Đọc sách

[BelayaZima]

Tôi muốn đến rất nhiều nơi trên thế giới, mơ mộng về những trang trại trải rộng với những bờ suối trong xanh bao quanh, những vườn táo chín mọng ngọt ngào như trên màn ảnh, những con đường trải dài bất tận bên cạnh những thảm cỏ xanh, những cây cối hóa lá hòa mình vào thiên nhiên cùng bầu trời xanh mát đẹp diệu kì. Hẳn ai cũng sẽ mơ như vậy khi đọc cuốn “Anne tóc đỏ dưới Chái Nhà Xanh”.

Vùng đất Avon Lea hiện lên hiền hòa, tĩnh mịch, trong lành với những bụi tử đinh hương thơm ngát, những cây anh đào hoa lấp lánh, những vườn trái cây chín rộ, những bông hoa bồ công anh thẹn thùng bên đám cỏ xanh.
Dưới sự kỳ diệu và dịu dàng của thiên nhiên Avon Lea chính là cô bé Anne tóc đỏ và những người dân sống ở đó. Anne là một cô bé đặc biệt bởi vì em thật giàu trí tưởng tượng , em luôn bay bổng với những ước mơ của mình. Anne luôn gần gũi với thiên nhiên, đủ để cảm nhận rằng gọi bất cứ một loài cây nào mà không đặt tên cho nó thì thấy có lỗi. Anne là thế, em là một cô bé mồ côi, đã yêu ngay mảnh đất Avon Lea từ ngày đầu tiên đặt chân đến đó. Em yêu nơi ấy đến nỗi em chẳng dám ra ngoài chơi nếu lỡ ngày mai có phải xa mảnh đất ấy thì sẽ dễ dàng chấp nhận sự thật hơn. Anne yêu những buổi sớm mai với nắng ngập tràn, những bụi hoa hương thơm tỏa khắp mọi nơi, ánh nắng mặt trời và cả bầu trời xanh ngát. Em chẳng bao giờ thấy buồn vào mỗi buổi sáng đẹp trời như vậy, sao người ta lại phải buồn nhỉ? Cuộc sống với em thật khó khăn vì em lớn lên mà không có sự yêu thương của cha mẹ nhưng hơn ai hết Anne tự vươn mình trở thành một cô bé lãng mạn biết yêu cuộc sống, yêu thiên nhiên và phá vỡ những quy tắc khiến em trở nên thật đặc biệt. Anne luôn có một tấm lòng nhân hậu, khướu hài hước và thông minh. Sự xuất hiện của em đã làm thay đổi ngôi làng Green Gables nhỏ bé và cũng chính cuộc đời em cùng những suy nghĩ của những người ở nơi đây. Em đã mang lại cho vùng đất này nhiều điều thú vị và chính vùng đất ấy cũng mang em lại gần với thiên nhiên, với con người và những gì mà em hằng mong muốn.
Cuốn sách này thực sự sẽ mang đến cho tất cả chúng ta những hành trình thú vị, khám phá những miền đất êm đềm và hiền hậu. Rồi sau đó, mỗi chúng ta lại cùng cảm nhận rất riêng về Anne, về tuổi thơ, về những điều chúng ta hằng mơ mộng, về những tình cảm giữ mỗi con người trong cuộc sống. Và rồi, sau khi gấp sách lại, chúng ta sẽ mỉm cười mãn nguyện vì ta đã đọc được một cuốn sách thật hay đến tuyệt vời.

[Siren]

Chiếc tráp bằng đá khổng tước

Paven Bazốp

Người dịch: Đoàn Ngọc Trinh, Nguyễn Kiên Trung, Nguyễn Mạnh Chí
Nhà xuất bản Thuận Hóa, Huế 1988

..Nhiều niềm vui bất chợt, sự lo âu phiền muộn và lòng thán phục sẽ là cảm giác của bất kỳ ai sẽ đọc tác phẩm này. Ông già Xlư-scô, con người U-ran sống ở vùng núi Đum-nai-a...Không, không cần quảng cáo cũng như bình luận và như thế sẽ làm mất đi cảm xúc tươi mới của người đọc khi kể lại nội dung cuốn sách. Mỗi người sẽ thấy, sẽ hiểu, sẽ nhớ, và không những thế, còn yêu hơn cuộc sống của mình...

