Tự điển bao cấp

[micha53]

Nhân TV chiếu cái phim về thời bao cấp, chợt thấy các lỗ thủng tri thức của các nhà làm phim, vậy nên tớ mở cái topic này cho các chuyên gia 3N giúp đỡ tìm lại những gì đã mất:

Những nghành nghề đã biến mất
- Quy-Gai-Xốp: gia công bánh bằng bột của khách hàng
- Đổi bún: bằng gạo hoặc tem mua gạo của khách hàng
- Khắc bút: nghề thịnh hành quanh Bờ Hồ và sau này trong Sài gòn cũng có thời được sủng ái.
- Sơn huy hiệu: cũng là nghề thịnh hành quanh Hồ Hòan kiếm
- Xỏ dép: sửa và xỏ dép cao su
- Bơm mực: bơm mực cho bút bi.
- Đổi thùng: Dịch vụ vệ sinh ở khu phố cổ
…
Từ ngữ chỉ ngành nghề:
- Mậu dịch viên: nhân viên bàn hàng ( ngòai ra còn có Phở mậu dịch, Cà phê mậu dịch )
- Cá: Công an


Từ ngữ của giới trẻ:
- Khinh cậu: nói đùa

Mời các bạn bổ sung

[hungmgmi]

Em thấy có nghề lộn cổ, tức lộn cổ áo nữa bác ạ. Nghề này cũng mất tiêu rồi.

[weekdaysman]

micha53 viết

...- Cá: Công an...

Em thấy cái này hay hay, lạ mà quen

Em xin bổ sung nghề hàn dép, rất phổ biến quanh ga Hà Nội (ga B, ga Bắc, hay ga Trần Quý Cáp, chỉ cổng ra vào cho khách đi tàu phía Bắc của ga Hà Nội, mở ra phố Trần Quý Cáp - để phân biệt với ga Hàng Cỏ cho khách đi phía Nam). Dụng cụ hành nghề đơn giản gồm tuốc-nơ-vít dùng làm "mũi hàn" (có thể thay bằng thứ khác có đầu bẹp và bằng kim loại), bếp dầu (để nung nóng tuốc-nơ-vít) và ít dép nhựa cũ rách đủ màu dùng làm miếng vá. Có phần liên quan đến thứ này là danh từ thuộc nhóm chỉ vật dụng hồi đó khá phổ biến là cái rút dép.

Trong nhóm "hàng rong" có "hàn nồi hàn xong, thay đáy thùng" nữa chứ các bác nhỉ!

Còn cái gọi là "nghề xếp hàng", tức là bán gạch, bán chỗ, thì có được tính không ạ?

Em cũng xin bổ sung là một loạt các cửa hàng "quy gai xốp" phố Nguyễn Khuyến luôn kiêm quay gà lợn thuê nữa.

[USY]

Còn có cả cửa hàng chuyên "Xay bột trẻ em" nữa bác Mì Chả ạ Ngày xưa thì chỉ xay bột không thôi, mình phải đem gạo đến, bây giờ người ta cung cấp luôn cả gạo ngon, cả các loại nguyên liệu "phụ gia" khác (đỗ xanh, đỗ đỏ gì đó...) xay cùng để tăng phần dinh dưỡng cho trẻ nhỏ.
Hàng rau ngoài chợ ngày xưa còn gọi là hàng la-ghim (từ tiếng Phớp mà ra thì phải)
Còn bà hàng xáo - buôn gạo (sàng sảy, xay xát...), cô hàng xén (đủ thứ linh tinh) nữa...
Còn nghề đồng nát, ngày xưa chỉ thuần chất là "tóc rối đổi kẹo", "lông gà lông vịt" thôi, bây giờ mới mua bán nhiều thứ thế.
Bây giờ còn có cả nghề bơm gaz bật lửa nữa.

