Hoàn cảnh ra đời của bài "Đôi bờ" và các bản dịch "Đôi bờ"

[Thao vietnam]

Bác SM nghi ngờ là phải vì chính em cũng không biết sô nào là đúng.

[dubravka]

Trong bài viết này, em muốn chia sẻ với các bác một bản dịch và phong cách trình bày mới bài hát “Đôi Bờ” bằng… tiếng Trung.
Nhiều bác sẽ ngạc nhiên vì em đi lạc đề, nhưng em nghĩ là sau khi các bác đã duyệt qua các videoclip sau đây, thì có thể các bác sẽ sưu tầm được một bản “Đôi Bờ” rất khác lạ.

Bài hát Nga: Đôi Bờ
Русская песня: Два Берега
俄羅斯歌曲: 永隔一江水

Nhạc: A. Espay
Музыка: А. Эшпай
作曲: 安• 埃什拜 (Ān. Āi shén bài)

Lời: G. Pozhenyan
Слова: Г. Поженян
作词: 格• 波热年 (Gé. Bō rè nián)

Biên tập & ca từ tiếng Trung: Vương Lạc Tân (Wáng Luò Bīn)
Обработка & Китайский текст: Ван Луобин
编辑 & 歌词: 王洛宾

Исполнитель: Лей Жиа
Diễn xướng: Lôi Giai
演唱: 雷佳 (Lei Jia)


风雨带走黑夜青草滴露水，
大家一齐来称赞生活多么美。
我的生活和希望总是相违背，
我和你在河两岸永隔一江水。

波浪追逐波浪寒鸭一对对，
姑娘人人有伙伴谁和我相配。
等待等待再等待心儿已等碎，
我和你在河两岸永隔一江水。

黑夜过去到黎明像飞鸟身影，
我没有另外的人只等你来临。
等待等待再等待心儿已等碎，
我和你在河两岸永隔一江水。

Phiên âm:

Fēng yǔ dài zǒu hēi yè qīng cǎo dī lù shuǐ,
Dà jiā yì qí lái chēng zàn shēng huó duō me měi.
Wǒ de shēng huó hé xī wàng zǒng shì xiāng wéi bèi,
Wǒ hé nǐ zài hé liǎng àn yǒng gé yī jiāng shuǐ.

Bō làng zhuī zhú bō làng hán yā yī duì duì,
Gū niang rén rén yǒu huǒ bàn shuí hé wǒ xiāng pèi.
Děng dài děng dài zài děng dài xin er yǐ děng suì,
Wǒ hé nǐ zài hé liǎng àn yǒng gé yī jiāng shuǐ.

Hēi yè guò qù dào lí míng xiàng fēi niǎo shē nyǐng,
Wǒ méi yǒu lìng wài de rén zhǐ děng nǐ lái lín.
Děng dài děng dài zài děng dài xin er yǐ děng suì,
Wǒ hé nǐ zài hé liǎng àn yǒng gé yī jiāng shuǐ.

Link: http://www.youtube.com/watch?v=SICXCE-iT38

Ghi thêm:

1. Vương Lạc Tân - Wáng Luò Bīn (1913 – 1996), tên thật là Vương Vinh Đình (王荣庭 – Wáng Róng Tíng), người Bắc Kinh, được coi là một nhạc sỹ có phong cách dân gian nổi tiếng nhất của Trung Quốc trong thế kỷ 20, tốt nghiệp Nhạc viện Bắc Kinh năm 1934.

Tham gia vào phong trào chống Nhật ở Tân Cương, bị nhà cầm quyền đương thời bắt giam từ 1941 tới 1944.
Sau năm 1949, bắt đầu công tác trong những hoạt động âm nhạc cho chính quyền Trung Hoa mới ở Lan Châu.
Năm 1960, do những cáo buộc (oan sai) về “chính trị”, Nhà nước CHND Trung Hoa đã giam cầm tiên sinh tới năm 1975 mới được thả.
Năm 1978, được hoàn toàn minh oan và lại tiếp tục cống hiến cho xã hội về âm nhạc dân gian ở Urumqi. Tiên sinh cũng qua đời tại đây.

