Những người đàn bà nhọc nhằn nơi xứ tuyết

[hungmgmi]

Một lần ghé chợ lưu niệm gần chợ Vòm, tôi gặp những người phụ nữ Việt Nam trung niên cầm những nắm hành đi bán rong. Chị chủ hàng lưu niệm người Armenia gọi một chị vào, mua cho mấy chục rúp. Chị nói:"Họ sống khổ lắm, cũng cùng cảnh kiếm sống xa quê nên tôi rất thương họ. Ngày nào tôi cũng gọi họ vào mua cho ít hành". Tôi hỏi chuyện một chị, chị cho biết sáng sớm tinh mơ đã ra chợ bán sỉ mua ít rau, hành và hàng ngày bán rong trong chợ, kiếm ít đồng đủ sống qua ngày.
Hôm nay lại đọc được bài này, trang Mekongnews đăng nhân ngày Quốc tế phụ nữ 8/3:

Những người đàn bà nhọc nhằn nơi xứ tuyết

Mỗi người đàn bà Việt ở nước Nga tuyết phủ lạnh lẽo là một mảnh đời, một số phận. Sướng hay khổ là khái niệm tương đối, nhưng không thể không nói đến những nhọc nhằn mà họ phải trải qua để mưu sinh ở xứ người. Tất cả họ đều giống như những con ong cần mẫn, chịu thương chịu khó, hàng ngày tích cóp để mong có lưng vốn lo cho con cái, cho tương lai của chính mình. Tuy vậy, hầu như ai cũng nhận thấy rằng phần lớn họ đều phải trả giá, phải từ bỏ một cái gì đó của cuộc đời mình để đánh đổi lấy mục đích mưu sinh.

Thương trường là chiến trường

Mang tiếng là “phái yếu”, nhưng trên “chiến trường” này, những người phụ nữ Việt cũng phải “chiến đấu và xông pha” không kém gì đàn ông. Trong cộng đồng người Việt đang làm ăn sinh sống ở Mátxcơva và ở LB Nga, số lượng phụ nữ chiếm con số không nhỏ. Họ làm đủ mọi việc từ mở xưởng may, buôn bán quần áo, bán hàng ăn, rau quả, làm dịch vụ… Tất cả họ đều tần tảo, thức khuya dậy sớm, lăn lộn vất vả với mong muốn kiếm được chút vốn để nuôi con ăn học, để trợ giúp người thân đang còn phải vất vả nơi quê nhà.

Mùa đông trong cái lạnh hàng chục độ dưới 0, họ dậy từ mờ đất để ra chợ. Không phải ngẫu nhiên mà hai câu thơ “Khi đi trời vẫn còn sương. Khi về phố đã đỏ đèn từ lâu” được các chị truyền miệng nhau và trở thành câu cửa miệng mỗi khi nói về nỗi vất vả của cuộc mưu sinh trên đất Nga.


Một phụ nữ ở chợ thuộc thành phố Kadan

Những bông hoa tuyết lóng lánh, những cây thông xanh mướt ngay cả trong tiết trời lạnh cắt da cắt thịt đã đi vào thơ ca như những biểu tượng thơ mộng của nước Nga. Nhưng với những người phụ nữ Việt nhỏ bé “chân yếu tay mềm”, mỗi ngày đứng bán hàng từ mờ đất tới khi thành phố lên đèn, thì tuyết lạnh đã trở thành nỗi ám ảnh. Mỗi người trong số họ đều biết rõ rằng những khu chợ ngoài trời là nơi “tàn phá sức khỏe và sắc đẹp của phụ nữ”. Các bệnh thận, phổi, khớp, đau đầu, ngoài da… là những căn bệnh thường gặp ở những phụ nữ kinh doanh tại đây. Thời tiết lạnh, cộng với độ ẩm thấp và không khí ô nhiễm vốn đặc trưng ở những nơi đông người, đặc biệt là vào mùa tuyết tan, khiến nhiều bệnh tật phát sinh. Điều đáng nói ở đây là khi ốm đau, không phải ai cũng có điều kiện đi khám ngay. Không biết tiếng Nga, không thông thạo đường phố, ngoại trừ đoạn đường từ nhà tới chợ, muốn đi khám, họ phải nhờ cậy tới dịch vụ thuê người phiên dịch và đưa tới bệnh viện. Có nhiều trường hợp, bệnh được phát hiện ở giai đoạn quá muộn, khó chữa trị.

Tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế đang đặt những bà chủ hàng trước muôn vàn những khó khăn và nguy hiểm. Người bản xứ thất nghiệp ngày càng nhiều khiến tệ nạn gia tăng và việc đi sớm, về muộn đang là nỗi lo thường trực, nhỡ chẳng may bị hành hung, bị trấn lột thì không biết hậu quả sẽ như thế nào.

“Chợ đuội” là cảnh thường thấy ở các khu chợ trong thời buổi khủng hoảng hiện nay. Thu nhập của người Nga càng giảm, đồng rúp mất giá và họ đang thắt chặt chi tiêu khiến nhu cầu tiêu dùng cũng giảm theo. “Trong hơn chục năm làm ăn tại Nga, chưa bao giờ có cảnh hơn hai chục ngày ngồi bán hàng mà chưa có ai đến mở hàng”, - một chị bán quần áo ở chợ 2000 tâm sự. Hơn nữa, thuế chợ lại tăng khiến nhiều bà chủ hàng đang phải xoay xở tìm cách “kiếm đủ tiền ăn và trả tiền thuê nhà là được”. Tại khu chợ Trerkizovski bán buôn ầm uất nhất Matxcơva, người bán hàng đứng ngồi “ngáp ngắn ngáp dài” chờ khách, còn những người khách từ các tỉnh xa tới thì phải “nâng lên hạ xuống” để chọn loại hàng nào giá rẻ nhất, hợp túi tiền người tiêu dùng, mới dám mua buôn.

Theo lời chị M bán hàng tại đây, những năm trước, từ tháng 9 trở đi, hàng áo rét đã bắt đầu “chạy”. Vậy mà từ cuối năm ngoái cho tới thời điểm vào xuân này, chị không thể thu đủ tiền để chi cho cuộc sống hàng ngày.

Trong thời điểm hiện nay, dường như quan niệm buôn bán cũng giống như người đi câu, lúc có khách lúc không, chẳng còn mang đầy đủ ý nghĩa vốn có của nó nữa. Khi đi câu, người ta biết chắc hồ có cá mới câu, còn hiện nay, những khó khăn của thời khủng hoảng khiến các bà chủ hàng khó có thể nhận định có cá để mà câu nữa hay không. Nhiều chị đã có kế hoạch trong năm học tới gửi con cái về Việt Nam để nếu có “thất bát”, thì bố mẹ cũng sẽ hồi hương mà không ảnh hưởng tới việc chuyển trường của con trẻ.

Tuy nhiên, trong câu chuyện tâm sự với chúng tôi, nhiều người phụ nữ kinh doanh ở Matxcơva vẫn nuôi hy vọng trong thời buổi khó khăn của nước Nga hiện nay, biết đâu một ngày nào đó cơ may sẽ lại đến với họ và ngày mai sẽ “tốt hơn ngày hôm qua”.

Làm bạn với cô đơn

Cô đơn – đó là khái niệm vẫn được dùng thường xuyên để nói về cuộc sống của nhiều người phụ nữ Việt xa xứ nói chung và trên đất Nga nói riêng. Người phụ nữ một mình một bóng, đi về lẻ loi dường như là cái gì đó rất bình thường ở đất này. Chị sang Nga làm ăn, chồng ở nhà chăm nom con cái; hoặc vợ chồng cùng sang Nga, nhưng sau một thời gian làm ăn ở đất khách, anh lại tìm thấy cho mình một “ý trung nhân” khác đáng yêu hơn, bỏ lại chị một mình; hoặc chị ra đi từ khi còn là cô gái 18 đôi mươi, nhưng mải mê làm ăn, rồi bỗng một ngày nhận thấy tuổi xuân của mình đã qua, muốn xây dựng gia đình thì đã quá muộn, bởi đã ở trong tình trạng “cao không tới, thấp không thông”… Có muôn vàn hoàn cảnh khác nhau, chẳng ai giống ai, nhưng tựu trung lại vẫn là ở hai chữ “cô đơn” mà người phụ nữ phải gánh chịu.

Có lần tôi được mời đến làm khách của 4 chị cùng một cháu gái nhỏ sống trong căn buồng rộng chừng 15m². Cả 4 chị đều là những phụ nữ cô đơn, “một mình một bóng”: một chị đã tốt nghiệp đại học ở lại làm ăn buôn bán, bị công việc lôi cuốn nên hình như không có thì giờ nghĩ đến chuyện chồng con; một chị đã từng lấy chồng Nga, nhưng anh ở tỉnh lẻ, không thể theo chị lên làm ăn buôn bán tại Mátxcơva nên họ chia tay và cô con gái nhỏ ở với chị. Hai chị còn lại ở độ tuổi trung niên, do hoàn cảnh khó khăn đã phải ra nước ngoài với hy vọng tìm kiếm một công việc nào đó như phụ bán hàng, làm “ô sin” để có thu nhập đủ lo cho con cái ở nhà có điều kiện đến trường. Căn buồng 15m² vừa là phòng ăn, phòng tiếp khách, phòng ngủ. Bếp là một khoảnh diện tích nhỏ ngay bên cửa ra vào đủ để đặt chiếc bếp điện. Sáng sáng, mỗi người mỗi việc, người đi chợ, người đi làm ôsin dọn dẹp nhà, trông trẻ. Chiều về lo cơm nước, xong xuôi mỗi người nằm mỗi góc trên những tấm đệm trải trên sàn nhà, ngủ li bì sau ngày lao động cực nhọc để rồi lại đón một ngày mới giống hệt ngày hôm qua với bao lo toan, trăn trở cùng sự đơn điệu. Họ cùng cô đơn, đến với nhau thứ nhất là để thuê một phòng ở cho đỡ tốn kém, thứ hai là để có chị có em, nương tựa vào nhau mỗi ngày cũng như khi gặp khó khăn. Ai cũng biết rằng niềm hạnh phúc của người phụ nữ là được làm vợ, làm mẹ, được chăm sóc gia đình. Nhưng niềm hạnh phúc đó dường như cũng là điều xa xỉ đối với nhiều người đàn bà ở xứ tuyết này.

