuận Hóa giúp chúa Nguyễn Phúc Nguyên hoạch định chiến lược mở cõi, nhà chính trị và quân sự thiên tài họ Đào ấy đã từng lên Tây nguyên, hiểu rõ vai trò đặc biệt quan trọng về địa chính trị- quân sự của vùng đất này. Ai bỏ qua hoặc cố tình không hiểu sẽ mang trọng tội với dân tộc và lịch sử.

Một ngày ở Nhân Cơ

Ngay từ lúc còn ở Hà Nội, tôi đã xác định cái đích cuối cùng của chuyến lãng du Tây Nguyên phải là Nhân Cơ, bởi Dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên đang gây xôn xao dư luận, làm nóng nghị trường Quốc Hội. Là người viết văn, viết báo, nhưng có một thời trai trẻ tôi vốn là kỹ sư Địa vật lý, từng khảo sát cấu trúc mỏ bauxite bằng các phương pháp đo đạc giá trị các trường vật lý ở Lạng Sơn (1971) và Tây Nguyên (1978) nên tôi hiểu biết chút ít về loại mỏ quặng này. Điều đầu tiên, khiến tôi trăn trở suy nghĩ là vì sao phía Trung Quốc lại phớt lờ nguồn lợi khai thác bauxite ở Lạng sơn, Cao Bằng, chỉ nhăm nhăm hướng tới các mỏ ở Tây Nguyên?

Từ đầu những năm 70 của thế kỷ trước, đoàn địa chất 49 của Tổng Cục Địa Chất, dưới sự giúp đỡ của chuyên gia Hung-ga-ri đã tiến hành thăm dò tỉ mỉ, đánh giá trữ lượng chuẩn xác ở mức phục vụ cho khai thác bauxite ở Lạng Sơn và Cao Bằng là thuận lợi thứ nhất. Các mỏ này rất gần khu công nghiệp khai khoáng, chế biến quặng ở huyện Khai Viễn- Vân Nam- Trung Quốc nên giá thành vận chuyển sản phẩm về nước thấp là thuận lợi thứ hai. Hàm lượng alumin trong quặng cao gấp 5- 6 lần ở Tây Nguyên nên công nghệ làm giàu quặng đạt tiêu chuẩn thương phẩm hóa trên thị trường quốc tế rất đơn giản là thuận lợi thứ ba. Trữ lượng quặng ở Lạng Sơn, Cao Bằng theo báo cáo trình Quốc Hội của Bộ Công Thương dẫu chỉ có 449 triệu tấn, nhưng do hàm lượng alumin trong quặng cao nên tương đương hơn 2 tỷ tấn quặng ở Tây Nguyên, là thuận lợi thứ tư. Với ngần ấy lợi thế mà mỏ bauxite Lạng sơn-Cao bằng vẫn không đủ hấp dẫn người Trung Quốc thì chắc hẳn Tây Nguyên còn có nhiều hấp dẫn khác cuốn hút họ mà tôi chưa biết chăng? Mang nặng trong lòng điều trăn trở ấy, cùng nỗi ám ảnh từ 3 lá thư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, tôi hăm hở tìm về Đắk Nông.