[Mien trung]

"Pyotr Đại đế, người con vĩ đại của nước Nga": câu chuyện về một công cuộc hiện đại hoá thành công

Sau một phần tư thế kỷ Đổi mới, hiện nay sự phát triển tiếp tục của Việt Nam đang gặp nhiều thách thức. Và sách vở luôn là những người bạn hữu ích giúp cho chúng ta cân nhắc, đánh giá lại và lựa chọn những giải pháp tiếp theo trong những hoàn cảnh như thế. Thì đây, rất đúng lúc, Pyotr Đại đế, người con vĩ đại của nước Nga là quyển sách của Robert K Massie vừa được Nhà xuất bản Tri thức dịch và cho ra đời trong tháng 5/2013 có thể bổ sung thêm thông tin cho chúng ta.

Nước Nga với người Việt không xa lạ. Thậm chí còn rất gắn bó qua những năm tháng chiến tranh chống Mỹ. Nhưng những gì thật sự diễn ra trong lịch sử nước Nga, cả trong quá khứ lẫn hiện tại, lại không được người Việt chúng ta biết đầy đủ lắm. Có nhiều lý do, mà một trong số đó là có một thời kỳ cách diễn giải lịch sử nước Nga chịu ảnh hưởng nhiều của các trào lưu chính trị. Cách trình bày này xâm nhập vào Việt Nam và nhiều người Việt chỉ biết đến thành phố Leningrad mà không biết rằng tên gọi ban đầu của nó là Sankt Peterburg, thành phố của Pyotr. Và hình tượng Pyotr Đại đế, cũng vậy, có lúc đã được trình bày theo một góc nhìn đặc biệt chính trị, phi lịch sử, giống như cách trình bày trong tác phẩm văn học Pie Đại đế của nhà văn Aleksey Tolstoy mà giới trí thức nước nhà một thời say mê đọc. Nay thì thành phố Leningrad lại mang tên Sankt Peterburg, như một sự công bằng của lịch sử.

Câu chuyện trong sách bắt đầu vào giữa thế kỷ 17, khi nước Nga cổ xưa do sự xâm lăng và tàn phá của quân Mông Cổ mà bị tụt hậu hẳn so với Tây Âu. Nhưng là một phần của châu Âu, tuy nằm ngoài rìa tít nơi tận cùng thảo nguyên tiếp xúc với châu Á oi nồng và Siberie giá lạnh, nên nước Nga cũng chịu ảnh hưởng chút ít của châu Âu. Và một số những nhà lãnh đạo của nước Nga cổ xưa đó cũng có những thông tin, cũng như vẫn duy trì những quan hệ với các quốc gia châu Âu. Và cuộc cải cách, hiện đại hóa nước Nga đã diễn ra dưới sự lãnh đạo của một vị quân vương vĩ đại bắt đầu, lên ngôi sau những tranh chấp cung đình quyết liệt.

Quyển sách cho chúng ta thấy con người Pyotr Đại đế từ ba chiều cạnh khác nhau:

Chiều thứ nhất, đấy là hành động của một vị quân vương mở lối cho quốc gia. Đường hướng là rõ ràng: mở cửa giao thương với các nước phương Tây hiện đại, xây dựng quân đội và hải quân hiện đại và du nhập lối sống châu Âu vào nước Nga. Tầm nhìn xa, sáng suốt cùng lòng can trường, nhẫn nại và lao động quên mình cống hiến để đưa cả một dân tộc đi theo hướng rất xa lạ với tôn giáo, niềm tin và lối sống của nước Nga lúc đó. Và các biện pháp rất quyết liệt đáng với một quân vương: từ cạo râu các đại thần, bắt con cái các nhà quý tộc phải ra nước ngoài học một nghề tử tế, như đóng tàu chẳng hạn, cho đến chặt đầu hàng nghìn người chống đối phản loạn và treo xác ngoài tường thành điện Kremlin trong suốt cả một mùa đông dài giá lạnh. Sự tàn bạo và cứng rắn của Pyotr là không thể tưởng tượng được. Tất cả chỉ để đạt được một mục đích: hiện đại hóa nước Nga, và nhờ đó bảo vệ được nước Nga trước các thế lực ngoại xâm, cả từ phương Tây lẫn phương Đông.