Một ngày tôi tình cờ gặp lại cô bạn cũ từng làm phiên dịch cho chuyên gia Liên Xô trên công trường thủy điện Hòa Bình và sau đó sang Nga làm đội trưởng trong thời kỳ hợp tác xuất khẩu lao động. Cô gái vui vẻ, nhí nhảnh thuở nào nay đã là một phụ nữ với những nếp nhăn từng trải trên khuôn mặt đầy vẻ mệt mỏi. Cuộc đời bôn ba xứ người của Ng. quả thực là quá đau khổ. Cách đây 10 năm, chồng chị, một người chuyên buôn bán đường dài, bị bọn cướp giết trong khi đang áp tải hàng tới tỉnh xa. Từ khi chồng mất, Ng. vẫn ở vậy lo tiếp tục làm ăn, bởi theo chị, đã “dang dở” rồi, muốn “làm lại từ đầu” cũng không dễ dàng.

Có không ít những người phụ nữ tồn tại trong hoàn cảnh “đồng sàng dị mộng”, vợ chồng sống chung, nhưng tình cảm chẳng còn mặn mà như thuở ban đầu. Một trong những nguyên nhân của hiện trạng này phần lớn là do người chồng quá sa chân vào tệ nạn cờ bạc, khiến đồng tiền mà hai vợ chồng bao năm ki cóp cứ “đội nón ra đi”. Nghe câu chuyện của một người phụ nữ kể về người chồng của mình, trong thời gian chị về Việt Nam thăm con, đã nướng toàn bộ gia tài trị giá tới cả triệu đôla vào những sòng bạc, mà tôi thấy ớn lạnh, thương cho thân phận của những người phụ nữ như chị.
Thực vậy, để mưu sinh ở xứ người, phần lớn những người đàn bà đều phải trả giá, phải từ bỏ một cái gì đó trong cuộc đời mình để đánh đổi lấy mục đích mưu sinh.

“Liên minh tạm bợ” và nỗi bất hạnh của những đứa con

Năm nay mới 35 tuổi, nhưng chị đã 15 năm làm ăn buôn bán trên đất Nga. Sau khi sinh con đầu lòng, do bất hòa, vợ chồng chị li dị nhau và chị quyết định sang Nga làm ăn. Cũng như nhiều người phụ nữ Việt xa xứ khác, sau một thời gian chị đã tìm được cho mình một người đàn ông cùng chung lưng làm ăn buôn bán. Ở nơi này, người ta ít nói tới khái niệm “chồng”, mà đơn thuần chỉ là người “bạn trai” hay còn gọi nôm na là “bồ” cùng “góp gạo thổi cơm chung” và nương tựa nhau ở nơi đất khách mà thôi. Các đôi vợ chồng “hờ” thường rất minh bạch với nhau về tài chính. Bởi “liên minh” chỉ là tạm bợ, anh và chị đều là những người đã có vợ hoặc chồng và có cả những đứa con. Nhiều đôi may mắn không phải bận tâm về con cái, còn chị phải cùng người bạn chăm sóc cậu con trai của anh, trong khi con mình phải nhờ họ hàng ở quê nuôi nấng, bởi chồng chị cũng còn phải lo tìm cho mình một người đàn bà khác để xây dựng gia đình. Mặc dù đã ngót nghét chục năm chung sống cùng người bạn trai, giữa chị và anh đã có nhiều gắn bó, nhưng chị đã không thể sinh với anh một đứa “con chung” bởi còn chưa biết tương lai sẽ đi đến đâu, còn chưa biết liệu cậu con trai ở Việt Nam có chấp nhận người cha mới hay không.

Tuy nhiên, “con chung” cũng là vấn đề nan giải với không ít người. Khi nghe kể câu chuyện về một cặp vợ chồng “tạm bợ” muốn “cho không” cô con gái 2 tuổi vì anh chị quá khó khăn, không thể nuôi 2 đứa “con chung” đều sàn sàn tuổi nhau, mà nhiều người thấy ngậm ngùi, thương cho những đứa trẻ bất hạnh trót đầu thai vào một gia đình như vậy.

Mỗi người phụ nữ sống và làm ăn trên đất Nga là một số phận. Chẳng ai giống ai. Và có điều lạ lùng là họ đều chấp nhận hoàn cảnh, với niềm tin một ngày nào đó, mọi sự sẽ khác đi. “Có thể em sẽ tìm được người đàn ông trong mộng của mình ở tuổi ngũ tuần , - một người phụ nữ tuổi ngoài ba mươi mơ mộng nói, - và lúc đó em sẽ có gia đình để chăm sóc, có người để yêu thương”. Từ mơ ước đến hiện thực là cả một chặng đường dài, hy vọng với tấm lòng nhân hậu, sự chịu thương chịu khó, những người đàn bà xa xứ sẽ thực hiện được mơ ước của mình./.

Hải Hà

Nguồn:
http://www.mekongnet.ru/index.php?mod=News&sid=5315

[hungmgmi]

Sáng nay Hungmgmi mới đọc trên báo Lao Động bài viết của Võ Hoài Nam, cộng tác viên báo Lao Động từ Moskva nói về tình trạng bi đát của người lao động Việt Nam tại Nga. Đây cũng là lời cảnh báo đối với những ai có mộng sang Nga kiếm tiền trong thời điểm khủng hoảng hiện nay. Xin giới thiệu với các bác:

Nước Nga đi dễ, khó về

(Lao Động số 54 Ngày 12/03/2009 Cập nhật: Thứ Năm, 12/03/2009 - 8:37 AM)

(LĐ) - Có lẽ chưa có lúc nào người VN ở Nga mà cụ thể là tại Mátxcơva (Mát) lại làm ăn khó khăn như lúc này, bởi tình trạng khủng hoảng của nước Nga đã ảnh hưởng khá lớn đến cộng đồng người Việt.

Vậy mà trước dịp Tết cổ truyền Kỷ Sửu vừa qua, tại sân bay Domodedovo, chúng tôi vẫn bắt gặp từng đoàn hoặc tốp vài chục người ngơ ngác sang Nga. Họ hoặc là thợ may, hoặc là công nhân xây dựng hay đơn giản chỉ là người biết trồng trọt được đưa từ trong nước sang sau khi phải nộp khoản phí từ 30 - 40, thậm chí đến 60 triệu VND cho các Cty môi giới. Nhưng với tình trạng đổ sang ồ ạt gây quá tải như vậy, nước Nga hôm nay chắc chắn không thể là miền đất hứa.

Gióng chuông báo động

Tại chợ Vòm (chợ Cherzovski) vào những ngày tháng hai băng tuyết giá rét, chúng tôi bắt gặp khá nhiều người thất nghiệp lang thang tìm việc làm. Số đông bị chủ thải ra từ một số xưởng may, công trường, nông trại đơn giản vì không có việc hoặc vì xưởng tan bởi các nhà chức trách buộc đóng cửa do hoạt động trái phép (xưởng may đen). Họ phải tự kiếm việc làm dù là cửu vạn, quét dọn hay bưng bê cũng được, chỉ miễn sao có chút gì lót dạ và chỗ đặt lưng lúc thất cơ lỡ vận. Nhiều người lâm vào hoàn cảnh hết sức bi đát.

Không ít người trong tay không hộ chiếu vì chủ giữ, lúc xưởng bị vây ráp họ phải bỏ chạy tay không. Còn ai có giữ được hộ chiếu thì hộ khẩu lại hết hạn, coi như bằng không vì lấy đâu ra 800 đến 900USD mà đóng khẩu. Đã có nhiều người phải chạy ra bìa rừng bạch dương giữa mùa đông tuyết giá âm 10 độ C ẩn náu, rồi gọi điện cho người quen để kêu cứu và nhờ giúp đỡ.

Những bức xúc trên cũng đã được các anh chị làm báo người VN có tâm huyết nêu lên trong cuộc họp báo ở Đại sứ quán VN tại Nga ngày 17.2 vừa qua. Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh nhu cầu bức thiết là cần có những bài viết và lượng thông tin kịp thời đầy đủ, để cho bà con đang ở VN hiểu rõ thực tế khó khăn bên Nga, tránh tình trạng nộp tiền đi lao động ồ ạt qua các Cty môi giới không đáng tin cậy mà hậu quả cuối cùng chỉ là những mất mát khôn lường.

Anh Nguyễn Viết Lực - quê Hải Dương, làm thợ may ở một xưởng ngoại ô Mát buồn bã nói: "Bọn em muốn về VN, nhưng ngặt cái không có tiền để mua vé máy bay nên chưa biết làm thế nào? Còn việc thì không có mà làm. Biết bi đát thế này thì thà ở nhà kiếm ăn tháng 1 - 2 triệu đồng còn hơn!".

Chúng tôi gặp Lê Thị Bích - quê Thanh Hoá - một thợ may bị mất việc. Cô khóc lóc than thở: "Khổ lắm, đã hai tuần nay em phải ở tạm chỗ nhà hàng của người VN mình trong chợ này, mỗi đêm nộp cho họ 150 rúp (khoảng 4USD) để có chỗ mà ngủ. Nhưng cũng không có giường chiếu mà chỉ kê mấy cái ghế, lót bìa các tông, lạnh thấu xương. Muốn tắm rửa cũng không có nước, hôi hám, khó chịu mà không biết làm sao!".

Không chỉ các xưởng may đen gặp cảnh xui xẻo, mà các xưởng may trắng (hợp pháp) cũng lâm vào tình trạng dở cười, dở mếu. Lẽ đơn giản là hợp đồng với các chủ hàng bị đình trệ, rốt cục hàng may xong tồn đọng trong kho, không tiêu thụ được nên không có lương trả cho công nhân. Thật là bài toán khó giải.

Còn ở các công trường xây dựng, tình hình cũng tồi tệ không kém. Anh Xuân - một chủ thầu xây dựng quê Nghệ An đang điên đầu vì các công trình xây đã xong mà phía bạn vẫn chưa chịu thanh toán với đủ lý do, lý trấu buộc anh phải chạy vạy khắp nơi gom ít tiền tiêu vặt cho anh em cầm cự qua ngày. Anh Xuân than vãn: "Em chắc là thần kinh mất, muốn phát điên vì tiền. Cãi nhau với chủ tây um sùm mà họ có chịu thanh toán cho đâu. Lại phải giảm thợ chứ không thì chết cả nút".