2. Lôi Giai - Léi Jiā, sinh ngày 19/10/1979, người Ích Dương, Hồ Nam, là một trong những ca sỹ phong cách dân gian đặc sắc hiện nay tại Trung Quốc.

3. Nguyên bản tiếng Nga của bài hát này, nhất là qua giọng ca của Maya Kristalinskaya (Майя Кристалинская) thì chắc em không cần phải giới thiệu. Em chỉ chép lại lời tiếng Nga để các bác tiện so sánh với lời tiếng Trung:

Ночь была с ливнями и трава в росе,
Про меня "счастливая" говорили все.
И сама я верила, сердьцу вопреки,
Мы с тобой два берега у одной реки.

Утки все парами как с волной волна,
Все девчата с парнями, только я одна.
И ждала и верила, сердьцу вопреки,
Мы с тобой два берега у одной реки.

Ночь была, был рассвет, словно тень крыла,
У меня другого нет, я тебя ждала.
Все ждала и верила, сердьцу вопреки,
Мы с тобой два берега у одной реки.

4. Ngay từ năm 1959, khi bộ phim “Khát” (Жажда – Zhazhda) của hãng phim Odessa (Одесская киностудия) ra đời, nó đã được mang sang trình chiếu tại Trung Quốc. Bài hát “Đôi bờ” (Песня Маши - Bài hát của Masha) trong phim đã làm say đắm trái tim biết bao người Trung Quốc yêu mến âm nhạc Xô Viết.
Tiên sinh Vương Lạc Tân đã dịch ca từ ra tiếng Trung “Mãi cách xa bởi một dòng sông” (永隔一江水 - Yǒng gé yī jiāng shuǐ) và dùng phong cách dân gian sáng tạo nên một phiên bản ngọt ngào và tha thiết, “thật sự là có nhiều khác biệt” so với bản nhạc gốc của bài hát này.
Nỗi oan khuất của tiên sinh Vương Lạc Tân cùng thời kỳ băng giá giữa quan hệ của hai quốc gia Xô – Trung cơ hồ làm chìm lấp phiên bản này. Cho tới những năm 1980 trở lại đây, “Mãi cách xa bởi một dòng sông” mới tái xuất hiện, rất được yêu thích và có nhiều ca sỹ trình diễn nhưng tuyệt đại đa số đều lầm tưởng đây chính là một bài hát của Trung Quốc.
Ngày nay, ở Trung Quốc, người ta thường biết đến bài hát Nga “Đôi bờ” (两道河岸 - Liǎng dào hé àn) với phần nhạc “đúng từng khuông” với bản gốc, qua lời dịch của tiên sinh Tiết Phạm (薛范 - Xuē Fàn):

两道河岸

夜漫漫，雨潺潺，
　草上露珠闪。
　人们说我运气好，
　谁知我心烦。
　不愿相信也得信，
　怕是真无缘：
　你我如同隔条河，
　左右俩河岸。

鸭成对，鸟成双，
　波和浪相连，
　姑娘小伙儿手挽手，
　唯独我孤单。
　日盼夜盼好无奈，
　怕是真无缘：
　你我如同隔条河，
　左右俩河岸。

黑夜去，白天来，
　时光在转换，
　我可没有别的人，
　一心把你盼。
　日盼夜盼好无奈，
　怕是真无缘：
　你我如同隔条河，
　左右俩河岸。

5. Còn sau đây là bản diễn tấu của nhóm nhạc “12 Cô Gái” (女子十二樂坊 - Nǚ Zǐ Shí Èr Lè Fang). Được thành lập ngày 18/06/2001, nhóm nhạc chuyên sử dụng những nhạc cụ dân tộc cổ truyền như: nhị, tranh, sáo, tam thập lục, bầu…để hòa tấu các bản nhạc dân gian và hiện đại.