Chiều thứ hai, đấy là những tính cách cá nhân trần tục của một con người. Một con người bình thường như bao con người khác: thời tuổi trẻ cũng chơi bời, có rượu chè trai gái, có những phút bốc đồng, sa ngã cũng như những tình cảm trong sáng, vị tha, mà cao điểm là lấy một nữ tù binh làm hoàng hậu. Một vị vua hơi khác thường trong đời sống so với nhiều vị vua khác: cần kiệm, căn cơ và cũng sẵn sàng đánh người hầu vì những sai sót, hiểu lầm nhưng cũng sẵn sàng tha thứ và nhận lỗi. Cảnh Sa hoàng dùng compa đo miếng pho mát ông ưa thích còn lại sau bữa ăn và việc ông đùng đùng nổi giận đánh người hầu khi hắn dọn ra miếng pho mát nhỏ hơn thật đặc sắc, và cũng thật đặc sắc khi ông ngồi chén hết miếng pho mát cho... khỏi bực mình… Và con người đó cũng có một sự cô đơn lớn lao, cũng cần đến một vài người bạn để chia sẻ gánh nặng của ngôi vua và, vì vậy, phải tha thứ cho những khiếm khuyết của họ.

Chiều cuối cùng, quyển sách soi rọi con đường nước Nga đã lựa chọn để nâng dân tộc mình lên trên con đường phát triển. Nước Nga lúc đó vô cùng lạc hậu, niềm tin tôn giáo vô cùng quyết liệt, và trí tưởng tượng cũng vô cùng mãnh liệt. Sự lựa chọn của xã hội Nga cứ như là một sự tất yếu. Họ có hai con đường:

1.Hoặc cải cách từ trên xuống bằng cách xây dựng một tầng lớp quý tộc Nga hào nhoáng, như châu Âu, để rồi từ tầng lớp đó nâng các tầng lớp dưới, nhất là nông dân, đi lên.

2. Nâng các tầng lớp dưới, một cách trực tiếp lên đường phát triển. Pyotr đã chọn con đường thứ nhất. Lê Nin năm 1917 đã chọn con đường thứ hai. Và Enxin, tổng thống đầu tiên của nước Nga, năm 1991 cũng đã lựa chọn sau khi đã chối bỏ thẻ đảng…Dù chọn con đường nào, thì hành động của người Nga, của xã hội Nga cũng đều quyết liệt.

Ở đoạn gần cuối sách có cuộc luận bàn rất hay về vai trò của Sa hoàng, hay người đứng đầu quốc gia phải làm gì. Những công việc đó có lẽ cũng là những việc mà các nhà lãnh đạo hiện đại phải làm. Ở trường hợp của Pyotr, ông ý thức rõ ràng điều đó. Còn ở nhiều nhà lãnh đạo khác thì không, thì cứ tưởng nghiễm nhiên được cử thì cứ nghiễm nhiên làm và nghiễm nhiên có kết quả thế nào cũng được.

Vậy mà để hiện đại hóa thì tốt nhất phải ý thức được việc mình định làm.

Tất cả những chuyện đó đều được soi rọi một cách kỹ càng trong quyển sách 824 trang. Bài học lịch sử từ đây là vô cùng rõ ràng: để hiện đại hóa, không có sự nửa vời. Nếu bạn đã chọn sai, thì cần phải dứt khoát đoạn tuyệt với cái sai đó. Và cuốn sách cho thấy, những nguy hiểm ghê người của sự hiện đại hóa, cùng những khúc quanh bất ngờ của lịch sử: là định mệnh nhưng cũng là kết quả cho sự lựa chọn của con người.

SM Văn hóa online

[danngoc]

danngoc xin góp Một giai thoại về đường sắt Nga (nguồn: dịch từ Hồi ký của một trại trưởng GULAg - Fyodor Vasilevich Mochulsky):

Trong khi trên thế giới phổ biến khổ đường ray 1440mm (trừ Nhật Bản là 1000mm thời Meiji), khổ đường ray ở Nga là 1524mm. Không phải 1500 hay 1520, mà là 1524. 4 mm ấy là do đâu?

Có một cách giải thích kém lãng mạn như sau: Khi đế quốc Nga bắt tay thực hiện mạng đường sắt, trên thế giới mọi nơi đều dùng đơn vị mét làm tiêu chuẩn, nhưng tại Nga vẫn dùng đơn vị “sazhen” (2.1336 m- danngoc).