Dẫu sao thì anh Xuân còn là ông chủ ít nhiều có trách nhiệm với thợ. Tình trạng chung của thợ may ở các xưởng, thợ xây ở công trường, thợ trồng cây ở nông trại mà chúng tôi tận mắt chứng kiến ở trong và ngoại ô Mát mà trong bài báo này chưa tiện nêu đích danh, đều là điều kiện ăn ở rất thiếu thốn, không đảm bảo sức khoẻ. Ăn uống không đảm bảo cả lượng lẫn chất. Ở thì không đủ ấm và sạch. Sinh hoạt văn hoá tinh thần không có. Tiền lương khi có, khi không mà không thì nhiều hơn. Công việc cũng nay có, mai nghỉ, chẳng biết tương lai sẽ như thế nào ngoài cái rõ nhất là chỉ thấy mất mát. Vậy thì "họ sang Nga để làm gì?" là câu hỏi chung của chúng tôi - những người VN đã sống và làm việc ở Nga nhiều năm.

Theo chúng tôi, đã tới lúc cần gióng lên những hồi chuông báo động khẩn cấp, cảnh tỉnh cho những ai còn mơ hồ hão huyền tưởng có thể làm giàu hoặc đổi đời ở nước Nga trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế trầm trọng này. Họ cần nhớ rằng, cái thời kiếm tiền dễ như trở bàn tay ở nước Nga thời thập niên 1990 đã qua lâu lắm rồi, còn bây giờ cần hiểu rõ thực tế kẻo chuốc vạ vào thân. Nhất là nếu đã định gửi gắm bản thân và tài sản của mình cho những Cty môi giới lừa đảo cả ở trong nước lẫn từ Nga về, thì bài học chắc chắn là "đi dễ, khó về" với cái giá vô cùng đắt.


Cảnh ăn ở nhếch nhác tạm bợ của người lao động VN tại một ký túc xá ở Mátxcơva.

Dòng chảy ngược

Trong hai ngày (16 và 17.2) vừa qua, đồng loạt một số chợ lẻ trong quần thể chợ Vòm đã đóng cửa quầy, công (container) bãi thị nhằm phản đối chủ chợ tăng thuế lên tới thêm 1.000USD. Đây là một việc làm xưa nay hiếm của tầng lớp bán hàng. Từ người Azerbaizan,Ukraina, Gruzia tới Trung Quốc, Ấn Độ,VN... đều tỏ thái độ không hài lòng với chính sách tăng thuế vô lý của chủ chợ. Sự việc trên cũng báo hiệu một thời kỳ hết sức khó khăn cho cộng đồng VN tại Mát, vốn mưu sinh chủ yếu bằng buôn bán lẻ.

Tranh thủ lúc không có khách, tôi ghé vào quầy bán áo da ở chợ KT của chị Trần Thị Kim Liên - người Hà Nội hỏi thăm. Chị ngậm ngùi:

- Thật chưa năm nào như năm nay, bọn em cứ phải lấy chi bù thu mà lỗ vẫn hoàn lỗ.

Vợ chồng anh Hoàng Triệu Cường - quê Nam Định, bán hàng kutka (áo khoác) tại chợ Âu - Á, cười gượng:

- Sáng dọn hàng ra tối lại bê vào, nhưng cứ đầu tháng đã phải lo móc hầu bao dồn tiền thuế. Không nộp là bị niêm phong quầy ngay, thật không biết tính sao?

Tôi quay sang hỏi thăm tình hình một soái (chủ lớn) chuyên đánh hàng áo da người Trung Quốc, tên Lí Xảo Xênh 44 tuổi, quê Quảng Đông, hiện đang kinh doanh tại khu vực chợ 2000, nơi tập trung nhiều người Trung Quốc buôn bán. Bằng thứ tiếng Nga bập bẹ, soái Lí đáp:

- Kém lắm, rất kém, hàng không bán được mà họ cứ nợ mãi (ý anh nói khách lấy hàng đã lâu mà chưa chịu trả tiền, thậm chí có nhiều người còn quỵt tiền rồi trốn luôn).

Trả lời câu hỏi của tôi về tình hình chợ búa, một nhóm bán hàng người Azerbaizan, Ukraina, Gruzia đang tụ tập trước dãy quầy vắng khách của họ ở chợ ACT, đồng thanh trả lời dấm dẳng:

- Ôi, chán lắm, tồi lắm khách đi đâu hết cả rồi (!?).

Mấy anh chị người quen cũng ở chợ KT vừa về thăm nhà từ Hà Nội, Nghệ An sang sau Tết âm lịch tâm sự rất thật:

- Tình trạng này thì bọn em phải cho thuê quầy tiếp, chứ thực tình oải lắm rồi. Mỗi tháng bỏ ra hàng mấy ngàn USD thuế quầy, mà không thu lãi được thì chắc phải bán cả nhà ở VN. Tiền bây giờ toàn phải gửi ngược từ VN sang, chứ đâu còn gửi xuôi từ đây về nhà được như trước nữa. Nhìn ra, đúng là toàn thấy biển rao cho thuê công, quầy, kho nhan nhản trên mục quảng cáo của mấy tờ báo cộng đồng bán ở chợ.

Nước Nga thời kỳ khủng hoảng kinh tế, mọi cái đều có thể từ có thành không. Đồng rúp mất giá liên tục so với USD, từ 24 rúp/1USD năm ngoái, nay tỉ giá đã trượt xuống 37 rúp/1USD, khiến dân kinh doanh dù lớn, dù nhỏ đều lao đao. Tình cảnh đó đã tác động không nhỏ tới bộ phận người VN ta làm ăn sinh sống ở đây. Đây cũng là một cảnh tỉnh để những ai đang xem nước Nga là "miền đất hứa" xem xét lại.

BOX tham khảo:

Một vài cảnh báo với người lao động

Chỉ nên ký hợp đồng với chủ là người Nga. Để hạn chế tối đa rủi ro xảy đến, người lao động (NLĐ) chỉ nên đi trong những trường hợp hợp đồng đó đã có xác nhận của đại sứ quán, vì đại sứ quán có trách nhiệm tìm hiểu kỹ về đối tác bên kia, kể cả điều kiện ăn, ở, sinh hoạt... Về phía DN XKLĐ, để hạn chế rủi ro - ngoài việc thông qua Đại sứ quán VN tại Nga để kiểm tra thì tốt nhất không nên ký hợp đồng với chủ người Việt, bởi hiện nay có rất nhiều DN rởm, không đăng ký với Nga, không có tư cách pháp nhân. (Đại sứ VN tại LB Nga Bùi Đình Dĩnh)

NLĐ nên thận trọng. Dù đi Nga hay bất cứ thị trường nào trong thời điểm này, NLĐ cũng nên thận trọng. Để được tư vấn về thông tin và tránh rủi ro, NLĐ có thể gọi đến số điện thoại đường dây nóng của cục để được thông tin chính xác - theo số điện thoại: 04.38249517. Để được tư vấn thông tin, NLĐ nối máy lẻ 512-513; liên quan đến các vấn đề xử lý hợp đồng, giải quyết quyền lợi, liên hệ máy lẻ 311-312-313; gửi đơn thư, khiếu nại về tuyển dụng, liên hệ máy lẻ 301-302-303-304. (Ông Đào Công Hải - Cục phó Cục Quản lý lao động ngoài nước).Ngọc Lan

[Đan Thi]

Cùng mạch với bài báo của Võ Hoài Nam trên "Lao động", hôm nay "Dân trí" (dẫn lại của "Người lao động") có một bài nữa

http://dantri.com.vn/c20/s20-315075/...nga-an-xin.htm

Quảng Bình:
Đưa người sang Nga… ăn xin
Mấy ngày qua người dân xã Đồng Trạch (Bố Trạch, Quảng Bình) xôn xao về một đường dây lừa đảo đưa người lao động sang Nga rồi bỏ mặc. Hầu hết các cô gái trẻ “mắc bẫy” phải sống chui lủi, đi ăn xin, sống lay lắt mong ngày về...

Các nạn nhân đang trình bày sự việc với PV

8 cô gái trẻ sa bẫy người cùng quê

Tiếp chuyện với chúng tôi trong căn nhà nhỏ ở xóm 4 (xã Đồng Trạch), ông Trương Tuấn kể lại: “Vào khoảng tháng 11/2008, ông Dương Tiến Lực (người cùng thôn) có con gái là Dương Thị Mai Phương và con rể tên Quốc đang sinh sống ở Nga thông báo tuyển lao động sang Nga làm việc tại công ty điện tử thuộc Bộ Quốc phòng Nga với mức lương 800 rúp/ngày. Lệ phí cho mỗi lao động trọn gói là 45 triệu đồng. Nếu lao động sang bên đó mà không có việc làm thì ông Lực sẽ mua vé cho về và hoàn trả toàn bộ chi phí, kể cả 45 triệu đồng đã nộp...”.

Tin vào lời của người cùng quê, 8 gia đình có con đang tuổi mới lớn đã vội làm hồ sơ, vay nóng tiền nộp đủ để hy vọng con cái sẽ đỡ đần được cho gia đình, cải thiện cuộc sống đang khó khăn.

Tám cô gái gồm: Trần Thị Hợi, Dương Thị Thùy Dung, Trương Thị Hương (con ông Trương Tuấn), Đỗ Thị Hồng, Dương Thị Ngọc Hà, Dương Thị Phượng, Dương Thị Thu Hoài và Dương Thị Hoa được đưa ra sân bay Nội Bài để sang Nga.

Sau chuyến bay dài, 8 cô gái xuống sân bay và được gia đình Dương Thị Mai Phương đón về. Sau đó, hai cô Dương Thị Thu Hoài và Dương Thị Hoa tách khỏi đoàn và đi đâu không rõ...

Ăn xin để sống

Thay vì vào làm ở công ty điện tử, 6 cô gái được đưa vào làm ở một xưởng may mặc nhỏ. Tuy nhiên, công việc ở đây cũng không nhiều nên có tháng các cô chỉ làm được tổng cộng một tuần. Hai tháng làm trong tình cảnh thiếu việc nên các cô không được chủ trả tiền công mà độ nửa tháng chỉ cấp cho 10 kg gạo.

Đến tháng thứ ba, họ lại phải chuyển công việc. Lần này, các cô được đưa vào làm ở một xí nghiệp mỹ phẩm cách chỗ ở khoảng một giờ rưỡi đi ô tô. Ở đây, các cô bị ép làm quần quật từ 6 giờ đến 22 giờ mới được nghỉ. Nhiều cô do ăn uống kham khổ, làm việc quá sức nên đổ bệnh. Mỗi khi như thế, ông chủ vẫn bắt làm việc với lời hăm dọa: “Nếu nghỉ sẽ đuổi ra khỏi chỗ ở”.