Link: http://www.youtube.com/watch?v=IFAcNLKOO9k

Trong thành phần của nhóm có một người Kinh tộc ở Tam Đảo, Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc. Đó là cô Đường Tiểu Viện (唐小媛 – Táng Xiǎo Yuàn), chủ yếu chuyên chơi đàn bầu (独弦琴 - Dú Xián Qín), sinh năm 1987.

Chúc các bác được hài lòng khi nghe bài hát này.
Cũng là thêm vào bộ sưu tập những phong cách trình bày bài “Đôi Bờ” trên bình diện quốc tế.

Xin cảm ơn các bác đã quan tâm.

[Nina]

Đúng là nếu bác dubravka không giới thiệu trước thì khó lòng mà nhận ra giai điệu "Đôi bờ" trong phần hòa tấu của nhóm 12 Cô Gái. Mà em cũng thú thật là em thấy phần trình bày của Lôi Giai cũng ... rất lạ, khó nhận ra giai điệu chính của "Đôi bờ". Lý do là sao hả bác dubravka, có phải do cách hát ở cuối câu của Lôi Giai hay không ạ?

[dubravka]

Nina viết

Đúng là nếu bác dubravka không giới thiệu trước thì khó lòng mà nhận ra giai điệu "Đôi bờ" trong phần hòa tấu của nhóm 12 Cô Gái. Mà em cũng thú thật là em thấy phần trình bày của Lôi Giai cũng ... rất lạ, khó nhận ra giai điệu chính của "Đôi bờ". Lý do là sao hả bác dubravka, có phải do cách hát ở cuối câu của Lôi Giai hay không ạ?

Xin phép trả lời Bác Nina:

Không phải là do Lôi Giai tự modify đâu ạ. Đó chính là do Vương Lạc Tân tiên sinh đã biên tập lại và xử lý bài hát theo phong thái của âm nhạc dân gian Tân Cương. Trong cuộc đời, tiên sinh đã sưu tầm, chỉnh lý hàng trăm bản nhạc dân gian và phổ biến rộng rãi trên toàn cõi Trung Hoa.
Riêng về các ca khúc sáng tác của tiên sinh, có 2 bản đã được giới học thuật âm nhạc Trung Quốc đánh giá là tác phẩm kinh điển xuất sắc nhất thế kỷ 20 của đất nước họ.

Sau đây là ký âm phiên bản của Vương Lạc Tân tiên sinh, để Bác Nina dễ so sánh với bản ký âm gốc của Nga "Песня Маши" đã post ở trên:

Trân trọng kính chào Bác Nina.

[Nina]

Ôi bác dubravka ơi, trình độ đọc bản nhạc của em chỉ đủ để hiểu rằng hai bản ký âm nhìn là thấy rất khác nhau thôi, bài gốc hình như chủ yếu là nốt đơn, còn phiên bản của Vương Lạc Tân thì nhiều móc hơn hẳn . Tuy nhiên, nhờ đó mà em đỡ tự kỷ, vì hôm qua em cứ tưởng là do tai nghe của mình kém . Cám ơn bác rất nhiều vì tư liệu lý thú này nhé!

[sinhi kbac]

dubravka viết

Trong bài viết này, em muốn chia sẻ với các bác một bản dịch và phong cách trình bày mới bài hát “Đôi Bờ” bằng… tiếng Trung.
Nhiều bác sẽ ngạc nhiên vì em đi lạc đề, nhưng em nghĩ là sau khi các bác đã duyệt qua các videoclip sau đây, thì có thể các bác sẽ sưu tầm được một bản “Đôi Bờ” rất khác lạ.