[hongducanh]

Bác Micha53 vô Nam đã nhiều năm mà vẫn nhớ những từ ngũ, nghề nghiệp thời bao cấp xứ Bắc kỳ. Bái phục!.
Xin bổ xung:

Những nghành nghề đã biến mất
- Quy-Gai-Xốp: gia công bánh bằng bột của khách hàng
- Đổi bún: bằng gạo hoặc tem mua gạo của khách hàng
- Khắc bút: nghề thịnh hành quanh Bờ Hồ và sau này trong Sài gòn cũng có thời được sủng ái.
- Sơn huy hiệu: cũng là nghề thịnh hành quanh Hồ Hòan kiếm
- Xỏ dép: sửa và xỏ dép cao su
- Bơm mực: bơm mực cho bút bi.
- Đổi thùng: Dịch vụ vệ sinh ở khu phố cổ…

- Nghề vá quần, áo và lộn cổ áo như hungmgmi nói (hình như còn gọi là tích kê)
- Vá chín xăm lốp.- đổ dầu vào máng đốt cháy khói um và khét lẹt...
- Nghề lái tàu (xe) điện.

Từ ngữ chỉ ngành nghề:
- Mậu dịch viên: nhân viên bàn hàng ( ngòai ra còn có Phở mậu dịch, Cà phê mậu dịch )
- Cá: Công an

- Con phe - ý chỉ con buôn (bao gồm nhiều lọai lắm, như phe tem phiếu, phe vé xem phim...)

Từ ngữ của giới trẻ:
- Khinh cậu: nói đùa

[anonymous]

micha53 viết

Nhân TV chiếu cái phim về thời bao cấp, chợt thấy các lỗ thủng tri thức của các nhà làm phim, vậy nên tớ mở cái topic này cho các chuyên gia 3N giúp đỡ tìm lại những gì đã mất:

Những nghành nghề đã biến mất
- Quy-Gai-Xốp: gia công bánh bằng bột của khách hàng
- Đổi bún: bằng gạo hoặc tem mua gạo của khách hàng
- Khắc bút: nghề thịnh hành quanh Bờ Hồ và sau này trong Sài gòn cũng có thời được sủng ái.
- Sơn huy hiệu: cũng là nghề thịnh hành quanh Hồ Hòan kiếm
- Xỏ dép: sửa và xỏ dép cao su
- Bơm mực: bơm mực cho bút bi.
- Đổi thùng: Dịch vụ vệ sinh ở khu phố cổ
…
Mời các bạn bổ sung

- Nghề đổi kẹo: người bán hàng có một xe đạp hoặc quang gánh chở một nồi nhôm méo,cũ, màu đen vì muội khói, có một dây cao su buộc vung với nồi để giữ cho vung chắc khi mở hé, đựng kẹo nấu thủ công bằng đường đỏ và mạch nha. Dùng thanh tre to to giống đũa cả nậy kẹo lên rồi quấn kẹo vài vòng vào một cái tăm khác được một cái kẹo kéo trong veo màu hổ phách. Bọn trẻ con đổi kẹo kéo bằng phế liệu đồng chì nhôm sắt số lượng ít (nhiều là bán chè chai lấy tiền). Nhắc đến đổi kẹo kéo lại nhớ trò chơi "đánh đồng" cũng giống như trò "đánh đáo" mà đồng là những sợi dây đồng cuộn vòng như đồng xu - trò này bây giờ cũng ngẻo rồi.

- Nghề quấn sút von tơ (thuê): Hồi xua chưa có điện sông Đà nên điện yếu vì thế nhà nào cũng phòng bị gậy một cái sút von tơ để kích điện, vì thế nghề này có đất dụng vọ

- Nghề móc túi, xỏ mành mành xuất khẩu, bóc lạc (thuê): mấy nghề này hay ăn chưởng hàng đổi hàng nhất, kiểu như bóc mấy tấn lạc được con lật đật ý.


- Nghề đánh máy chữ thuê: (ở bưu điện gì trong Sài Gòn còn có một bác viết thư thuê bằng tiếng nước ngoài. Bao giờ bác ấy nghỉ không làm em tiến cử bác Nina thay vị trí này.)

- Nghề sắp mất gồm có:
+ Nghề nhuộm (ruộm) lại quần áo cũ
+ Ở cuối chợ ngày xưa thường chợ nào cũng có một lò rèn, một bác thợ rèn lấy thanh sắt nung đỏ từ trong lò lửa ra đặt lên đe để bác thợ rèn khác dùng búa tạ quai thật mạnh, thép tôi như thế được sản phẩm là những nông cụ và dụng cụ như dao kéo. Chợ bây giờ không có chỗ cho lò rèn nên bọn trẻ con rất mơ hồ về cảnh trên đe dưới búa.

Ái chà, mời các bác tiếp tục, nhà cháu nhớ được nhiều nghề phết đấy chứ, mà cháu không xem phim truỳên hình đâu nhé, không biết có trùng không.