Cô Trần Thị Hợi cho biết: “Chúng tôi được chủ bố trí ở trong một căn phòng rộng chừng 6 m2, gồm 9 người. Toàn bộ đồ dùng như bát, đũa, xoong nồi nấu ăn đều phải tự mua sắm. Sang được mấy hôm thì trời lạnh, có hôm âm 36 độ. Mấy chị em mặc tất cả áo quần vào rồi ôm chặt lấy nhau nhưng vẫn rét run người...”.

Bốn tháng ở bên Nga, cả sáu chị em bị cảnh sát Nga bắt 2 lần vì ở “lụi”. Lần đầu cảnh sát cho về và thu hết hộ chiếu, phải nhờ người quen đi chuộc về với lệ phí 3.000 rúp/người (khoảng 1,5 triệu đồng). Lần thứ 2 cũng vậy, nhưng giảm xuống còn 1.000 rúp.

Làm được gần 2 tháng thì xưởng mỹ phẩm giải thể. Để có cái ăn, hằng ngày các cô phải ra chợ xin ăn. Nhiều người Việt thương tình cho tiền, gạo, thức ăn để sống qua ngày. Nhưng cũng có khi không xin được, các cô phải lấy cơm nguội, đồ thừa để ăn.

Cô Dương Thị Thùy Dung kể: “Chúng tôi liên lạc với vợ chồng cô Phương nhờ đưa về nước nhưng họ bảo muốn về thì nói người nhà gửi tiền qua mua vé mà về. Khi chúng tôi nói căng thì cô ta trở giọng dọa sẽ thuê người “xử” nếu chúng tôi không chịu nghe lời và gây ồn ào”.

Thấy tình hình như vậy, một số gia đình vay tiền gửi sang Nga để đưa con về. Bốn cô gái được gia đình gửi tiền sang nên đã về nước ngày 7/3. Riêng Trương Thị Hương tình cờ gặp được một người biết bố mình nên vay được tiền mua vé, còn Trần Thị Hợi phải nhờ đến Tòa án Nga làm thủ tục trục xuất (vì vợ chồng Phương không trả hộ chiếu). Đến ngày 20/3, cả hai cô mới về đến nhà.

Thách thức pháp luật

Theo ông Trương Tuấn, đã 4 lần ông gặp và nói chuyện khắc phục hậu quả với ông Dương Tiến Lực nhưng ông Lực đã chối bỏ trách nhiệm và còn thách thức sẵn sàng đi tù chứ không có tiền trả lại. Hiện các gia đình có con em bị lừa đã làm đơn gửi lên các cơ quan chức năng của xã và huyện Bố Trạch tố cáo hành vi của cha con ông Lực.

Theo Hoàng Hà
Người lao động

[phucanh]

Vnexpress vừa có thêm một bài viết về tình cảnh của người lao động Việt Nam tại Nga, càng đọc càng thấy đau lòng, xin đưa lên đây để cả nhà cùng đọc:

Những người Việt vỡ mộng khi lao động ở Nga

Lương không đủ sống trong khi ngày làm việc kéo dài 17-18 giờ, lại bị đe đóng thuế 33% trên tổng thu nhập, 67 lao động VN sang Nga sau ba tháng không chịu nổi điều kiện sống và làm việc hà khắc đã về nước trước hạn.


"Những tưởng ra đi để đổi đời, có tiền gửi về quê nuôi cha mẹ già, nào ngờ...", chị Phan Thị Hữu Thời, quê ở Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, bắt đầu câu chuyện với VnExpress.net hôm 31/3, một ngày sau khi đặt chân xuống sân bay Tân Sơn Nhất, trong những giọt nước mắt tức tưởi.

Giữa tháng 12/2008, Công ty xuất khẩu lao động thương mại du lịch Sovilaco đưa 81 lao động, chủ yếu sống ở miền Trung và Nam Bộ sang Nga để may công nghiệp trong thời hạn 3 năm. Cuộc tuyển chọn có đại diện của nước bạn. Theo Hợp đồng được ký kết giữa các bên khi người lao động đến Nga làm việc sẽ hưởng lương khoảng 400 USD một tháng và có thể đạt 500-600 USD nếu tăng ca, tay nghề cao.

Song, sang Nga, được đưa đến làm việc tại Công ty Deitrast, những người lao động Việt Nam mới biết điều kiện không phải như hứa hẹn.

Bất ngờ đầu tiên chính là nơi làm việc tại công ty Deitrast, thực chất là một nhà kho tồi tàn, bụi phủ bao quanh. Chị Thời nhớ lại, để có thể nhanh chóng bắt tay vào nghề may công nghiệp tại đây, các chị em phải thay nhau quét dọn, lau chùi, nam giới thì lo đóng lại các vật dụng nhà kho, sửa sang mọi thứ trong trọn tháng đầu tiên. Tuy nhiên, đó chưa phải là tất cả những khó khăn của lớp công nhân xuất khẩu sang Nga.

Chị Thời kể, điều khoản trong hợp đồng chỉ làm việc 8 tiếng và nếu tăng ca cũng không vượt 12 giờ một ngày. Song, thực tế các công nhân Việt phải gồng mình đến kiệt sức 17-18 giờ. Đáng buồn hơn, mức lương thụ hưởng chỉ có 100 USD thay vì lời hứa ban đầu của Sovilaco là 400 USD và lời khuyên nếu cố gắng làm việc, cộng với tay nghề cao, mức lương thụ hưởng có thể chạm mức 500-600 USD. "Mỗi tháng tôi nhận lương chỉ khoảng 100 USD để chi cho các khoản ăn uống và mọi chi tiêu khác", chị Thời cho biết.



Đại diện Sovilaco cho biết do vỡ hợp đồng với Nga nên lao động VN gần như bị "mang con bỏ chợ". Ảnh: B.H.

Trong chuyến sang Nga làm việc còn có cả chồng chị Thời là anh Hùng. Thất bại trong nhiều vụ làm ăn khiến hai vợ chồng chị quyết định đi xa tìm kế sinh nhai, song chưa thực hiện được đã phải lầm lũi trở lại vùng quê nghèo khó. Anh Hùng, chồng chị Thời cho biết, khó khăn ở xứ người dồn dập nhưng phía Nga còn yêu cầu phải nộp thêm 33% tiền thuế hàng tháng trên tổng thu nhập.

Anh nhớ như in cái cảnh đã trải qua 3 tháng vừa rồi, "cơm không đủ no, áo không đủ ấm, điều kiện sống chật vật khi 20 người dồn vào căn phòng 20m2 khiến chúng tôi hết sức bế tắc". Chưa kể, chủ còn hăm dọa, "nếu có xảy ra chuyện gì (tai nạn, ốm đau... - anh Hùng giải thích) thì phải tự lo liệu, không có bảo hiểm gì cả".

Không chịu nổi khổ cực, từng nhóm trong đoàn đã lần lượt về nước trước khi thời hạn kết thúc. Chuyến bay hôm đầu tuần đã đưa 26 người cuối cùng của nhóm xuất khẩu lao động sang Nga đợt này, hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất.

Sự bức xúc của những người lao động chưa hết khi về nước, Sovilaco chỉ thanh toán lại 1.800 USD trong tổng số 2.650 USD đã thu của người lao động. Theo chị Thu Thủy, quê ở Quảng Trị, thực hiện sai lệch hợp đồng về tiền lương, thời gian làm việc, tiền thuế... đã ký trước đó nên lẽ ra Sovilaco phải chịu hoàn toàn chi phí, chứ không phải chị tự trả phí máy bay lúc về như bị đơn vị dịch vụ xuất khẩu lao động này khấu trừ.

Chị Thủy cho biết, để có tiền sang Nga, chị đã phải chạy vạy vay mượn khắp nơi, nay đành cõng khoản nợ hàng chục triệu đồng để trả dần.

Trao đổi với VnExpress.net chiều 31/3, đại diện Sovilaco cho hay, do trục trặc từ phía đối tác Nga nên hợp đồng với người lao động đã không đúng như thỏa thuận.Việc đánh thuế 33% trên tổng thu nhập của công nhân là điều không có trong hợp đồng trước đó. Ngoài ra, nội bộ Deitrast lại có mâu thuẫn và hiện các thành viên công ty này đã mỗi người một ngã, bỏ mặc người lao động Việt Nam.

Sau khi biết tin phía Nga có vấn đề, Sovilaco có cử đại diện sang để giải quyết vụ việc. Tuy nhiên, người lao động quá bất mãn với cách quản lý của công ty, cùng với đồng lương mỗi tháng không như hợp đồng đã ký, cho nên họ cương quyết yêu cầu Sovilaco đưa về nước.

Như vậy sau khoảng 3 tháng sang xứ sở bạch dương tìm kế sinh nhai, 67 lao động đã trở lại quê nhà, 12 người tình nguyện ở lại Nga tiếp tục làm việc, 2 người bỏ trốn.

Đại diện công ty cho biết, mỗi người trở về được bồi hoàn 1.800 USD trong tổng số 2.650 USD Sovilaco đã thu của người lao động, sau khi đã trừ một số chi phí tổng cộng 700 USD bao gồm vé máy bay về nước, thủ tục xin visa... Những trường hợp còn lại, công ty đang thương lượng để thanh lý hợp đồng. Trong quá trình chờ để thanh lý, người lao động được Sovilaco trả tiền thuê nhà trọ ở TP HCM.

