Bài ca về đạo quân Igor

[Nina]

Bài ca về đạo quân Igor («Слово о полку Игореве», «Слово о походе Игоревом, Игоря, сына Святославова, внука Олегова», tiếng Nga cổ là Слово о плъку Игоревѣ, Игоря сына Святъславля, внука Ольгова) là một tượng đài kỷ niệm được biết đến nhiều nhất của văn học Nga trung đại. Nội dung chính của tác phẩm nói về cuộc hành quân thất bại năm 1185 của công tước Novgorod - Sever Igor chống lại người polovtsy.

Đại đa số các nhà nghiên cứu cho rằng "Bài ca" ra đời vào cuối thế kỷ XII, không lâu sau khi sự kiện trên kết thúc.

Đầy những motive của thi ca dân gian Slavơ và thần thoại dị giáo, ngôn ngữ nghệ thuật của "Bài ca" nổi bật trong nền văn học Nga cổ và xếp vào hàng những thành tựu lớn nhất của sử thi trung đại châu Âu


---
(còn tiếp)

[Nina]

"Bài ca" được A.I.Musin-Pushkin tìm thấy trong thành phần tập tài liệu viết tay tại tu viện Spassky ở Yaroslav năm 1795. Trong quá trình chuẩn bị in bản thảo, người ta đã làm một bảng tổng kết và sao lại dành cho nữ hoàng Ekaterina II. Karamzin đã thực hiện cá ghi chép từ tuyển tập này, và năm 1797 đã thông báo về "Bài ca" ở tạp chí "Spectateur du Nord". Người ta cũng thực hiện bản dịch sang tiếng Nga hiện đại. Tuy nhiên trong bản sao dành cho Ekaterina II và trong ấn phẩm đầu tiên [1800], được thực hiện với sự tham gia của A.F.Malinovsky và N.N.Bantysh-Kamensky đã có một số sai sót. Bản thảo duy nhất thì bị cháy trong đám cháy tại Moskva năm 1812; mà đó cũng không phải bản gốc, mà là bản chép lại của thế kỷ XVI, vốn cũng có những sai lệch đáng kể. Chính vì vậy mà trong "Bài ca" có nhiều chỗ đến giờ vẫn chưa giải thích được, nhiều nghi ngờ đối với một số chi tiết mà các nhà nghiên cứu vẫn đang tìm câu trả lời.

"Ý nghĩa của trường ca - đó là lời kêu gọi các công tước Nga hãy đoàn kết lại trước sự xâm lăng của người Mông Cổ" (Marx và Engels). Tác giả đã phát triển ý tưởng của mình khi kể về cuộc hành quân thất bại của công tước Igor năm 1185. Tác giả cho rằng nguyên nhân của thất bại nằm ở chủ nghĩa ly khai của Igor, người đã quyết định "tìm vinh quang cho mình" không trong sự đồng thuận với các công tước Nga khác, mà trước hết là với đại công tước Kiev Sviatoslav. Không đứng vững được trước kẻ thù mạnh hơn, các công tước Novgorod-Seversky đã chịu thất bại và mở đường cho người polovsy vào nước Nga.

Sự thể hiện của sự thiếu đoàn kết và tham vọng điên cuồng của Igor trong "Bài ca" đối lập với lời kêu gọi tất cả các công tước dưới sự lãnh đạo của công tước Kiev Sviatoslav "đại công tước Kiev hùng mạnh" để chống lại người polovsy. Tuy vậy, tác giả của "Bài ca" không chỉ phê phán Igor, mà còn thông cảm với công tước, buồn vì những tai họa đổ xuống nước Nga. Tác giả vô danh thông qua lời của Sviatoslav đã đề nghị tất cả các công tước khác hãy lên "bàn đạp ngựa vàng để trả thù nỗi đau của thời đại chúng ta, vì đất Nga, vì những vết thương của Igor Sviatoslavich dũng cảm!".

(còn tiếp)

[Nina]

Trong khi giải lao, mời các bác thưởng thức một đoạn của "Bài ca", viết bằng tiếng Nga cổ theo chính tả đương đại nhé

СЛОВО О ПЛЪКУ ИГОРЕВЕ,
ИГОРЯ СЫНА СВЯТЪСЛАВЛЯ, ВНУКА ОЛЬГОВА

Древнерусский текст

Не лепо ли ны бяшетъ, братие,
начяти старыми словесы
трудныхъ повестий о пълку Игореве,
Игоря Святъславлича?
Начати же ся тъй песни
по былинамь сего времени,
а не по замышлению Бояню!
Боянъ бо вещий,
аще кому хотяше песнь творити,
то растекашется мыслию по древу,
серымъ вълкомъ по земли,
шизымъ орломъ подъ облакы.
Помняшеть бо рече,
първыхъ временъ усобице.
Тогда пущашеть 10 соколовь на стадо лебедей;
который дотечаше,
та преди песнь пояше -
старому Ярославу,
храброму Мстиславу,
иже зареза Редедю предъ пълкы касожьскыми,
красному Романови Святъславличю.
Боянъ же, братие, не 10 соколовь
на стадо лебедей пущаше,
нъ своя вещиа пръсты
на живая струны въскладаше;
они же сами княземъ славу рокотаху.