[Tanhia]

Mọi người nói gần hết nghề rồi nhỉ, em thì nhớ được vài nghề cũ của gia đình thế này:
- Nghề sửa ti-vi (nghề của bu em) em nhớ cứ đến tối thầy em lại chở bu em đến một nhà nào đó để sửa ti-vi, sửa trong giờ chiếu phim buổi tối khoảng từ 7-10 h tối, hôm nào gặp ca hỏng nặng thì họ chở TV đến nhà em vài ngày để bu em đại phẫu cho nó, tự nhiên nhà mình lại có TV! Sướng! Được mấy hôm sửa xong người ta lại khuân đi mất, em toàn chui vào xó nhà khóc vì tự nhiên lại... chẳng còn TV!
- Nghề nổ bỏng ngô. Bọn em ra chợ Mơ mua ngô, rồi lếch thếch đi bộ đến chùa Hưng ký ngồi xếp hàng nổ ra cả bao tải bỏng ngô, rồi lại lếch thếch tha lôi đi bộ cả 5 cây số về nhà. Híc, đúng là cái số vất vả về đường ăn uống từ bé .
- Nghề cuốn thuốc lá, em nhớ nhà nào nhà nấy đều nhận thuốc lá về tối tối trẻ con người lớn cắm cúi vào cái ghế con, tỉ mỉ cuốn từng điếu nhỏ. Hại sức khoẻ thật, nghĩ mà thương cho cái bọn trẻ con hồi ấy ghê cơ.
- Nghề đan len thuê: khu em có 1 bác tổ trưởng tổ đan len, nhận hàng về đầy nhà rồi phát cho các cô bác khác, len toàn len hoá học sần sùi, lông lá thấy ghê! Nghĩ lại những cái áo len hồi ấy mà em đã thấy dặm hết cả người! Hồi ấy chuyên môn chính của em là đan gấu và đan thân cứ đến đoạn chiết nách là dừng lại chuyển cho thợ có chuyên môn cao hơn, chính là bu em. Hệ quả là đến bây giờ cũng không hề biết chiết, chỉ biết vặn thừng!!!
- Còn nhiều nghề thủ công mà trong khu em cứ làm theo từng đợt phong trào một, để mai thư thả em lại ôn nghèo kể khổ lại với các bác.

[hungmgmi]

+ Nghề nhuộm (ruộm) lại quần áo cũ
---------------------------
Đúng rồi, thời bao cấp ở Hà Nội đâu đâu cũng gặp những tấm biển viết chữ RUỘM to tướng, hoá ra dân Hà Nội dùng từ này để thay từ NHUỘM đấy. Bây giờ, quần áo ít ai phải nhuộm nữa, đâm ra ở HN nghề này đang thoi thóp thở những hơi cuối cùng. Nếu Gà Mờ tôi không nhầm, giờ chỉ còn đôi ba hàng nhuộm ở gần ngã tư Lò Đúc, Nguyễn Công Trứ, phía đối diện với Nhà máy Rượu Hà Nội.
Còn về nghề: hầu như nhà nào cũng phải làm thêm một nghề nào đó. Nhà thì dán hộp, nhà thì cuốn thuốc lá...Năm lớp 11, tôi cũng tham gia cuốn thuốc lá, rồi đạp xe tong tả đi giao cho gia đình một nhạc sĩ làm ở Đài truyền hình trung ương. Hồi đó chả hiểu thuốc lá sợi ngâm tẩm kiểu gì mà thơm lừng, rồi chục điếu được "quấn" lại với nhau thành khối tròn tròn. Hôm đi ọp lai toàn quốc, mấy ống khói di động đứng với nhau ở sân bay Nội Bài, bác Phan và bác Tuấn Péo cho biết nhiều loại thuốc lá bây giờ không còn dùng thuốc lá sợi nguyên chất tự nhiên như ngày xưa nữa, mà dùng sợi giấy ngâm tẩm, đâm ra cứ thấy ghê ghê.
Trong nhà Hungmgmi bây giờ vẫn dùng tốt một số "tàn dư" nghe nhìn thời bao cấp: băng cối AKAI, đầu quay đĩa nhựa...