Bạch Hường

Nguồn: http://vnexpress.net/GL/Xa-hoi/2009/04/3BA0D842/

[chuvthanh]

Đọc mấy bài các bác dẫn ra trên diễn đàn và mở mấy đường dẫn tới các bài viết: chuyện người lao động tại Nga (thợ may, thợ xây dựng,...), chuyện bà con sinh sống và buôn bán tại Nga, chuyện chợ Vòm,..v..v... của mấy chú phóng viên (PV) nhà ta, thậm chí kể cả "phóng viên thường trực tại Nga", cần phải khẳng định rằng: tất cả đều sai thực tế tới trên 70%! đành rằng có mặt đúng và tốt là có tác dụng cảnh báo được mọi người là trên thực tế vẫn có những người môi giới hay chủ doanh nghiệp không tốt (chỉ là một số chứ không phải tất cả!)... Chẳng vậy mà mọi người thường truyền miệng ..."nhà văn nói..., nhà báo nói...phét!"...nên chuyện những sai sót chỉ là..."bệnh nghề nghiệp"!...dễ được "thông cảm"!?...
Với bà con ta sống nơi đất khách quê người, ngôn ngữ bất đồng, bản tính của bà con ta lại thiếu mạnh dạn tự tin...nên họ ít có điều kiện trực tiếp tiếp nhận được thông tin thực tế mà chỉ trông chờ vào các phương tiện thông tin đại chúng nhà mình (bằng tiếng Việt). Bởi vậy, đành rằng những sai sót "vô thưởng vô phạt" (vô hại) của các PV có thể dễ dàng bỏ qua, nhưng có những sai sót thật nghiêm trọng không thể tha thứ là mang lại cái nhìn lệch lạc cho mọi người để làm hoảng loạn những người trong cuộc, đôi khi làm mất cơ hội của bà con, có những lúc gây thiệt hại đáng kể cho cả khối cộng đồng hoặc tập thể lớn... Nghe đâu là các chú PV "thường trực tại Nga" nhà ta này thường chăm "ngồi thiền đan quạt" (bài bạc, tả lả,...), bài vở viết ra nếu có thực tế thì chỉ là "cưỡi ngựa xem hoa", còn là lượm lặt những thông tin què cụt rồi chắp nối lại theo cách suy diễn của mình! Các cơ quan bảo vệ pháp luật nước ta chỉ mới quy trách nhiệm được một số ít những sai sót cụ thể của các PV, còn những cái sai chung chung cảm như vô hình và mang lại những tại hại lớn nhưng "hơi bị" trừu tượng thì chỉ có số không nhiều những người "trong chăn" mới hiểu được!...xin hỏi các quý vị PV, lương tâm, trách nhiệm và danh dự của người cầm bút thời nay biến mất đi đâu cả rồi?!!!...
Xem ra những bài viết của các bác "PV không chuyên" và không lương cũng không nhuận bút (như của 3N nhà ta hay của một số web bên nay), lại sát thực tế, có lương tâm, lòng tự trọng, và trách nhiệm với bạn đọc hơn! Và cụ thể nhất là có tác dụng thiết thực hơn!….
…

chuvthanh viết

Em sang Nga từ thời nước Nga còn nằm trong LB Xô Viết... Hiện em vẫn còn đang "lang thang" tại Nga...Em từng là khách của 3N đã lâu, nay mới rón rén xin được nhập hội. Vậy em xin chính thức có lời chào các bác và xin được làm quen với các bác trong ngôi nhà 3N! Rất mong nhận được sự chỉ giáo từ các bác.

hungmgmi viết

Bác chuvthanh "lang thang" lâu quá nhỉ, bác có chuyện gì vui vui bên đó thì kể cho anh em nghe với.

Bác Hungmgmi àh, vì em "lang thang" bên Nga dài như vậy nên chuyện thì nhiều và dài lắm bác ạ, em chẳng biết bắt đầu từ đâu để kể cùng bác. giá mà có dịp nào đó được ngồi cùng bác để trao đổi chuyện em gặp, chuyện bác thấy ở bên Nga thì mới bõ xả cái sờ-trét bác nhể.

[hungmgmi]

Người Việt ở Nga thắt lưng buộc bụng

Trung tâm thương mại Tagansky Ryad ở Ekaterbinburg. Ảnh: Quang Vinh.

Hàng hóa ế ẩm khiến nguồn thu eo hẹp, nhiều người Việt Nam kinh doanh ở Ural, Nga, đang phải cố gắng tiết kiệm chi tiêu, thậm chí gửi vợ con về nước sống cho đỡ tốn kém.

Tại trung tâm thương mại Tagansky Ryad ở thành phố Ekaterbinburg, không khí nhộn nhịp mua bán không còn hiện diện trong những ngày này, khi khủng hoảng kinh tế toàn cầu quét đến cả những vùng xa xôi của Nga. Trong các quầy hàng rộng rãi, sạch sẽ, những người bán hàng Việt, Trung Quốc, Trung Á đang ngồi ngóng chờ khách hàng. Người mua thực sự là “thượng đế” trong thời buổi khó khăn.

Nguyễn Văn Chinh, quê Gia Lâm, Hà Nội, chuyên kinh doanh hàng vải Việt Nam, tâm sự: “Mọi năm tháng này làm ăn khá dễ dàng, vào mùa mà. Nhưng năm nay thì không, người dân đi chợ vẫn đông nhưng họ không có tiền hay sao, ít mua sắm lắm, chỉ ngắm thôi".

Chinh cho biết những người kinh doanh như anh hiện giờ kiếm được đủ tiền thuê chỗ trong chợ và tiền ăn tiền ở là may. "Tôi đã gửi vợ về nước để đỡ tốn. Các khoản chi được siết lại, không phải là tiết kiệm nữa mà là đại tiết kiệm”.

Anh Phạm Thụ, quê Hưng Yên, chủ quầy quần jeans, lý giải việc làm ăn chật vật là vì USD lên giá nhiều so với đồng ruble. Trước đây nếu anh bán được 100 ruble thì đổi được khoảng 4 USD, nay chỉ được 3. "Người Nga thời khủng hoảng cũng rành khảo giá, mặc cả, nâng lên đặt xuống. Cái quần nếu tôi phát ra 100 ruble thì họ chỉ trả 70 ruble, không bán thì thôi”", Thụ kể.

Kết quả là Thụ tạm thời nghỉ kinh doanh, cho thuê quầy lấy một khoản tiền đủ để sống tằn tiện và chờ thời. Thắt lưng buộc bụng là giải pháp trước mắt mà phần lớn những người kinh doanh Việt Nam ở Ekaterinburg chọn nhằm vượt qua cơn bĩ cực.

Thụ đã cho vợ và một đứa con về nước. Anh Lê Xuân Hào, quê Hà Tĩnh, kinh doanh ở chợ ngoài trời bên cạnh trung tâm thương mại cũng có kế hoạch “giảm biên chế gia đình”. Vợ và con anh sẽ về Việt Nam vài ba tháng, vừa nghỉ ngơi, thăm thú, vừa để tiết kiệm khoản chi tiêu đắt đỏ ở nước Nga.

Tiền công của người bán hàng thuê giảm từ 300 ruble mỗi ngày (tương đương 150.000 đồng) nay xuống còn 200, thậm chí 150 ruble. Chị Hồng Vân, đồng hương với anh Thụ, kinh doanh quần áo thể thao, tâm sự: “Đầu vụ bỏ vốn ra bao nhiêu nay chỉ mong thu về bấy nhiêu, không có lãi, mất công sức và lỗ tiền thuê chỗ. Trước khủng hoảng ba mẹ con tôi bán hàng thì ăn luôn ở căng tin của trung tâm thương mại, nay thì mang cơm đi, đỡ một nửa chi phí”.

Giảm giá mặt bằng kinh doanh cũng là biện pháp chống khủng hoảng mà người kinh doanh rất kỳ vọng. Ông Lê Quý Quỳnh, Tổng lãnh sự Việt Nam tại Ekaterinburg, cho biết thành phố này là trung tâm bán buôn của cả vùng Ural mênh mông. Hàng hóa từ Mátxcơva đổ về đây rồi tỏa đi các tỉnh, thành miền Đông nước Nga. Việc kinh doanh của 700 người Việt nơi đây trước khủng hoảng chỉ thua mỗi chợ Vòm, hơn hẳn các thành phố khác. Cũng vì thế mà giá mặt bằng tại các chợ, trung tâm thương mại, trong đó có Tagansky Riad, bị đẩy lên khá cao. Bây giờ khủng hoảng, người dân địa phương giảm mua sắm, bà con buôn bán chật vật, nếu các khoản chi không giảm thì khó bám trụ. Vai trò trung tâm bán buôn cũng vì thế mà sẽ suy giảm.

Mặc dù chưa thấy đáy của khủng hoảng, song không phải ai cũng chỉ nhìn thấy màu xám. Anh Việt, chị Vân khẳng định rằng đối với riêng họ cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2009 chưa nghiêm trọng bằng sự kiện tỷ giá USD so với ruble tăng vọt chỉ trong một ngày năm 1998. Hầu hết người kinh doanh Việt ở Ekaterinburg không nghĩ đến chuyện bỏ cuộc mà chấp nhận sự thử thách, coi đó là điều không thể tránh khỏi khi làm ăn ở thị trường Nga luôn luôn biến động.

Quang Vinh (từ LB Nga)
http://vnexpress.net/GL/The-gioi/Ngu...9/05/3BA0F269/

[Cuong]

hungmgmi viết

Tại trung tâm thương mại Tagansky Ryad ở thành phố Ekaterinburg, không khí nhộn nhịp mua bán không còn hiện diện trong những ngày này, khi khủng hoảng kinh tế toàn cầu quét đến cả những vùng xa xôi của Nga.

Tuy vậy cũng ở Tp. Ekaterinburg này có bác người Việt không chỉ đủ nuôi vợ con mà còn tài trợ cho các cụ CCB Nga sang Việt nam chơi mấy ngày vừa qua đấy chứ

[hungmgmi]

Đó là anh Vinh, em mới gặp mấy ngày qua anh Cuong ạ. Sáng nay, anh đã lái xe tiễn các cụ lên sân bay Nội Bài bay chuyến 11h. Em Gúc trên mạng thấy có bài viết về anh ấy tại đây:
http://www.tienphong.vn/Tianyon/Inde...43&ChannelID=6

[hungmgmi]

Báo BUỔI CHIỀU MOSKVA só ra hôm nay 23/5 đưa tin cảnh sát Nga vừa phát hiện ra 5 xưởng chuyên may quần áo rởm (gắn mác ngoại nổi tiếng) ở ngoại ô Moskva, thành phố Balashikha. Tại 4 xưởng có 227 công nhân Việt Nam và họ sống trong những điều kiện rất tồi tàn, mất vệ sinh. Vụ này có thể khởi tố hình sự.
Нелегальные мигранты шили нелегальные штаны
Нелегальные мигранты шили нелегальные штаны: Как шили-пошивали и жили-поживали прямо на фабрике

Как шили-пошивали и жили-поживали прямо на фабрике

В подмосковной Балашихе сотрудники Центра по борьбе с правонарушениями в сфере потребительского рынка провели проверку деятельности двух коммерческих структур. Возглавлял одну из организаций 42-летний уроженец Вьетнама, а другую - 56-летняя москвичка.
В ходе проверки сотрудники правоохранительных органов выявили 5 швейных цехов, на продукцию которых наносились названия известных торговых марок. В четырех цехах работали 227 граждан Вьетнама, проживавших прямо на фабрике в подсобных помещениях в антисанитарных условиях. В пятом цехе трудились 15 гастарбайтеров из Армении.
Кроме того, на территории фабрики сотрудниками милиции были выявлены: 34 гражданина Узбекистана, 22 гражданина Киргизии, 1 гражданин Таджикистана, которые также незаконно проживали в производственных помещениях.
Все нелегалы дактилоскопированы, сфотографированы и переданы для дальнейшей проверки сотрудникам Федеральной миграционной службы. На оборудование, использовавшееся в производстве, наложен арест. Решается вопрос о возбуждении уголовного дела. Проводится дальнейшее расследование, сообщает пресс-служба ГУВД по Московской области.
http://www.vmdaily.ru/article.php?aid=77417

[Mien trung]

Cư dân cuối cùng của ốp Sài Gòn
[17.09.2012]

Bút ký của Châu Hồng Thuỷ
Lời tác giả: Bài này viết từ năm 2007. Nay tìm lại được, đưa lên để nhớ lại một thời


Nghe tên Ốp (Ký túc xá) Sài Gòn cách đây đã gần chục năm, nhưng mãi tới tận đầu năm 2005, lần đầu tiên tôi mới có dịp đặt chân đến. Người nhà tôi gửi quà từ Việt Nam sang. Dịch vụ phía đầu Matxcơva gọi điện nhắn tôi đến Ốp Sài Gòn để lấy. Lần thứ hai tôi đến ốp Sài Gòn, cuối tháng 5 năm 2006 vừa rồi, cũng là lần cuối cùng, do liên quan đến nhân vật của câu chuyện mà tôi sắp kể dưới đây.