Rời Buôn Mê Thuột, tôi ra quốc lộ 14 vẫy xe đò đi TP Hồ Chí Minh, đến ngã ba Đầm Hồ xuống xe đi tiếp một chặng xe ôm chừng 3 km là vào trung tâm thị xã Gia Nghĩa, thủ phủ tỉnh Đắk Nông (trước 1975 gọi là tỉnh Quảng Đức). Thị xã Gia Nghĩa có 3 khách sạn lớn, sang trọng do nhà đầu tư nước ngoài hoặc từ TP Hồ Chí Minh lên xây dựng, nằm trên 3 quả đồi tuyệt đẹp, song tôi chỉ dám dạo qua cho biết rồi nhờ người lái xe ôm tìm giúp một khách sạn loại trung bình. Tình cờ tôi được đưa đến khách sạn ‘Hà Nội Phố’. Thật thú vị vì chủ khách sạn tên Bảo, người phố Giảng Võ ngoài Hà Nội vào đây lập nghiệp vừa được tròn hai tháng. Giữa nơi đất lạ gặp người đồng hương Hà Nội nên chủ- khách bỗng thành thân mật. Bảo khoe: “Em vào đây lập nghiệp vì biết Gia Nghĩa đang được quy hoạch thành Đà Lạt thứ hai của cao nguyên”. Được cái lợi thế, Gia Nghĩa gần Tp Hồ Chí Minh, giao thông thuận tiện hơn nhiều so với Đà Lạt. Phải chăng thế mạnh và hướng phát triển của Đắc Nông là tập trung tiềm lực đầu tư, sớm biến Gia Nghĩa thành nơi nghỉ mát lý tưởng cho tứ giác phát triển phía Nam đất nước và xây dựng các trung tâm công nghệ cao về sinh học, công nghệ thông tin, công nghệ na-nô? Chỉ hai nguồn lợi ấy cũng đủ lớn, chẳng cần đến khai thác bauxite, và sẽ là đòn bẩy kích thích tăng trưởng cho công nghiệp chế biến nông lâm sản vốn là thế mạnh hiếm có của vùng đất đỏ ba-zan màu mỡ bậc nhất Tây Nguyên này. Ở phường Nghĩa Tân, thị xã Gia Nghĩa có nông trường chè của một ông chủ Đài Loan, trồng loại chè đặc sản, ứng dụng công nghệ cao chế biến và đóng gói tại chỗ, chở về nước họ, thu lãi lớn suốt 12 năm nay là một gợi ý tốt cho các nhà quản lý tỉnh Đắk Nông tham khảo, hoạch định chiến lược phát triển.

Tôi đã nghe giải trình của tập đoàn TKV và Bộ Công Thương nói rằng, nơi có thân quặng bauxite thường là nơi đất cằn, năng suất cây trồng thấp. Bằng trí nhớ của người địa chất và chiếc la bàn trong tay, tôi dễ dàng tìm lại được những thân quặng bauxite ở Đắk Mil, Đắk Song. Lớp đất trồng ở đó đa phần là mầu mỡ, độ ẩm cao vì bauxite Tây nguyên thuộc thành tạo Laterit, có bản tính ngậm nước, giữ ẩm cho cây nên năng suất hồ tiêu, cà phê khá cao, cỡ 2 tấn cà phê/1 mẫu. Ở Đắk Mil, tôi vô tình phát hiện ra một sự thật đáng quan ngại hơn. Từ ngã ba thị trấn Đăk Mil có con đường đi về hướng Tây chỉ 5 km là đến tỉnh biên giới Mondol kiri của Căm-pu-chia, chính là nơi mà Trung Quốc đã mua đứt một vùng đất rộng lớn, đặc quyền khai thác trong 99 năm.

Ngày cuối cùng ở Đắk Nông, tôi dành thời gian đi Nhân Cơ vì ở đó có trụ sở công ty khai khoáng, nhà máy tuyển quặng do người Trung Quốc đang chỉ huy xây dựng và khai trường mở vỉa quặng đã hoàn tất việc san ủi…Nhân Cơ nằm cách thị xã Gia Nghĩa chừng 13 km theo đường quốc lộ về hướng Bù Đăng. Đây là một xã lớn và trù phú nhất của huyện Đắk Lấp, gồm 12 thôn. Phạm vi khu mỏ chạy dọc bên trái con đường liên xã từ Nhân Cơ đi Nhân Nghĩa- Đạo Nghĩa- Đắk Sin và chiếm toàn bộ diện tích các thôn 4 của người dân tộc và thôn 11, 12 của người Kinh ở Nhân Cơ. Trụ sở công ty và nhà máy đặt tại thôn 11. Việc di dân, đền bù đất, giải tỏa mặt bằng diễn ra từ năm 2007, nhưng đến nay chưa hộ nào được nhận đủ tiền. Giá đền bù cũng rất rẻ mạt, mỗi hộ chỉ được đền bù 300 m2 đất thổ cư với mức 300 ngàn/m2 gần đường nhựa, còn xa đường nhựa là 150 ngàn/m2. Số diện tích đất còn lại quy tất cả vào đất nông nghiệp, chỉ đền bù một mức thống nhất là 40 triệu/1 mẫu đất, gần đây nâng lên 105 triệu/1 mẫu. Anh Nguyễn Văn Mỹ , sinh năm 1978, ở thôn 11, có vợ và 1 con gái 3 tuổi, gặp tôi than thở: “Hộ của cháu có hơn 2 mẫu trồng hồ tiêu, cà phê mỗi năm thu nhập khoảng trên dưới 100 triệu. Nhà nước đền bù rẻ mạt vẫn phải cắn răng đi mua đất khác mà gây dựng lại, nhưng chỉ mua được non nửa diện tích bị mất thôi, bác nhà văn ạ!” Tôi hỏi: “Chẳng lẽ đất trồng cà phê cũng đền bù như đất trồng khoai mì hay bỏ hoang?” Anh đáp: “Bất công, vô lý là thế, nhưng dân còn biết kêu ai!”

