Bản dịch:Индокитай: Пепел четырех войн (1939-1979 гг.)

[Мужик]

- Nhưng Washington từ trước năm 1954 rất lâu đã bắt đầu can thiệp vào công việc của Việt Nam, ông Ngô Điền, tuỳ viên báo chí của đoàn Việt Nam tại Hội nghị Giơ-ne-vơ, sau này là Vụ trưởng vụ báo chí Bộ Ngoại giao Việt Nam, đại sứ Cộng hoà xã hộ chủ nghĩa Việt Nam tại Cam-pu-chia, nói với tôi. - Đặt mục tiêu bóp chết phong trào giải phóng của nhân dân Việt Nam, biến Việt Nam thành bàn đạp quân sự chống lại phong trào cách mạng ở Đông Nam Á. Lãnh đạo 3 đế quốc lớn nhất Mỹ, Anh, Pháp, ngay từ tháng 4 năm 1950 tại hội nghị các bộ trưởng ngoại giao tại London đã thoả thuận chương trình hợp tác ở Đông Dương. Sau hội nghị này Mỹ tăng mạnh viện trợ quân sự và tài chính cho thực dân Pháp. Ngày 27 tháng 6 năm 1950 Tổng thống Mỹ Truman cử đến Đông Dương một phái đoàn quân sự đặc biệt có nhiệm vụ phải làm việc trong sự phối hợp chặt chẽ với Bộ chỉ huy quân sự Pháp. Ngày 23 tháng 12 năm 1950, Mỹ ký với Pháp và “các nước gia nhập” Đông Dương hiệp ước “phòng thủ chung”, theo đó “Pháp và các nước gia nhập cam kết tiếp nhận tất cả biên chế cần thiết đến từ Mỹ để đưa hiệp ước này vào cuộc sống, tạo các điều kiện cần thiết để các tổ chức Mỹ có thể hoàn thành sứ mệnh của họ”.

Sau khi ký hiệp ước này Washington tiến hành sự can thiệp của mình một cách dữ dội. Tháng 9 năm 1951, Mỹ ký với chính phủ Bảo Đại thoả thuận về hợp tác kinh tế. Người Mỹ cài tay chân của mình vào bộ máy hành chính bù nhìn một cách có hệ thống. Năm 1953, đổi lấy sự viện trợ quân sự lớn để thực hiện “Kế hoạch Navarre” Mỹ đã được Pháp đồng ý cho nhân viên Mỹ trực tiếp tham gia huấn luyện quân đội bù nhìn. Từ năm 1954 quyền lãnh đạo việc tổ chức và huấn luyện quân đội bù nhìn đã chuyển vào tay tướng Mỹ O’Daniel. Nhưng lần đầu tiên không phải tất cả các tướng lĩnh Mỹ đều ủng hộ việc can thiệp vào công việc của nhân dân Đông Dương. Tướng Ridgway, nguyên tư lệnh quân đội Mỹ tại Triều Tiên, đã phát biểu chống lại việc triển khai kế hoạch “Chim kền kền”. Bằng chính kinh nghiệm của mình ông khẳng định rằng, việc đưa quân viễn chinh đến Châu Á đe doạ Mỹ và các nước khác bị sa vào cuộc chiến tranh dai dẳng mà kết cục chẳng vẻ vang gì… Nhưng những tiếng nói này bị “chìm nghỉm” trong tiếng thét gào của tập đoàn quân phiệt.

Sau Hiệp ước Giơ-ne-vơ về Đông Dương Mỹ vội vàng liên kết các nước đế quốc, các lực lượng phản động địa phương vào khối quân sự khu vực để tiếp tục chiến tranh. Người Mỹ đòi được từ người Pháp một nhượng bộ quan trọng: Ngô Đình Diệm, tay chân của Washington, được CIA tuyển chọn [68] năm 1948 và được đào tạo bài bản tại Mỹ từ cuối những năm 30, được bổ nhiệm vào ghế Thủ tướng ở Sài Gòn.

***

Tháng 9 năm 1954 những cố gắng ngoại giao của Mỹ kết thúc bằng việc thành lập tại khu vực này của thế giới khối quan sự xâm lược SEATO gồm có Mỹ, Anh, Pháp, Úc, Pakistan, Thái Lan, Phi-lip-pin và Niu Di-lân. Trong biên bản hiệp ước thành lập khối này có đề cập rằng “Lào, Cam-pu-chia và phần lãnh thổ tự do nằm dưới chính quyền quốc gia Việt Nam thuộc phạm vi hoạt động của hiệp ước”. Như vây, cánh cửa can thiệp quân sự trực tiếp của Mỹ vào Việt Nam và các nước Đông Dương khác đã được mở toang bằng “chìa khoá ngoại giao”.

Washington đã tăng cao biên chế bộ máy ngoại giao quân sự và kinh tế của mình ở miền Nam Việt Nam. Các phái đoàn, “cố vấn” Mỹ giành sự lãnh đạo tất cả hoạt động của chế độ Sài Gòn - từ việc dự thảo hiến pháp, huấn luyện quân đội và cảnh sát cho đến xây dựng các chương trình học tập bậc phổ thông và đại học. Tháng 12 năm 1954 tại Pa-ri một hiệp định được ký kết, theo đó Mỹ nhận trách nhiệm tổ chức toàn bộ cơ cấu chính trị-xã hội của chế độ thực dân mới tại miền Nam Việt Nam. Sự tham gia của Pháp bị hạn chế và trở thành thứ yếu, không quyết định.