Ốp Sài Gòn nằm trên đường Pervaia Mashinostroenhia, gần Metro Đubrovka, nơi có nhà hát, hồi Tháng Mười năm 2002, lúc đang diễn vở "Nord - Ost" thì bị bọn khủng bố gây ra vụ bắt con tin chấn động thế giới.

Tra bản đồ, tôi tìm đến ốp cũng không khó lắm. Ốp Sài Gòn gồm ba tòa nhà 5 tầng liền nhau trên cùng một dãy phố, gọi là Đôm 10, 12 và 14. Người ta hẹn tôi nhận quà ở quán Karaoke dưới tầng hầm Đôm 14. Nhận xong tôi về luôn, không buồn đi dạo các tầng và các Đôm bên cạnh xem mọi người sống ra sao, vì cũng chẳng quen ai ở đó mà thăm thú. Vả lại, các ốp người Việt ở Matxcơva, ốp nào chả giống nhau, chẳng có gì lạ cả. Có điều, tôi nghĩ, tay nào làm chủ Ốp Sài Gòn giàu phải biết. Ốp này to gấp ba lần những ốp bình thường khác.

Vì sao gọi là Ốp Sài Gòn, tôi chưa thấy ai giải thích rõ ngọn ngành. Người thì bảo, có tên ấy vì hình như chủ ốp là người Sài Gòn, người thì bảo đơn giản ốp cần một cái tên, người ta thường lấy tên Hà Nội, hoặc Sài Gòn đặt cho một ốp ở, hoặc một nhà hàng nào đó. Lại nghe nói, tên người chủ ốp là Cường Bún, bởi có một thời anh ta làm bún. Với cộng đồng đông đảo người Việt ở Matxcơva, nghề làm bún có một thị trường tiêu thụ lớn, nhanh hốt bạc. Sau, anh Cường đứng ra thuê Ốp, rồi cho bà con người Việt thuê lại làm chỗ ở. Phải nói chủ ốp có mối quan hệ khá vững chắc thế nào đó, nên ít khi ốp bị OMON đến khám xét, bắt bớ. Năm 2003, trong lúc nhiều ốp của người Việt như Đôm 38 trên đường Kraxnobagatưrxkaia, Ốp Xokol 5 và 6 ở ngõ Pervưi Baltikxki, Ốp An Đông 2 ở ngõ Miotđovưi, Ốp Aviamatornaia… lần lượt bị vỡ trong chiến dịch của thành phố tảo thanh các ốp cho người nước ngoài thuê, thì Ốp Sài Gòn vẫn bình yên.

Tất cả các ông chủ của các Chợ, các Ốp, các Trung tâm thương mại tôi đều biết, nhưng chủ Ốp Sài Gòn thì chưa gặp bao giờ, bởi anh ta hầu như không quan hệ với các đơn vị của cộng đồng, cũng chẳng bao giờ xuất hiện trong các sinh hoạt chung do Sứ quán, do các Trung tâm, các Hiệp Hội của người Việt Nam tổ chức. Mãi đến khi Ốp Sài Gòn “bị cướp” cuối năm ngoái, mới nghe nói chủ ốp chạy lên nhờ Sứ quán và Hội người Việt can thiệp giúp. “Bị cướp” là từ khẩu ngữ mà người Việt ở Nga hay dùng để chỉ một chợ, một ốp của ai đó đang quản lý, bị người khác tranh mất bằng cách trả giá thuê cao hơn. Nghe đồn, Ốp Sài Gòn bị một người Tây “cướp”, nhưng thực chất, mấy ông chủ “Cộng” đứng đằng sau. Không rõ thực hư thế nào. Nhưng chuyện Cường Bún bị mất ốp là có thật.

Lẽ ra, câu chuyện mà tôi kể có liên quan đến nhân vật dưới đây, chỉ cần nhắc tới Ốp Sài Gòn vài ba câu là đủ. Nhưng thưa độc giả, câu chuyện xảy ra trong hoàn cảnh đặc biệt, đúng vào lúc Ốp Sài Gòn “bị vỡ”. Vào thời điểm ấy, ngày Mồng 1 tháng Năm năm 2006, Ốp Xalut 2 của Bến Thành cũng cùng chung số phận. Bây giờ cả Bến Thành và Sài Gòn đã đi vào quá khứ. Tôi muốn nhân câu chuyện này, ghi nhận tên tuổi Bến Thành và Sài Gòn trong lịch sử của cộng đồng.

Cách đây hơn chục năm, Liên Xô trải qua cơn chính biến, rồi tan vỡ. Nước Nga khủng hoảng toàn diện, các nhà máy, trường học thiếu tiền, nên họ mới cho người Việt thuê các Ký túc xá, những nhà xưởng xây dựng cách đây dăm bảy chục năm, cũ nát xập xệ, sửa sang qua loa rồi để làm nhà ở. Giờ thì họ đã ổn định kinh tế, đã thừa tiền nên đòi nhà để xây dựng lại. Vả lại, nhà quá cũ nát, để làm chỗ ở nguy hiểm đến tính mạng người thuê. Nhỡ có chuyện gì xảy ra, thì chủ nhà máy, hiệu trưởng nhà trường ra toà như chơi, chả ai dại gì mà cho thuê nữa. Cánh Ban quản trị mới của Ốp Sài Gòn, thay Cường Bún quản lý được mấy tháng, cũng đành ngậm ngùi trước quyết định của chính quyền thành phố. Hàng mấy nghìn con người ở hai Ốp Sài Gòn và Bến Thành, không hiểu bằng cách nào, chỉ trong vòng mấy ngày đã nhanh chóng tìm được chỗ trú thân trong cái thành phố có giá nhà thuê đắt đỏ nhất thế giới này?

***

Một ngày cuối tháng Năm, năm 2006, có một người đàn ông gọi điện đến Văn phòng Hội người Việt Nam tại LB Nga, đề nghị Hội cứu giúp một cô gái có đứa con nhỏ hơn một tháng tuổi ở Ốp Sài Gòn đang trong tình trạng “sống dở chết dở”. Chúng tôi ngạc nhiên, bởi bà con người Việt đã dọn đi hết theo lệnh của thành phố cách đây đã gần một tháng. Người ta đã cắt hết hệ thống điện nước, cho thợ tháo dỡ các cửa kính, chuẩn bị cho nổ sập cả ba tòa nhà. Làm sao có chuyện cho phép ai ở lại trong ốp được?

Bên kia đầu dây, người đàn ông tự xưng là Thanh đã kể cho chúng tôi đầu đuôi câu chuyện:

Cô gái đang ở Ốp Sài Gòn tên là Nguyễn Thị D. Không rõ quê cô ta ở đâu, vì anh cũng chỉ là khách đến chơi với người quen ở Ốp Sài Gòn tháng trước, nghe kể lại hoàn cảnh cơ nhỡ của cô ta. D. sang Nga mới được hơn một năm, làm thợ may cho một ông chủ người Việt ở ngoại ô Matxcơva. Xưởng may mở lậu, bị công an đập lên đập xuống mấy lần, phải chuyển hết chỗ này đến chỗ khác. Hơn một năm làm ở xưởng may, không được một đồng nào, lại mang cái bụng to tướng về Matxcơva. Về Mat, cô đi bán thuê hàng khô cho một chủ người Việt. Lúc sắp đẻ, cô được một anh lái tắc xi người Cămpuchia gốc Việt tên là Leng chở giúp đi bệnh viện. Sinh con xong, không biết về đâu, lại gọi điện nhờ đến anh ta lần nữa. Cô bảo Leng chở về ngoại ô, nơi có xưởng may. Theo lời kể của cô, anh K. làm cùng xưởng may với cô là cha của đứa bé. Gọi điện cho K ra đón. Anh ta trả lời: chắc gì đứa con trong bụng là của mình, rồi tắt máy. Cũng không thể vào xưởng, vì có mấy ông Tây canh gác rất ngặt. Nội bất xuất, ngoại bất nhập. Cũng may, Leng là người tốt bụng, anh ta chở D. về Ốp Sài Gòn. Vợ chồng Leng cho mẹ con cô tá túc trong căn hộ một buồng chật chội của gia đình họ. Mới được một hai tuần thì ốp vỡ. Mọi người bỏ ốp đi hết. Vợ chồng Leng cũng phải đi tìm nơi ở nhờ bạn bè, không thể mang theo mẹ con cô đi được. Đã một tháng nay, mẹ con cô không biết đi đâu, sống trong cảnh ốp hoang tàn, không có điện, không có nước, không tiền ăn. Cánh thợ người Tatdich đang làm nhiệm vụ tháo dỡ các cửa kính của tòa nhà, đã dỡ hết mấy trăm phòng, riêng chỗ mẹ con cô đang ở, họ thương cháu bé, sợ cháu bị lạnh sẽ dẫn đến viêm phổi nên chưa phá. Thỉnh thoảng, họ mang cho cô một cái bánh mỳ, một bình nước. Cô đi nhặt giấy báo, bìa carton trong ngôi nhà hoang để đun nước nóng rửa cho con. Những người trong Ban quản lý dự án xây dựng nhiều lần đến đuổi mẹ con cô, vì sắp đến ngày nổ mìn đánh sập ngôi nhà. Cô cứ đánh bài lỳ, vì chẳng biết đi đâu. Một vài người Việt sống ở Ốp Sài Gòn cũ, thỉnh thoảng đến cho cô một ít thực phẩm, nhưng chẳng ai dám đem mẹ con cô về để cưu mang. Có người bảo cô cho đứa con đi, họ sẽ cho cô một ít tiền để sống. D. nhất định không chịu, bảo cả hai mẹ con sẽ chết cùng nhau ở ốp này. Cô ta thì không nói làm gì, nhưng còn cháu bé mới hơn tháng tuổi, sống trong cảnh tăm tối không điện nước, ốp hôi thối, không chóng thì chày sẽ chết vì lạnh, vì nhiễm độc. Đề nghị các anh trong Hội hãy cứu lấy đứa bé.