Chia tay Mỹ, tôi thử liều xông thẳng vào bên trong khu vực nhà máy la cà quan sát và hỏi chuyện. Đến ngôi nhà nhỏ của đội khảo khảo sát địa chất, tôi gặp Đức, kỹ sư hóa nghiệm của Liên đoàn địa chất 10 (Cục Địa Chất- Bộ Công thương). Anh được điều động biệt phái sang giúp TKV phân tích mẫu quặng bauxite. Đức cho biết, đội khảo sát chỉ có 7 người, đến Nhân Cơ cuối năm 2007, nay đã rút về Hà Nội hết, chỉ còn anh là người duy nhất ở lại. Là người hiểu nghề, biết việc nên chỉ cần trò chuyện với Đức thoáng qua vài phút, tôi hiểu ra, TKV rất ít người am hiểu về bauxite. Họ tổ chức thăm dò trữ lượng khai thác ở Tân Rai, Nhân Cơ đều đại khái, qua loa cho đủ thủ tục, chứ không làm công phu, bài bản theo quy trình nghiêm ngặt như ngành địa chất xưa nay vẫn từng áp dụng.

Rất may, tại hiện trường thi công xây nhà máy, tôi gặp 2 kỹ sư người Trung Quốc, một họ Lỗ, 51 tuổi, còn anh họ Vương, 43 tuổi. Nghe tôi nói tiếng Bắc Kinh lưu loát, họ tưởng tôi là người Trung Quốc mới sang nên vồ vập chuyện trò, nói cười ngả ngớn, không hề giữ kẽ. Cả hai đều là người Quan Đông, xứ lạnh, chưa quen với khí hậu và văn hóa ẩm thực phương Nam. Ông Vương cho biết, người Trung Quốc ở Nhân Cơ ít hơn rất nhiều so với Tân Rai, chỉ có khoảng vài chục người, đều là chuyên gia kỹ thuật, quê ở Quan Đông hoặc Liêu Ninh, hưởng lương rất cao so với ở quê nhà và gấp 5- 7 lần lương của chuyên gia kỹ thuật Việt Nam. Hỏi chuyện về chuyên môn, ông Lỗ cho biết: “Quặng bauxite Tây Nguyên có hàm lượng alumin rất thấp, chỉ đạt 9- 10% ở Tân Rai, còn ở Nhân Cơ tốt hơn tí chút, đạt 11-12% nên lượng bùn đỏ thải ra hồ chứa mỗi năm vô cùng lớn. Vì áp dụng công nghệ tuyển ướt nên cần lượng nước đầu vào rất nhiều. Mùa mưa có thể dùng nước trên mặt, chứ đến mùa khô có lẽ phải cần thêm giếng khoan nước nước ngầm mới đủ dùng. Nước thải sau tuyển quặng đương nhiên sẽ tồn dư thành phần kim loại nặng và hóa chất…”

Nghe ông Lỗ nói, tôi rùng mình liên tưởng đến thảm họa môi trường ở mỏ măng-gan Tốc Tác- Cao Bằng gần 20 năm trước. Ban lãnh đạo TKV hoặc bất cứ ai trong nghề địa chất, khai khoáng đều biết rõ thảm họa khủng khiếp này. Chỉ trong một đêm, bãi thải của mỏ từ trên cao gặp mưa lũ đã đổ ập hàng chục triệu mét khối đất, đá xuống thung lũng, chôn sống hơn 300 người! Bài học Tốc Tác- Cao bằng còn đó, rồi nguy cơ ô nhiễm nguồn nước lưu vực sông Đồng Nai, ảnh hưởng đến 16 triệu dân của miền Đông Nam Bộ.

Ở xứ mình mạng người rẻ quá chăng!!!???