[TLV]

Nói về nghề cuốn thuốc lá thì cô em gái của mình cũng từng làm nhiều năm. Khi cô ta làm việc thì anh người yêu ngồi cạnh tán chuyện. Thỉnh thoảng gặp điếu thuốc bị lỗi là cô em "khuyến mãi" cho anh bạn. Anh bạn cầm điếu thuốc hút nhưng không được hài lòng lắm (vì muốn được điếu tử tế).

Khi mình đi làm cũng được cô em trang bị cho bộ đồ nghề để tự cung tự cấp. Sợi thuốc lá được tẩm đặc biệt, và thơm lừng.

Một số nghề mà gia đình mình từng trải qua:
- Lắp ráp, sửa chữa đài bán dẫn, biến thế điện.
- Ép nhựa: để ra các sản phẩm như quai guốc dép, búp bê, quản bút mực...
- Nuôi chim cút lấy trứng. Khách đến chơi thường quan tâm xem chim của cụ ông dạo này thế nào.

[micha53]

Mở topic này, Tớ muốn các bạn xả xú páp và hoài cổ một tí biết đâu chàng Oet hoặc Mì gà ….khi làm phim về ngày xưa thì có sẵn tư liệu, tránh các hạn sạn, đá.. như các Nhà làm phim hiện nay.
Lộn cổ sơ mi ( kèm thêm mang sét tay nữa ) là nghề sửa chữa quần áo nhưng trước đây người ta để bảng hẳn hoi. Lại nhớ về làng quê sơ tán, đầu làng có anh thợ may chuyên tháo các lọai đồ lót quân dụng ( của các ông chồng đi phép mang về ) thành đồ lót nữ ( cho chị em ở nhà…) các anh ấy không đề bảng mà chỉ treo tòng teng các lọai sản phẩm.
Cá nhân tớ, cũng vài năm đi làm về phải tranh thủ dán túi giấy nhỏ ( đựng thuốc tây )
Nổ bỏng: lần đầu tiên tớ được biết đấy.
Hồi trước còn các anh chàng đi bán thuốc tẩy quần áo và rao là “ Lơ tẩy hồng “- vì sao có chữ hồng ở đó thì tớ không biết.
Ngôn ngữ ngày xưa còn có: Mì không người lái – Mì + nước + muối + bột ngọt

@ hungmgmi: không phải thuốc lá ngày xưa tốt đâu. Tớ cũng có tham gia nghiên cứu đề tài “ lên men lá thuốc “ nên cũng biết được chút ít.

[TLV]

micha53 viết

...Ngôn ngữ ngày...

Xuất xứ của "mì không người lái" là cách chơi chữ. Mì không có thịt, tức không có nhân, mà "nhân" nghĩa là "người".

Thời gian chiến tranh phá hoại, các từ ngữ như "phi công", "giặc lái" được sử dụng nhiều. Từ đó sinh ra các loại món ăn, bánh trái... "không người lái", tức là không có nhân.

[micha53]

Từ ngữ chỉ ngành nghề:
- Cá: Công an
vẫn còn Cá Măng

[USY]

Kinh các bác, bổn thân em đã từng làm các nghề như sau (đảm bảo chất lượng tay nghề tuỵêt hảo, năng suất miễn chê, có tính cạnh tranh cao):
- gọt dép, tức là gọt ba-via dép nhựa, bao gồm cả dán khóa cho dép quai hậu. Nghề này là nghề lâu nhất của em, thu nhập tốt nhất, có cả 1 cậu bạn ngồi mải mê xem gọt dép trong ngõ nhà em lâu đến mức kẻ trộm khuân mất cái xe đạp ghẻ dựng ở gốc cây bàng ngoài cổng lúc nào không biết, đến bây giờ chiếc xe dạp đó vẫn thuộc diện пропавший без вести.
Ngoài gọt dép thì trong ngành làm dép nhựa còn có nghề quay me, nghề gọt nóng... độc hại kinh khủng, dễ dẫn đến ho lao, ung thư...
- làm diêm: bao gồm cả làm diêm, dán hộp diêm.
- dán hộp thuốc (gia công cho Xí nghiệp dược phẩm). Thú thật là làm nghề này em không sợ dán hộp, mà sợ nhất khâu đèo xe đạp thành phẩm đi trả - nó cồng kềnh, rất dễ đổ, mà buộc chặt hay để đổ đều là... công toi!
- rang lạc mặn ngọt húng lìu đi giao các cửa hàng. Nghề này có bí quyết, bác nào muốn học cứ PM cho em nhé, em sẽ "trông mặt bắt hình dong xem có tin tuởng chuyển giao công nghệ được không).
- rao đá cho các cửa hàng giải khát (tức là đá ở tủ lạnh nhà mình làm đem đi bán cho các cửa hàng giải khát (em ngượng lúc đi rao lắm các bác ạ, chả muốn đi tẹo nào).
- quấy hồ nếp
- nghề đan len thuê cho mậu dịch thì em không nói rồi, vì đan len thì em không biết, nhưng bu em một phần nhờ đan len mà nuôi em lớn bằng từng này bây giờ đấy ạ. Còn em thì chỉ biết dệt len thôi, trên máy 1 giàn và máy 2 giàn.