Bài hát Nga: Đôi Bờ
Русская песня: Два Берега
俄羅斯歌曲: 永隔一江水

Nhạc: A. Espay
Музыка: А. Эшпай
作曲: 安• 埃什拜 (Ān. Āi shén bài)

Lời: G. Pozhenyan
Слова: Г. Поженян
作词: 格• 波热年 (Gé. Bō rè nián)

Biên tập & ca từ tiếng Trung: Vương Lạc Tân (Wáng Luò Bīn)
Обработка & Китайский текст: Ван Луобин
编辑 & 歌词: 王洛宾

Исполнитель: Лей Жиа
Diễn xướng: Lôi Giai
演唱: 雷佳 (Lei Jia)


风雨带走黑夜青草滴露水，
大家一齐来称赞生活多么美。
我的生活和希望总是相违背，
我和你在河两岸永隔一江水。

波浪追逐波浪寒鸭一对对，
姑娘人人有伙伴谁和我相配。
等待等待再等待心儿已等碎，
我和你在河两岸永隔一江水。

黑夜过去到黎明像飞鸟身影，
我没有另外的人只等你来临。
等待等待再等待心儿已等碎，
我和你在河两岸永隔一江水。

Phiên âm:

Fēng yǔ dài zǒu hēi yè qīng cǎo dī lù shuǐ,
Dà jiā yì qí lái chēng zàn shēng huó duō me měi.
Wǒ de shēng huó hé xī wàng zǒng shì xiāng wéi bèi,
Wǒ hé nǐ zài hé liǎng àn yǒng gé yī jiāng shuǐ.

Bō làng zhuī zhú bō làng hán yā yī duì duì,
Gū niang rén rén yǒu huǒ bàn shuí hé wǒ xiāng pèi.
Děng dài děng dài zài děng dài xin er yǐ děng suì,
Wǒ hé nǐ zài hé liǎng àn yǒng gé yī jiāng shuǐ.

Hēi yè guò qù dào lí míng xiàng fēi niǎo shē nyǐng,
Wǒ méi yǒu lìng wài de rén zhǐ děng nǐ lái lín.
Děng dài děng dài zài děng dài xin er yǐ děng suì,
Wǒ hé nǐ zài hé liǎng àn yǒng gé yī jiāng shuǐ.

Link: http://www.youtube.com/watch?v=SICXCE-iT38

Ghi thêm:

1. Vương Lạc Tân - Wáng Luò Bīn (1913 – 1996), tên thật là Vương Vinh Đình (王荣庭 – Wáng Róng Tíng), người Bắc Kinh, được coi là một nhạc sỹ có phong cách dân gian nổi tiếng nhất của Trung Quốc trong thế kỷ 20, tốt nghiệp Nhạc viện Bắc Kinh năm 1934.

Tham gia vào phong trào chống Nhật ở Tân Cương, bị nhà cầm quyền đương thời bắt giam từ 1941 tới 1944.
Sau năm 1949, bắt đầu công tác trong những hoạt động âm nhạc cho chính quyền Trung Hoa mới ở Lan Châu.
Năm 1960, do những cáo buộc (oan sai) về “chính trị”, Nhà nước CHND Trung Hoa đã giam cầm tiên sinh tới năm 1975 mới được thả.
Năm 1978, được hoàn toàn minh oan và lại tiếp tục cống hiến cho xã hội về âm nhạc dân gian ở Urumqi. Tiên sinh cũng qua đời tại đây.

2. Lôi Giai - Léi Jiā, sinh ngày 19/10/1979, người Ích Dương, Hồ Nam, là một trong những ca sỹ phong cách dân gian đặc sắc hiện nay tại Trung Quốc.

3. Nguyên bản tiếng Nga của bài hát này, nhất là qua giọng ca của Maya Kristalinskaya (Майя Кристалинская) thì chắc em không cần phải giới thiệu. Em chỉ chép lại lời tiếng Nga để các bác tiện so sánh với lời tiếng Trung:

Ночь была с ливнями и трава в росе,
Про меня "счастливая" говорили все.
И сама я верила, сердьцу вопреки,
Мы с тобой два берега у одной реки.