Lời kết

Tôi trở về ‘Hà Nội Phố’, ngồi uống cà phê trong quán ở sân khách sạn, thiết kế tuyệt đẹp và tao nhã theo phong cách của người Tràng An thanh lịch, mà lòng buồn se thắt. Cơn mưa đầu mùa ở Đắk Nông dài lê thê, nước tuôn xối xả. Ngoài đường có tấm áp phích cực lớn, kỷ niệm 5 năm thành lập tỉnh Đắk Nông (2004- 2009). Tôi nhìn hình vẽ thành phố Gia Nghĩa trong tương lai trên áp phích qua ánh chớp nhập nhoàng, hồi nhớ lại tất cả tài liệu chính thống của Nhà nước về Đắc Nông mà mình đã tra cứu trên mạng internet, sắp xếp lại theo trình tự thời gian. Hình như người ta đã âm thầm chuẩn bị từng bước, rất tinh vi, bài bản cho Dự án khai thác bauxite ở Đắk Nông từ lâu rồi mà có việc Quốc Hội cũng đã vô tình biểu quyết:

Tháng 1/2004 tách 6 huyện phía Nam của tỉnh Đắk Lắk cũ, lập tỉnh Đắk Nông có trữ lượng bauxite chiếm 91% trữ lượng toàn Tây Nguyên.

Tháng 2/2006 điều chỉnh địa giới các xã ở 3 huyện Đắk Song, Đắk Mil, Đắk Lấp để gom các thân quặng bauxite gần nhau về cùng một đơn vị hành chính cấp xã, tiện lợi cho quản lý và khai thác.

Cuối năm 2006 giải phóng mặt bằng lòng hồ, xây đập thủy điện Đắk Rơ Lih chỉ cách Nhân Cơ 2 km theo đường chim bay, có lẽ chủ yếu phục vụ khai thác, chế biến quặng, nhưng không thấy TKV hạch toán vào vốn đầu tư của Dự án bauxite (!?).

Năm 2007 triển khai giải phóng mặt bằng, mở khai trường mỏ và xây nhà máy chế biến quặng ở Nhân Cơ.

Tháng 5/2009, Bộ Công thương trình báo cáo về Dự án khai thác bauxite Tây Nguyên lên Quốc Hội, bị dư luận phê phán vì thông tin lập lờ, hiệu quả bánh vẽ!

Nửa cuối năm 2010, theo lời ông Lỗ, kỹ sư người Trung Quốc nói với tôi thì chắc chắn họ sẽ lắp đặt thiết bị cho nhà máy tuyển quặng Nhân Cơ…

Vậy là mọi sự đã rồi, mâm cỗ đã bày lên chờ thắp nhang cúng cụ, con cháu nào dám ho he. Thư của Võ Đại tướng, kiến nghị của giới trí thức, thảo luận của đại biểu Quốc Hội phỏng có tác dụng gì? Là người viết văn, trong chuyến lãng du này tôi gặp gì viết nấy, xả bớt nỗi niềm cho mọi người cùng ngẫm, hậu thế tường minh, thế thôi!



V.N.T ( http://newvietart.com/VUNGOCTIEN_hanoi.html)

Đắk Nông 5/2009-Hà Nội 6/2009

[hungmgmi]

Cách đây 2 hay 3 ngày gì đó, em đọc được tin là Nhà xuất bản Đà Nẵng được Bộ Thông tin truyền thông cho hoạt động trở lại sau một thời gian bị đình chỉ hoạt động, với Giám đốc và Tổng biên tập mới.
Ông Vũ Ngọc Tiến tác giả bài viết trên đây đã góp phần làm cho NXB ĐN bị xử lý nặng như thế. Ông cùng Lê Mai xuất bản tại đây cuốn sách mang tên "Rồng đá", trong đó có một số truyện ngắn được cho là "có vấn đề" và sau đó bị thu hồi, dẫn đến việc các sếp nơi đây bị kỷ luật và NXB bị đình chỉ hoạt động.
Em cũng đọc qua một số truyện của nhà văn này, thấy vốn kiến thức của ông khá sâu và dày, đặc biệt là về...cây cảnh và gà chọi( mấy truyện như Mỹ Linh của tôi và Gà ô tử mị). Không ngờ ông lại còn biết cả về bô-xít nữa.

[Hồ Trương]

@Hungmmi
Đó là tai nạn nghề nghiệp bác nhẩy! KHỔ THÂN !