Toàn bộ "Bài ca" có thể đọc ở đây: http://www.old-russian.chat.ru/05slovo.htm

Cũng trang web trên còn có các bản dịch khác nữa, Nina nghĩ là ai quan tâm có thể tìm đọc dễ dàng

[Bạch Tuyết]

Riêng tác phẩm "Bài ca về đạo quân Igor" đã có bản dịch tiếng Việt của Thúy Toàn, ai đó nếu có bản này thì có thể đăng lên được chăng?

[Nina]

Nina cũng nghe nói là có bản dịch của Thúy Toàn, nhưng Nina chưa đọc bản dịch này bạn Bạch Tuyết à. Mà mình đoán chắc bạn Bạch Tuyết có ấy chứ nhỉ? Hay bạn nào có đoạn giới thiệu về tác phẩm này trích trong Từ điển Văn học thì đưa lên cũng tốt lắm đấy...

[@@@]

Nina viết

Trong khi giải lao, mời các bác thưởng thức một đoạn của "Bài ca", viết bằng tiếng Nga cổ theo chính tả đương đại nhé

СЛОВО О ПЛЪКУ ИГОРЕВЕ,
ИГОРЯ СЫНА СВЯТЪСЛАВЛЯ, ВНУКА ОЛЬГОВА

Древнерусский текст

Не лепо ли ны бяшетъ, братие,
начяти старыми словесы
трудныхъ повестий о пълку Игореве,
Игоря Святъславлича?
Начати же ся тъй песни
по былинамь сего времени,
а не по замышлению Бояню!
Боянъ бо вещий,
аще кому хотяше песнь творити,
то растекашется мыслию по древу,
серымъ вълкомъ по земли,
шизымъ орломъ подъ облакы.
Помняшеть бо рече,
първыхъ временъ усобице.
Тогда пущашеть 10 соколовь на стадо лебедей;
который дотечаше,
та преди песнь пояше -
старому Ярославу,
храброму Мстиславу,
иже зареза Редедю предъ пълкы касожьскыми,
красному Романови Святъславличю.
Боянъ же, братие, не 10 соколовь
на стадо лебедей пущаше,
нъ своя вещиа пръсты
на живая струны въскладаше;
они же сами княземъ славу рокотаху.

Toàn bộ "Bài ca" có thể đọc ở đây: http://www.old-russian.chat.ru/05slovo.htm

Cũng trang web trên còn có các bản dịch khác nữa, Nina nghĩ là ai quan tâm có thể tìm đọc dễ dàng

Очень интересно, хотя древнерусский текст я с большим трудом сам понимаю...
А вообще историю эту знаю хорошо, когда-то в детстве жил в городе - откуда князь Игорь пощел в поход, где был раньше на большой горе его замок... Там раскопки вели археологи в то время и я десятилетний тоже залазил в эти ямы и копал что-то ... Помню несколько рах удавалось найти какие-то куски старинной посуды тех времен. Я был под большим впечатлением...
А сама история очень поучительна - как раз пример нынешним нашим политикам...

[Nina]

Tác phẩm làm người ta kinh ngạc bởi sự nhiều khía cạnh, ý nghĩa lịch sử, bão hòa cảm xúc, việc sử dụng các phương tiện nghệ thuật thơ ca rất hiệu quả nhưng cũng rất thống nhất, việc mài giũa tinh tế tất cả các khía cạnh của hình tượng nghệ thuật. Là một đài kỷ niệm nghệ thuật vĩ đại, “Bài ca” là một tư liệu lịch sử nóng hổi thời đại của mình. Trong khi kể về sự kiện đã cho – cuộc hành quân của Igor, tác giả biết đặt Igor vào bối cảnh chính trị thời đó, và thời quá khứ cách đó không lâu, phản ánh Igor như một hiện tượng điển hình trong thời đại của mình. Tất nhiên nhãn quan của tác giả bị hạn chế bởi lợi ích của giai cấp quý tộc. Khi ca ngợi công tước Igor và đạo quân, chỉ có một lần tác giả nhắc đến những người dân cày, cho thấy sự quan tâm của chủ đất phong kiến đối với lao động hòa bình của người dân. Tác giả của “Bài ca” ở một mức độ nhất định ngả về một giai đoạn đã qua của sự phát triển lịch sử của Nga, khi mà Kiev là trung tâm thật sự của nước Nga khi bắt đầu thời kỳ phong kiến phân quyền, Kiev bắt đầu suy tàn, còn ở phía tây bắc và đông bắc Nga xuất hiện những trung tâm mới. Tuy nhiên từ đây không nên kết luận rằng Bài ca đóng vai trò lạc hậu trong thời đại của mình. Việc định hướng tới Kiev như một trung tâm nhằm mục đích tổ chức rộng rãi hơn các công tước Nga cho phép tác giả tự đưa mình lên cao hơn tầm nhìn hẹp của họ, khắc họa sự ích kỷ, nhỏ nhen của họ. Chính từ đây mà "Bài ca" phản ánh được hiện thực lịch sử rộng rãi từ công tước Vladimir già đến Igor ngày nay), từ đó mà có "bài ca" tràn đầy pathos và sự lãng mạn ấm áp.

(còn tiếp)

[vhnga]

Nina ơi! Sao bác không cho bà con thưởng thức tiếp vậy? Hình như vấn đề này ít người quan tâm quá nhỉ?

[Nina]

Hehe, bạn vhnga ơi, mình cũng muốn giới thiệu thêm lắm, nhưng chưa có thời gian dịch nốt phần còn lại, vì hồi này bận quá...

[vhnga]

hìhì!
thời gian vẫn là thách thức đối với bất cứ ai