Nghe kể, Nguyễn Anh Tú, Quyền chánh văn phòng Hội bảo anh Thanh, trước mắt hãy tạm thời giúp mẹ con cô bé chỗ ăn ở một vài ngày, văn phòng sẽ báo cáo với Lãnh đạo Hội và Ban Công tác cộng đồng Đại sứ quán giải quyết về mặt lâu dài. Anh ta giãy nảy từ chối, với lý do nhà cũng đang rất chật…

Nhận được tin, Ban Thường vụ Hội chỉ đạo cho Văn phòng Hội báo cáo với Ban Công tác Cộng đồng Đại sứ quán. Buổi tối hôm đó, anh Lê Minh Dần, thường trực Ban công tác Cộng đồng đã cùng cán bộ phòng Lãnh sự đánh xe đến ốp Sài Gòn xem rõ thực hư. Trở về, anh bảo ở đó không tìm thấy một người nào cả. Hôm sau, người đàn ông tên Thanh lại gọi điện giục văn phòng Hội đến cứu mẹ con cô gái. Anh khẳng định: “Chuyện tôi kể là có thật. Cả ba toà nhà 5 tầng rộng mênh mông, hàng mấy trăm phòng, không có điện đóm, làm sao các anh thấy được. Ngày mai, tôi sẽ đón các anh đến Ốp Sài Gòn, chỉ tận phòng cô D. đang ở để thấy cảnh thương tâm của mẹ con cô ấy…”

Ngay sáng hôm sau, tình cờ chúng tôi đọc báo điện tử của Đài phát thanh Maiak, thấy có đăng bài của Phóng viên Pavel Novikov: “Chiến dịch kiểm tra người nước ngoài sống bất hợp pháp”. Lần đầu tiên, cảnh sát Nga đưa vào sử dụng loại xe gazel được trang bị đầy đủ máy móc hiện đại và kết nối trực tiếp với trung tâm dữ liệu nhằm xác định nhanh chóng mức độ hợp pháp của các công dân nước ngoài đang sinh sống tại Nga. Những người sống bất hợp pháp sẽ được lọc ra nhờ “phòng thí nghiệm di động” này. Nó cho phép kiểm tra việc đăng ký tạm trú của người qua lại ngay trên đường phố, trong trường hợp cần thiết có thể tiến hành lấy vân tay, chụp hình và đưa vào cơ sở dữ liệu hồ sơ của những người vi phạm. Vào lúc nửa đêm ngày 21 tháng 5, cảnh sát phối hợp với Sở ngoại kiều Matxcơva cùng hơn 20 lính đặc nhiệm (OMON) đã bất ngờ xuất hiện tại các ký túc xá trên đường Mashinostroyenya số 1, trong đó có Ốp Sài Gòn, bởi trước đó đã có thông tin về việc có hơn 50 người nước ngoài sống bất hợp pháp tại địa chỉ trên. Hơn 10 người Việt đã bị bắt. Họ lần lượt bị đưa vào trong xe gazel, bị chụp hình, lấy vân tay. Thời gian dành cho việc này là 2 phút cho một trường hợp. Sau đó máy tính lập tức truyền tải hồ sơ của những người vi phạm đến trung tâm dữ liệu. Hoá ra, trong những ngôi nhà bỏ hoang đó vẫn còn những người sống lẩn lút. Chúng tôi tự hỏi, không biết mẹ con cô D. có bị bắt hay không. Gọi điện hỏi anh Thanh, được biết cảnh sát không ngờ đến trong khu Đôm 10 hôi thối ấy có người còn đang ở, nên họ bỏ sót mẹ con D. Vậy là cho đến lúc này, họ trở thành cư dân cuối cùng của ốp Sài Gòn còn sót lại.

Trước khi đến ốp Sài Gòn lần thứ hai, anh Lê Minh Dần gọi điện đến các chủ Ốp, kể về tình trạng của mẹ con cô gái, đề nghị giúp cho họ một chỗ ở tạm thời, thậm chí ở “hành lang” cũng được. Các chủ ốp đều từ chối với lý do không còn phòng trống và “đá” ngược “quả bóng” về Văn phòng Hội. Thuyết phục một hồi, Ốp Sông Hồng 1 nhận cho mẹ con cô tá túc với điều kiện chỉ cho ở một tuần. Anh Dần bảo chúng tôi, trước mắt cứ đưa mẹ con cô ấy thoát khỏi ngôi nhà ô nhiễm đó để bảo vệ sức khoẻ của cháu bé, chuyện lâu dài sẽ tính sau.

Việc của tôi ở Văn phòng Hội là làm tạp chí, chứ không phải giải quyết những vấn đề thường nhật. Với chức năng của người làm báo, tôi đi theo anh Dần và Tú để tìm hiểu sự tình. Chúng tôi đến Đôm 10 Ốp Sài Gòn vào lúc nhập nhoạng tối. Nếu không có anh Thanh chỉ dẫn, không thể tìm ra căn phòng mẹ con cô gái đang ở.

Đập vào mắt chúng tôi là cảnh tan hoang của những ngôi nhà trống. Mấy nghìn cư dân của Ốp Sài Gòn quẳng lại bao thứ không thể mang theo: Quần áo cũ, giường tủ, xoong nồi, bát đĩa, bếp điện, thậm chí cả tủ lạnh... Mùi hôi thối bốc lên thật khó tả. Căn phòng mẹ con cô D. nằm ở ngay tầng một. Qua ánh nến leo lét, chúng tôi có cảm giác như mình đang ở dưới âm phủ. Những con chuột to bằng bắp chân chạy đuổi nhau kêu chí choét như ở chỗ không người. Anh Thanh kể, có hôm chuột nhảy qua người cháu bé, còn để lại vết xước trên mặt. Nguyễn Cao Cường, sinh viên năm thứ tư Trường Y khoa Matxcơva nhanh chóng khám cho cháu bé. Nghe hơi thở của cháu có tiếng khò khè, chúng tôi quyết định gọi xe cấp cứu chở cháu đi bệnh viện. Lúc xe 03 đến, cũng là lúc người quản lý và bảo vệ xuất hiện. Họ mừng vì cuối cùng mẹ con cô D. đã rời khỏi ốp Sài Gòn, người mà họ bao ngày đuổi đi không được, gọi công an điệu đi thì không nỡ.

Hình như Trời bao giờ cũng có quy luật bù trừ. Trong hoàn cảnh khốn khổ ấy, đứa trẻ có khả năng đề kháng cao, tưởng bị bệnh phổi, nhưng hoá ra không việc gì. Sau khi nằm viện hai ngày, mẹ con D. được chở về Ốp Sông Hồng ở tạm. Nhưng đây là ốp hạch toán kinh doanh, nên chủ ốp đòi phải nộp tiền mới được tiếp tục ở. Hội người Việt Nam lại phải ứng ra ba tháng tiền nhà mang đến, đợi khi cháu bé cứng cáp rồi tính giúp cho mẹ con cháu về Việt Nam sau.

Thưa các bạn, lúc ban đầu, tôi chỉ ý định viết về mẹ con cô D., "cư dân cuối cùng của ốp Sài Gòn". Nhưng lại thêm một sự việc bất ngờ xảy ra, khiến câu chuyện liên quan đến Ốp Sài Gòn vẫn chưa đến hồi kết thúc. Và D. cũng chưa phải là nhân vật cuối cùng. Ngày 18 tháng 6, Nguyễn Anh Tú lại nhận được điện thoại kêu cứu của một cô gái tên là Hoàng Thị H. Cô bảo đã nằm ở Nhà Hộ sinh số 18 của Thành phố gần chục ngày chờ đẻ, vì không có tiền nộp cho bác sĩ, cô bị đuổi ra khỏi bệnh viện, lại phải quay trở ốp Sài Gòn. Ngày hôm sau, chị Xô, một người chuyên bán hoa quả rong ở Chợ Vòm, dẫn H., cô gái có cái bụng to tướng đến Văn phòng Hội với lá đơn kêu cứu. Xin kể lại theo lời khai của cô gái ấy:

Hoàng Thị H, người Nùng, sinh năm 1978 ở Hà Quảng, Cao Bằng. H. đã có một đời chồng và một đứa con 5 tuổi. Vợ chồng ly dị nhau từ khi đứa con mới lên ba. Cô sang Nga theo con đường dịch vụ, với lời hứa sang để bán hàng cho chủ. Sang đến nơi thì bị bắt làm nghề bán dâm tại Sauna (Nhà tắm hơi) ở khu chợ Công Xanh. Được hơn một tháng thì có người tên là Đ. chuộc ra, đưa về sống ở Kờva (căn hộ). Nghe anh ta nói quê ở Hải Phòng. Hỏi làm nghề gì, thì anh ta bảo cô không cần biết cho mệt, chỉ biết anh làm nghề tự do là đủ. Đ. bảo đã có vợ và hai con gái. Vợ chồng cũng đã ly dị. Khi biết H. có thai, anh ta bảo cứ để sinh cho anh ta một đứa con trai. Khi đi siêu âm, nghe báo sẽ sinh con gái, mặt anh ta có vẻ không vui. Đ. bảo đi thành phố xa vài hôm, rồi không thấy về nữa. Điện thoại cầm tay của anh ta từ bấy đến giờ cũng không liên lạc được. Không hiểu anh ta gặp chuyện gì bất trắc, hay bỏ rơi cô. Đ. đi rồi, trong túi H. còn 700 rup. Chủ nhà đến thu tiền thuê nhà hàng tháng, không có tiền, bị đuổi ra khỏi nhà. Ngồi co ro trong đêm lạnh ngoài bến xe, sáng ra gặp một người Việt Nam, mừng quá cô liền bám theo nhờ giúp đỡ. Anh ta bảo đang vội đi chợ, ghi cho cô địa chỉ Ốp Sài Gòn, dặn cứ chìa tờ giấy nhờ tắc xi chở đến đó.