[Julia]

Đối với vụ Boxit ở Tây nguyên có lẽ chúng ta nên học hỏi kinh nghiệm của nước Nga trong vụ Xakhalin II. Toàn bộ dự án Xakhalin II khai thác dầu rơi vào tay các công ty nước ngoài trong những năm 90-x bây giờ lại thuộc Nga hoàn toàn. Công cụ chủ yếu là đánh giá tác động môi trường.

[Nina]

Julia có thể kể chi tiết hơn một chút được không (để học hỏi kinh nghiệm vụ Sakhalin II chứ)? Hình như trước đây bạn học ở Viễn Đông à, mà lại rành về vùng này thế?

[Julia]

Nina viết

Julia có thể kể chi tiết hơn một chút được không (để học hỏi kinh nghiệm vụ Sakhalin II chứ)? Hình như trước đây bạn học ở Viễn Đông à, mà lại rành về vùng này thế?

Chào chị Nina, các vụ này em đọc lâu rồi. Em ko học ở Viễn đông mặc dù em có thời gian khoảng 6 tháng đi khắp Viễn đông. Đây là vùng rất đẹp. Thiên nhiên trù phú hoang dã.
Cụ thể vụ việc thì em lười lấy lại tư liệu quá. Chị tìm trên mạng thêm. Em đọc báo Izvestia đều. Nhưng có 2 dự án lớn là Xakhalin 1 và 2. Đây là những vùng khai thác dầu khí rất lớn trên thế giới. Vào những năm 1994-95 lúc nước Nga phải quì gối, yếu kếm thì phần lớn các công ty dầu rồi vào tay tư nhất. Chính phủ chỉ còn mỗi Gazprom. Trong hai dự án trên sở hữu các công ty dầu khí nước ngoài chiếm đa số. Cho đến những năm 2000 và sau đó các công ty nước ngoài đòi tăng vốn lên. Theo như Putin nói thì tất cả các chi phí đều tăng lên một cách vô lý. Thế là bộ tài nguyên môi trường có việc làm. 6 tháng trời các chuyên gia MT của Bộ lọ mọ đi khảo sát, đánh giá và viết báo cáo. Kết quả đại loại là gấu trắng chết 1/3, hải cẩu chết 1/4, Cá hồi giảm đi chỉ còn một nửa.... Chỉnh phủ quyết định phạt khoảng 6-7 tỷ USD gì đó, em ko nhớ rõ lắm. Kết quả là các cổ đông công ty nước ngoài phải bán lại cổ phẩn. Gazprom nhảy vào chiếm "котрольный пакет". Bây giờ thì xakhalin 2 là của chính phủ rồi ( Gazprom > 50%). Em có xem buổi lễ bán lại cổ phần, không khí rất trịnh trọng, căng thẳng. Mặt các đại diện cổ đông hằm hằm, giận dữ nhưng ko làm gì được. Vẫn phải ký. Các đại diện nước ngoài nói dự án lớn nên việc làm ô nhiễm môi trường là không thể tránh được.

[micha53]

Hôm nay tớ cũng buôn "Phá xang" với mấy chiến sĩ có tóc.
Phàm là: " nghèo thì ..."

[Nina]

Cám ơn Julia vì bài viết rất thú vị nhé!

Hình như cái vụ phục hồi Thung lũng suối nước nóng ở Sakhalin cũng là từ đó mà ra, có phải không Julia và các bác nhỉ?

[hungmgmi]

hungmgmi viết

Nếu 50:50 không xong thì ta hỏi ý kiến khán giả trong trường quay hoặc gọi điện hỏi người thân vậy. Em là em phục Đoàn Văn Kiển không chỉ qua vụ này, mà qua nhiều vụ bị báo chí oánh tơi bời (như vụ khai thác, kinh doanh than trái phép, xuất khẩu than tiểu ngạch bị Thủ tướng yêu cầu kiểm điểm) rồi mà ghế bác vẫn vững vàng không lay chuyển tí nào

Có tin mới về bác Kiển, sếp của ngành than và khoáng sản VN:

Chủ tịch Tập đoàn TKV bị đề nghị thôi chức

TP - Một nguồn tin từ Tập đoàn Than & Khoáng sản Việt Nam (TKV) cho hay, Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng vừa có quyết định kỷ luật cảnh cáo về Đảng đối với ông Đoàn Văn Kiển, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch TKV.