Còn nhiều nghề gia công nữa, nhưng em chỉ dám liệt kê thôi chứ không dám kể, vì em không trực tiếp làm. Hẹn các bác dịp khác sẽ chia sẻ bí quyết vậy.
À quên, @bác Mì Chả: ngoài "Lơ tẩy hồng" còn có cả lơ tẩy xanh nữa bác ạ, người ta cũng bán luôn, nhưng lơ hồng thịnh hơn lơ xanh, có lẽ vì các cô gái thích hồng hơn chăng. Miếng lơ bé tí tẹo độ bằng bao diêm dẹt bây giờ.
Ôi còn có nghề bán kẹo kéo nữa (nghe các bài rao của ông kẹo kéo mới đã đời, tuỵêt hay luôn!), nghề cho thuê truỵên (truỵên chưởng dày tập thì tẽ ra thành nhiều cuốn mỏng để cho thuê cho lợi và nhanh (!)

[Cá Măng]

Em biết rang lạc đi giao rồi. Rang nóng nồi cát hoặc muối lên,hòa mấy viên đường hóa học vào nước xong trộn vào lạc, để nó ngấm cho vỏ nhăn nheo một tý xong rồi đổ lạc vào rang, mỗi mẻ khoảng nửa cân. Rang xong thì đổ ra cái rổ cho cát chảy xuống còn lạc thì đem ủ, đợi nó nguội nguội mang đóng vào túi nylon. Rồi có một cái đèn con thắp dầu hỏa, lấy miếng bìa gập miệng túi ny lon lại hơ qua ngọn lửa bằng hạt đỗ. Xong.

[thaond_vmc]

Thời bao cấp, ông nội tôi (cụ mới theo cánh hạc được vài năm, thọ gần trăm tuổi) có một lò "Ruộm", làm dịch vụ cho suốt mấy xã quanh vùng. Ai cũng biết cụ, vì tên cụ được mọi người gọi là cụ Ruộm, ông Ruộm, trong khi tên thật của cụ là Phúc. Đồ nghề chỉ có hai cái chảo gang to tướng đặt trên bếp than để nấu thuốc ruộm, vài cái chum để ngâm tẩm quần áo sau khi nhuộm. Đến lò Ruộm, lúc nào cũng thấy nồng nặc mùi thuốc. Tay ông tôi thì đủ thứ mầu, thay đổi tùy theo màu quần áo người ta đặt nhuộm.
Sau rồi nhiều tuổi hơn, ông tôi được xã bố trí bán hàng ở cửa hàng mậu dịch.
Đủ thứ tạp phí lù được bán trong cửa hàng đó: sách vở, quần áo, giầy dép, các thứ bán theo tem phiếu như vải vóc, đường sữa, xà phòng cục, cả vài chum rượu mùi và vại mắm, dầu hoả.... Loại mắm này bây giờ chắc chắn là bây giờ chẳng ai dám ăn! Tóm lại là khi bước vào cửa hàng mậu dịch hồi đấy thì đủ thứ mùi.
Khi còn mới học lớp 4, lớp 5 gì đó, tôi cũng giúp bà thím in nhãn vở, làm bì thư. Chả là bà thím có một cửa hàng sách be bé, thừa hưởng của ông nội tôi.
Nhãn vở thì chỉ in được hai mầu: hoặc viền xanh chữ đen, hoặc viền đỏ chữ đen. Mỗi lần thay mầu, thì phải rửa mãi mới sạch được một cái khuôn in bằng gỗ duy nhất. Phong bì thì cứ cắt vuông chằn chặn, rồi xén các góc, gấp lại rồi lấy một cái khuôn đề chữ "Kính gửi" là xong sản phẩm. Giấy xấu, mỏng, rách nhiều, nhưng cũng bán chạy ra phết.
Tốt nghiệp đại học đi làm rồi, lương chẳng đủ, nên mỗi lần về Hải Phòng công tác lại tạt qua chợ Ga, mua đến nửa bao giấy vàng, giấy bản về nhà để buổi tối cùng vợ tranh thủ sản xuất tiền, vàng âm phủ. Vẫn công nghệ in như in nhãn vở, nhưng để mua được cái khuôn in tiền thì chẳng phải dễ. Căn hộ tập thể có 15 mét vuông, lúc nào cũng ngập tiền giấy. Nếu không in tiền thì cắt tiền vàng, cứ đủ kích cỡ 5x5 cm mà cắt, buộc lại vài chục tờ như bánh khảo, quết một tí nhũ bạc phía bên ngoài là xong, mang ra chợ phường để giao.
Nếu về Hà Nội thì lại ra Cửa Ga Hàng Cỏ, nhặt hai chục, ba chục cái quạt con cóc mang về bán lấy chênh lệch, không mất tiền chuyên chở. Xe của cơ quan mình thì chở Tây rồi, không lo bị phòng thuế kiểm tra.

