Khắp miền đất nước

[danngoc]

Thuyền cập vào Cồn Thới Sơn-tức Cồn Phụng. Cồn này có di tích Đạo Dừa.



Lò kẹo dừa. Nạo dừa



Quấy kẹo



Cắt



Vô bao



Sản phẩm

[danngoc]

Sau đó là vô "Vườn trái cây".



Nghe hát vọng cổ. Nói chung tổ chức khá tốt và lịch sự. Khách ăn trái cây uống nước thoải mái, không mua hàng không bị gây khó dễ như ở Miền Bắc, chủ hàng vẫn tươi cười, không cò kè.

[danngoc]

Cái Bè. Lên thuyền đi về nhà cổ.



Nhà cổ kết hợp nhà nghỉ. Ngôi nhà xây năm 1938.









Trong sân có vườn cây ăn trái



Có dàn loa công suất lớn để khách làm party. Có wifi miễn phí cho khách ở lại.



Bàn ăn giữa vườn, cạnh đó có mấy lavabo rửa tay.

[danngoc]

Ghé vào bến



Để vào thăm một trong những nhà cổ nổi tiếng nhất vùng này.

[danngoc]

Mặt tiền nhà chính của gia đình ông Kiệt. Tuy nhiên mặt tiền nằm hơi xiên so với rạch, có lẽ do muốn quay nhà về hướng chính Nam. Theo lời chủ nhà, cơ ngơi gia đình này thời Pháp là khoảng 300 ha (theo tôi thì họ nói hơi quá), nhưng tiêu tán dần sau hai cuộc cải cách ruộng đất năm 1945 và 1976. Nhìn chung, các nhà cổ vùng này có 2 loại: loại nhà gỗ và loại nhà xây. Nhà gỗ chủ yếu làm khoảng 1920-1930s, nhưng có nhà làm từ cuối thế kỷ 19. Nhà xây kiểu Pháp (nhưng nội thất và bài thiết kiểu Việt) chủ yếu những năm 1930, đúng vào thời kỳ mà công cuộc khai thác Nam Kỳ đang nở hoa thời Khải Định. Sau khủng hoảng kinh tế thế giới năm 1929-1930, là một thời kỳ mà kinh tế thuộc địa phát triển rực rỡ. Dân Pháp mẫu quốc được sang Nam Kỳ là như đến thiên đường.



Ta thấy hàng hiên được ngăn nắng bằng các cọc gỗ, đồng thời là cửa ra vào. Đặc là lối đặc trưng vùng này.






Trước nhà chính là tấm bình phong theo truyền thống (không phải là hàng rào), nhưng làm theo phong cách tân kỳ kiểu biệt thự Pháp.

[danngoc]

Bàn thờ chính



Bức tranh cũ từ thời Pháp, lấy phong cách hơi Tây và nội dung phong cảnh cũng rất Tây, thể hiện một quan niệm về thẩm mỹ và phong cách sống.



MỘt bức tranh khác vẽ trên vách gỗ



Chồng rường





Cẩn xà cừ rất công phu






Bộ cửa vào gian thờ chính rất thô sơ, có lẽ đã bị tháo mất trong thời loạn lạc và thay bằng một bộ mới hợp thời hơn.

[danngoc]

Đi tiếp dọc con đường ven rạch nay đã được lát bê tông. Người địa phương phóng xe máy ào ào dọc đường. Thấy khách du lịch là giơ tay vẫy và say hello. Rất thân thiện. Cây trái xum xuê. Đặc biệt là nhà nào cũng ráng có trồng mấy cây hoa kiểng.



Nhưng có lẽ hình ảnh một ngôi nhà sung túc và thành đạt nay đã thay đổi trong tâm trí dân địa phương. Nhà gạch hay bê tông dù sao cũng rẻ hơn, tiện lợi và dễ làm hơn. Chưa kể trông cũnphu7o7ngsu75 trù phú vui tươi trên thành phố hơn.



Còn bằng không thì thế này.



Cò đất cũng xuất hiện ở đây



Những cầu bê tông ở đây giới hạn thời gian đi ghe xuồng: khi nước lên thì thuyền không chui qua cầu được, nước xuống thấp thì không vô được kênh.

[danngoc]

Rẽ vào một lối đi cách nhà ông Kiệt ở trên khoảng chừng 500 m, là một ngôi nhà khác, cũng làm khoảng 1930.