Ông Kiển bị kỷ luật do vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, trực tiếp ký quyết định hoặc đề nghị cấp dưới ký quyết định cho Cty Cổ phần Đầu tư Thương mại & Dịch vụ (nơi em trai ông Kiển là Đoàn Văn Thức làm phó giám đốc) khai thác than không có giấy phép trong khu vực ranh giới quản lý của các mỏ thuộc TKV.

Ông Kiển còn phải chịu trách nhiệm buông lỏng quản lý, thiếu chặt chẽ trong việc quản lý, khai thác và quản lý hàng hóa trong quá trình vận chuyển tiêu thụ, dẫn tới tình trạng khai thác than trái phép trong thời gian dài.

Ngoài ra, ông Kiển còn vi phạm quy định của Chính phủ (Điều 5, Nghị định 16, ngày 7/2/2005) về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình, thiếu trách nhiệm gây thiệt hại kinh tế cho TKV trong việc ký kết, thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh giữa TKV và Cty Cổ phần Phát triển Công nghiệp Quảng Ninh.

Ông Kiển buông lỏng cho công ty này khai thác, chế biến và tiêu thụ hàng triệu tấn than trái phép.

Ngoài việc bị kỷ luật cảnh cáo về Đảng, ông Kiển còn bị đề nghị cho thôi chức Chủ tịch TKV.

Trước đó, đầu năm 2008, Tiền Phong và một số báo đã có loạt bài điều tra về tình trạng khai thác, xuất lậu than tại Quảng Ninh. Thời điểm đó, sau khi báo chí và lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh vào cuộc, cơ quan điều tra Công an Tỉnh Quảng Ninh đã điều tra, khởi tố hàng chục bị can liên quan việc khai thác, xuất lậu than. Bản thân ông Nguyễn Duy Hưng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh bị đe dọa.

Theo thông tin từ lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh, mỗi năm, ước tính có khoảng 10 triệu tấn than bị xuất lậu, gây thất thu và thiệt hại cho ngân sách Nhà nước khoảng 4.500 tỷ đồng.

Đến ngày 31/7/2008, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng có ý kiến về kiểm điểm trách nhiệm việc để xảy ra khai thác, kinh doanh than trái phép tại Quảng Ninh.

Thủ tướng giao Bộ Công Thương chỉ đạo việc kiểm điểm trách nhiệm, có hình thức kỷ luật cụ thể đối với tập thể, các cá nhân có liên quan của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam trong việc để xảy ra tình trạng khai thác, kinh doanh than trái phép tại Quảng Ninh.

Hai lần bị kỷ luật cảnh cáo Đảng

Theo thông tin mà chúng tôi có được, năm 2001, khi đó ông Đoàn Văn Kiển là Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng giám đốc Tổng Cty Than Việt Nam, đã bị kỷ luật cảnh cáo về Đảng.

Đây là trường hợp khá hi hữu, lãnh đạo một đơn vị trong vòng tám năm có đến hai lần bị kỷ luật cảnh cáo về Đảng.
Ông Đoàn Văn Kiển bị kỷ luật khi đó do Thanh tra Nhà nước (nay là Thanh tra Chính phủ) kết luận, Tổng Cty Than Việt Nam đã vi phạm quy chế vay và trả nợ nước ngoài của Chính phủ, kinh doanh ngoại tệ trái chức năng luật pháp cho phép. Trách nhiệm này thuộc về Tổng giám đốc Đoàn Văn Kiển.

Theo kết luận của Thanh tra Nhà nước, cho đến năm 1999, tổng số các khoản nợ của Tổng Cty Than Việt Nam lên tới 3.030 tỷ đồng trong khi, năm 1998, Tổng Cty này mất cân đối hơn 126 tỷ đồng. Đây là hệ quả tất yếu của hàng loạt sai phạm từ lãnh đạo Tổng Cty tới các đơn vị thành viên trong thời gian ông Kiển là tổng giám đốc (1995 - 2000).

Sai phạm trong quản lý xuất khẩu than gây thiệt hại 1,2 triệu USD trong năm 1998 và 486.000 USD trong chín tháng đầu năm 1999. Nguyên nhân là Ban Xuất nhập khẩu của Tổng Cty đã không tham khảo ý kiến các ban tham mưu (kế hoạch giá thành, kế toán tài chính...) mà tự xây dựng bản dự kiến giá xuất khẩu trình ông Kiển phê duyệt.