Утки все парами как с волной волна,
Все девчата с парнями, только я одна.
И ждала и верила, сердьцу вопреки,
Мы с тобой два берега у одной реки.

Ночь была, был рассвет, словно тень крыла,
У меня другого нет, я тебя ждала.
Все ждала и верила, сердьцу вопреки,
Мы с тобой два берега у одной реки.

4. Ngay từ năm 1959, khi bộ phim “Khát” (Жажда – Zhazhda) của hãng phim Odessa (Одесская киностудия) ra đời, nó đã được mang sang trình chiếu tại Trung Quốc. Bài hát “Đôi bờ” (Песня Маши - Bài hát của Masha) trong phim đã làm say đắm trái tim biết bao người Trung Quốc yêu mến âm nhạc Xô Viết.
Tiên sinh Vương Lạc Tân đã dịch ca từ ra tiếng Trung “Mãi cách xa bởi một dòng sông” (永隔一江水 - Yǒng gé yī jiāng shuǐ) và dùng phong cách dân gian sáng tạo nên một phiên bản ngọt ngào và tha thiết, “thật sự là có nhiều khác biệt” so với bản nhạc gốc của bài hát này.
Nỗi oan khuất của tiên sinh Vương Lạc Tân cùng thời kỳ băng giá giữa quan hệ của hai quốc gia Xô – Trung cơ hồ làm chìm lấp phiên bản này. Cho tới những năm 1980 trở lại đây, “Mãi cách xa bởi một dòng sông” mới tái xuất hiện, rất được yêu thích và có nhiều ca sỹ trình diễn nhưng tuyệt đại đa số đều lầm tưởng đây chính là một bài hát của Trung Quốc.
Ngày nay, ở Trung Quốc, người ta thường biết đến bài hát Nga “Đôi bờ” (两道河岸 - Liǎng dào hé àn) với phần nhạc “đúng từng khuông” với bản gốc, qua lời dịch của tiên sinh Tiết Phạm (薛范 - Xuē Fàn):

两道河岸

夜漫漫，雨潺潺，
　草上露珠闪。
　人们说我运气好，
　谁知我心烦。
　不愿相信也得信，
　怕是真无缘：
　你我如同隔条河，
　左右俩河岸。

鸭成对，鸟成双，
　波和浪相连，
　姑娘小伙儿手挽手，
　唯独我孤单。
　日盼夜盼好无奈，
　怕是真无缘：
　你我如同隔条河，
　左右俩河岸。

黑夜去，白天来，
　时光在转换，
　我可没有别的人，
　一心把你盼。
　日盼夜盼好无奈，
　怕是真无缘：
　你我如同隔条河，
　左右俩河岸。

5. Còn sau đây là bản diễn tấu của nhóm nhạc “12 Cô Gái” (女子十二樂坊 - Nǚ Zǐ Shí Èr Lè Fang). Được thành lập ngày 18/06/2001, nhóm nhạc chuyên sử dụng những nhạc cụ dân tộc cổ truyền như: nhị, tranh, sáo, tam thập lục, bầu…để hòa tấu các bản nhạc dân gian và hiện đại.

Link: http://www.youtube.com/watch?v=IFAcNLKOO9k

Trong thành phần của nhóm có một người Kinh tộc ở Tam Đảo, Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc. Đó là cô Đường Tiểu Viện (唐小媛 – Táng Xiǎo Yuàn), chủ yếu chuyên chơi đàn bầu (独弦琴 - Dú Xián Qín), sinh năm 1987.

Chúc các bác được hài lòng khi nghe bài hát này.
Cũng là thêm vào bộ sưu tập những phong cách trình bày bài “Đôi Bờ” trên bình diện quốc tế.

Xin cảm ơn các bác đã quan tâm.