Giai thoại thứ 2: Khi người ta bắt tay xây tuyến đường sắt Maskva-St. Petersburg, các quan chức cấp cao tới xin ý chỉ của Sa hoàng Nikolai I (trị vì từ 1825-1855). Vào văn phòng làm việc của ngài, họ trải tấm bản đồ nước Nga lên bàn. Sa hoàng rút ra một cây thước, đặt nó giữa Maskva và St. Peter rồi lấy bút chì vạch một đường thẳng. Ngay ở chỗ ngón tay đức ngài giữ cái thước, bút chì bị vướng và kẻ vòng qua móng tay. Do đó người ta đã xây tuyến đường sắt y như vậy: thẳng như kẻ chỉ, trừ chỗ móng tay ngài. Trong thực tế, ngày nay tuyến đường ray nối Maskva và Leningrad có một chỗ cong nửa vòng tròn, “quanh móng tay Sa hoàng”.

Còn về chuyện khổ đường sắt, các vị đại quan kia bẩm với Nikolai I rằng khắp nơi trên thế giới đều dùng khổ 1440mm. Sau đó họ hỏi: “Tâu thánh thượng, chúng ta liệu có nên làm giống thế hay rộng hơn ạ?” Câu trả lời là “Rộng hơn...con c.” Khi các vị đại quan kia về nhà, họ cứ ngẫm nghĩ mãi lời phán của đấng tối thượng. Hiểu ra sao những lời vàng ngọc trên? Phải chăng ngài đã phán lời ẩn dụ, tức câu trên có nghĩa “tại sao lại rộng hơn?” và nếu thế người ta phải làm theo khổ 1440. Nhưng biết đâu thực sự trong đầu đấng tối thượng nghĩ đúng vậy thì sao? Không một vị đại quan nào dám liều quay lại phòng của Sa hoàng để hỏi cho rõ ý chỉ.

Họ quyết định gọi quan ngự y của Sa hoàng đến giúp. Họ hỏi ông ta về kích thước bộ phận cơ thể mà Nikolai đã nhắc đến. Ngự y cho biết nó dài 84mm, thế là họ cộng vào với 1440 mm thành ra 1524mm. Kết quả là khi kẻ thù xâm lược nước Nga, chúng phải đổi toa tàu, khiến chúng bị chậm đà tiến.

Về cuốn Pyotr I của Robert Massie: khi mua sách, danngoc có thấy cuốn này nhưng cuối cùng đã mua cuốn "Nikolai II và Alexandra" cũng của R. Massie: lý do danngoc thấy ông này viết sách không có mấy khi dẫn nguồn, nên chỉ mua cuốn về Nikolai II để xem tham khảo.

[SSX]

danngoc viết

danngoc xin góp Một giai thoại về đường sắt Nga (nguồn: dịch từ Hồi ký của một trại trưởng GULAg - Fyodor Vasilevich Mochulsky):

Trong khi trên thế giới phổ biến khổ đường ray 1440mm (trừ Nhật Bản là 1000mm thời Meiji), khổ đường ray ở Nga là 1524mm. Không phải 1500 hay 1520, mà là 1524. 4 mm ấy là do đâu?

Có một cách giải thích kém lãng mạn như sau: Khi đế quốc Nga bắt tay thực hiện mạng đường sắt, trên thế giới mọi nơi đều dùng đơn vị mét làm tiêu chuẩn, nhưng tại Nga vẫn dùng đơn vị “sazhen” (2.1336 m- danngoc).

Cái đơn vị sazhen này chả có cách nào suy ra 1524mm cả.

Việc này đơn giản, Sa Hoàng thuê kỹ sư Mỹ làm đường tàu hỏa. Do đó họ lấy khổ đường ray Mỹ làm chuẩn. 1524mm liên quan đến thiết bị, đầu máy, toa tàu... nên không đổi được.

1,524 là 5 feet (5 x 0,3048m);

Ngày xưa, feets dùng lẫn lộn mỗi nước mỗi kiểu, Anh khác Pháp, thế nên khi Napoleon chết, người ta đo được từ đầu đến chân ngài dài có 5 feet 2 inches. Dẫn đến đồn đại ngài lùn quá. Nhưng thực ra là feet với inch kiểu Pháp, nên ngài cũng chỉ hơi ngắn mà thôi, 1,68m;

Nhân loại đã qua thời biết chữ, tiến thẳng lên thời loạn chữ! Người Tầu gọi là thời đại tẩu hỏa nhập ma!