Điều này dẫn tới việc nhiều hợp đồng xuất khẩu than được ký với giá thấp hơn cả giá dự kiến, gây thiệt hại cho chính đơn vị thành viên của Tổng Cty Than Việt Nam là Cty Xuất khẩu và Hợp tác Quốc tế (Coalimex).

Ngoài ra, theo kết luận của thanh tra, trong công tác đầu tư xây dựng cơ bản, cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều sai phạm của Tổng Cty Than Việt Nam, gây thất thoát, lãng phí vốn của Nhà nước gần 2,1 tỷ đồng. Nguyên nhân là lãnh đạo TVN đã có tiêu cực trong tổ chức đấu thầu, vi phạm các quy chế vay và trả nợ nước ngoài của Chính phủ.

Trong vụ vay 30 triệu USD vốn trung hạn của Citicop (Hong Kong), Tổng Cty đã hạch toán 585.000 USD làm chi phí vay tiền nhưng thiếu chứng từ gốc. 4/6 liên doanh mà tổng Cty tham gia đều kém hiệu quả và có sai phạm lớn, trong đó Liên doanh Nhà máy Bia VICCO - Sài Gòn đến 30/4/1999 đã lỗ 4,1 tỷ đồng và nợ thuế tiền tỷ.

Cũng theo kết luận thanh tra, tổng số tiền sai phạm phải xử lý trong vài năm bị thanh tra lên tới hơn 270 tỷ đồng và gần 600.000 USD (riêng Văn phòng Tổng Cty là 170 tỷ đồng và hơn 585.000 USD)…

Nhật Anh
http://www.tienphong.vn/Tianyon/Inde...89&ChannelID=2

[Cuong]

Tin anh Ngô Bảo Châu chứng minh được bổ đề (định lý) quan trọng kết nối lý thuyết số và lý thuyết nhóm, được tạp chí Time bầu chọn là 1 trong 10 phát minh quan trọng nhất năm 2009
http://www.time.com/time/specials/pa...944435,00.html

[Cá Măng]

Em xin mượn lời của một bác trên mạng sáng nay đã viết lời chúc mừng khi đọc tin này: Tuy hoàn toàn dốt nát về toán và hoàn toàn không hiểu ông làm gì, nhưng ít ra tôi cũng hiểu được ý nghĩa của việc bình chọn này cũng như tầm vóc công trình của ông. Hết sức ngưỡng mộ và xin được chúc mừng nhà toán học Ngô Bảo Châu.
Mọi người quan tâm có thể vào link sau để đọc anh Ngô Bảo Châu hàng ngày:
http://thichhoctoan.wordpress.com/

[hanoi]

Đoạn video này đã được gỡ bỏ. Hungmgmi.

Tính xác thực của phóng sự này chưa được kiểm chứng, chỉ nên dùng để tham khảo.

[hungmgmi]

Đoạn video trên mà bác hanoi ưu ái đánh giá nó là "phóng sự" thì đúng là bác ưu ái quá!
Một đoạn phim quay từ trên ô tô, được chăng hay chớ với lời bình, đúng hơn là lời kể ề à, ngôn ngữ lặp lại quá nhiều với rặt những "nghe nói", "thấy bảo là"...và không có gì thuyết phục. Đặc biệt, từ phút thứ bảy có những luận điệu mơ hồ, động chạm đến Chính quyền Nhà nước.
Bác hanoi có lý khi viết thông tin "chưa được kiểm chứng", vậy những thông tin đó không đáng cho chúng ta tham khảo ở đây. Tôi xin xoá đoạn video này, và tôi tin bác cũng không phản đối.

[hanoi]

Theo tôi thì tính thực hư của đoạn video trên còn phải xác thực lại, nhất là hình ảnh về các trại công nhân TQ ở Tân Rai và những ngôi nhà tang hoang của người dân bị đuổi đi. Đoạn video trên cũng đã được post lên ở trang Bauxit Vietnam của GS Nguyễn Huệ Chi và sau đó đã bị gỡ xuống. Như tôi đã nói thông tin phải có tính đa chiều, chuyện tin hay không tin là ở độc giả.