Rất cảm ơn bác Duravka đã giới thiệu một dị bản của bài hát "Đôi bờ", đúng đó là một cổ vật thật sự vì nó đã được modify đi rất nhiều và rất hay và đã bị quên. Tôi cũng thường nghe các bản nhạc của Nga bằng tiếng TQ, nhưng bài này tôi chỉ được nghe bản "liang dao he an" và các bài khác như:"mo si ke jiao wai de wan shang" "Shan zha shu" "ka qiu sha" v.v. Về ca sỹ Nga hát tiếng Trung nổi tiếng nhất là Vitas giọng rất cao "như cá heo" cũng thường biểu diễn các bài hát này khi anh ta học ở Hàng châu. Các lời dịch tiếng Trung thường rất sát hơn các lời dịch tiếng Việt của ta. và cách phối khí của dàn nhạc cũng rất mới lạ, phong phú.

[chinbui69]

Sisarut viết

Mình thấy bài hát Đôi bờ nghe rất hay. Nhưng mình tìm trên các trang web nhạc, chỉ thấy bài Đôi bờ được hát tiếng Nga mấy câu, sau đó hát tiếng Việt . Mình tò mò muốn biết bài đó hát bằng tiếng Nga 100% sẽ ra sao.

Bạn nào có link download bài hát Đôi bờ thì cho mình xin link download

Tiện thể, các bạn có biết những bài hát tiếng Nga nào cực hay, phổ biến vào thời Liên Xô không? Có một vài bài như: Kachiusa, Chiều Mátcơva , Đôi Bờ, Nụ cười . Các bạn có biết những bài nào hay tương đương như mấy bài đó không ?

Của Bạn đây bạn nhé!http://baicadicungnamthang.net/bai-hat/doi-bo-2872.html

[Nguoi Nghe Nhac]

chatchiu viết

Kính chào các bác, em là lính mới đang có 1 chuyện muốn xin sự chỉ dẫn của những người say mê nhạc Nga trong diễn đàn. Em rất thích bài "два берега" và theo em tìm hiểu được thì bài hát này trong bộ phim Жажда với tên gọi nguyên thủy là Мы с тобой два берега . Em đã thấy nhiều cảm nhận về bài hát này như là bài hát nói về mối tình đơn phương, vô vọng, hay là bài hát này nói về 1 cô gái đang mong chờ tình yêu định mệnh của cuộc đời mình. Vấn đề ở đây em chỉ muốn hỏi về bối cảnh trong bộ phim của bài hát vì cô giáo của em nói rằng trong phim, người yêu của nàng vì cứu lấy cuộc sống của người dân trong thành phố bao gồm cả cô gái mình yêu nên đã hy sinh thân mình. Cô gái đau khổ ra bờ sông họ thường hò hẹn để nhớ về anh. Sự hy sinh anh dũng của anh được ghi nhận và mọi người đều nói cô thật hạnh phúc vì đã có 1 người yêu anh hùng như thế nhưng thực ra trong lòng cô đâu cần những lời khen tặng đó mà chỉ muốn có anh. Vì vậy mới có câu hát là
Про меня "счастл ивая"
Говорили все.
И сама я верила,
Сердцу вопреки
Tức là mọi người đều nói tôi hạnh phúc nhưng trái tim tôi lại ngược lại.
Em chưa được xem phim này, muốn hỏi các bác có ai đã từng xem và cho em biết bối cảnh bộ phim được ko? Nếu có thể thì cho em cái link xem phim, hihi, nhưng nếu có phụ đề tiếng Anh thì tốt, vì trình độ em chưa xem phim bằng tiếng Nga được ạ.
Em cám ơn các bác rất nhìu.

Gần đây trong chương trình Giai điệu tự hào số tháng 9.2015, ông Đào Duy Quát nói về lịch sử bài hát Đôi bờ này rất hay. Bạn xem để hiểu thêm nhé. Đường dẫn xem chương trình GĐTH ở đây: https://www.youtube.com/watch?v=lfHgV0N0ycI.
Trân trọng.