Đến Ốp Sài Gòn trong lúc mọi người đang lục tục tìm nhà nơi khác, nhiều phòng bỏ trống, H. ở luôn trong đó. Chăn đệm thì không thiếu, vì người ta vất lại rất nhiều. Tuy vậy, vẫn phải ở lén lút, vì người Tây quản lý ốp vẫn cứ thu tiền những ai còn ở lại. Đêm ngủ trong phòng, sáng dậy cuộn chăn đệm giấu đi một chỗ. Điện, nước lúc này cũng đã bị cắt. Thế nhưng, không chỉ có mình cô ở lại. Cô thấy những đôi vợ chồng nghiện, có con nhỏ dặt dẹo, không biết đi đâu, cũng sống vạ vật trong ốp. H. nghe đồn có một cô gái đẻ đứa con mới mấy ngày, còn đang ở lại trong ốp, cô cũng không biết mặt, và cũng không biết cô ta sống ở phòng nào. Có người bảo H.: "Mấy hôm nữa, chắc mày cũng giống như cảnh con bé ấy "(Chính là cô D. mà tôi đã kể ở trên). Đêm 21 tháng Năm 2006, khi OMON vào khám ốp, có cả phóng viên truyền hình đi kèm. Họ quay cô rất kỹ, nhưng không bắt đi, vì bụng to vượt mặt. Một số người bị bắt, sáng hôm sau lại thấy được thả về. Sau vụ ấy, ông Tây quản lý ốp bảo “cánh vô gia cư” mỗi người nộp mấy trăm rúp, sẽ cho chuyển sang ở Đôm 6. Đôm 6 cách Ốp Sài Gòn mấy chục mét, cũng trong tình trạng nhà hoang, chuẩn bị phá đi xây lại. Ở đó chỉ còn cánh thợ người Tát dich ngủ buổi tối, hàng ngày sang Ốp Sài Gòn phá cửa kính và thu dọn. Không có tiền nộp, H. vẫn cứ liều sang Đôm 6, tìm một phòng trống ở tầng ba ngủ lại. Nghe người ta mách, cô lang thang đến Chợ Asean của người Việt tìm người giúp đỡ. Mọi người góp nhau lại cho cô được hơn 500 rup. Có người thương tình, mách cô nhờ dịch vụ đưa vào nhà hộ sinh, vừa có chỗ ăn ở tạm thời, vừa có chỗ yên tâm khi sinh nở. Cô đặt Hộ chiếu, vay một người tên là T. một nghìn rúp, lấy tiền đưa dịch vụ vào bệnh viện. Người ta đưa cô vào nhà hộ sinh số 18. Được khoảng một tuần, một bà bác sĩ gọi riêng cô ra. Biết cô không hiểu tiếng, bà ta ra dấu tay đếm tiền, rồi viết ra giấy con số 2000. Không có tiền nộp, bà ta sai người đến lột chăn đệm giường cô và đuổi ra khỏi Nhà Hộ sinh. Mấy hôm nay, cô lại về Đôm 6 cạnh Ốp Sài Gòn. Sắp đến ngày đẻ rồi mà trong túi chẳng có tiền.

Những lời kể của hai cô D. và H. về hoàn cảnh gia đình, về quá trình dẫn họ tới bước đường cùng, có thật sự hay không, cũng chưa thể tin ngay được. Nhưng điều hiển nhiên trước mắt, là một cô gái với đứa con nằm trong ốp hoang tàn hôi thối; một cô gái với cái bụng vượt mặt, đôi chân đang xuống máu như phù sắp đến ngày sinh nở, thì không phải nghi ngờ. Trong tay H còn có tờ giấy nhập viện ngày 08, ra ngày 18 tháng 6. Ai cũng biết Nhà Hộ sinh số 18 nổi tiếng về chuyện các bác sĩ vòi tiền dân Châu Á. Mặc dù H. đã mất một nghìn rup ban đầu để được nhận vào nằm chờ đẻ, nhưng sau không có tiền cho Bác sĩ trực tiếp theo dõi hàng ngày, bị bà ta đuổi khỏi Nhà Hộ sinh, là chuyện không có gì lạ cả. Chỉ buồn một điều, có những bác sĩ đã đánh mất lương tâm nghề nghiệp bởi đồng tiền. Thời Xô viết ngày xưa, đâu có vậy.

Hội chỉ là nơi tư vấn giúp đỡ, chứ không phải là cơ sở từ thiện có điều kiện giúp hết cho mọi trường hợp cơ nhỡ. Chúng tôi chỉ dẫn cho cô sang phòng Lãnh sự, rồi Ban Công tác Cộng đồng. Mấy tiếng sau, lại thấy cô trở lại. Cô chìa ra mảnh giấy có ghi Địa chỉ Văn phòng Hội người Việt, bảo có một người ở Phòng Lãnh sự giới thiệu cô sang đây nhờ giúp đỡ. Hoá ra họ đá ngược quả bóng về Văn phòng Hội. Đành phải tìm cách khác. Hội người Việt Nam tại LB Nga cấp cho cô một giấy giới thiệu đến các TTTM xin giúp tiền để đi viện. Chỉ đi một vòng ở chợ Vòm thuộc khu vực quản lý của TTKTTM Quốc tế, cô đã được bà con cho số tiền ngoài sức tưởng tượng: đủ để đi viện và có thể mua vé máy bay về nước khi con cứng cáp.

Nhờ có sự xoay sở của chị Xô, người bán hoa quả ở chợ Vòm, H. được một người đang sống ở căn hộ cho trú tạm trước khi đi bệnh viện. Nhưng được vài ngày, họ lại giục cô phải đi tìm nơi khác, với lý do vợ họ sắp sang, cô ở như thế không hay cho họ. Cũng có thể họ ngại cô sắp đến ngày sinh nở, rách việc cho mình. Thế là cô lại chạy đến Văn phòng Hội kêu cứu. Rồi cô ngồi lỳ ở đó, bảo không biết về đâu. Nhìn bộ dạng của người sắp đẻ, chúng tôi lo quá. Nhỡ cô ta đẻ rơi ở ngay đây thì bất tiện. Đành gọi cho Ông Lò Văn Xanh, Ủy viên BCH Hội người Việt, kiêm Chủ tịch Hội Y dược. Hội Y dược liền cử hội viên Phùng Duy Hoàng Sơn, sinh viên Trường Đại học y khoa đến. Sơn giúp chúng gọi xe cấp cứu 03, rồi anh cùng theo xe đưa cô đi bệnh viện.

Phải giải quyết những chuyện bất đắc dĩ như thế, chẳng ai muốn cả. Ngay một vài người trong BCH Hội thiếu thiện ý, đã bảo Văn phòng Hội là nơi đỡ đẻ. Nghe nói thế, thoạt đầu cũng thấy nóng mặt, nhưng nghĩ đi nghĩ lại, chẳng trách làm gì. Hai vụ trên, chỉ là việc nhỏ trong hàng trăm trường hợp kêu cứu mà văn phòng Hội chúng tôi thường xuyên tiếp nhận: Nào là người chết ở bệnh viện cần lo hoả thiêu mà không có ai là thân nhân, nào là người bị lừa đưa sang làm mại dâm, nào là chuyện bùng tiền hàng của nhau, nào là xe từ thành phố xa lên lấy hàng bị bọn chỉ điểm cho kẻ xấu cướp tiền hàng... Chỉ ngồi nghe các cú điện thoại hoặc nhận những lá đơn như thế đã đủ nhức đầu. Chúng tôi thường bảo với nhau: Chỉ có hai kiểu người có thể "bình tâm" làm ở Văn phòng Hội. Một là người có trái tim với tình yêu thương bao la, có đủ quyền năng chỉ sau một vài lời nói, một vài động tác là giúp được mọi người giải quyết xong mọi Nan đề. Hai là phải có trái tim sắt đá lạnh lùng trước nỗi đau đồng loại. Khổ nỗi, chúng tôi không có được hai chất ấy. Sắt đá thì không phải. Mà bao la tình thương cũng chưa có được. Chúng tôi chỉ là người thường, biết thông cảm, thương xót cho những cảnh đời cơ nhỡ, nhưng không đủ lực, đủ tầm để lo giúp họ. Lực bất tòng tâm, chỉ thêm day dứt.

Dù sao, những "nan đề" mà Văn phòng Hội nhận được, đều báo cáo Ban Thường vụ Hội và Ban công tác cộng đồng Đại sứ quán một cách kịp thời. Không phải tất cả mọi vấn đề đều được giải quyết. Nhưng hai trường hợp cư dân cuối cùng của Ốp Sài Gòn kể trên, đã được Hội giúp đỡ chu đáo. Dù hai cô gái đó là người thế nào đi chăng nữa, nhưng trước hai sinh linh bé nhỏ vô tội vừa ra đời và sắp ra đời kia ta không thể nhắm mắt làm ngơ. Hôm H. đưa con về nước, trước khi ra sân bay, cô gọi điện cảm ơn Hội người Việt Nam đã cưu mang mẹ con cô trong lúc khốn cùng. Chúng tôi chúc mẹ con cô đã tai qua nạn khỏi, và thầm mong cho những cảnh đời như thế đừng bao giờ có nữa. Ở đời, nói thương người thì dễ, có thể sẵn sàng bỏ tiền vào thùng quyên góp công đức giúp cho những người ở xa đâu đó chưa biết mặt biết tên, nhưng có mấy người dám ra tay cưu mang một số phận cụ thể như mẹ con cô H., cô D trước mặt mình?

Matxcơva tháng 6/2006 - 09/1/2007

CHT

[baodung]

Nga giải cứu 2 người Việt bị ép làm nô lệ tình dục

(Dân trí) - Hai phụ nữ Việt Nam bị ép làm nô lệ tình dục đã được cảnh sát giải cứu khỏi một nhà thổ trái phép ở Mátxcơva, cảnh sát Nga ngày 22/3 cho biết.

Cảnh sát cho biết 2 phụ nữ được tìm thấy bên trong tòa nhà từng là nhà thổ Rybak.

“Hai phụ nữ bị giam cầm cho biết với cảnh sát rằng những người tổ chức nhà thổ đã nói dối là giới thiệu cho họ làm việc tại một nhà máy may ở Nga. Nhưng sau đó họ đã bị đưa tới Mátxcơva, bị tịch thu giấy tờ và bị ép làm gái mại dâm”, cảnh sát ra tuyên bố cho hay.

Các nghi phạm đã bị bắt giữ.

Vũ Quý - Theo Ria Novosti