[daquen]

Ngày nhỏ em rất ấn tượng với câu rao của một bà cụ: Giẻ rách, dép nhựa hỏng bán đơi, xong gang, xong nhôm hỏng bán đơi.

Ngày nay thì người ta vẫn mua xong nồi hỏng, chỉ có giẻ rách là không mua nữa .

Còn nghề làm thêm:

1. Nhà em chuyên làm cái món đục lỗ tra dây cho "Thẻ hành lý" lên tàu bay của các Bác thời đó. Cũng cạnh tranh lắm đấy nhé .

2. Nhà ông chú em có nghề chuyên đi thu mua chai lọ về xúc thật sạch sau đó bán lại cho công ty nước mắm. Nhưng thú vị nhất là có lần chủ đi rao mua gặp phải ngay nhà ông Sếp thế là suýt thì bị quy là "thành phần buôn bán" .

3. Thêm một nghề mà ngày nay trong thành phố, các khu chung cư không còn thấy nữa là "nuôi lợn". Thời đó, lợn mà ốm thì còn lo bằng mấy con ốm ý chứ . Báo cáo là ngày đó em được lãnh trách nhiệm đi đổ "đồ thải" của Heo, làm chuyên nghiệp lắm nhé, xách thùng cẩn thận tranh thủ nhòm chỗ rác, đổ...luôn

[phucanh]

Em tham gia ké với các bác mấy việc mà hồi xưa nhà em đã làm nhé:

1. Quay sợi len: tức là người ta giao cho mình 1 đống bông len, mình phải trang bị cái quay sợi (giống như bây giờ trong các video clip kể về làng quê vẫn có các cô ngồi quay sợi ấy ), từ bông đó kéo và se thành sợi, xong rồi tùy yêu cầu thì se sợi 2 hay sợi 3.

2. May đồ lót từ vải vụn: mẹ em đã từng mua vải vụn (theo ký) về, xếp lại rồi xoay làm sao cho đủ để ghép thành cái áo lót phụ nữ, may lại rồi đem lên hàng Ngang, hàng Đào bán cho mấy bà hàng xén.

3. Dán phong bì: nghề này tuơng đối đơn giản và đỡ vất vả, mà thu nhập lại còn cao nữa các bác ạ.

[thaond_vmc]

daquen viết

3. Thêm một nghề mà ngày nay trong thành phố, các khu chung cư không còn thấy nữa là "nuôi lợn". Thời đó, lợn mà ốm thì còn lo bằng mấy con ốm ý chứ . Báo cáo là ngày đó em được lãnh trách nhiệm đi đổ "đồ thải" của Heo, làm chuyên nghiệp lắm nhé, xách thùng cẩn thận tranh thủ nhòm chỗ rác, đổ...luôn