Khác hẳn với phong cách khôn khéo, ranh mãnh của chủ nhà đầu tiên, vợ chồng gia đình này rất chất phác, rụt rè. Tuy nhiên cần nhấn mạnh là tất cả bọn họ đều có liên hệ với các công ty du lịch dẫn khách tới theo tour tham quan nhà cổ. Ngay trong nhà cũng có tủ kem giữ lạnh trái cây.



Cũng cấu trúc nhà chính là 7 gian 2 chái. Đặc biệt khác nhà miền bắc là kiểu trùng thiềm điệp ốc - nối mái và gian nhà cao rộng hơn nhiều (có thể miền bắc nghèo hơn và bão lũ dữ dội nên nhà không thể cao được). Có lẽ học từ các nhóm thợ Huế vào đây kiếm sống, chủ yếu tập trung ở Long An. Nghề trạm lộng và cẩn xà cừ Long An khá nổi tiếng.






Cũng vẫn kiểu hội họa mang phong cách Tây.

[danngoc]

Chân cột. Thời Minh Mệnh, phong tục người Việt được các văn bản chính thức của vua gọi là Hán tục, Hán nhân, Hán phong, Hán phục... để phân biệt với đám di, man, rợ xung quanh và phân biệt với đám Minh nhân (người Tàu phù nhà Minh) và Thanh nhân (người Tàu thờ nhà Thanh)! (theo Vùng đất Nam Bộ dưới triều Minh Mạng - Choi Byung Wook, NXB Thế Giới 2011). Người Việt khi ấy tự nhận mình là Hán nhân!


Trong lịch sử chưa có vùng đất nào lạ kỳ như Đồng bằng sông Cửu Long, hay gọi là Miền Tây Nam Bộ. Ở đây, địa chủ cần tá điền hơn là tá điền cần địa chủ. Có thể hiểu hơn qua một số truyện ngắn của Sơn Nam: nếu địa chủ không biết điều, người làm mướn bỏ đi nơi khác thoải mái hơn. Theo họ, có ruộng là phiền, là vất vả, cực khổ, thay vì thế là đi làm mướn sướng hơn. Vì thế địa chủ tích tụ ruộng nhiều vô kể. Sau 2 tháng ở Nam Bôd9a5i thần-bố vợ vua Trương Đăng Quế ngán ngẩm kết luận: "Chẳng còn bất cứ mảnh đất cắm dùi nào cho người nghèo vì người giàu đã chiếm toàn bộ". Tất nhiên, còn do việc ẩn lậu ruộng, ruộng của người này nhờ người khác đứng tên để trốn thuế. Cảnh trốn thuế, trốn đinh, trống lính, trốn nghĩa vụ là phổ biến. Năm 1836, tỷ lệ công điền được đăng ký ở Nam Bộ chỉ chiếm 3,58%, so với ở Bình Định khoảng 10%!

Năm 1836, vua Minh Mệnh cho tiến hành đạc điền - tức một công cuộc cải cách ruộng đất. Mục tiêu ban đầu của nó là: phân chia lại ruộng đất cho công bằng, vì công điền sẽ được vua chia cho người nghèo để "ai cũng có đất lao động". Nhưng ngay từ đầu, trong các quan thực hiện đã có ý kiến khác, theo họ một số trí thức thì muốn nhưng nhiều người dân thì không muốn. Cuối cùng, mặc dù nhiều quan lại phản đối, bản thân Minh Mệnh đã chuyển sang ủng hộ tư hữu và tích tụ ruộng đất, nhằm tăng số công điền rút ra từ ruộng tư ấy, và ngài phản đứng ra kiềm chế bớt nhiệt tình của các quan! Đối với ngài, "lẽ tự nhiên, người giàu cấp ruộng, người nghèo cấp công". Nếu không, vua sợ rằng ruộng ở Nam Bộ sẽ bị bỏ hoang, không được cày cấy vì người muốn tổ chức khai thác (người giàu) thì không có ruộng, còn người nghèo thì lẩn trốn. Từ đó, dẫn tới công điền cũng ít. Riêng tỉnh Gia Định, có 6.000-7.000 mẫu công điền được lập từ 600-700 địa chủ.


(cần nói thêm là khi người Pháp vào Nam Bộ, họ gọi Sài Gòn theo tên gọi của người Khmer là Tai Gon-rừng cây gòn, trong khi Hán nhân lại gọi là Gia Định. Tên gọi Sài Gòn hoàn toàn không được người iệt sử dụng trước đó).

[danngoc]

Ông chủ nhà. Để ý đôi bàn tay thô sù của người lao động. Khuôn mặt có nét của người Hoa hơn là Khmer.



Vườn trước nhà trồng hoa trông khá phong lưu.