Nói về chuyện nuôi lợn trong chung cư: Cái căn hộ một phòng 15m2 của tôi còn may là ở tầng 1. Bà xã hồi ấy lấy mấy tấm ván gỗ ngăn đôi gian bếp, nhưng nửa rộng hơn được ưu tiên để nuôi hai thủ trưởng. Mùi xú uế, mùi cám lợn... luôn ngự trị trong phòng ở, cọ rửa kiểu gì cũng không hết, nước rửa thì phải đi gánh cách nhà vài trăm mét. Nuôi được vài lứa thì thôi, vì lý do cô con gái rượu nghịch ngợm mở cửa bếp thông ra ngoài, thế là hai chú lợn choai choai vài chục ký được dịp phi thẳng ra đường. Bắt lại được một con, còn một con bị một ông lái xe tải chạy ngang qua tóm mất hút. Thế là hết lãi của cả mấy lứa lợn! Đến bây giờ tôi vẫn còn phải cảm ơn cô con gái về cái vụ mất lợn!

[hungmgmi]

Nhà em nuôi lợn có thâm niên. Ngày trước, xi măng thiếu vô cùng, do vậy đành phải lấy xỉ than trộn với vôi thật nhuyễn rồi dùng "bay" miết cho thật bóng để làm nền chuồng lợn. Các ngón nghề lấy bèo cái, băm bèo, thái rau khoai, khoai dọc mùng...là em thạo lắm. Móng tay lúc nào cũng đen nhẻm. Ngày bán lợn thực sự là một ngày hội. Sáng sớm, khoảng 4h sáng là tay thịt lợn đã đến. Rồi sau đó inh ỏi lên, nào tiếng lợn éc, nào tiếng trẻ con reo hò. Bán được lợn là nhà đã có thêm một khoản thu. Nhớ năm nọ, nhờ bán lợn mà nhà đóng được cái tủ ly bằng gỗ lát, cả đêm thao thức vì sung sướng. Cái tủ đó hiện ông bà già em vẫn giữ làm lưu niệm. Sau hàng chục năm, của đáng tội, vân lát "chun" vẫn đẹp như thường, gỗ chẳng cong vênh gì cả.
Sau đó lại tiến lên sống nhà tầng. Các nhà ở tầng em có "sáng kiến" nuôi gà công nghiệp trong toa-lét. He he, chuồng gà làm chỗ đối diện với chỗ ta ngồi khi vào đó. Vậy nên khi ngồi, thấy thao láo toàn mắt gà là mắt gà, ngượng chết đi được. Những năm đó, đi toa lét là một cực hình, vì phải nâng cao tinh thần cảnh giác, chỉ sợ lơ là gà nó mổ cho một phát là...xong phim.
Khi đi Liên xô, nhà chả có tiền, ông bà già bèn bán lứa gà đi, rồi chuyển nó thành váy bò, son gió, phông cá sấu, đồng hồ CITIZEN...để ông con mang sang đó cho bằng chị bằng em.
Nuôi chim cút thì chưa. Nhưng nhà em đã từng nuôi...khỉ. Số là có biên phòng tỉnh nọ tặng ông già một con khỉ. Những năm đó, người còn chưa có cái ăn cho ra hồn, giờ lại phải cõng thêm một miệng ăn nữa thì lại càng thêm vất vả. Khỉ ta được nuôi phía sau ban công, kêu kèng kẹc, rồi ị tè thoải mái xuống mái hiên đua ra của tầng dưới khai mù ra. Người ta có ý kiến, thế là phải đành cho khỉ ta đi ở. Ông già chở khỉ ra đường, phía sau là ông anh tôi, phía trước, trên ghi đông là khỉ ta ngồi vắt vẻo. Gặp ai khỉ cũng nhăn răng ra cười nhăn nhở. Gặp ai ông già cũng hỏi:"Bác (anh, chị) có mua khỉ không?". Người tò mò xem thì lắm, nhưng rốt cuộc chả có ma nào mua. Mãi rồi cũng có người mua, hình như là trả rất rẻ. Ngẫm lại chuyện này, thấy khá là buồn cười về một thời bao cấp vất vả và vui tươi.

[anonymous]

Hồi năm kia đứa bạn em đi làm nhà nước bày đặt vay tiền chơi chứng khoán, em bèn kể cho nó nghe câu chuỵên hồi bé em thấy bố mẹ em bàn vay tiền ngân hàng mua 2 con chó Nhật về nuôi may mà mới chỉ bàn thế thôi; thế nhưng cái đứa bạn em nó vẫn vay tiền chơi chứng khoán các bác ạ.